İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/472 E. 2024/886 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/472 Esas

KARAR NO : 2024/886

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/06/2022

KARAR TARİHİ: 14/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olan... Bulvarı No: 61 Karşıyaka İzmir adresinde bulunan ...Kafe isimli sosyal tesisin işletme hakkının 19.03.2015 tarihli 5 yıl süreli ve 19.03.2020 tarihli ve yine 5 yıl süreli protokollerle davacı sigortalı müvekkili ...Plaza Gıda Otelcilik ve Turizm A.Ş. ne devredildiğini, müvekkili şirketin işletme hakkını üstlendiği bu tesisin 31.12.2019 başlangıç tarihli, bir yıl süreli ve ... poliçe numaralı Yangın Sınai İşletme Poliçesi ile davalı şirket tarafından sigortalandığını, ... Kafe adlı işletmede, 29.09.2020 tarihinde yangın meydana geldiğini, meydana gelen hasarın sigorta şirketine ihbar edildiğini ve davalı sigorta şirketi tarafından ... Nolu hasar dosyasının açıldığını, açılan hasar dosyası kapsamında İşletmede meydana gelen hasarlara ilişkin davalı sigorta tarafından 11.03.2021 tarihinde müvekkil şirketin hesabına "... Nolu Hasar Ödemesi" işlem açıklamasıyla toplam 651.858.78 TL.nin ödendiğini, bu ödemenin 301.809,90 TL.sinin yangında zayi olan ve hasarlanan ancak işbu davanın konusu olmayan ticari emtia ve demirbaşlar ile ilgili olarak yapılan ödemeler olduğunu, işletmede, ticari emtia, demirbaşlar ve camlı bölme hariç meydana gelen hasar nedeniyle doğan zarar tutarının 1.009.870.-TL. olarak belirlenmiş ise de bu bedelden %20 eskime payı düşüldükten sonra ödenmesi gereken 800.896.00 TL yerine müvekkili şirkete sadece 200.717,80 TL. ödeme yapıldığını, camlı bölmedeki yangın hasarı için de 149.371 TL ödeme yapıldığını, ancak camlı bölmedeki hasarın giderilmesi için gereken bedelin sigorta şirketinin görevlendirdiği eksperin talebi üzerine alınan teklife göre 545.000.-TL. olduğunu, bu bedelden %20 eskime payı olarak 109.000.-TL. düşüldükten sonra ödenmesi gereken bedelin 436.000.-TL. olması gerektiğini, müvekkili şirketin eksik ödemelerle ilgili itirazlarının davalı şirket tarafından dikkate alınmadığını, müvekkili şirketin 23.03.2021 tarihli ve 2021/379 sayılı dilekçesi ile Sigorta Tahkim Kuruluna başvurduğunu, ancak Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuru hakkında Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararı ile uyuşmazlıkta Mahkeme eliyle yargılamanın daha sağlıklı olacağından bahisle yargılamanın sona erdirilerek dosyadan el çekildiğini, müvekkili şirket tarafından Tahkim Komisyonuna yargılama giderlerine ilişkin 13.407.71 TL. ödeme yapıldığını beyanla davalı Sigorta şirketi tarafından poliçe teminatı kapsamında karşılanmayan hasar bedellerine ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve yargılama aşamasında toplanacak deliller neticesinde belirlenecek tutarlara talebi arttırmak kaydıyla şimdilik 50.000.-TL. nin hasar tarihi olan 29.09.2020 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikle davalıdan tahsiline dair belirsiz alacağın kabulüne, Tahkim Komisyonunun T.C....Bankasındaki hesabına davalı Sigorta Şirketinin sebebiyet verdiği ihtilaf nedeniyle yapılan başvuru için yatınlan 13.407.71 TL'nin ödeme tarihi olan 24.03.2021 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava değerinin belirlenmesi; Davacı vekili 17/07/2024 havale tarihli dilekçesi ile, dava dilekçesi ile 50.000,00-TL belirtilen hasar bedeli alacağını 607.288,56 TL artırarak 657.288,56 TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçe kapsamında belirtilen riziko adresinde 29.09.2020 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirkete başvuruda bulunulduğunu, müvekkili şirket tarafından işbu hasarın araştırılması suretiyle hasar dosyası oluşturulduğunu, ekspertiz raporu tanzim edildiğini, söz konusu ekspertiz raporu