İlk Derece Mahkemesi 2023/143 E. 2025/174 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/143 Esas KARAR NO:2025/174

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:28/03/2023 KARAR TARİHİ:25/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı sigortalı ... ... Ltd ve ... Danışmanlık ve İthalat İhracat Limited Şirketi firmasına ait emtiaların Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, sigortalıya ait buğday unu emtiasının 28.09.2021 tarihli ve ... numaralı konşimento tahtında ... ... taşınmak üzere "... ..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtianın, konteyner tavanındaki delikten su sirayet etmesi sebebiyle emtialar ıslanarak hasarlandığı ve yapılan incelemeler sonucunda konteyner tavanının konteynere ...'un çarpması neticesinde delindiğinin tespit edildiğini, meydana gelen hasarın fark edilmesi akabinde hasarlı emtialara ilişkin sigortalı şirket tarafından taşıyanlara hasar ihbarı yapıldığını ve hasar talep yazısı gönderildiğini, 1 nolu Davalı, konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m.1191 gereğince "fiili taşıyan" sıfatını haiz olduğunu, 2 nolu davalı ise navlun faturasını düzenlemiş olup, emtiaya gelen hasardan ''akdi taşıyan'' olarak sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472. Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve kanuni halef sıfatını kazandığını, taşıyan sıfatını haiz davalıların, hem kendilerinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasarın eşyanın kendi hakimiyetlerinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, ....İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalılar/borçlular tarafından yapılmış olan itirazın haksız olup, alacağın sürüncemede bırakılmak amacıyla yapıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Vekili ... Ye ... ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili sigortalılar ile taşıyanlar arasında akdi bir taşıma ilişkisi bulunmadığını, mal faturalarına göre, sigortalının mal bedelini tam ve eksiksiz tahsil ettiğinin anlaşıldığını, bu hususta sigortalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasının talep ettiklerini, sigorta poliçesinin geçersiz olduğunu, sigortalının sigortalanabilir bir menfaati bulunmadığını, iddia edilen hasarın ne zaman ne şekilde ve nasıl meydana geldi ile bu yöndeki hasarın yükü taşıyanın hakimiyetindeyken meydana geldiğinin belli olmadığını, TTK m. 1185 gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını, buna göre yükün konşimentoda yazıldığı şekilde taşındığı ve alıcına teslim edildiği kabul edileceği, TTK m. 1185/2 uyarınca hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile ve mahkemeler vasıtasıyla ile yapılmış bir tespit bulunmadığını, dava konusu taşımaya ilişkin konşimento üzerinde " Saıd To Contaın" ve " shıppers stow load weıght and count" rezervleri bulunduğu ve bu rezervlere göre taşıyanın taşıyana konu konteynerlerin içinde ne olduğunu ve asıl olduğunu bilmediğini, hasar hesabının hatalı yapıldığını, içerisinde mal bedeline ek olarak navlun ve yükleme limanı masraflarını da barındıran CFR teslim şekline konu satış bedeli üzerinden hasar hesabının yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Vekili ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Deniz Hukukuna ilişkin davalarda yetkili mahkeme yükleme limanı Mahkemesi olduğunu, yükleme limanı da İzmir olduğundan yetkili mahkeme İzmir mahkemeleri olması gerektiğini ayrıca müvekkilinin de ikametgahı İzmir olduğundan yetkisiz mahkemede açılan işbu davanın yetkisizlikten dolayı reddi gerektiğini, söz konusu davanın denizde yük taşıması esnasında malların hasarlanması iddiasına ilişkin bir dava olduğunu, işbu davadaki gibi bir tazminat ödemesinden söz edebilmek için kusurlu bir hareket ve söz konusu kusurlu hareket sonunda ortaya çıkan bir zarar söz konusu olması gerektiğini, davacının konteynerin delik olduğu iddiasının söz konusu olduğunu ancak delik olduğu yönünde müvekkiline gönderilmiş bir survey raporu mevcut olmadığını, müvekkilinin bu açıdan herhangi bir rapor sunulmadan hasar varsa miktarı ve gerçek sebebi tebliğ edilmeden böyle bir işlem yapılması taşıma hukukunda da mümkün olmadığını, konteyner delik olsa bile söz konusu durumun malların hasarlanmasına yol açması gerektiği ki hasarlı olduğu iddia edilen malzemenin iddia edilen delik sebebiyle hasar aldığına dair ulaşan bir bilgi ve belge söz konusu olmadığını, söz konusu hasarın nasıl oluştuğu ve zararın kapsamı hususları ayrıntılı bir muayene ile tespit edilmesi gerektiğini, iddia edilen eksiklik davacı tarafından tespit edildikten sonra müvekkiline süresi içinde bir ihbarda bulunulmadığını, söz konusu maddede hasar veya zıya ihbarının en geç teslim sırasında veya belli değilse en geç üç takvim günü içinde taşıyana bildirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 15/06/2023 tarihli ara kararı ile dosya talimat mahkemesine gönderilmiş olup, talimat Mahkemesinden aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı şirketin 2021 ve 2022 yılı e-defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, taşımaya konu olan ve dava dışı şirket ... A.