İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/93 E. 2023/371 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/93 Esas

KARAR NO : 2023/371

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/01/2022

KARAR TARİHİ : 02/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı alacaklı müvekkilinin alacağının sağlanması amacıyla İzmir... İcra Müdürlüğünün... sayılı takip dosyası ile davalı borçlu şirket hakkında ilamsız icra yolu ile icra takibi yapıldığını, takibin dayanağı, müvekkil şirket ile borçlu şirket arasındaki ticari- alış verişten (eser sözleşmesinden) kaynaklanan 05/12/2019 tarihli ... nolu fatura ve 01/09/2021 tarihli... numaralı fatura olduğunu, davalı Özel ...l Yaşam Eğitim Hiz. Bilg. Gıda Ür. İnş. Taş Tic. A.Ş'nin şuan faaliyet göstermiş olduğu İzmir İli Bornova İlçesi... parsel numarasında kayıtlı bulunan okul binasının asma tavan,alçınpan, alçı sıva vb. İşlerinin yapımı için müvekkilinin yetkilisi olduğu... firması ile davalı arasında anlaşma sağlandığını, davacı müvekkiline ait... İzolasyon firması tarafından 11/1/2018 tarihinde davalı şirkete fiyat teklifi verildiğini ve anlaşma sağlanarak işe başladığını, müvekkili anlaşma konusu işlerin tamamını layıkı ile ifa ettiğini ve işleri davalıya teslim ettiğini, 03/12/2018 tarihli iş teslim tutanağı da bu konudaki haklılığını ispatlandığını, yapılan işin teslim alındığına ilişkin davalı şirketin yetkili temsilcisi ... imzasını taşıyan belge bu konudaki haklılığını ortaya koyduğunu, davalı taraf davacı müvekkilinden takibe konu fatura karşılığı hizmet satın almış ve fakat bu faturaya ilişkin herhangi bir ödemede bulunmadığını, belirterek davamızın kabulü ile haksız itirazın iptaline, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı duran takibin devamına, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet konusu eğitim olup Özel ... Yaşam Koleji ünvanı altında eğitim faaliyetine devam ettiğini, davacı yanın ve müvekkilinin şirketin ortaklarından olduklarını, davacı yanın şirketin il kurulduğu dönemden itibaren ortağı olup, yaptığı iş organizasyonun kim namına yaptığını da çok iyi bilmekte olduğunu, müvekkili şirket ile davacı yan arasında ne bir sözlü, ne de bir yazılı anlaşmanın bulunmadığını, müvekkili şirketin İzmir ili Bornova İlçesi... parsel üzerinde faaliyet göstermekte olduklarını, arazi ve binaların malikleri... ile... ve ailesine ait olduğunu maliklerden...'ın aynı zamanda yetkilisi olduğu ... park İnşaat San ve Tur Madencilik Ltd Şti ile hem eğitim kurumu hizmeti verilmesi için gerekli teçzihat ve eğitim faaliyeti için gerekli yasal izinler alması konusunda anlaştıklarını, dolayısıyla arazi üzerindeki tüm yapılaşma ve kullanıma hazır getirilmesinden müvekkili şirket değil ... Park İnşaat San ve Tur Madencilik LTD Şti sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin arazi üzerine kurulan inşaat faaliyetlerine bir dahli olmadığını, müvekkili ile davacı yan arasında sözlü yada yazılı akdedilmiş eser sözleşmesinin bulunmadığını, davacı yanın müvekkili ile sözleme olmadığı gibi müvekkili şirketin yetkilisinin imzalamış olduğu belgenin niteliği göz önünde alındığında müteahhit konumunda olan ... Park İnşaat San ve Tur. Madencilik Ltd Şti ile arasında eser sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin davacı ile hiç bir şekilde sözleşmenin tarafı olmadığını, belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, davacı aleyhine %20 sinde az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 08/11/2022 tarihli celsesinde tarafların ticari defter kayıtları üzerinden bilirkişi incelenmesi yaptırılmasına, bilirkişilere inceleme yaparken tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defterleri dava dışı firmanın BA formları incelenerek takip konusu faturaların taraf defterinde kayıtlı olup olmadığı, davacı tarafından davaya konu iş kalemleri için dava dışı 3. Firmaya fatura düzenlenip düzenlenmediği, bu firma tarafından ödeme alıp almadığı, dosya arasında bulunan davacı tarafından davalı adına düzenlenen her iki fatura da incelenerek ilk düzenlenen faturanın dava dilekçesinin ekinde yer alan teklif formuna ilişkin olup olmadığının ve eserde ayıp ile eksik iş savunması bulunmadığından yerinde inceleme yapılarak davacının talep edebileceği ücretin eserin yapım yılı nazara alınarak mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi hususunda Bilirkişilerden alınan raporun sonuç kısmına göre'"Takip konusu olan 05.12.2019 tarih, 09211 no.lu ve 302.070,00 TL., 13.12.2019 tarih, ... no .lu ve 7.000,00 TL. ve 01.09.2021 tarihli, ... numaralı ve 327.450,00 TL. Tutarındaki faturaların davacı ...'un ticari defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen, davalı Özel ... Eğitim Hizmetleri Bilgisayar Gıda Ürünleri İnşaat Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'nin ticari muamelelerinin V.U.K.'nun 2019 maddesi gereğince defterlere kaydedilmediği, defterlerinin basılı olmaması nedeniyle ticari defterlerinde kayıtlarının bulunmadığı,2- Davalının ticari defterlerinde muamelelerin kayıtlı olmaması nedeniyle defter kayıtları tespit edilemeyen takip konusu faturaların 2019/12 ve 2021/9 dönemine ait Ba formları ile davalının Mali Müşaviri tarafından Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne bildirimde bulunulduğu, davacı tarafından davaya konu iş kalemleri için dava dışı olan ... Park İnşaat San. ve Tur.Madencilik Ltd. Şti. adlı Firmaya düzenlenen bir fatura bulunmadığı, davacının bu firmadan bir ödeme almadığı anlaşılmış olup, oldukça büyük ve birçok yapıyı içeren parselde, yukarıda kalemleriyle belirtilen imalat metrajlarını sağlıklı bir şekilde ıkarabilmek için, ya röleve planya da yerinde taraflarca imalatların yapıldığı mahallerin gösterilmesi ile yerinde ölçülmesi gerekmektedir. Dosya arasında mevcut 26.01.2019 tarihli... ve ... imzalı metraj belgesinde, bazı kısımların metrajları belirtilmiş ise de yukarıdaki tabloda 14 adet iş kalemi altında toplanan mahallerin her birine ait metrajlar mevcut değildir. Mevcut olan metrajların doğruluğunun kontrolünü sağlama olanağı da olamamıştır. Davacı ve davalının ticari defterlerinin ve evraklarının incelenmesi yönünden bir sorun olmamakla birlikte söz konusu İimalatların, piyasa rayiçlerine göre bedellerinin hesaplanması mümkün olamamıştır." şeklinde rapor sundukları görülmüştür.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan yüklenicinin başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 09211 nolu faturadan bakiye kalan 20.000,00 TL ile 01/09/2021 tarihli 327.450,00 TL bedelli fatura dayanak gösterilerek toplam 353.499,00 TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

Davacı davalının faaliyet gösterdiği okul binasının asma tavan, alçıpan, alçı, sıva vb. İşlemlerinin yapılması için anlaşma sağlandığını, bu anlaşmanın dava dışı ...... LTD. ŞTİ.' nin eksik bıraktığı işleri kapsadığını, anlaşma öncesinde fiyat teklifi verildiğini, işlerin yerine getirildiğini ve 03/12/2018 tarihinde iş teslim tutanağının düzenlendiğini ancak karşılığında ödeme almadığını iddia etmektedir.

Davalı taraf, davacı ile anlaşmanın yapılmadığını, okul binasının yapımı için dava dışı 3. Firma ile sözleşmenin imzalandığını, 3. Kişi tarafından bir kısım işlerin taşeronlara verildiğini ve davacının da taşeronlardan biri olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı 22/06/2022 havale tarihli dilekçesi ile 05/12/2019 tarih ... numaralı 302.070,00 TL bedelli faturaya ilişkin sözleşme ilişkisini ve teslim hususunu kabul etmiş ayrıca davacının isim ve imzasının bulunduğu ödeme makbuzu ibraz etmiştir. Davacı taraf ödeme makbuzuna itiraz etmediğinden iş bu faturaya yönelik ödeme yapıldığı ve taraflar arasında alacak/borç ilişki kalmadığı mahkememizce sabit görülmüştür.

Davaya konu ihtilaf 01/09/2021 tarihli 327.450,00 TL bedelli faturadan kaynaklanmaktadır.

Davalı, taraflar arasındaki sözleşmeyi inkar ettiğinden davacı/yüklenicinin öncelikle sözleme ilişkisini kesin deliller ile ispat etmesi gerekecektir.

Davacı delil olarak tanıklar ile birlikte, 11/10/2018 tarihli fiyat teklif formunu, 26/01/2019 tarihli belgeye ve 03/12/2018 tarihli teslim tutanağına dayanmaktadır.

-11/10/2018 tarihli fiyat teklif formu incelendiğinde; davacı tarafından 8 kalem işin yazıldığı ve ... adına, ... Koleji asma tavan işine yönelik belgenin düzenlediği ancak davalı şirket adına imzanın bulunmadığı,

-26/01/2019 tarihli belge incelendiğinde bir kısım işlerin yazıldığı ve davacı ile birlikte dava dışı ...' ın imzasının bulunduğu, belgenin davalı adına düzenlendiğine yönelik bir ibarenin yer almadığı,

- 03/12/2018 tarihli teslim tutanağı incelendiğinde; muhatabın dava dışı ...... LTD. ŞTİ. olduğu, 14 kalem işin yazıldığı, bedelinin KDV dahil 327.450,00 TL olduğu, davacı ve davalı şirket temsilcisinin imzalarının bulunduğu

görülmüştür.

Davalı taraf davacı ile sözleşme ilişkisinin asıl yüklenici olan ... LTD. ŞTİ. Arasında bulunduğunu ve bu hususta davacının İzmir... İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı dava dosyasında takip başlattığını iddia etmekte, davacı ise takibe konu çekin ciranta...' a borç para verilmesinden ötürü kendilerinde bulunduğunu dava konusu ile çekin bağlantısının olmadığını iddia etmektedir.

Savunmaya konu takip dosyasına karşı yapılan itirazın iptali talepli İzmir... ATM' nin... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; dava konusu eser sözleşmesine yönelik iddia ve savunmanın bulunmadığı görülmektedir.

Tüm bu nedenler ile,

-... nolu fatura (bakiye kalan 20.000,00 TL) yönünden; dosya arasında yer alan 05/12/2019 tarihli makbuz ile iş bu fatura bedelinin davacıya ödendiği, davacının makbuzda yer alan imzaya açıkça itirazının bulunmadığı ve 08/11/2022 tarihli celsede de davacı alacağının kendisinin,...' un ve Murat Kurum' un imzasını taşıyan iş teslim tutanağından kaynaklandığını beyan ettiğinden iş bu bedel yönünden davanın reddine,

-01/09/2021 tarihli 327.450,00 TL bedelli fatura yönünden; Davacı iş bedelini talep etmiş, davalı ise akdî ilişkiyi inkar etmiştir. Akdî ilişkinin kurulduğunu ispat külfeti davacı yüklenicidedir. Bir başka deyişle davacı yüklenici eser meydana getirdiğini ve iş bedelini hakettiğini usulüne uygun yasal delillerle kanıtlama yükümlülüğü altındadır. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Akdî ilişkinin varlığı bir başka deyişle davalı tarafın husumet ehliyetinin bulunduğu hususu davacı tarafça ispat edilmek durumundadır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır (Fatura ve dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.). Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır. İşin bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Fatura, sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. 6102 sayılı TTK'nın 21. maddesinin 2 ve 3. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir. 2. fıkra gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura içeriğinin doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge gerçek anlamda fatura olarak kabul edilemez. Bu belge belki icap olarak kabul edilebilir ki, buna itiraz edilmemesi, anılan 21/2. madde hükmü anlamında sonuç doğurmaz. Öte yandan, sadece faturanın tebliğ edilmiş olması akdi ilişkinin varlığını ispatlamaz. Karşı tarafın akdi ilişkiyi inkâr etmesi halinde tacir, öncelikle akdi ilişkiyi başkaca delillerle ispatlamalıdır. Akdi ilişkinin ispatlanamaması halinde faturanın anılan fonksiyonundan yararlanma imkânı yoktur. Faturanın ispat aracı olması, ancak niteliği gereği faturaya geçirilmesi gereken bilgiler (olağan içerik) hakkında geçerlidir (...H.D.... K.)

Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Somut olayda davacı, davalı ile eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğunu iddia etmekte, davalı ise davacı ile aralarında sözleşme ilişkisinin kurulmadığını savunmaktadır. O halde, davacı akdî ilişkiyi kanıtlamak zorundadır. Davacı taraf, davalının faaliyet gösterdiği okul binasının asma tavan, alçıpan, alçı, sıva vb. İşlemlerinin yapılması işini üstlenerek yaptığını ve bedelin ödenmediğini iddia etmekte olduğundan iddiasını, müddeabihin miktarına göre 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi hükmü gereği senetle ispat etmek zorundadır. Taraflar arasında akdî ilişkinin kurulduğunu ispat açısından dayanılan teklif formu davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlendiğinden, 26/01/2019 tarihli belge davalı adına düzenlenmediğinden ve 03/12/2018 tarihli teslim tutanağının muhatabının dava dışı ...... LTD. ŞTİ. Olduğu görüldüğünden iş bu belgeler HMK'nın 202. maddesinde ifadesini bulan yazılı delil başlangıcı niteliğinde sayılamayacağından, tanık ifadelerine mahkememizce itibar edilmeyerek yemin deliline de açıkça dayanılmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (179,90 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, artan harcın davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davalı tarafından yatırılan ve harcanan 68,50 TL giderin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,

7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/05/2023

Katip ...

E imza

Hakim ...E imza