İlk Derece Mahkemesi 2023/406 E. 2025/99 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/406 KARAR NO : 2025/99 DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 17/05/2023 KARAR TARİHİ: 29/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı şirket arasında düzenli ticari ilişki bulunmakta, müvekkilinin davalıya debriyaj diski vb ürünler sattığı, taraflar arasında açık hesap sözleşmesi bulunmakta olup dava dilekçesine ek olarak sunulmuş olan fatura bedelleri karşılığında davalı tarafından davacıya ...çek numaralı 31.08.2022 keşide tarihli çeki ciro ettiği, ilgili çekin müvekkili şirket tarafından dava dışı 3. kişilere ciro edilmişse de Bursa . Asliye Ticaret Mahkemesi ...E sayılı dosyası üzerinden çek hakkında zayi kararı verildiği ve kararın kesinleştiği, çekin zayi kararı nedeniyle tahsil edilememesi nedeniyle çekin müvekkili tarafından cirolandığı... San Ve Tic. Şti Bursa 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/11360 dosya numaralı dosyası üzerinden çek bedelini müvekkilinden tahsil ettiği, netice itibarıyle müvekkilinin, davalıdan çek almışsa da çekin iptali nedeniyle alacağını tahsil edemediği, TTK 652 "İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir" maddesi uyarınca çek bedelinin davalıdan tahsilini talep etmek gereği doğduğu, alacağın tahsili için Adana Arabuluculuk Bürosu ... numaralı başvuru yapılmış olsa da sürecin anlaşmama ile sonuçlandığı, "... temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." çekin hukukumuzda ödeme aracı olarak düzenlendiği düşünüldüğünde davalının müvekkiline çek vermiş olmasının dahi taraflar arasında vadesi gelmiş bir borç oluştuğu anlamına geldiği belirtilerek açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalının taşınır, taşınmaz ve hak ve alacakları üzerine alacak miktarı kadar haciz konulmasına, 36.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edilmiştir. Cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsedilen delillerin dilekçe ekinde tebliğ edilmediğinden, bu delillere karşı beyanda bulunma imkanlarının olmadığı, savunma haklarının kısıtlandığı, davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, müvekkili şirketin yerleşim yerinin Ümraniye / İstanbul' olduğu, davanın İstanbul Anadolu Mahkemelerinde açılması gerektiği, arabuluculuk görüşmelerinin de yetkisiz yerde açıldığı, arabuluculuk görüşmelerinin ... Arabuluculuk Merkezi'ne bağlı arabulucu nezdinde yürütüldüğü, bu açıdan da yetkisizlik iddialarının mevcut olduğu, TTK anlamında bir ... senedi olan çekin, bu vasfından kaynaklı en önemli özelliğinin, sebepten ve hukuki ilişkiden mücerret olması olduğu, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde birtakım faturalar sunduğu ve dava konusu çekin işbu ticari ilişkide ödeme amacı olarak verildiğini iddia ettiği, bir an için bu iddia doğru kabul edilse dahi; çekin tam olarak hangi alım satım ilişkisi, hangi borç için, hangi kapsamda, ne amaçla ve neyin karşılığında verildiğinin belirsiz olduğu, bahsedilen çek hakkında ödeme yasağı mevcut olduğu, müvekkili şirketin, cirolayıp teslim ettiği çekin durumunu, kayıp olup olmadığını takip edecek olmadığı ve etmesinin de kendinden beklenemeyeceği, çekin karşılığının bulunmaması veya ödeme yasağı nedeniyle tahsil edilememesi halinde müracaat borçlularına ancak yasal hamilin başvuru hakkının mevcut olduğu, söz konusu çekte müvekkili şirketin ilk ciranta sıfatıyla müracaat borçlusu olsa da; davacı yanın yetkili son hamil olmadığı, bu anlamda TTK'dan kaynaklanan hakları kullanamayacağı, davacı tarafından ödeme yapıldığı iddia edilen icra takip dosyasında açıklama olarak "Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosya borcuna yapılan ödeme" şeklinde belirtildiği, belirtili dosyadaki ödemenin ne kapsamda ne için yapıldığının da belli olmadığı, kaldı ki söz konusu çekin bedeli 36.000,00 TL olduğu, neden ve nasıl dosya borcunun 1,5 katına çıktığının anlaşılamadığı, davacı tarafından sunulan çek görüntüsüne göre; çekin arkasında çekin ibraz edildiği ve ödeme yasağı nedeniyle ödeme yapılmadığına dair bir şerh ve ibare olmadığı, çekin süresinde ibraz edilmeyerek ... vasfını kaybetmiş olması veya alacağın zamanaşımına uğramış olma ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu fakat her halükarda müvekkilinin bahse konu çekle ilgili herhangi bir sorumluluğunun kalmadığı, davacının iddiaları bakımından başvurabileceği hukuki yolun "çek istirdatı davası" olduğu, zira davacının iddiasının, icra tehdidi altında mezkur çekle ilgili ödeme yapmak zorunda kaldığı, eldeki dava bakımında davacının hukuki yararının olmadığı belirtilerek açıklanan nedenlerle usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edilmiştir. Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir. DELİLLER: Bursa 2 ATM'ne yazılan müzekkereye cevabı, İstanbul Anadolu 9 ATM'nin 2024/51 Talimat sayılı dosyası üzerinden SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan raporun 24/10/2024 havale tarihli rapor, SMMM bilirkişisi...tarafından hazırlanan 12/11/2024 tarihli raporun dosyamıza kazandırıldığı anlaşılmıştır. Bursa... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... Esas sayılı dosyasında... Traktör ve Yedekleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 62.935,00 TL ödeme ile infazen kapatıldığının bildirildiği görülmüştür. Mahkememizce davalı kayıtlarının incelenmesine dair tevdi üzerine İstanbul . ATM'nin 2024/51 talimat sayılı dosyası üzerinden hazırlanmakla birlikte taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 24/10/2024 havale tarihli raporun incelenmesinde; "davalı kayıtlarına göre davacının cari hesap ile takip edildiği, konu çekin 06/05/2022 tarihinde ciro edilerek davacının hesabına borç kaydedildiği, çekin dava dışı Mithat Makraç'tan alındığı, dava konusu çekte dahil 3 adet çekin davalı kayıtlarına göre 3 adet fatura karşılığı verildiği ancak davacının davalıdan çek tutarı kadar tahsilat yapmadığı, cari hesapta 36.000,00 TL'lik herhangi bir şekilde davacıya yapılan ödemenin olmadığı, çekin borçlusunun son ciro edilene ödendiğinin şekli olarak görülmekle birlikte cari hesaba göre davacının davalıdan 79.781,34 TL alacaklı olduğu "yönünde görüş ve kanaat bildirilmekle birlikte rapora karşı davacı yanca beyan ve itirazlarda bulunulduğu, davalı tarafça rapora itiraz edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce bu sefer davalı kayıtlarını inceler şekilde rapor ile karşılaştırma yapılmak kaydıyla davacı kayıtlarının incelenmesine dair tevdi üzerine hazırlanmakla birlikte taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 12/11/2024 tarihli raporun incelenmesinde; "taraflar arasında ticari bir münasebet bulunmakla birlikte davacı yana dava konusu çek cirolanmış ise de davacı kayıtlarına göre çek bedelinin davacı yana ödenmediği, davacının çeki ciroladığı ... Şirketine 62.935,00 TL ödeme yapıldığı, ancak bu ödemenin çek bedeline ilişkin olup olmadığı anlaşılamadığı fakat davaya yansıyan icra dosyalarında bu hususa dair bir takım kayıtlar olsa da bunun tespitinin yapılmadığı"yönünde görüş ve kanaat bildirilmekle birlikte rapora karşı davacı yanca beyan ve itirazlarda bulunulduğu, davalı tarafça rapora itiraz edildiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yapılan inceleme neticesinde dosya tarafları arasında ticari bir münasebet bulunduğu, alacağın dayanak edildiği 36.000,00 TL'lik çekin şekli olarak lehtar sıfatı ile cirolanmak yolu ile davacıya verildiği, davacının çeki ciroladığı, dava dışı ... Ltd. Şti. Tarafından davacı, davalı ve keşideci aleyhine Bursa 2. İcra Genel Müd.'nün ...e. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız takibe yönelik davacı tarafça yapılan ödeme ile icra dosyasının infazen kapatıldığı, iş bu icra dosyasının dayanağının Bursa... İcra Müd.'nün ...esas sayılı dosyaya yapılan ödeme olarak beyan edildiği konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın alacağın dayanağını oluşturduğu belirtilen... seri nolu 31/08/2022 keşide tarihli ve 36.000,00 TL bedelli çekin hangi kapsamda davalıdan alındığı, davacının dosya borcunu infazen kapattığı Bursa . Genel icra dairesinin ...esas sayılı dosya dayanağı ödeme emrinde belirtilen " bursa... İcra müd.'nün...e sayılı dosyasının " konusunun ne olduğu, davacının alacağının konusunu teşkil eden miktarın davacı tarafça daha sonra davalıdan tahsil edilip edilmediği, alacağın konu çek ile ilgili olup olmadığı, ilgili olduğunun anlaşılması halinde davalıdan alınan çekin cirosundan kaynaklı ikinci ödemeyi yapan davacının davalıdan çek bedeli uyarınca alacaklı olup olmayacağı olması halinde davalının ne şekilde ve ne surette sorumlu olacağının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar gerek davacı gerekse davalı yan kayıtlarının incelenmesine yönelik kazandırılan rapora itirazlarda bulunulmakla birlikte ek rapor/ yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu, icra dosyalarına yansıyan ödemelerin değerlendirilmesinin Mahkememizce yapılması gerektiği, taraf kayıtlarında dava konusu çek yönünden değerlendirme esas incelemenin yeterli bir inceleme olduğu, bir kısım itirazlarının ise aksi iddia edilmekle birlikte Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporların denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır. Taraflar arasında ticari bir münasebetin bulunduğu, davacı tarafından davalıya faturalar verildiği ve bu kapsamda davalı tarafça ödeme iradesi ile davacıya konu çekin verildiği anlaşılmakla birlikte çekin şekli incelemesi neticesinde; ...bank Karşıyaka/ Adana Şubesine ait, 31/08/2022 tarihli 36.000,00 TL bedelli ve ...seri nolu olduğu, dava dışı... tarafından keşide edilmekle birlikte lehtar sıfatı ile Mahkememiz davalısı ... A.Ş. 'ye verildiği, lehtar tarafından cirolanmakla davacı... Ltd. Şti. 'ye geçtiği, davacı tarafından yapılan ciro ile önce ... Ltd. Şti. 'ye buradan cirolanmakla uzman ... A.Ş.'ye buradan cirolanmakla ... Ltd. Şti.'ye buradan cirolanmakla...'a geçtiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın incelenmesine geçmeden evvel dosyaya yansıyan icra dosyalarının birlikte incelenmesi ve değerlendirilmesinin yapılması gerektiği kanaatine varılmakla birlikte; Bursa 2. Genel İcra Dairesinin ...esas (kapatılan Bursa... İcra Dairesinin...esas) sayılı dosyasının az yukarıda belirtilen çek dayanak tutulmak suretiyle alınan ihtiyati haciz kararı kapsamında şekli yetkili hamil olan...arafından ... Ltd. Şti., Trakpar...ltd. Şti., Uzman ... A.Ş, Sincanlı...... A.Ş, ... Ltd. Şti. ve Mithat Makraç aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, dosya borcunun borçlu ... A.Ş. tarafından ödeme ile kapatıldığı, bunun üzerine icra dosya diğer borçlusu ... Ltd. Şti. tarafından çekin ödemesinin kendisinden sonraki ciranta konumundaki Uzman Kataforez... A.Ş'ye yapıldığı belirtilerek bu ödemenin kendisinden sonraki çekte kaydı olan ...ltd. Şti., .... A.