Ş.nin, dava dışı ... ... Limited şirketi adına düzenlemiş olduğu 21.09.2021 tarih İHR2021000000105 no.lu 214.200,00 USD bedelli faturanın, ... A.Ş.nin 2021 yılı defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin tamamının alıcı Milestone şirketinden tahsil edildiği, taşımaya konu emtia faturasından dolayı dava dışı satıcı ve alıcı şirketler arasında herhangi bir borç ve alacağın kalmadığı, dava dışı şirket defterlerinde, hasara ilişkin herhangi bir mahsuplaşma ya da ikame mal kaydı tespit edilemediği belirtilmiştir. Mahkememizin 15/06/2023 tarihli ara kararı aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu buğday unu satıcısının ... ... Ltd, alıcısının da Komor adalarında faaliyet gösteren ...olduğu ve satıcı ve alıcının yabancı menşeli olduğu, taşımaya konu 168.300 USD tutarlı faturanın ve ödemesinin ... ... Ltd. Şti.'nin kayıtlarında yer almadığı, ... ... Ltd. Şti'nin davaya konu buğday unu ile doğrudan ilgisinin bulunmaması nedeniyle kayıtlarda böyle bir tutarın yer almasının da mümkün olmadığı, meydana gelen hasar nedeniyle tazminat alacaklısı olan sigortalı ... ... Ltd.'in hasar bedeli olan 1.509,32 USD tazminat bedelini ticari ilişki içerinde olduğu ... ... Ltd. Şti.ne temlik ettiği, hasar bedelinin davacı ... tarafından temlik alacaklısı olan ... ... Ltd. Şti.ne ödendiği, sigortalı ... ... Ltd. tarafından hasar bedeli olan 1.509,32 USD'nı ticari ilişki içerinde olduğu ... ... Ltd. Şti.ne yansıttığı, yukarıda açıklana fatura bedelinin ... ... Ltd. Şti. tarafından cari hesaba mahsuben ... ... Ltd'e cari hesaba mahsuben ödendiği belirtilmiştir. Mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davacı ... Sigorta'nın TTK m. 1472 gereğince halef sıfatını kazanmadığı ancak dosyaya sunulan alacağın temliki belgesi ile dava dışı sigortalı ...'in davalı taşıyanlara karşı sahip olduğu tazminat talep haklarını dava dışı ... Danışmanlık'a sigorta tazminatı ödemek şartıyla devraldığı, söz konusu ödemenin gerçekleşmiş olduğu anlaşıldığından devir beyanındaki şartın gerçekleşerek davacının alacağı temlik ettiğinin kabul edilebileceği, davalı ... ...'in düzenlediği navlun faturası gereği akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu, davalı ... ...'in dosyaya sunulan konişmento gereği ve fiilen taşımayı gerçekleştirdiği için fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu, dosyaya sunulan konşimento davanın izafeten yöneltilmiş olduğu ... ... A.Ş. tarafından ... ...'ti temsilen düzenlendiğinden TTK m. 105 gereğince davanın izafeten ... ... A.Ş.'ye yöneltilmesinin mümkün olduğu, dosya kapsamında eşyanın uğradığı hasarın/zıyaın süresinde davalılara ihbar edildiğine veya teslim öncesinde inceleme yapıldığına ilişkin dair bir kanıt bulunmadığı, TTK m. 1184/4 gereğince taşıyan aleyhine iki karine doğduğu, teknik inceleme neticesinde konteynerin deniz taşıması sırasında delinmiş olduğu belirlenemediğinden ve deniz taşıması tamamlandıktan sonra kara taşıması sırasında delinmiş olma ihtimali de bulunduğundan eşyanın teslim sırasındaki durumunun ortaya konulamamış olduğu, bu sebeple taşıyan lehine doğan karinelerin aksinin ispat edilemediği ve davalı akdi ve fiili taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dosyaya sunulan konişmentonun ... ... adına acentei tarafından düzenlendiği, navlun faturasının davalı ... davalı tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalı ... ... nin fili taşıyan , davalı ... nın akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetini haiz oldukları anlaşılmıştır. Dava dışı ... ... Ltd tarafından satışı yapılan buğday unu emtiasının 28.09.2021 tarihli ve ... numaralı konşimento tahtında İzmir'den Moroni'ye taşınmak üzere "..." gemisine yüklendiği, varma yerinde yükün hasarlandığının tespit edildiği, davacı sigortacının hasar bedelini ödediği ve davalılardan rücuan tahsilini talep ettiği görülmektedir. Davacı ...'nin taraf olduğu Nakliyat Abonman Sözleşmesinin başlama tarihi 13.08.2021 bitiş tarihi ise 13.08.2022'dir. Sözleşmede ... Danışmanlık sigortalı, ... ise ek sigortalı olarak belirtilmiştir. Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesinde ... sigortalı olarak kayıtlıdır. Dosya kapsamı ve dava dışı sigortalıların ticari defterlerini incelenmesi ile aldırılan bilirkişi raporundan dava konusu emtianın dava dışı ... tarafından dava dışı sigortalı ...'e satılmış olduğu, mal bedelinin ... tarafından ...'ten tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Taşıma konusu eşyaya ilişkin bir diğer ticari faturanın dava dışı ... tarafından Magasin Kamal muhatap alınarak düzenlenmiştir. Buna göre davacı tarafından ödeme yapılan ... Danışmanlık ın emtia ile ilgisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda da ... Danışmanlık'ın şirket kayıtlarında alacak-borç kaydının olmadığı tespit edilmiştir. ... Danışmanlık taşıma ve sigorta konusu eşyanın satışına ilişkin sözleşmede herhangi bir sıfata sahip olmadığından eşya üzerinde sigortalanabilir bir menfaatinden söz edilemeyecektir. Şu halde dosyaya sunulan 24.01.2022 tarihli "Hasar Tazminat Makbuzu ve İbraname" başlıklı belgede ifade edilen ve ... Bankası'nın 11.02.2022 tarihli dekontu ile tevsik edilen tazminat ödemesi davacı bakımından TTK m. 1472 gereğince bir halefiyet hakkı doğurmamaktadır. Ancak ... tarafından düzenlenen ve imza edilen 05.01.2022 tarihli belgede ..., tazminat ödemesinin ... Danışmanlık'a yapılmasını talep etmekte ve bu şartla davacı ... Sigorta'ya karşı sahip olduğu talep haklarını sigortacıya devrettiğini beyan etmektedir. Bu belge ile sigortalı gönderilen ...'in davalı taşıyanlara karşı sahip olduğu tazminat haklarını "... Danışmanlık'a temlik ettiği kabul edilmelidir. Buna göre 05.01.2022 tarihli alacağın temliki belgesi ile davacının davalılara karşı ...'in sahip olduğu tazminat talep hakkını devraldığı ve TBK m. 183 maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir. TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hasarın 05/04/2022 tarihinde tespit edildiği, icra takibinin 06/12/2021 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda 13.12.2021 tarihinde alıcı deposunda açılan konteyner içerisinde emtianın sertleşmiş olduğu ve çatı kısmının delik olduğu. 2003 yılında konteyner imal edildiği ve tüm parçaların paslanmış sol tarafının çökük olduğu, gözetim çalışmaları sırasında mührün öncesinde kırıldığı ve görülmediği, asma kilit olduğu, Konteyner içerişimde 1020 çuval buğday unu bulunduğu ve yarsının iyi durumda olduğu ve gözetim öncesinde boşaltıldığı, yağmur suyu ile ıslanmış ve kekleşmiş olan emtianın satış kabiliyetinin yitirdiği, 80 çuval emtianın hasarlandığı tespit edildiği, sunulan fotoğraflar incelendiğinde konteyner tavanının yükleme, tahliye veya aktarma limanında konteyner üzerine yerleştirilen diğer bir konteynerin altında yer alan, ucu sivri ... adı verilen kilit mekanizmasının çarpması sonucu delinmiş olduğu görüş ve kanaati oluştuğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda "..." kilitlerin konteynerlerin köşe kısımlarında kullanıldıklarından deniz taşımacılığı esnasında hasarın eğer ... dan kaynaklandığı düşünülüyor ise hasarın bu köşe kısımlarına yakın bölgelerde olması gerektiği, konteynerin çok eski olduğu belirtildiği ancak Konteynerin yükleme öncesi kondisyon durumunun bilinmediği, konteynerde bulunan çuvallı un yükünün konteynerin delinmiş olan tavan kısmından sızan yağmur suyundan hasarlandığı belirtilmiş olmasına rağmen, hasarlı yükün yağmur suyundan mı, deniz suyundan mı hasar gördüğüne dair bir su hasar testi yapıldığına ait bir bilgi dosya muhteviyatında bulunmadığı, konteyner tavanındaki delik hasarının deniz taşımacılığı sırasında mı, yoksa tahliye sonrası kara nakliyesi sırasında mı meydana geldiği anlaşılamadığı belirtilmiştir. Buna göre davalıların sadece deniz taşımasını üstlendiği, ekspertiz raporunda hasarın yağmur suyundan meydana geldiğinin belirtildiği, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından hasarın davalıların sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 382,32 TL'nin mahsubu ile bakiye 233,08 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalılar vekilleri için takdir edilen 28.873,29 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, davacı ve davalı ...vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/03/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır