İlk Derece Mahkemesi 2022/853 E. 2025/366 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/853 KARAR NO : 2025/366 DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/10/2022 KARAR TARİHİ : 18/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, davacı tarafından ihale edilen “... (Manisa) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi”'nin 1.376.560,00-TL sözleşme bedeli üzerinden...İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.’ne ihale edilerek, 18.06.2013 tarihli sözleşme imzalanarak 02.07.2013 tarihinde yer teslimi yapıldığını, 25.05.2016 tarihinde de kesin kabul yapıldığını, ancak inşaatta kullanılan HDPE borularda sık sık patlamaların meydana geldiği, yapılan incelemelerde patlayan borularda boyuna yırtılmaların olduğunun tespit edildiği ve taraflarına bildirildiğini, yapılan incelemeler neticesinde söz konusu patlamaların borularda 10-20 cm boyuna yırtılmalar şeklinde olduğunun tespit edildiğini, laboratuvara gönderilen boruların standart değerleri taşımadığının tespit edildiğini, bunun üzerine yüklenici şirket ve... Plastik Şirketi ile iletişime geçilerek söz konusu ayıbın giderilmesinin istendiğini, ancak bu hususta herhangi bir çalışma yapılmadığını, sık sık arızalar meydana gelmesi sebebiyle düzenli su akışı sağlanamadığını, bu durumun hem bölge halkının mağduriyetine yol açtığını, hem de, davacının zararına yol açtığını, bu nedenle hukuki sürecin başlatılması adına dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak sonuç alınamadığını, yüklenicinin dava konusu işin yapımında kusurlu/ayıplı malzeme kullanması ve yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması nedeniyle ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğunu, davalı... Plastik şirketinin de dava konusu işte kullanılan ayıplı boruların üreticisi olduğundan diğer davalı yüklenici ile birlikte meydana gelen zararlardan sorumlu olacağını ileri sürerek, öncelikle dilekçeler aşaması, delillerin sunulması ve bilirkişi incelemesi aşaması beklenmeksizin dava konusu hatta kullanılan boruların ayıplı olduğunun tespiti amacıyla delil tespiti yapılmasına, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL asıl alacağın kesin kabul onay tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı... Plastik Sanayi ve Tic. A.Ş.vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde, davalı şirketin yurt içi ve yurtdışına plastik HDPE ve CTP boru imalat ve satışlarında Türkiye'nin öncü markalarından olduğunu, tamamı İSO / TSE yasal prosedürleri ile aranan özel / genel kalite standartlarına uygun üretimi ürünleri ile yıllardır tercih edildiğini, davalı şirketin istenilen imalat standartlarını eksiksiz uyguladığını, tüm ürünlerin muayene kabul ve uluslararası akredite laboratuvarı uygunluk sonuçları ile teslim alındığını, hiçbir üretim ayıp iddiasını kabul etmediklerini, işin kesin kabulünün Mayıs 2016'da tutanağa bağlandığını, kesin kabulden 5 yıl sonra boru patlağı ve yırtılmaların iddia edildiğini, işin meblağı ve metrajı belli olduğu halde belirsiz alacak davası ikame edildiğini, davanın dava şartı yokluğundan, hak düşürücü süreden ve husumetten usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da borunun üzerine tonlarca yük bindiğini, yeterli derinlikte döşenmediğini, üretim ayıbının olmadığını, müteahhitlik ve proje kusurunun bulunduğunu, ani ve yüksek basınç uygulamaları ile kot farkının sebep olduğu basınç değişikliklerinin, boru patlaklarına sebep olabileceğini, üretimi ve kullanımı 10 yıl geçmiş boruların ilk üretim değerlerini karşılamayacağını, zarar iddiasının davacı tarafça ispatlanmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere hurda değerinin mahsup edilmesi gerektiğini, delil tespitini kabul etmediklerini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesi savunulmuştur. Davalı... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde, davacının taleplerinin zaman aşımını uğradığını, davanın zaman aşımı nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalının yerleşim yerinin Ankara olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da, idarenin teknik personeli, hem de imalatçı firma olan diğer davalı firmanın katılımı ile fabrika mahallinde, 23/10/2013 - 28/10/2013 tarihlerinde, ilgili standart ve esaslarına göre boruların test ve incelemelerinin yapıldığını, borulardan alınan numuneler üzerinde yapılan test ve incelemeler neticesinde malzemelerin, niteliklerine uygun bulunduğunu ve ilgili tesise nakledilmesinde bir sakıncanın bulunmadığı tarafların imzaları ile birlikte tutanak altına alındığını, aradan geçen uzunca bir süreden sonra davacı idarenin boruların patlak olduğu belirtilerek zarar talebinde bulunduğunu, boruların diğer davalı şirket tarafından üretildiğini, davadaki iddia ve taleplerle ilgili davalı şirketin herhangi bir kusurunun veya sorumluluğunun bulunmadığını, yokluklarında yapılan delil tespitini kabul etmediklerini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından yetki itirazında bulunulmuş olup, davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Mahkememizce davacının delil tespit talebinin kabulüne karar verilerek Manisa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına, taraflar arasındaki... (Manisa) İçmesuyu İnşaat, Yapım İşi Sözleşmesi gereğince kullanılan borularda bir ayıp olup olmadığı hususunda yerinde keşif de yapılmak sureti ile 2 inşaat mühendisi bilirkişi, 1 metalurji mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. İnşaat Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ..., Metalurji Mühendisi... 02.05.2013 tarihli raporda sonuç olarak, mahallinde yapılan keşifte borularda su patlamalarının en çok olduğu hatlar açılarak, değişim yapılmayan eski döşenmiş borulardan alınan numuneler test için laboratuvara gönderildiği, dava konusu edilen içme borularında ilgili standartlara, özellikle iç basınca dayanıksızlık, oluşan zararda boruların üretim hatasından oluştuğu, boru firma yetkilisinin zarar gören tüm boruları yeniden üreterek verebileceklerinin beyan edildiği, ancak Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresinin borulara ilave olarak tüm imalat bedelleri ile yol kaplamalarının tamir maliyetlerini de talep etmesi nedeni ile uyuşmazlık ortaya çıktığı, MASKİ tarafından acil müdahale edilerek değiştirilen ...ATÜ yaklaşık L - 17.000,00 MT boru döşendiği, gizli ayıplı olarak çıkan imalatın düzeltim sorumluluğunun olağan şartlarda davalı yükleniciye ait olduğu, ancak bu uyuşmazlıkta idarenin de onayı ile yüklenicinin imalatı gerçekleştirdiği, oluşan gizli ayıbın borulardaki karbon lif oranı, vb. standartlara uygunsuz borulardan kaynaklandığı, düzeltim sorumluluğunun boru fabrikasına ait olacağı, boru fabrikasının asli kusurlu olarak oluşan kamu zararını davacı idareye ödemesi gerektiği, dava dışı üçüncü şahsa yaptırıldığı anlaşılan işe ilişkin yapılan ödeme tutarları ve bu ödemeye esas hak edişlerin sunulması halinde zarar tutarının hesaplanacağı belirtilmiştir. Davalılar vekillerince delil tespiti için talimatla alınan bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olmakla, gerek bilirkişi raporunun sonuç bölümündeki eksik hususların davacı vekilince dosyaya sunulması ve beyanda bulunulması, gerekse davalıların itirazlarının değerlendirilmesi bakımından bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 07.08.2023 tarihli ek raporda sonuç olarak, keşfen yerinde hatların açıldığı, ihale dokümanı ve teknik şartnameye