İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/388 E. 2023/897 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/388 Esas KARAR NO : 2023/897 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/06/2022 KARAR TARİHİ : 22/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 28/05/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça davacı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü' nün 2021 / ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluya takibe başlandığını, takip konusu edilen çek 02.03.2020 tanzim, 20.07.2021 keşide, 20.07.2021 ibraz tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı, ... Bankası ... Girişimci Şubesi' ne ait olduğunu, davacı şirket adına T.C. ... Bankası tarafından bastırılan ve üzerinde şirket logosunda bulunan 100 adet çek yaprağı T.C. ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından ... Kargo vasıtasıyla davacı şirketin müşterisi olduğu ... Bankası ... Şubesine nakledildiği sırada 04.03.2020 tarihinde çalındığını, takip konusu edilen çek de çalınan çeklerden birisi olduğunu, ... Bankası ... Şubesi çalınan çeklerle ilgili olarak davacı şirkete yazmış olduğu 12.06.2020 tarihli 62/62 sayılı yazıda ... Şubesi ... sayılı çek karnelerinin ... kargo tarafından kendilerine teslim edilemeden çalındığını ve konuyla ilgili ... C.Başsavcılığı' nın 2020/... Soruşturma dosyası ile soruşturma başlattığı davacı şirkete bildirdiğini, çalınan 100 adet çek yaprağının numaraları ... C.Başsavcılığı'nın 2020/... Soruşturma dosyasından alınan 10.06.2020 tarihli yazıda tek tek belirttiğini, çekteki keşideci imzası davacı şirket temsilcisine ait olmadığını, çalınan çek karnesine ait bir yaprak olduğu ekte sunduklarını ilgili bankanın cevabi yazısından da anlaşıldığını, bu karneden düzenlenen ve piyasaya sahte şekilde keşideci imzasını içermeyen çeklerle ilgili ... Bankası Genel Müdürlüğü, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/... Soruşturma numaralı dosyasından ihbarda bulunduğunu, ayrıca çalınan çek karnesi yapraklarından biri olan ve icra takibine konu edilen ... sayılı çek yaprağı davacı şirket adına sahte imza ile keşide edilerek ... A.Ş. ... Şubesi' ne tanımadığımız kişilerce teslim edildiğini, takip konusu çek, 20.07.2021 tarihinde bankaya ibraz edildiğinde "çekteki imza ile keşideci imzası tutmadığından işleme alınamadığını, şerhi verilmiş, bu şerh çekin ibrazı anlamında değildir, usulüne uygun bir ibraz olmadığını, bu şekilde hukuka uygun olmayacak şekilde .... İcra Müdürlüğü' nün 2021/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluya takibe başlandığını, İcra müdürü kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe giriştiğinde öncelikle çekin usulüne uygun ibraz edilip edilmediği incelemekle mükellef olup çeke verilen görüldünün içeriği dikkate alındığında kambiyo senedi vasfıyla takip yapılamayacağının, icra takibinin bu sebeple iptali gerektiğini, davacı şirketin alacaklı bankaya borcu yoktur ve çekte bulunan cirantalarla herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını, bu husus ticari defterlerimiz incelendiğinde de sübuta ereceğini, davacı şirket açısından sahte olarak tanzim edilen ... çek numaralı 20.07.2021 ibraz tarihli, 150.000,00-TL bedelli çek yönünden başlatılan takipte takip konusu çekteki imzanın davacı şirket temsilcilerine ait olmaması, usulüne uygun ibraz bulunmaması, davacı şirketin davalıya borcu olmaması sebebiyle borç ilişkisinin olmayacağının tespitini % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 28/06/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı bankanın dava konusu ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın esastan reddini talep ettiklerini, davacının keşidecisi olduğu 02/03/2020 tanzim 20/07/2021 keşide, 20/07/2021 ibraz tarihli 150.000 TL bedelli ... çek numaralı ... Bankası ... Şubesine ait çek .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davalı bankanın davacı ile çek lehtarı davacı ile çek lehtarı arasındaki hukuki ilişkiden haber olmadığını, bu ilişkiyi araştırma ve bilme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı ile diğer lehtarlar arasındaki hukuki ilişkinin davalı bankayı ilgilendirmediğini, davacının iddiaları hukuken iyi niyetli olduğunu, 3. Şahıs konumunda bulunan davacı ile diğer davalı firma arasındaki hukuki ilişkiden haberi bulunmayan ve bulunması da gerekmeyen davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, dolayısıyla hiçbir gerçekliğe dayanmadığını, çeklerin teminat çeki olduğundan iyi niyetli meşru hamil olan davalının açısından bir hüküm doğurmasının mümkün olmadığını, davacının imzalarının kendisine ait olup olmadığının bilirkişi raporu ile ortaya çıkabileceğinin, çeklerin davacı tarafından keşide edilmemiş olsa dahi çeklerin davacı şirketin yetkilileri tarafından imzalanıp imzalanmadığının araştırılmasını, davacının borçlu olup olmadığının lehtar firma olan ... Ticaret Anonim Şirketi ile aralarında ticari ilişki bulunup bulunmadığının, işbu çekler karşılığında mal veya hizmet almadığı hususunun araştırılması gerektiğini, bu hususta davacı şirket ve lehtar şirket kayıtları üzerinde de bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmesini talep ettiklerini, davacı imzanın kendisine ait olmadığının ispatı yanında işbu çek nedeniyle de borçlu olmadığını, çek karşılığında mal ürün ve herhangi bir menfaat sağlamadığının da ispat edilmesinin gerektiğini, davacı iddiasını ispatlayamadığından davanın reddedilmesinin gerektiğini, davacının tazminat talebinin yerinde olmadığını ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyası, Takibe konu çek, ... C. Başvcılığı nun 2021 / ... Soruşturma numaralı dosyası, ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin 12.06.2020 tarih 62/62 sayılı yazısı, ... C.Başsavcılığının 2020/... soruşturma dosyasından yazılan 10.06.2020 tarihli yazısı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/... CBS Numaralı Dosyası, Banka kayıtları Adli Tıp Kurumu raporu ve tüm dosya kapsamı. Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesine ait 14/07/2023 tarihli raporuna göre; Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çek ön yüz keşideci imzaları ile İslam Kaya'nın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin görüş ve kanaatine varılmıştır. HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE: Dava, basılan çeklerin şubeye teslimi için verildiği sırada çalınması ve çekte bulunan imzanın davacıya ait olmadığından bahisle menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili mahkememize açtığı dava ile .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir. İncelenen icra dosyasından tarafların dava ve taraf ehliyeti vardır. Öncelikle, menfi tespit davası ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında ve ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır: Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu (İİK)'nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Dayanılan hukuki ilişkinin gerçekten mevcut olmadığı icra takibine maruz kalmadan önce ileri sürülebileceği gibi icra takibinden sonrada ileri sürülebilir. Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması şarttır. Buna rağmen, borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabilir. Bu tür bir yararının bulunması halinde borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir. Bunun dışında, icra takibi taraflar arasındaki maddi ilişkiyi tespit edecek nitelikte olmadığından, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür. Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. Dosya kapsamında toplanan delillerden somut olayda, davacı taraf şirket adına T.C. ... Bankası tarafından bastırılan ve üzerinde şirket logosu bulunan 100 adet çek yaprağı T.C. ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından ... Kargo vasıtasıyla müvekkil şirketin müşterisi olduğu ... Bankası ... Şubesine nakledildiği sırada 04.03.2020 tarihinde çalındığını, ... Bankası ... Şubesi çalınan çeklerle ilgili olarak müvekkil şirkete yazmış olduğu 12.06.2020 tarihli 62/62 sayılı yazıda ... Şubesi ... sayılı çek karnelerinin ... kargo tarafından kendilerine teslim edilemeden çalındığını, konuyla ilgili ... C.Başsavcılığı' nın 2020/... Soruşturma dosyası ile soruşturma başladığını bildirdiğini, çekteki keşideci imzasının davacı şirket temsilcisine ait olmadığını savunmuştur. Davacının imza ve yazı asıllarının bulunduğu belge asılları getirtilmiş ve dava konusu çek üzerinde imzanın incelemesi için adli tıp kurumundan rapor alınmış, Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çek ön yüz keşideci imzaları ile İslam Kaya'nın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği raporlanmıştır. Yine davaya ve takibe konu 20.07.2021 vade tarihli, ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli çek üzerinde yapılan incelemede, davalı banka tarafından çek ibraz edildiğinde, çekteki imza ile keşideci imzası tutmadığından işleme alınamamıştır. Şeklinde şerh düşüldüğü görülmüş olup uyumsuzluğun davalı banka tarafından da tespit edildiği anlaşılmıştır. 12.06.2020 tarihli ... bankasının yazısında da çekin şubeye teslim edilmeden kargoda çalındığının bildirildiği görülmüş olup davacının herhangi bir kusur ve davranışı olmaksızın çekin çalınmak sureti ile sahte imza ile tahsiline çalışıldığı, davacıya yüklenebilecek bir sorumluluğun bulunmaması ve çeki elinde bulunduran davalı banka, çeklerdeki keşideci imzasının sahte olması nedeniyle çekdeki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden ve keşideciye başvuru hakkı bulunmadığından davanın kabulüne karar verilmiş, takibin kötü niyetli olduğuna dair bir ispata yarar bir delil bulunmadığından kötü niyet tazminatı verilmemiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuşur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜ ile; 1-).... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyasında 02.03.2020 düzenleme tarihli, 20.07.2021 vade tarihli, ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-) Kötüniyet ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin reddine 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.246,50TL nispi karar harcından peşin yatırılan 2.561,63TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 7.684,87TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan toplam 6.077,58TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 24.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerinde bırakılmasına, 7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 22/12/2023

Katip ... ¸e-imzalı

Hakim ... ¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.