İlk Derece Mahkemesi 2023/261 E. 2023/163 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/261 Esas KARAR NO : 2023/163 HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 22/05/2023 KARAR TARİHİ : ... Davacı tarafından hasımsız olarak açılan dava dosyası mahkememize gelmekle ve yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılmakla, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yapmış olduğu ticari faaliyet nedeniyle dava dışı ticaret yaptığı tüzel kişi olan ... Şirketine teslim edilmek üzere 11/05/2023 tarihinde ... Kargo Adana Yamaçlı Şubesinden, Keşidecisi ... Şti. (VKN:...) olan Lehdarı dava dışı şirket ... Şirketi olan 19/05/2023 Ödeme tarihli 250.000,00-TL tutarlı ... Bankası Karşıyaka Adana Şubesi'ne ait ... çek numaralı, Keşidecisi ... Şti. (VKN:...) olan Lehdarı dava dışı şirket ... Şirketi olan 31/05/2023 Ödeme tarihli 250.000,00-TL tutarlı ... Bankası Karşıyaka Adana Şubesi'ne ait ... çek numaralı, Keşidecisi ... Şti. (VKN:...) olan Lehdarı dava dışı şirket ... Şirketi olan 15/06/2023 Ödeme tarihli 250.000,00-TL tutarlı ... Bankası Karşıyaka Adana Şubesi'ne ait ... çek numaralı, Keşidecisi ... Şti. (VKN:...) olan Lehdarı dava dışı şirket ... Şirketi olan 30/06/2023 Ödeme tarihli 250.000,00-TL tutarlı ... Bankası Karşıyaka Adana Şubesi'ne ait ... çek numaralı olan toplamda 4 adet çekin kargo edildiğini, ilgili kargo şirketinin kargonun akıbeti hakkında kendi sistemlerine en son 12/05/2023 tarihinde Gaziantep Aktarma şeklinde bilgi paylaştığını, çeklerin müvekkilinin iradesi dışında elinden çıkarak kaybolduğunu, çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava :TTK'nun 818/1-s bendi yollaması ile aynı kanunun 757 vd maddelerinde öngörülen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 651.md gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. 653.maddede, çeşitli kıymetli evraka ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. TTK'nın 657. Maddesinde nama yazılı senetlerin iptali, 661 vd. Maddelerinde hamiline yazılı senetlerin iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 818/1-S maddesinde çekler için, 778/1-I maddesinde de bonolar için, TTK'nın poliçeye ilişkin 757 vd. maddelerine atıf yapılmıştır. TTK'nın 651/2, 757 ilâ 763 ve 764. maddesi kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davasını açma yetkisinin yetkili çek hamilinde olup, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı yoktur. Davacının keşidecisi sıfatıyla bu davayı açtığı ve keşideci olduğunun davacının kendi kabulünde olduğu, bu hususta bir tereddüt bulunmadığı, ancak keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali istemi hakkı bulunmadığı, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19/04/2018 tarihli 2016/10022 - 2018/2952 sayılı ilamı ). HMK'nın 320/1 md. gereğince; basit yargılama usulüne tabi davalarda, mümkün olan hâllerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebilir. Davanın hasımsız olduğu, savunma alınmasını yada tahkikatı gerektiren bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından dosya üzerinden karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle; Zayi nedeniyle çek iptali davasını keşideci-borçlunun açamayacağı, sadece hamil-alacaklı açabileceği, Çeki cirolayan davacının hamil-alacaklı sıfatının kalmadığı, davacının çek hesap sahibi olması nedeniyle -çekin hukuki niteliği ve ekonomik fonksiyonu da göz önüne alındığında- iptal davası açma hakkı bulunmadığı, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davanın hasımsız olduğu ve taraf teşkilinin gerekmediği, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı ve keşideci sıfatıyla dava açtığının sabit bulunduğu, HMK.nun 138. maddesi uyarınca dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşılmakla Anayasanın 141/son ve HMK.nun 30. maddelerinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesi gereği dosya üzerinden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. KARAR : 1-Davanın REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır