İlk Derece Mahkemesi 2023/1034 E. 2025/340 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/1034 KARAR NO : 2025/340 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ: 27/12/2023 KARAR TARİHİ: 16/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava dilekçesinde özetle; Sigortalı ... İnşaat Tur.San ve Tic.A.Ş.'nin "Yeşilova Mah. 4182 Sok. No.2/001 Bornova İzmir" riziko adresindeki inşaat projesi işi Müvekkil Şirket’e ...No.lu İnşaat (...) Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile sigorta edildiği, anılan riziko adresindeki ... şantiyesinde Davalı Şirket tarafından kurulumu tamamlanan Kule Vincin, 30.12.2022 tarihinde Davalı Şirket servis elamanları tarafından 2 mast yükseltme operasyonu (İnşaat yapı işlerinde kullanılan 10 ton kapasiteli, karşı ağırlıklı, yatay kollu, dönüşlü, mastların montajı ile kurulan sabit kurulu kule vincin 110 metre mast yüksekliğinin 116 metreye (ilave 2 mast) yükseltme operasyonu) esnasında; sabit kurulu tip kule vincin mast yükseltmesi kurulumunda meydana gelen kule vinç üst donanımlarının (Kol – Karşı Kol – Kol Bağlantıları – Gergi Direği – Döner Platform – Yükseltme Donanımı – Karşı Ağırlık – Araba Yürütme Mekanizması – Döndürme Mekanizması – Kaldırma Vinci – Kanca Bloğu – Kanca) devrilmesiyle ölümlü ve maddi hasarlı hasar/zarar meydana geldiği, meydana gelen kaza, Davalı Şirket teknik servis personelinin ihmali ve kusurundan meydana geldiği hasar dosyası kapsamında alınan teknik bilirkişi raporları ile tespit edildiği, anılan kazanın/hasarın ihbarı üzerine açılan hasar dosyası kapsamında ekspertiz çalışması yapıldığı, alınan ekspertiz raporu gereğince Sigortalı iş yerinde meydana gelen anılan hasarın 490.94155-TL olduğu tespit edilmiş ve tespit olunan anılan hasar tutarı 09.05.2023 tarihinde Davacı Müvekkil Sigorta Şirketin sigortalısına ödendiği, Davacı şirketin hasar bedelini ödemekle mukavele şartlarına ve TTK m. 1472 ve TBK m. 183 hükümleri uyarınca sigortalısının yerine kaim(halef) olmuş ve aynı zamanda temlik hükümleri gereğince sigortalının zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü talep ve dava hakları Davacı şirkete intikal ettiği, Hasar dosyası kapsamında alınan ekspertiz raporu ve teknik bilirkişi raporu ile Sigortalı firma tarafından İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/3 D.iş sayılı dosyasından yaptırılan delil tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu dahil tüm raporlar gereğince dava konusu kaza Davalı Şirket'in ve personelinin kusuru nedeni ile meydana geldiği tespit edilmiş olmakla, dava konusu meydana gelen hasardan Davalı Şirketin sorumlu olduğu belirtilerek davalı aleyhine İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün 2023/18932 takip no.lu dosyasıyla başlatılan icra takibinde itirazların iptali ile takibin devamına Haksız itiraz nedeniyle İİK m. 67/II uyarınca Davalı Borçlunun % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine Yargılama giderleri ile birlikte kanunî avukatlık ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. Cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava dilekçesinde uusle yönelik bir takım problemlerin olduğu, izmir 3 ACM'nin ... e. Sayılı dosyasının davanın esasını etkileyecek olması sebebi ie bekletici mesele yapılmasının talep edildiği, ... inş. İle global arasında 25/12/2022 tarihli sözleşmenin devamında vincin davalı tarafından devr alınmasından sonra ... inş. İle davalı arasında 05/11/2022 tarihli sözlşemenin imzalandığı, davalı yanın kusurunun olmadığı, esas kusurun... kule vinç2e ait olduğu, işlemin bu tarafça yapıldığı bunun ... inş. Tarafından bilindiği, 25/12/2022 tarihli söz. 9.10 maddesi gereğince kusur ve sorumluluğun müvekkiline yüklenemeyeceği, kazaya davalı yanın sebebiyet vermediği, mahkeme aksi kanatte ise öncelikle gerçek zarraın tespitnin gerektiği ve ayrıca ileri sürülen taleplerin zaman aşımına uğradığı belirtilerek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edilmiştir. Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir. DELİLLER: İzmir... İcra Müdürlüğüne, İzmir 7. SHM'ne, TMMOB'ye, İzmir 3 ACM'nin ... esas sayılı dosyasının Uyap çıktısı, İzmir 7 ASHM'nin... e. Sayılı dosyasının uyap çıktısı, makine mühendisi bilirkişisi ... inşaat mühendisi bilirkişi,...iş güvenliği uzmanı bilirkişi, ... elektrik mühendisi bilirkişi ve vinç - kaldırma bilirkişi heyeti tarafından sunulan 17/12/2024 tarihli raporun dosyamız arasında olduğu anlaşılmıştır. İzmir... İcra müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine 490.941,50 TL asıl alacak ve 43.441,50 TL işlemiş faizden oluşan toplam 534.383,00 TL'nin tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının davacı tarafından sigortalısı konumundaki dava dışı Şirket şantiyesinde kurulu vincin 30/12/2022 tarihinde devrilmesine sebebiyet veren davalıdan ödemenin rücusu olarak belirtildiği, yapılan geniş anlamda itiraz üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. İzmir 7. SHMN'nin ... değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı yan sigortalısı konumundaki dava dışı ... İnşaat.. A.Ş. Tarafından Mahkememiz davalısı aleyhine 30/12/2022 tarihinde meydana gelen vinç devrilme olayından kaynaklı zararın tespitine yönelik yapılan başvuru üzerine Mahkemece inşaat ve elektrik, elektronik mühendisi bilirkişiler vasıtasıyla yapılan keşfe yönelik dosyaya sunulan 27/02/2023 tarihli raporda zarara yönelik inşaat, elektrik ve mekanik imalatlar yönünden bir takım tespitlerin yaptırıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce dosya arasına kazandırılan bilgi ve belgeler kapsamında yapılan tevdisi üzerine sunulmakla taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 17/12/2024 tarihli heyet raporunda özetle 30/12/2022 tarihinde ... şantiyesinde meydana gelen vinç devrilmesi olayına yönelik davalı...... Ltd. Şti. Tarafından kurulum, montaj ve yükseltme çalışmaları yapılan kule vinci mast yükseltmesi sırasında teknik kriterler dikkate alınmadan mast bağlantılarının yapılması sırasında kanca denge taşının kullanılmaması ve bom kolu, karşı ağırlık ve taşıyıcı kule arasında moment dengesinin sağlanmaması ve bozulan denge sebebiyle kazanın meydana geldiği, makine temalı hasar onarım bedelinin 1.029.373,02 TL, elektrik temalı hasar onarım bedelinin 511.565,40 TL olduğu, bu kalemler dışında inşaii yönden değerlemeye alınacak bir kalem olmadığı, olayın davalının kusurundan kaynaklandığı, taraflar arası sözleşmenin 9.10 maddesi yönünden ise vinç sahibi ve işletmecisinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun dolayısıyla vinç sahibi ile yükseltme işi yapan şirketin sorumluluğunun bulunduğu, işlemiş faiz yönünden ise ayrıca hesaplama yapılmadığı hususlarına dair görüş ve kanaat belirtildiği anlaşılmış söz konusu rapora davalı yanca itirazlarda bulunulduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yapılan inceleme neticesinde dava dışı ... İnşaat...A.Ş ile dava dışı ...Bornova/İZMİR adresinde yapılan inşaat işi nedeniyle vinç kirasına yönelik 25/12/2020 tarihli sözleşme imzalandığı, vincin mülkiyetinin davalı yanca alınması akabinde bu sefer ... İnşaat...A.Ş. İle davalı arasında 05/11/2022 tarihli Kule Vinç Kiralama sözleşmesi başlıklı belge ile az önceki sözleşmeye de atıf yapılarak ek protokol imzalandığı, davacı ile dava dışı ... İnşaat...A.Ş. Arasında ise Yeşilova Mah. 4... Bornova/İZMİR adresinde yapılan inşaat işinden kaynaklı olarak İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile ticari bir münasebet kurulduğu, bahse konu vincin 30/12/2022 tarihinde devrilmesi sonucu ölümlü ve yaralamalı kazanın meydana geldiği, olay ile ilgili kamu davasının İzmir 3 ACM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden görüldüğü gibi olay sebebiyle TMMOB tarafından da eksertiz incelemesi yaptırıldığı, ayrıca dava dışı ... İnşaat...A.Ş. tarafından davalı yan hasım gösterilmek suretiyle İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyası üzerinden maddi hasara yönelik delil tespiti yaptırıldığı, davacı yana başvuru üzerine davacı tarafından dava dışı sigortalı konumundaki ... İnşaat...A.Ş.'ye maddi hasara yönelik 09/05/2023 tarihinde 490.941,55 TL tutarında ödeme yapıldığı ve söz konusu tutar ile birlikte işlemiş faiz dahil olmak üzere toplam 534.383,00 TL'nin rücuen tahsiline yönelik davacı tarafından davalı aleyhine İzmir 2 İcra Müdürlüğünün 2023/18932 esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibine yapılan geniş anlamda borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın söz konusu vinç kazasına yönelik vinç idaresinin kimde olduğu ve bu kapsamda kusurun kime ait olacağı, davalı yana atfedilecek bir kusurun olup olmadığı, davalı yanın yükseltim işinin... Kule Vinç tarafından yapıldığına yönelik savunmasının dinlenip dinlenmeyeceği, ... İnşaat...A.Ş. İle davalı arasında imzalanan sözleşmenin atıf yaptığı 25/12/2020 tarihli sözleşmenin 9.10 maddesinin somut olayda uygulama yerinin olup olmadığı, davalı yanın sorumlu olması halinde davacı ödemesinin gerçek zarar ödemesi olup olmadığı, bu anlamda davalı itirazının haklılık teşkil edip etmediği hususlarının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik itirazın iptali isteminin yanı sıra taraflarca talep edilen icra inkar ve kötüniyet tazminat taleplerinin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının da ayrıca değerlendirilmesine yönelik haksız fiil sebebiyle açılan rücuen ödemeden kaynaklı itirazın iptalı davası olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; davalı tarafından sunulan cevap dilekçesi ile İzmir 3. ACM'nin ... esas sayılı dosyasının iş bu dava dosyası yönünden bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de bekletici mesele yapılmasını gerektirir bir durum olmadığından bu yönde başkaca bir değerlendirme yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır. Her ne kadar kazandırılan rapora davalı yanca itiraz ile ek rapor/ yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır. Dava davalı tarafça dava dışı... Kule... Ltd. Şti.'ye ihbar edilmiş ise de adı geçen şirket tarafından herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde yukarıda da belirtildiği gibi 25/10/2020 tarihli sözleşme ile dava dışı ... İnşaat şirketi ile dava dışı Global şirketleri arasında Yeşilova Mahallesi 4182 Sokak No:2/1 Bornova/ İzmir adresinde yapılacak inşaat işi sebebiyle vinç kirasına dair anlaşma yapılmış ise de davalı yanca ise vincin mülkiyetinin alınması üzerine bu sefer dava dışı ... İnşaat ile davalı arasında imzalanan 05/11/2022 tarihli ek protokol uyarınca az önce belirtilen 25/12/2020 tarihli sözleşmeye atıf yapılarak yeni bir sözleşmesel ilişki kurulmakla birlikte dava dışı ... inşaatın belirtilen adresteki inşaat işine yönelik Mahkememiz davacısı ile inşaat bütün riskler sigorta poliçesi üzerinden sözleşmesel bir ilişkinin kurulduğu, 30/12/2022 tarihinde belirtilen adreste devam eden ... isimli projede kullanılan 10 ton kapasiteli, karşı ağırlıklı, yatay kollu, dönüşlü, mastların montajı ile kurulan sabit kurulu kule vinci, 10 metre mast yüksekliğinin 2 mast ilavesi ile 116 metreye yükseltilmesine yönelik operasyon sırasında kule vinç üst donanımlarının devrilmesi ile maddi hasarlı ve ölümlü bir kazası meydana gelmekle birlikte her ne kadar ... inşaat ile davalı... Kule Şirketi arasında vinç yükseltilmesine yönelik yazılı bir talep olmadığı anlaşılmakla birlikte yükseltme işlemini yapan... Kule Vinç Firmasının söz konusu şantiyeye gelerek yükseltme işlemini yapmasının kiralayan ve kiracı firma bilgisi dışında olması hayatın olağan akışına uygun olmadığından... Kule Vinç Firmasının yaptığı yükseltme işinden gerek kiralayan konumundaki davalı şirketin gerekse kiracı konumundaki dava dışı ... İnşaat Şirketinin haberinin olduğu anlaşılmakla yapılan vinç yükseltme işi kiralayan konumunda olan davalı şirket adına yapıldığı kanaatine varılmakla birlikte hükme esas alınan rapor kapsamında montaj esnasında tedbirlerin yetersiz olduğu gibi iç denetiminde eksik olduğu, kule vinç mast yükseltmesi yapılırken yetkili servisin kanca ucuna denge taşını takmadığı ve bu sebeple moment dengesinin bozulması nedeniyle bahse konu kazanın meydana geldiğinin anlaşıldığı, davacı tarafça dava dışı sigortalı konumundaki ... İnşaata yapılan ödemeler yönünden inşaat sahasında meydana gelen zarar bedelinin toplam 42.750,00 TL, kazadan sonraki devrilen vincin sahadan uzaklaştırılmasına dair yapılan iş bedelinin 713.453,02 TL olduğu anlaşılmakla makine temalı hasar onarım bedelinin 1.029.373,02 TL olduğu ve bu tutarın gerek ödeme gerekse değişik iş dosyası göz önüne alınarak yapım tarihi itibariyle piyasa rayiçleri uyumlu olduğu, inşaat yönünden oluşan zarar kalemlerinin bir kısmının az önce belirtilen 47.750,00 TL'lik zarar kalemlerine dahil olmakla birlikte bunun dışında herhangi bir inşaat yönünden değerlendirmeye alınabilecek bir hususun varlığının tespit edilemediği, elektrik malzemelerine yönelik hasar onarım bedelinin ise 511.565,40 TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmakla dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin yerinde ve gerçek bir ödeme olduğu, dava dışı sigortalı ... inşaat yönünden ise bahse konu kazanın teknik eksikliklerden kaynaklı olmasından dolayı iş güvenliği kapsamında adı geçen şirketin herhangi bir sorumluluğu olmadığı gibi mast yükseltim işini davalı adına yaptığı anlaşılan... Kule Vinç Firmasının yaptığı işin niteliği bakımından ... İnşaatın bu işe müdahil olabileceği bir durumunun söz konusu olmadığı ve ayrıca ... İnşaatın doğrudan yada işçiler ve yahut talimatlarla yükseltim işine dahil olmadığından bu kazada adı geçen ... İnşaatın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, dava dışı ... inşaat ile davalı arasında kurulan ticari münasebet kapsamında imzalanan sözleşmenin 9.10 maddesinde "kiralanın montajının yapılıp çalışır vaziyette ... inşaata tesliminden sonra meydana gelebilecek kaza veya herhangi bir nedenle personel veya 3. kişilere verilen tüm zararlardan dolayı cezai ve hukuki sorumluluklarının tamamı ... İnşaata ait olacağı, bu sebeple... şirketinin herhangi bir ceza veya tazminat ödeme durumunda kalması halinde ... İnşaata rücu edeceği" hususunda bir hüküm yer almakla