kapsamında, riziko adresinde meydana gelen hasann müvekkili şirket nezdinde tanzim olunan poliçe kapsamında ver alıp almadığına ilişkin ve müvekkili sirket'in sorumluluğuna ilişkin hesaplama yapılmış olduğunu, hesaplama ile birlikte meydana gelen hasar üzerinden sovtaj tenzili ve eskime tenzili yapılmak suretiyle ilgili tutarın tespit edilip tespit edilen tutarın müvekkili şirket nezdinde tanzim olunan sigorta poliçesi teminat limitinin üzerinde yer alması sebebiyle teminat limiti uyarınca ödeme yapıldığını, yapılan söz konusu ödemenin müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen sigorta poliçesinde yer alan teminatlar uyarınca demirbaş. dekorasyon, emtia, yangın mali mesuliyet, enkaz kaldırma ve iş durması teminatı uyarınca demirbaş tutan üzerinden eksik sigorta tenzili uygulanmakla birlikte 651.858,78-TL olarak yapıldığını, müvekkili şirket nezdinde yapılan hesaplama ile birlikte davacı tarafa ilgili ödemeler gerçekleştirilmek suretiyle tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, müvekkili şirket nezdinde mevcut herhangi bir sorumluluk bulunmadığını, bu kapsamda müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen poliçede bina hasarlarına ilişkin herhangi bir teminat verilmemiş olduğundan davacı tarafın bina hasarına ilişkin taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun tanzim edilen poliçe özel şartları, teminat limitleri ve Yangın Sigortası Genel Şartları uyarınca mümkün olabileceğini, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçede hiçbir şekilde bina hasarlarına ilişkin teminat verilmediğini, tanzim edilen sigorta poliçesinde 17 farklı adresin teminat altına alınmış olmakla birlikle konu hususta yapılan bedel dağılımının sigortalıdan alındığını, bu kapsamda hasar konusu işletmeye ilişkin bedel dağılımı uyarınca Yangın Mali Mesuliyet Teminatının 200.177.88-TI. belirlendiğini ve işbu teminat limitinin tümünün ödenerek sorumluluğun yerine getirildiğini, müvekkili şirket nezdinde yapılan hesaplama ile birlikte demirbaş hasarına ilişkin olmak üzere sigortalıdan kayıtlı demirbaş değer listesi talep edildiğini, 1.095.218.71-TL demirbaş değeri belirtildiğini, belirlenen sigorta bedelinin ise 698.616.44-11. olarak söz konusu sigorta değerinin sigorta bedeline oranlanması ile birlikle %36.2I eksik sigorta oranı tespit edilmiş olduğunu, bu kapsamda demirbaş teminatı uyarınca hesaplanan tutar üzerinden %36.2I oranında eksik sigorta tenzili uygulanmış olup davacı tarafa işbu kapsamda ödeme yapıldığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere Mahkeme tarafından bir hesaplama yapılacak olması halinde söz konusu eksik sigorta tenzilinin mutlak suretle uygulanması gerektiğini, ayrıca poliçe özel şartları uyarınca tespit edilecek hasar tutarı üzerinden muafiyet tenzili uygulanacağını, ayrıca müvekkili Şirket nezdinde tanzim edilen poliçede yer alan muafiyet tenzili ile ilgili klozlara da dikkat edilmesi gerektiğini beyanla öncelikle zamanaşımı defi ve usul itirazlarının dikkate alınarak, ikame edilmiş olan haksız ve hukuka davanın reddine, dosyanın esasına girilmesi halinde, müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmış olması sebebiyle davanın reddine, aksi halde hasar ile beyanın uyumlu olup olmadığı hususunda dosyamn uzman bilirkişi heyeti'ne tevdi edilmesine, konu hasarın teminat kapsamı içinde kalıp kalmadığının belirlenebilmesi için dosyanın sigorta hukuku bilirkişisine tevdi edilmesine, hasara ilişkin tüm belgelerin toplanmasına, olay mahallinde keşif yaptırılmasına Hasar miktarı tespiti açısından dosyanın uzman bilirkişi heyetine sevk edilmesine, aleyhe hüküm kurulacak olunması halinde teminat limiti ve muafiyet tenzilinin gözetilmesine, dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulmasına karar verilmesinine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER :

1-Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası

Davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi, ekspertiz raporu ile hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya 11.03.2021 tarihinde 224.937,87-TL, 200.717,88-TL, 149.331,00-TL, 46.872,03-TL, 25.000,00-TL, 5.000,00-TL olmak üzere toplam 651.858,78-TL ödeme yapıldığı bildirilmiş, ödeme dekontları ibraz edilmiştir.

2-Ekspertiz Raporu

Davalı sigorta şirketi tarafından 4262942 nolu hasar dosyası kapsamında eksperden aldırılan 08/01/2021 tarih ve ... nolu ekspertiz raporunda; "Sigortalı firmanın kiracı olduğu, yangın meydana gelen yerin 13.03.2020 tarihli protokole göre sigortalı firma kullanımına tahsis edildiği, sosyal tesisin mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, 29.09.2020 tarihinde saat 14:00 sıralarında binanın çatısında bulunan havalandırma bacasında yangın çıktığı, çıkan yangında binanın çatısının büyük bölümünün, bina içindeki demirbaş, dekorasyon ve emtiaların yanmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle hasarlandığının tespit edildiği, sovtaj tenzili ve eksik sigorta oranı tenzili mahsubu sonrası demirbaşlarda 224.937,87-TL, dekorasyonda 149.331,00-TL, emtialarda 46.872,03-TL, enkaz kaldırma 5.000,00-TL, iş durması 25.000,00-TL olmak üzere toplam hasarın 651.858,78-TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

3-Yangın Raporu

Davaya konu 29.09.2020 tarihli yangına ilişkin yangın raporu İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığından celp edilerek dosyamız arasına alınmış, raporda; Bostanlı Mahallesi... Bulvarı No: 61 Karşıyaka İzmir adresinde bulunan ...Kafe isimli sosyal tesisin, İzmir Büyükşehir Belediyesi Spor Klubü ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Gençlik Spor Müdürlüğünün ortak şıngıl kaplama çatısının tamamen yanmak suretiyle ... Kafe içerisinde bulunan muhtelif emtiaların kısmen yanmak, ıslanmak ve islenmek suretiyle, 7 adet camın kırılmak suretiyle zarar gördüğü, hasar durumu bakımından eşyaların ve binanın ağır hasarlı olduğu tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

4-Hasara ilişkin fotoğraflar, Video görüntülerini içerir ...bellek, Bakım Onarım Teknik Şartnamesini içerir CD

5-İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı, İşletme Protokolleri

6-Sigorta Tahkim Komisyonu ... Sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı

Uyap sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan kararın incelenmesinde; başvuranın İzmir Büyükşehir Belediyesi... Plaza Gıda Otelcilik ve Turizm İşletmeleri A.Ş., karşı taraf sigorta kuruluşunun Türkiye Sigorta A.Ş. olduğu, 25/03/2021 tarihli başvurunun, 29/09/2020 tarihinde gerçekleşen yangın nedeniyle meydana geldiği iddia olunan zararın davalı sigorta şirketi nezdinde verilen Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkin olduğu, 24/10/2021 tarihli karar ile somut uyuşmazlığın çözümü için mahkeme eliyle yargılama yapılmasının daha sağlıklı yargılama süreci yaratabileceği değerlendirildiğinden dosyadan el çekilmek suretiyle yargılama son verilmesine, uyuşmazlık konusunun çözümü için başvuran tarafından yetkili ve görevli mahkemeye başvurmakta muhtariyetine, yargılama giderinin davayı görecek mahkemece ele alınmasına dair itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmıştır.

7-Tahkim Komisyonu başvuru ücreti ödemesine ilişkin dekont

8-Keşif ve Bilirkişi Raporu

Mahkememizce, davaya konu ... Kafe isimli sosyal tesiste 28/09/2023 tarihinde İnşaat Mühendisi bilirkişi refakatiyle keşif icra edilerek keşif sonrası heyete Sigorta Uzmanı bilirkişi de dahil edilmek suretiyle bilirkişi heyetinden davacı şirketin işletme hakkını aldığı... Bulvarı No:61 Karşıyaka- İzmir adresinde bulunan ... Kafe isimli sosyal tesiste 29/09/2020 tarihinde meydana gelen yangında kusur oranı, yangın nedeniyle davacının işlettiği işletmede hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, davalı sigortanın 94690151 nolu Yangın Sınai İşletme Poliçesi kapsamında hasardan sorumluluğunun olup olmadığı, eksik sigorta olup olmadığı, var ise eksik sigorta tenzili yapılıp yapılamayacağı, yapılabilecekse miktarı, davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin davacının zararını karşılayıp karşılamadığı hususlarında aldırılan 22/02/2024 havale tarihli raporda özetle;

Dava dışı İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olan... Bulvarı No:61 Karşıyaka/İzmir adresinde bulunan ... Kafe isimli sosyal tesisin işletme hakkı 19.03.2015 tarihli 5 yıl süreli ve 19.03.2020 tarihli ve yine 5 yıl süreli protokollerle ...Plaza Gıda Otelcilik ve Turizm A.Ş. ne devredildiği,

Dosyada mevcut olduğu üzere, davacı... Turizm Ltd Şti ile davalı Türkiye Sigorta AŞ arasında 31.12.2019 - 2020 tarihleri arasında geçerli, 94690151 numaralı Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi ile Kaferya faaliyeti gösterilen ve poliçenin son sayfasında adı ve adresi geçen işletmelerin sigorta teminatı altına alındığı,

20.09.2020 tarihinde bu işletmede yangın meydana geldiği, poliçenin % 10 enflasyon korumalı olduğu, davaya konu işletmede meydana gelen zararların, yangın tarihinde enflasyonlu olarak ulaşılan Yangın ... 1.167.226,85 TL, Yangın Dekorasyon 1.978.965,41 TL, Yangın Demirbaş 5.760.898,63 TL, Yangın Mali Mesuliyet1.370.887,51 TL teminatları ile geçerli olacağı,

Davalı sigorta şirketi tarafından," tanzim edilen sigorta poliçesinde 17 adet farklı adres teminat altına alınmış olmakla, birlikte konu hususta yapılan bedel dağılımı sigortalıdan alınmıştır. " beyanı mevcut olduğu, Ancak poliçe' nin incelenmesinde, sigorta teminat limitinin her bir işletme için ayrı ayrı olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmadığı,

TTK m. 1423 Hükümleri dikkate alınarak, davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalısına, sigorta teminatlarının her bir işletme için ayrı ayrı verildiği ve poliçe üzerine yazılı teminatın işletmelere göre bölüşüleceği hususunda bir aydınlatma yaptığının görülmediği ve bir başka değişle poliçe üzerinde pay miktarlarının gösterilmediği, bu halde sigorta teminatlarının bir bütün olup, örneğin işletmelerden birinde risk meydana gelmesi halinde bu işletme için yapılan ödemelerin teminat miktarım azaltmış gibi değerlendirileceği,

Mahkemece aksi kanaat halinde her bir işletmenin payına düşen teminatın hesaplanmasının bir mali müşavir tarafından yapılabileceği,