uygun olarak imalatın yapıldığı, Bakanlık Lisanslı laboratuvara yaptırılan testlerde değiştirilen boruların teknik şartnameye uygunsuzluğunun ortaya konulduğu, imalatın yapımına ilişkin bir ayıp ve / veya şartnameye aykırılık görülmediği belirtilmiştir. Ek rapora karşı davalılar vekilleri itiraz etmiştir. Dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek, talimat yolu ile bilirkişiler Kamu İhale Mevzuatı Alanında Uzman İnşaat Mühendisi..., Çevre Düzeni Planları ve İçme Suyu Tesisi Alanında Uzman Çevre Mühendisi..., Yapı Malzemeleri Alanında Uzman Kimya Mühendisi..., Metalürji Mühendisi..., Borçlar Hukukundan Kaynaklanan Nitelikli Hesaplamalar Alanında Uzman...'dan ... ihale kayıt numaralı ... (Manisa) İçme Suyu İnşaatı Yapım İşi kapsamında, dosyadaki tüm delil ve belgeler irdelenerek, ayıp ve kusur durumu ile zararın varlığı ve miktarı konularında rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişiler ... ... ... 17.05.2024 tarihli raporlarında, dava konusu boru hattında kullanılan ... borularının olması gereken standart değerleri karşılamadığı ve kusurlu olduğu, MASKİ Genel Müdürlüğü tarafından MARTEST Amaliz Laboratuvarına gönderilen söz konusu boru numunelerine ait 31.08.2021 tarihli sonuçlara göre ise... Plastik tarafından üretilerek dava konusu işte kullanılan boruların standart değerleri taşımadığının tespit edildiği, dava konusu ayıplı boruların üreticisi... Plastik'in de meydana gelen zarardan yüklenici ile birlikte sorumluluğu bulunduğu, yüklenicinin dava konusu işte kullanılan boruların ayıplı olması nedeniyle gerek mevzuat gerekse sözleşme hükümleri uyarınca sorumlu olduğu, kusurlu ürün ve/veya imalatlardan kaynaklanan hasarların giderilmesi için MASKİ tarafından ihale açıldığı, buna göre toplam imalat tutarının 3.007.700,00-TL, KDV tutarının 541.386,00-TL, fiyat farkının 304.939,23-TL, toplam ödenen tutar 3.854.025,23-TL, 2021 Kasım endeksi 858,43-TL, 2022 Eylül endeksi 1.865,09-TL olmak üzere dava tarihine kadar güncellenen tutarın 8.373.546,96-TL olduğu belirtilmiştir. Davalılar vekilleri tarafından rapora itiraz edilmiş, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazlarının alınan rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmekle hukuki değerlendirmenin Mahkememize ait olduğundan reddine karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından 28.10.2024 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporunda belirtilen tutarda davayı ıslah ettikleri bildirilmiş, harç tamamlatılmıştır. 30/10/2024 tarihli ara karar ile dava konusu değere ilişkin harcın ikmal edildiği anlaşılmakla dava değeri göz önüne alındığında 6545 sayılı yasanın 45. Maddesi uyarınca miktar bakımından bireysel hakimlikçe takip edilme sınırının üzerinde olduğundan dosyanın mahkememiz heyetine tevdine karar verilmiştir. Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu Esaslarına göre... Bankası A.Ş. İzmir Bölge Müdürlüğü tarafından...hale kayıt numarası ile ihale edilen “... (Manisa) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi”nin 1.376.560,00-TL sözleşme bedeli üzerinden davalı... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.’ne ihale edilerek, 18.06.2013 tarihli sözleşme imzalandığı, 02.07.2013 tarihinde de yer teslimi yapıldığı... Bankası A.