Ş, ve Mithat Makraç aleyhine Bursa... İcra müdürlüğünün...esas sayılı dosyası üzerinden az önce belirtilen diğer icra dosya borcuna yapılan ödemenin rücusuna yönelik ilamsız takip başlatılmakla birlikte dosya borcunun davacı ...ltd. Şti. tarafından ödenmekle kapatıldığı anlaşılmıştır. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; alacak iddiasının dayanağı olan ve yukarıda şekli olarak incelenen bononun son yetkili hamili tarafından Bursa... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe yukarıda belirtilen icra dosya borçlusu tarafından yapılan ödeme neticesi bu ödemenin kendisinden önceki ciranta konumundaki ... Ltd. Şti.'nden tahsil edildiği,...'in de ödediği miktarın yine kendisinden önceki sorumlulardan tahsil talebine yönelik Bursa... İcra müdürlüğünün...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe davacı yanca yapılan ödeme ile söz konusu icra dosyalarının infazen kapandığı göz önüne alındığında yukarıdaki ödemelerin ciro silsilesi birbirini takip eden icra dosya borçluları tarafından konu kambiyodan kaynaklı yapıldığı kanaatiyle bu aşamadan sonra davacının söz konusu ödemenin davalıdan tahsil talebine yönelik iddiasının ispatına yönelik Mahkememizce taraf kayıtlarının incelenmesi neticesinde söz konusu çekin düzenlenen faturalar karşılığında verildiği anlaşılmakla birlikte çek bedelinin ciro yoluyla tedavüle konulduğu görülmekte ise de az öncede belirtilen icra dosyası üzerinden davacı tarafça söz konusu çek bedeline yönelik kendisinden sonraki cirantaya ödeme yapılmakla birlikte tarafların mali kayıtlarına göre davacının gerek üçüncü şahıslardan gerekse davalıdan söz konusu 36.000,00 TL bedeli tahsil etmediği gibi davalı tarafça davacıya böyle bir tutarın ödendiğine yönelik mali kayıtlarına yansıyan herhangi bir husus olmadığı anlaşılmakla davacının davalıdan ödenen çek bedelinin tahsil yönündeki talebinde hukuki yararının olduğu değerlendirilerek davacının çek bedeli kadar davalıdan alacak talep etmesine yönelik talebinde haklı olduğu bununla birlikte her ne kadar davalı yanca cevap dilekçesinde deliller kısımında yemin deliline dayanılmış ise de 6100 sayılı HMK 225. maddesinde tanımlanan yemin konusu hususu mevcut dava dosyasında ispatlanmak istenen hususla bir ilgisi olmadığı anlaşılmakla yeminin hatırlatılmasına gerek görülmeden haklı davanın kabulüne karar verilerek çek üzerinde yer alan keşide tarihi itibariyle davalının çek bedeli yönünden temerrüte düşeceği ve taraflar arası ilişkinin niteliği göz önüne alındığında davacının avans faizi talep etmesinde haklı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1- Davanın KABULÜ ile Bursa 2. Genel İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına (kapatılan Bursa... İcra dairesinin... e sayılı dosyası) konu ihtiyati haciz dayanağı çekten kaynaklı davacı tarafından yapılan ödemeye esas 36.000,00 TL çek bedelinin temerrüt tarihi olarak takdir edilen 31/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 2.459,16 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 614,79 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 1.844,37 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine, 3- Davacı tarafından yatırılan 794,69 TL (614,79 TL peşin harç ile 179,90 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 7.525,00 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 8.319,69 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE, 5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu Hakan İnep'e ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına, 7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/01/2025

Katip ... ¸

Hakim ... ¸