Eldeki davada, davacı tarafından yangın mali mesuliyet kapsamında cam bölme ile ilgili zararın eksik ödendiği beyan ve iddia edilmekte olduğu,

Yangın Mali Sorumluluk Sigortasının sigortalının kendinden başka kimselere vereceği yangın zararlarının karşılanması için, yapılan sigorta türü olup, İhtiyari nitelikte olduğu, dolayısıyla, mesuliyet sigortaları, sigorta ettirenin üçüncü kişilere verebileceği zararlardan ötürü bu zararın giderilmesi için sigorta ettirenin malvarlığındaki azalmayı önlemeye yönelik sigorta türü olmakla, bu sigorta türü sadece sigorta ettirenin korunması değil, sigorta ettirenin eyleminden kaynaklanan zararlardan 3. kişilerin zararlarının giderilmesinin amaçlandığı,

Davalı sigorta şirketi tarafından da işletmeye ilişkin bedel dağılımı uyarınca Yangın mali Mesuliyet Teminatı kapsamında kiraya veren İzmir Büyük Şehir Belediyesine 200.177,88 TL ödendiği beyan edilmekle, bu zararın sigorta teminat kapsamında kabul edildiği,

Teknik olarak yapılan incelemeler ile somut davada teknik olarak dava konusu yapılan hususun Dış Doğramalar a ilişkin olduğu ve dosyaya sunulan fotoğraflardan ve video görüntülerinde yangında yapının ağır hasar aldığı, açılır kapanır tente sistemi + Çelik konstrüksiyon imalatının yangın sonrasında kullanma imkânı olmadığı video ve fotolardan anlaşıldığı,

29.09.2020 tarihli yangın sonrasında, davacı tarafın yangından kaynaklı hasar giderimi için tadilat kapsamında dosyaya sunulan hakkediş evraklarının değerlendirilmesi ile lakin tadilat işlerine 2021 Yılı Nisan ayında başladığı ve bedelin 2021 Yılı Rayiçlerine uygun olduğu görülmekle birlikte, bu Bedel Yangın Tarihine İrca edilerek ayrıca Eski İmalattaki Yıpranma bedeli minha edilerek Nihai Rakama Ulaşılacağı hesabı ile;

Buna göre; 29.09.2020 Tarihli yangında hasar gören emtianın Yangın Ekspertiz Tarihi İtibari ile yeniden maliyet İcmali: TEFE / ÜFE Endeksleriyle 1.072.508.06.-TL olarak hesaplandığı ve bu bedelden var olan eski İmalattaki yıpranan Bedeli Olarak %25 İndirim yapılarak, zararın 1.07.2.508,06 TL * % 75 = 804.381,045 TL mertebesinde olabileceği

Sigorta şirketi tarafından 11.03.2021 tarihinde 200.177,88 TL Ödeme yapılmış olmakla bakiye hasarı 804.381,05 - 200.177,88 = 604.203,17.-TL sı olduğu söylenebileceği,

Davacı tarafından hasar / yangın tarihinden itibaren zarar talep edilmiş ise de;

"Temerrüt (yangın sigortası genel şartları) B.8- Hasar ve Tazminatın Sonuçları, 8.1- Sigortacı kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç bir ay içerisinde sigorta ettirene/sigortalıya ödemek zorundadır." hükmü dikkate alındığında, dava dosyası içindeki kesin ekspertiz raporu tarihinin 08.01.2021 tarihi olup, 1 ay sonrası 08.02.2021 tarihi olduğu, rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, deliller tüm dosya kapsamına göre;

Dava, 29/09/2020 tarihinde gerçekleşen yangın nedeniyle meydana geldiği iddia olunan bakiye zararın Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirketin işletme hakkını aldığı... Bulvarı No:61 Karşıyaka- İzmir adresinde bulunan ... Kafe isimli sosyal tesiste 29/09/2020 tarihinde meydana gelen yangında kusur oranı, yangın nedeniyle davacının işlettiği işletmede hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, davalı sigortanın 94690151 nolu Yangın Sınai İşletme Poliçesi kapsamında hasardan sorumluluğunun olup olmadığı, eksik sigorta olup olmadığı, var ise eksik sigorta tenzili yapılıp yapılamayacağı, yapılabilecekse miktarı, davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin davacının zararını karşılayıp karşılamadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekili, müvekkilinin işletme hakkını aldığı... Bulvarı No:61 Karşıyaka- İzmir adresinde bulunan ... Kafe isimli sosyal tesiste 29/09/2020 tarihinde meydana gelen yangından dolayı işletmede yangın nedeniyle doğan ticari emtia ve demirbaşlar dışında kalan açılır kapanır tente sistemi + Çelik konstrüksiyon imalatının ve camlı bölmenin zarar gördüğünü belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla oluşan maddi zararın tazminini talep etmektedir.

Dava dışı İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olan... Bulvarı No:61 Karşıyaka/İzmir adresinde bulunan ... Kafe isimli sosyal tesisin işletme hakkını 19.03.2015 tarihli 5 yıl süreli ve 19.03.2020 tarihli ve 5 yıl süreli protokollerle alan davacı şirket ile davalı sigorta şirketi arasında 31.12.2019 - 2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 94690151 numaralı Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi ile ... Kafe isimli tesisin sigorta teminatı altına alındığı, söz konusu tesiste 29/09/2020 tarihinde mutfak bölümünde davlumbaz baca içerisindeki fan motorunun elektrik kısa devre yapması sonucu ahşap kaplama çatı arasından geçen elektrik kablolarını ve kolay yanıcı izolasyon malzemelerini tutuşturması sonucu yangın meydana geldiği dosyada mevcut olay sonrası riziko mahallinde çekilen fotoğraflar, video görüntüleri, yangın raporu ve sigorta şirketi ekspertiz raporu kapsamından anlaşılmaktadır.

Mahkememizce, davacı şirketin işletme hakkını aldığı... Bulvarı No:61 Karşıyaka- İzmir adresinde bulunan ... Kafe isimli sosyal tesiste 29/09/2020 tarihinde meydana gelen yangında kusur oranı, yangın nedeniyle davacının işlettiği işletmede hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, davalı sigortanın 94690151 nolu Yangın Sınai İşletme Poliçesi kapsamında hasardan sorumluluğunun olup olmadığı, eksik sigorta olup olmadığı, var ise eksik sigorta tenzili yapılıp yapılamayacağı, yapılabilecekse miktarı, davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin davacının zararını karşılayıp karşılamadığı hususlarında davaya konu ... Kafe isimli tesiste 28/09/2023 tarihinde yaplan keşif icrası sonrası inşaat mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman bilirkişiden oluşan heyetten aldırılan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve açık olması nedeniyle itibar edilmiş, raporda yapılan hesap hatasının ek rapora gerek kalmadan, yapılacak basit hesap ile düzeltilebileceğinden ek rapor aldırılmaya gerek görülmemiştir.