Ş. İzmir Bölge Müdürlüğü test muayene ve kabul heyetinin Şubat 2014 tarihli ... (Manisa) İçmesuyu İnşaatı işinde kullanılacak HDPE borularının... standartlarına uygunlukları test ve muayenesi ile onaylandığı ve fabrika kabul tutanağı ile davalı... Plastik tarafından teslim edildiği, sözleşme süresinin 360 gün olarak belirlendiği, daha sonra bölgenin oluru ile toplam 169 gün süre uzatımı verildiği ve 05.05.2015 tarihinde geçici kabulün yapıldığı, kesin kabul komisyonu ile yüklenici temsilcisinin katılım ile işyerine gidilerek, yüklenici tarafından yapılmış işlerin kesin kabulün yapılmasının komisyonca uygun görüldüğü ve 25.05.2016 tarihinde de kesin kabulün yapıldığı belirlenmiştir. Ancak 2021 yılına gelindiğinde Manisa Su ve Kanal İdaresi Genel Müdürlüğünce 08.03.2021 tarihli... sayılı yazı ile yapımı tamamlanarak işletmeye alınan... içme suyu inşaatında kullanılan HDPE borularında sık sık patlamaların meydana geldiği, patlayan borularda boyuna yırtılmaların olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine yüklenici ve boru üreticisi firma temsilcilerinin de bulunduğu heyet ile patlayan borulardan numunelerin alındığı, gerekli testlerin yaptırıldığı, yapılan 31.08.2021 tarihli labaratuvar testi sonucunda davalı... Plastik tarafından üretilerek dava konusu işte kullanılan boruların iç basınca direncin tayini ve karbon siyahı miktarı tayini kül miktarı gibi ölçümlerde standart değerleri taşımadığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine yüklenici ile boruları üreten firmanın patlayan boru hattındaki boruları yeniden üretip teslim edileceğinin bildirildiği halde herhangi bir çalışma yapmadığı, dava dışı MASKİ tarafından işin aciliyeti göz önüne alınarak hızlı bir şekilde ihale gerçekleştirilerek, MASKİ tarafından acil müdahale edilerek değiştirilen Q 75 mm HDPE ND 10 ATÜ yaklaşık L=17.000 metre boru döşenmesi işini üçüncü kişiye yaptırılmıştır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Yapım işlerinde yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin sorumluluğu başlıklı 30. Maddesinde “Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir.'' hükmüne yer verilmiştir. Taraflar arasında akdedilen... İçmesuyu İnşaat işine ait sözleşme kapsamında yapılan işin kesin kabulünün 25.05.2016 tarihinde yapıldığı, sözleşmenin 22. Maddesinde de atfedildiği üzere Yapım İşleri Genel Şartnamesi kapsamında yüklenici ve alt yüklenicinin sorumluluğunun 25.05.2036 tarihine kadar devam edeceği, ancak yapılan işteki arızaların 2020-2021 yılları arasında gerçekleştiği dikkate alındığında ve gözden geçirilmek sureti ile tespit edilemediğinden, özel teknik bir inceleme ile tespiti mümkün olduğundan, yapılan işte kullanılan boruların gizli ayıplı olduğu kanaatine varılmış, yapılan işteki arızaların sebebinin borulardaki yırtılma ve patlamalardan meydana gelmesi üzerine tarafların bir araya gelerek numune aldığı, test raporlarının çıkmasından sonra gerekli yazışmaların yapılarak ayıbın giderilmesinin talep edildiği, tarafların idare olduğu ve alınan kararların bireysel olmaması dikkate alındığında yükleniciye yapılan bildirimin makul sürede olduğu, böylece yüklenicinin dava konusu işte kullanılan boruların ayıplı olması nedeni ile gerek mevzuat gerekse sözleşme hükümleri uyarınca sorumlu olduğu, dava konusu işin Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi olduğu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 33. Maddesine göre tedarikçilerin taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme verilmesi veya kullanılması, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi vb.nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumlu olduğu, somut olayda dava konusu işe ilişkin tüm malzemenin tamamının davalı... Plastik San. Ve Tic. A.