İlk Derece Mahkemesi 2022/376 E. 2023/436 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2022/376 Esas KARAR NO : 2023/436

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 14/09/2022

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI DOSYASINDA;

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 14/09/2022 KARAR TARİHİ : 31/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı... firmasına ait emtiaların sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığını, Bulgaristan da mukim... firmasının dava dışı ... A.Ş.'ye sattığı düz cam cinsi emtiaların taşıma işinin ... Denizcilik firması ile anlaşıldığını, emtiaların ... a ait limanda ... sorumluluğunda tahliyesi sırasında bir kısım emtianın hasarlandığını, davalı ... ın da taşıyıcı olarak meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, davalı ... nın huzurdaki davada nezaret yükümlülüğü uyarınca sorumlu olduğunu, davalı ... nın taşımanın yapıldığı ... gemisinin maliki olduğunu, oluşan hasar nedeni ile müvekkilinin sigortalısının 12.442,61.EURO zararının tazmin ettiğin, davalıların işbu zarardan sorumlu olduğunu beyanla, 12.442,61EURO maddi tazminatın ödeme tarihi olan 01/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmşitir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı... firmasına ait emtiaların sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığını, Bulgaristan da mukim ... firmasının dava dışı ...A.Ş.'ye sattığı düz cam cinsi emtiaların taşıma işinin ... Denizcilik firması ile anlaşıldığını, emtiaların ... a ait limanda ... sorumluluğunda tahliyesi sırasında bir kısım emtianın hasarlandığını, davalı ... ın da taşıyıcı olarak meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, davalı ... nın huzurdaki davada nezaret yükümlülüğü uyarınca sorumlu olduğunu, davalı ... nın taşımanın yapıldığı ...gemisinin maliki olduğunu, oluşan hasar nedeni ile müvekkilinin sigortalısının 15.925,35.EURO zararının tazmin ettiğin, davalıların işbu zarardan sorumlu olduğunu beyanla, 15.925,35EURO maddi tazminatın ödeme tarihi olan 07/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmşitir. Asıl ve birleşen davada davalı ... Denizcilik vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, Müvekkili şirketin dava dışı sigortalı ... ile... kaydıyla çalıştığını, bu usulde bilindiği üzere gemiye yükleme, gemide istif ve boşaltma masraflarının Taşıyana ait olmaması anlamına geldiğini, Dava dışı sigortalı ... ile müvekkili şirket arasında akdedilmiş olan 15.07.2021 tarihli Taşıma Sözleşmesinde de Taşıyanın yükün yüklenmesi ve tahliyesi ile ilgili bir sorumluluğunun olmadığı, bu sorumluluğun Taşıtana ait olduğunun yer aldığını, müvekkili şirketin Taşıyan sıfatı ile bu görevini son derece özenle yerine getirdiğini, işbu davaya konu hasarda da emtianın gemiden boşaltılması sırasında tahliye işlemlerini gerçekleştiren davalı ... ve çalışanlarının kusurlu davranışları olduğundan müvekkili taşıyanın kusursuzluğu olduğunu, dava dışı sigortalının usulüne uygun ve süresinde bir tespit yaptırmadığı ve hasar ihbarından bulunmadığından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl ve birleşen davada davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerin Bursa Mahkemeleri olduğunu, dava konusu taşımada müvekkilinin davacıya karşı Taşıyan ve Fiili Taşıyan sıfatları bulunmadığını, iddia olunan hasarın deniz yolu taşıması sırasında meydana geldiğinin belli olmadığını, hasarın emtianın gemiden tahliyesi sırasında gerçekleştiğine ilişkin hiçbir yasal belge sunulmadığını, Davayı kabul etmemekle birlikte davacının dosyaya sunmuş olduğu ...yetkilileri tarafından imzalı bulunan hasar tutanağı ile davada talep edilen hasar bedelinin aynı olmadığını, ... tutanaklarda yazılı bulunan 9 kasa cam muhteviyatının hasarlı olduğunu tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl ve birleşen dava ; davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalılar ... ve ... vekillerinin yetki itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ...,...,... ve ... tarafından tanzim edilen 06/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda; 1 no.lu davalının yerleşim yeri itibariyle genel yetkili ve görevli mahkeme İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi olması karşısında, Sayın Mahkemenizin yetkili ve görevli olduğu, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi tahtından tazminat ödemesi yapıldığı, Teknik açıdan hasarın, tahliye limanı olan ... limanındaki tahliyesi sırasında liman işçilerinin dikkatsiz ve özensiz elleçlemeleri sırasında gerçekleştiği, bu faaliyetler sırasında gemi kaptanının kusurunun bulunmadığı ve hasarın tamamen gemi kaptanının kontrolü dışında gerçekleştiği, dolayısıyla liman işçilerinin hizmetinin ifası sırasında haksız fiil teşkil eden faaliyetleri nedeniyle Davacı'nın maddi zararından, TBK nun madde 49 uyarınca 2 nolu davalı ...'un sorumlu olduğu sonucuna varıldığı, Eğer Sayın Mahkeme, kaptanın tahliye sırasında nezaret sorumluluğunun devam ettiği kanaatine varır ise, bu durumda Davacı'nın maddi zararından, TBK nun madde 49 uyarınca Davalı Liman işletmesinin, TTK mad. 1191/1 uyarınca akdi taşıyan ... ve donatan/taşıyan ... ile müteselsilen sorumlu olduğu, TTK m.1185 hükmü kapsamında, hasar ihbarın yapıldığı, Toplam 12.442,61 EUR tutarındaki hasar miktarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir. Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi , cevap dilekçeleri , birleşen ... E sayılı dosya, hasar dosyası , ödeme dekontları , ibrarname ,bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ; Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı konusunda incelendiğinde ana dosyada davaya konu hasarın 13.08.2021 tarihinde gerçekleştiği, 07.10.2021 tarihinde davacı tarafından sigortalıya ödeme yapıldığı, ... ve ...'a karşı arabuluculuk sürecinin 27.05.2022 de başladığı, 07.07.2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin olumsuzlukla sonuçlandığı, davanın ise 14.09.2022 tarihinde açıldığı görülmekle TTK 1188 gereğince davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, birleşen dosya yönünden yapılan incelemede davaya konu hasarın 21.08.2021 tarihinde gerçekleştiği, 07.10.2021 tarihinde davacı tarafından sigortalıya ödeme yapıldığı, tüm davalılara karşı arabuluculuk sürecinin 26.05.2022 de başladığı, 07.07.2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin olumsuzlukla sonuçlandığı, davanın ise 14.09.2022 tarihinde açıldığı görülmekle TTK 1188 gereğince davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalı ... vekilince İstanbul Anadolu Adliyesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkiye yönelik itirazda bulunduğu anlaşılmış ise de mahkememizin İstanbul Mülki Hudutları dahilinde münhasıran Deniz Taşımacılığı ve Sigortalarına bakmakla yetkili ve görevli kılınan mahkeme olduğundan yetki itirazının reddine, davalı ... vekilinin yetki itirazının ise HMK 7 gereğince reddine karar verilmiştir. Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda her iki dosyada Varna Gemlik arasındaki taşınmasının ... numaralı düzenlenen Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile koruma altına alındığı, birleşen dosyanın ise buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olduğu, rizikonun koruma süresi içerisinde meydana geldiği, mal faturası ve gümrük beyannamesinden emtianın satış şeklinin CİF ödeme şeklinin ise mal mukabili olarak gösterildiği, CIF satış şekline göre , mal bedelinin yanı sıra taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şekli olup, CIF teslim şartı ile yapılan satışta, satıcı malın alıcıya ulaştırılması için gerekli navlunu ödeyip, nakliye sırasındaki rizikolara karşı yükün sigorta himayesini temin etmekle yükümlüdür. Emtia alıcı adına sigorta ettirilip, gemiye yüklendiği andan itibaren hasar ve yarar alıcıya geçmektedir. Bununla birlikte "mal mukabili" ödeme şeklinin kabul edilmesi halinde satılan malın teslim yerine ulaşması ve alıcısına teslim edilmesinden sonra satım bedelinin ödeneceği kabul edilmiş olmaktadır. Dolayısıyla söz konusu kayıt ile mal alıcıya teslim edilene kadar satıcının eşya üzerindeki menfaati devam ettiğinden eşyayı kendi adına sigorta ettirmekte hukuki menfaati bulunduğu, davacının hasar bedelini sigortalıya ödediğinden davacının her iki dosyada da aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Taşıma konusu emtiaların deniz yoluyla Varna/Gemlik taşındığı, taşıma için sigortalı ile ... arasında taşıma sözleşmesi kurulduğu ve bu doğrultuda ... tarafından sigortalı adına navlun faturası düzenlendiğinden davalı Atamarın akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, ... alt navlun sözleşmesi yaparak taşımayı davalı donatan/Taşıyana ait ...gemisi kaptanı ile anlaştığı ve donatan/taşıyan ... SA nın konişmentolar düzenlemesi sebebiyle fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, akdi ve fiili taşıyanların TTK 1191/1 uyarınca zarardan müteselsilen sorumlu oldukları, davalılardan ... ise limandaki tahliye sırasında liman işçilerinin dikkatsiz ve özensiz elleçlemeleri sırasında gerçekleştirdiği fiilerden TBK 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğu bulunduğundan bu davalının da pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. ...A.Ş.nin Bulgaristanda mukim... firmasından 336 blok (96.877,80 m2- 931.892 kg) 4 mm.lik renksiz düz cam cinsi emtia toplam 217.007,69 EUR ile CIF -Gemlik teslim şekli uyarınca satın aldığı, cam yükünün Varna limanından Gemlik limanına toplam 4 ring sefer yapılmak suretiyle taşındığı, dava konusu yükün 10.08.2021 tarihinde Bulgaristan'ın Varna Limanında ... IMO no.lu "..." adlı gemiye yüklenerek Gemlik limanına kadar deniz yoluyla sevk edildiği,13.08.2021 tarihli geminin tahliye limanı ...'da tutulan (...) Olaylar Çizelgesine göre; ... isimli geminin 12.08.2021 tarihinde saat 02.05'de Gemlik, ... limanına vardığı, aynı gün saat 05.05'de limana yanaştığı, tahliyenin yine aynı gün saat 15.15'de başladığı ve 13.08.2021 tarihinde saat 21.00'de tamamlanmış olduğu, ,konişmentonun Gemi Kaptanı ... tarafından gemi mührü ile birlikte imzalandığı, 13.08.2021 tarihinde Yılport limanında tutulan tutanak ile ana dosyaya konu taşınan ...,...,...,...nolu toplam 270 plaka 5200,20 m2 camın... isimli gemiden tahliyesi sırasında hasarlandığı, 21.08.2021 tarihinde Yılport limanında tututlan tutanak ile birleşen dosyaya konu taşınan ..., ..., ...,...,...,...,...numaralı cam emtialarının... isimli gemiden tahliyesi sırasında hasarlandığı , ... numaralı cam emtiasının ise gemiden hasarlı geldiğine ilişkin tutanak tutulduğu, ekspertiz raporu ve bilirkişi raporunda yılport limanında tutulan tutanak esas alınarak ana dosyaya konu taşınan ...,...,...,... nolu cam emtialarının... isimli gemiden tahliyesi sırasında hasarlandığı tespitinde bulunulmuş, mahkememizce de bilirkişi raporu ekspertiz raporu ve ... limanında tutulan tutanak esas alınarak ana dosya yönünden...,...,...,...,... nolu cam emtialarının ...isimli gemiden tahliyesi sırasında hasarlandığı kabul edilmiş, TTK'nın 1178.maddesinde," taşıyan navlun sözleşmesinin ifasında eşyanın yükletilmesi, istifi elden geçirilmesi taşınması, korunması gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür" denildiği , gerçekte yükün iyi bir halde muhafazası ve gideceği yere salimen varabilmesi için gerekli bütün tedbirlerin buna dahil olduğu (Çağa/Kender, Deniz Ticaret Hukuku II, Navlun Sözleşmesi, s.135), sözleşmeye konulacak “fio” veya “fios” şartı ile TTK'nın 1178. maddesinde sayılan faaliyetlerin ve yükümlülüklerin bir kısmı ve netice olarak bunların kötü yapılmasından doğan sorumluluk yükle ilgililere aktarılabileceği ancak böyle bir şart, kaptanın nezaret görevinin, yükleme ve boşaltma işçilerini gözetmek yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, gemi kaptanın 13.08.2021 tarihli alıcı , ... , temsilci ve mal sahibine hitaben Protesto mektubu düzenlediği bu mektupta " emtianın konişmentoya uygun olarak gemiye yüklendiği ancak yükün bazı parçalarının tahliye sırasında kıyıdaki vinç tarafından kaldırılması sırasında kırıldığına " yer verdiği, kaptanın bu şekilde ihbarda bulunduğu, gemi kaptanının, yükün gemiden tahliyesi sırasında tespit ettiği ancak önleyemediği yanlışlıkları çektiği protesto mektubuyla, tahliyeyi ifa eden ...şirketi ile yükün alıcısına bildirmiş olmakla, TTK'nın 1091. Maddesinden kaynaklanan özen ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirdiği mahkememizce kabul edilmiş, tüm bu değerlendirmelerin sonucunda, yükteki hasarın, tahliyeyi yapanların ihmalkar, itinasız ve hatalı uygulamaları sebebiyle gerçekleştiği, hasarın yükteki zayia ve hasarın ... çalışanlarının hatalı uygulamaları sonucunda meydana geldiğinden ... yönünden TBK 49 uyarınca haksız fiil hükümleri uyarınca davanın kabulüne karar verilmiş, gemi kaptanı tahliye sırasında yüke özen ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğundan yükteki hasar ve ziyadan dolayı TTK m.1178,1191 ve1091 maddelerine göre taşıyanın sorumluluğuna gidilemeyeceğinden ... yönünden davanın reddine karar verilmiş, 03.03,2022 tarihli bilirkişi raporunda birleşen dosya yönünden değerlendirme yapılmadığı, mahkememizce 18.07.2023 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı uyarınca bilirkişi raponu karşı itirazların değerlendirilmesi ve mahkememizce tespit edilen eksik değerlendirmelerin giderilmesi için 3000 TL depo edilmesi için davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verildiği, ücretin yatırılmaması halinde mevcut deliller uyarınca yargılamaya devam edileceğine ilişkin ihtarın da yapıldığı, kesin süre içinde davacı vekilinin ücreti yatırmadığı, 31.10.2023 tarihli celsede davacı vekilinin ücreti yatırmak için tekrardan süre talep ettiği, davalı tarafların ek süreye muvufakatlarının olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, mahkememizce 18.07.2023 tarihli celsede bu konuda kesin süre verildiğinden HMK 94 madde uyarınca yeniden süre verilmemiş, HMK 324 uyarınca davalı tarafların da ücret yatırma talepleri bulunmadığından birleşen dava yönünden dosyadaki mevcut deliller uyarınca hasardan davalıların sorumluluğu ispatlanamadığından birleşen dosya yönünden davanın reddine karar verilerek neticeten ana dosya ve birleşen dosya yönünden aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Asıl dosya yönünden davanın 2 nolu davalı...A.Ş. yönünden kabulü ile 12.441,62 Euro hasar tazminatının ödeme tarihi olan 07.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 2-1 nolu ... Denizcilik ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı açılan davanın REDDİNE, 3-Birleşen dosya yönünden ise ispatlanamayan davanın REDDİNE, 4-Asıl davada Karar harcı olan 15.528,67.TL'den peşin alınan 3.882,17.TL'nin mahsubu ile bakiye 11.646,50.TL harcın davalı...A.Ş.'den tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 5-Birleşen davada Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 4.968,81.TL den karar harcı olan 269,80.TL nin mahsubu ile fazla alınan 4.699,01.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 6-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (3.974,37.TL ilk harç 963,00.TL posta ücreti ve 6.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 10.937,37.TL'nin posta ücreti ve bilirkişi ücretinin her 2 dosya içinde kullanıldığı görülmekle, davacı ve davalılar lehine 1/2 oranında sorumluluk yükleyerek 7.456,37.TL'sinin davalı ... A.Ş.'den alınıp davacıya VERİLMESİNE, 7-Asıl davada Davacı vekili için takdir edilen 36.098,97.TL vekalet ücretinin davalı...A.Ş.'den alınıp davacıya VERİLMESİNE, 8-Asıl davada davalı ... Denizcilik ve Tic. Ltd. Şti. vekili için takdir edilen 36.098,97. TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya VERİLMESİNE, 9-Birleşen davada davalılar vekilleri için takdir edilen 45.643,42.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 10-Asıl davada, Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalı...A.Ş.'den alınarak hazineye gelir KAYDINA, 11-Birleşen davada, Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2023

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır

e-imzalıdır e-imzalıdır