Mahkememiz dosyası kapsamı ve keşif icrası sonrası alınan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda, davalı Türkiye Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısı olan davacı ...Plaza Gıda Otelcilik ve Turizm A.Ş. nin işletme hakkını üstlendiği tesis lehine 31.12.2019-31.12.2020 dönemi için geçerli Yangın Sınai İşletme Poliçesini düzenlediği, poliçenin %10 enflasyonlu olduğu, poliçe kapsamında yer verilen Yangın Mali Mesuliyet teminatının 1.275.487,50-TL olarak belirtildiği, yangın tarihi olan 29.09.2020 tarihi itibariyle poliçe 273 günlü poliçe olduğu, sigorta poliçesinin son sayfasında adı ve adresi geçen davacı işletmelerinin teminat altına alındığı, sigorta poliçesinde verilen teminatların tüm işletmeleri kapsadığı, davalı sigorta şirketi tarafından, sigorta poliçesinde 17 farklı adres teminat altına alınmış olmakla bedel dağılımı yapıldığının savunulduğu, poliçede sigorta teminat limitinin her bir işletme için ayrı ayrı olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmadığı, sigortacının aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin TTK md. 1423 hükümleri dikkate alındığında davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalısına sigorta teminatlarının her bir işletme için ayrı ayrı verildiği hususunda bir aydınlatmanın bulunmadığı, bu nedenle sigorta teminatlarının bir bütün kabul edilerek teminat altındaki işletmelerden her biri için yapılan ödemelerin teminat limitini azaltacağı şeklinde değerlendirme yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda, davaya konu işletmede meydana gelen yangın tarihinde enflasyonlu olarak ulaşılan teminat limitlerinin yangın emtia için 1.167.226,85 TL, yangın dekorasyon için 1.978.965,41 TL, yangın demirbaş için 5.760.898,63 TL, yangın mali mesuliyet için 1.370.887,51 TL olacağı kabul edilmiştir.

Eldeki davada davacı tarafından yangın mali mesuliyet kapsamında cam bölme ile ilgili zararın eksik ödendiği beyan ve iddia edilmektedir. Mahkememizce aldırılan teknik bilirkişi raporunda hesap edildiği üzere, yangın tarihi 29.09.2020 olmakla, davacı tarafça meydana gelen hasar neticesinde tadilat işlerine 2021 yılı Nisan ayında başladığı, ödenen bedelin 2021 yılı rayiçlerine uygun olduğu kabul edilerek ve bu bedel yangın tarihi itibariyle değerlenerek ve ayrıca eski imalattaki yıpranma bedeli düşülerek yapılacak hesaplama yöntemine göre sonuca varılması gerektiği, bu surette 29.09.2020 tarihli yangında hasar gören emtianın yangın ekspertiz tarihi itibari ile değerinin 1.072.508,06 TL olacağı, her ne kadar bilirkişi raporunda bu bedelden var olan eski imalattaki yıpranma bedeli olarak %25 indirim yapılarak 804.381,045 TL olarak hesap edilmiş ise de, davacı tarafça ileri sürülen itirazlarda ve hasar dosyasında mevcut taraflarca mutabık kalınan ekspertiz raporunda var olan eski imalattaki yıpranma bedelinin %20 olarak kabul edilerek bu oranda indirim yapıldığı anlaşıldığından var olan eski imalattaki yıpranma bedeli için %20 indirim yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda, 1.072.508,06 TL olarak hesap edilen hasar gören emtia bedelinden %20 oranında eski imalattaki yıpranma bedeli düşüldüğünde bakiyenin 858.006,44-TL olacağı, bu bedelden davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında yapılan bedel dağılımı uyarınca yangın mali mesuliyet teminatı kapsamında kiraya veren İzmir Büyükşehir Belediyesine yapılan 200.717,88-TL tutarındaki ödeme mahsup edildiğinde 858.006,44-200.717,88=657.288,56-TL bakiye hasar bulunduğu ve bu bedelin teminat limiti içinde kaldığı anlaşıldığından davacının talebinin bu miktar üzerinden kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı tarafında riziko tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de, Yangın Sigortası Genel Şartlarının temerrüte ilişkin B.8- Hasar ve Tazminatın Sonuçlarına ilişkin 8.1 hükmünde "Sigortacı kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç bir ay içerisinde sigorta ettirene/sigortalıya ödemek zorundadır." şeklindeki düzenleme dikkate alındığında, dava dosyasına mübrez kesin ekspertiz raporu tarihi 08.01.2021 tarihi olup, 1 ay sonrası 08.02.2021 olduğundan bu tarih itibariyle faize hükmetmek gerekmiştir.