Ş.'den temin edildiği ve 25.02.2014 tarihinde imalatçı davalı... Plastik yetkililerinin de imzası bulunan kabul tutanağı ile boruların imalatta kullanılmasına kabul onayının verildiği, ayrıca 07.07.2021 tarihli davacı ile davalı yüklenici ve diğer davalı... Plastik yetkilisinin de hazır bulunduğu tutanağın düzenlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı imalatçının da davalı yüklenici ile birlikte ayıptan doğan zarardan davacıya karşı doğrudan sorumlu olduğu, davacı idarenin ayıplı boruların değiştirilmesi işini ihale ile dava dışı üçüncü kişiye yaptırdığı, bilirkişiler tarafından hesaplanan zarar tutarının toplam 8.373.546,96-TL olduğu, meydana gelen zarardan avans faizi ile birlikte davalıların müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine oyçokluğu ile varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı... Plastik tarafından hurda değerinin mahsup edilmesi talep edilmiş ise de, yenileme işleminde eski boruların çıkarılmadığı, toprak altında bırakıldığı belirtilmekle hurda bedeli hesaplanmamıştır. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 8.373.546,96-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 571.997,00-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harç ile 142.982,17-TL ıslah harç tutarları toplamı 143.062,87-TL 'nin düşümü ile bakiye 428.934,13-TL karar ve ilam harcının davalılardan müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 3-Taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye GELİR KAYDINA, 4-Davacı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 655.206,40-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 199.640,37-TL yargılama harç ve giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı... Plastik tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere Üye Hakim ...ın kısmen muhalefeti ile oy çokluğu ile (muhalefet şerhi bilahare yazdırılmak üzere) verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/04/2025 (muhalif) Başkan... ✍e-imzalı Üye... ✍e-imzalı Üye ... ✍e-imzalı Katip ... ✍e-imzalı

Muhalefet Şerhi: Her ne kadar yüklenici şirket ile birlikte üretici konumunda olan davalı... Plastik şirketi aleyhine müteselsil sorumluluk atfedilerek iş bu dava açılmakla sayın heyetçe bu talep uygun görülmekle davalılar aleyhindeki hüküm müteselsil sorumluluk ilkesine göre değerlendirmiş ise de müteselsil sorumluluğun istisnai bir durum olduğu, yasa ile ya da taraflar arası sözleşme ile açıkça kararlaştırılmış olması gerektiği dolayısı ile bu yönde bir sorumluluk mevcut değil ise herkesin kendi borcundan sorumlu olacağı, somut olaya göre eser sözleşmesi kapsamında sözleşmesel ilişkinin davacı işveren ile davalı yüklenici arasında imzalandığı, diğer davalı... Plastik şirketinin sözleşmede taraf olmadığı gibi sözleşmenin uygulanmasına da katılımının olmadığı, her ne kadar adı geçen davalının edimin ifası bakımından şantiye sahasındaki tespitlere katıldığı belirtilmiş ise de bu yöndeki katılımdan kaynaklı olarak tutulan tutanak içeriğinde davalı... plastik şirketi yönünden sorumluluk atfedilmediği gibi ilişkinin yerine getirilmesi bakımından sorumluluk üstlenilmediği dolayısı ile davalı... Plastik şirketinin yüklenici konumundaki diğer davalı ile birlikte sözleşmesel sorumluluk üstlenmediği, diğer yönden adı geçen davalı... Plastik şirketinin yasa gereği sorumlu olduğu belirtilmiş ise de adı geçen davalının 4735 sayılı yasanın 30. maddesi kapsamında yüklenici/alt yüklenici konumunda bulunmadığı gibi aynı yasanın 33. maddesi kapsamında da üretici sıfatı olmakla birlikte sözleşme kapsamında edimin ifası bakımından bir katılımı da olmadığından tedarikçi sıfatının bulunmadığı değerlendirilerek sözleşmeye doğrudan ya da dolaylı olarak katılımı olmadığı dolayısı ile davacının iş bu dava ile talebine konu ettiği hususa yönelik isteminde husumet yönünden davacıya karşı sorumluluğun sadece... Şirketinde olduğu değerlendirmesi ile davalı... Plastik yönünden açılı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluğun aksi yöndeki müteselsil sorumululuk atfı yönündeki değerlendirmesine katılmıyorum. Üye Hakim ... . ✍e-imzalı