birlikte davalı yanca bahse konu düzenleme sebebiyle kendisine rücu edilmeyeceği belirtilmiş ise de vincin ihtiyaç nedeniyle yükseltilmesi işinin kule vinci yapımının bir parçası olduğundan montajın bitmediği dolayısıyla henüz bitmeyen iş sebebiyle ortada sözleşmenin 9.10 maddesinin uygulanacağı bir durum olmadığından bahse konu zararın meydana gelmesinde neticede gerek işlemi doğrudan yapan... Kule Vinç Firmasının ve gerekse kiralayan davalı... Kule Şirketinin birlikte sorumlu olduğu kanaatine varılmakla birlikte davacının sigortalısına yaptığı ödemeyi 6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesi uyarınca halefiyet prensibi gereği kazanın meydana gelmesinde sorumlu olan davalıdan dayanak icra dosyası ile talebine yönelik davalı yanın asıl alacak olarak istem konusu edilen miktara ilişkin itirazı yerinde olmadığı, her ne kadar hükme esas alınan raporda ayrıca bir faiz denetimi ve incelemesi yapılmamış ise de davalı yanın sorumluluğunun olay tarihi itibariyle oluştuğu ve davacının sigortalısı konumundaki ... Şirketine ödeme yaptığı 09/05/2023 tarihinden 25/10/2023 takip tarihine kadarki dönem aralığında asıl alacak yanında avans faizi üzerinden işlemiş faiz talep edilmesi bakımından davacı talebi haklı görülmekle TCMB tarafından belirtilen tarih aralığına yönelik yayımlanan "Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı" kapsamında bu hususta yeniden rapor alınmasına gerek görülmeksizin resen yapılan hesaplamada; Tutar Faiz Başlangıç Faiz Bitiş Gecikme Gün Faiz Oranı Faiz Tutarı 490.941,50 TL 09/05/2023 24/06/2023 46 %10,75 6.651,25 TL " 24/06/2023 01/09/2023 69 %16,75 15.545,36 TL " 01/09/2023 28/09/2023 27 %26,75 9.714,59 TL " 28/09/2023 25/10/2023 27 %31,75 11.530,40 TL TOPLAM 43.441,60 TL Olmak üzere faiz hesap ve denetimi yapılmakla birlikte davalının işlemiş faiz yönünden yaptığı itirazında yerinde olmadığı anlaşılmakla birlikte açılı davanın kabulüne karar vermek gerekmiş bununla birlikte her ne kadar davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş ise de alacağın varlığının tespitinin iş bu yargılama neticesi ortaya çıktığından dolayısıyla yargılamaya muhtaç olduğundan şartları oluşmayan davacı yanın tazminat talebinin reddine dair değerlendirme yapılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1- Davanın KABULÜ ile davalı yanın İzmir... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 490.941,50 TL asıl alacak ile 43.441,50 TL işlemiş faizden oluşan toplam 534.383,00 TL'nin tahsili bakımından devamına, - Asıl alacak tutarı 490.941,50 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %31,75 oranından fazla olmamak üzere avans faiz uygulanmasına, - Alacağın yargılamayı gerektirmesi sebebiyle davacı yanın icra inkar tazminat talebinin reddine, 2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 36.503,70 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 6.454,02 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 30.049,68 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine, 3- Davacı tarafından yatırılan 6.723,87 TL ( 6.454,02 TL peşin harç ile 269,85 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 25.546,75 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 32.270,62 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE, 5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 84.157,45 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu...'e ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına, 7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.16/04/2025

Katip... ¸

Hakim ... ¸