Davacı tarafça işbu davanın ikamesi öncesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruya esas olmak üzere Sigorta Tahkim Komisyonu hesabına ödenen 13.407,71-TL'lik ödemenin yargılama gideri olarak davalıdan tahsili talep edilmiş olup 24/10/2021 tarihli uyuşmazlık hakem heyeti kararında uyuşmazlığın çözümü için mahkeme eliyle yargılama yapılmasının daha sağlıklı yargılama süreci yaratabileceği değerlendirilerek dosyadan el çekilmek suretiyle yargılamaya son verildiğinden hakem dosyasında yapılan 13.407,71-TL yargılama giderinin işbu davada yargılama gideri olarak kabulü ile yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Zamanaşımı def'i yönünden;

Davalı tarafça zamanaşımı definde bulunulmuş ise de, talep sonucu, dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurlardandır. Ancak maddi hukukta alacaklının bazı hallerde alacağının miktarını tam olarak belirlemesi mümkün değildir. Alacağın miktarını tam olarak belirleyemeyen davacının dilekçesinde talep sonucunu tam olarak belirtmesi kendisinden beklenmemelidir. İşte bu düşünce ile HMK'nun 107. maddesinde yapılan düzenleme gereği belirsiz alacak davası açma hakkı getirilmiş ve uygulamadaki aksaklıkların giderilmesi amaçlanmıştır. Somut olayda davacının dava dilekçesi içeriğinden ve davanın konusuna göre açmış olduğu davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı sabittir. Belirsiz alacak davasının açılması ile tüm alacak için zamanaşımı süresi kesilmiş olmaktadır. Dolayısıyla belirsiz alacak davasında ıslah değil alacağın belirli hale getirilmesi hali mevcut olup yapılan bu arttırım da zamanaşımına tabi değildir (Yargıtay 7. HD'nin 18/05/2015 tarih ve 4773/9246).

6102 Sayılı TTK'nın 1420. maddesinde ''(1) Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. (2) Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır.''

TTK'nın 1427. maddesinde ''...(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez... (4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.'',

TTK'nın 1446. maddesinde "(1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir. (2) Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir. (3) Sigortacı rizikonun gerçekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse, ikinci fıkra hükmünden yararlanamaz."

6098 sayılı TBK'nın 149. maddesinde "Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hâllerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden işlemeye başlar." hükmü yer almaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 1420. Maddesi ile genel kural olarak, sigorta sözleşmelerinden doğan bütün taleplerin iki yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmü getirilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 1446. ve 1427. maddeleri ile 6098 sayılı TBK'nın zamanaşımının alacağın muaccel olduğu tarihten başlayacağını belirten 149. maddesindeki genel hüküm uyarınca zamanaşımı süresinin başlangıcı alacağın muaccel olduğu gündür. Yasal düzenlemeler uyarınca,Yangın Sigortası Genel Şartlarnın temerrüte ilişkin B.8- Hasar ve Tazminatın Sonuçlarına ilişkin 8.1 hükmünde "Sigortacı kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç bir ay içerisinde sigorta ettirene/sigortalıya ödemek zorundadır." şeklindeki düzenlemesi de dikkate alındığında, somut olayda, eldeki dava 01/06/2022 tarihinde açılmakla, temerrüt tarihi yukarıda izah edildiği üzere 08/02/2021 olacağından, eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı tespit edildiğinden, davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜNE, 657.288,56-TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 08/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 44.899,38-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 1.082,85-TL peşin harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 10.371,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 33.445,53-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2022/2171 başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 1.082,85-TL, başvurma harcı olarak yatırılan 80,70-TL , tamamlama harcı olmak üzere yatırılan 10.371,00-TL olmak üzere toplam 11.534,55-TL ile davacı tarafından iş bu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 7.241,17-TL (posta+ tebligat+ bilirkişi ücreti+Keşif harcı ) yargılama gideri olmak üzere toplam 18.775,70-TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça iş bu davanın ikamesi öncesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruya esas olmak üzere Sigorta Tahkim Komisyonu hesabına ödenen 13.407,71-TL'lik ödemenin yargılama gideri olarak kabulü ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 102.593,28-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 14/11/2024

Katip ...

Hakim ...

¸