İlk Derece Mahkemesi 2022/3651 E. 2023/161 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : Asıl Dava Dosyasında : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. Birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Esas Sayılı Dosyasında; DAVACI : VEKİLİ :Av. DAVALI :1- VEKİLİ :Av. DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/08/2022 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/08/2022 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 26/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında yapılan 10/11/2020 tarihli sözleşme ile davacı Sahabiye Kentsel dönüşüm Projesi kapsamında 1. Etap 2. Kısım A4 blok inşaatlarının yapım işlerini üstlendiğini, sözleşmenin ifası devam etmekte iken, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ''uyarlama, mümkün olmadığı takdirde sözleşmenin haklı nedenle feshi'' davası açıldığını ve halen derdest olduğunu, Davalı şirketin, Kayseri 8. Noterliği'nin 16/01/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtaratında Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 13/01/2023 tarih ve 1323 yevmiye numaralı yazısını ilgi tutarak 14/01/2023 tarihi itibariyle işin süresinin bittiğinin Kentsel dönüşüm Daire Başkanlığı tarafından bildirildiğinin belirtildiği, sözü geçen dairenin 13/01/2023 tarihli yazısı ile '7ihalesi yapılan Sahabiye Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamındaki 1. Etap 2. Kısım A4 blok, açık ihale usulü ile ihale edilen inşaat yapım işinde A4 blok inşaatında... İnşaat Ltd.Şti ile İmar A.Ş arasında yapılan sözleşmeye göre 14/01/2023 tarihi itibariyle işin süresinin bittiği, cezalı çalışarak 10 gün içinde işin tamamlanması gerektiği, aksi takdirde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. Maddesi (a) bendine, sözleşmenin 26.1.maddesine göre sözleşmenin fesih işleminin yapılmasının gerektiği''nin bildirildiğini, bu bildirim üzerine müvekkili tarafından Kayseri 8. Noterliği'nin 24/01/2023 tarih 2451 yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verildiğini, davalının fesih gerekçesi ile müvekkilinin haklı nedenle fesih isteminin hukuki dayanağı ve sonuçları bakımından farklı olduğunu, feshin haksız olduğunu ve sözleşmenin devam ettiğinin tespiti bakımından iş bu davayı açtıklarını, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının sonucunun işbu davayı mutlak suretle etkileyeceğini, her iki dosyanın birleştirilerek görülmesini, takdirler aksi yönde olması halinde dava sonucunun bekletilmesini, davalı şirket ile müvekkili arasında yapılan 10/11/2020 tarihli sözleşmenin geçerli ve yürürlükle olduğunun tespiti ile davalının tek taraflı olarak haksız feshinin iptaline karar verilmesini, Kayseri 2. Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile iş bu dosyanın birleştirilmesini, avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür. Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan 10/11/2020 tarihli sözleşme ile müvekkili Sahabiye Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında 1. Etap 2. Kısımda A4 Blok inşaatlarının yapım işini üstlendiğini, müvekkili şirketin şu ana kadar yaptığı işler nedeniyle maruz kaldığı zararın olduğunu, bu konuda zararlarının tutarının ilerde yapılacak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını fazlaya ilişkin haklarının saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL belirsiz alacak davası açtıklarını, sözleşmenin uyarlanması ile ilgili davada fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla uyarlama nedeniyle şimdilik 5.000,00 TL üzerinden belirsiz alacak, olmadığı takdirde sözleşmenin haklı nedenle feshi şeklinde terditli olarak ileri sürüldüğünü, müvekkili sözleşme ile üzerine düşeni kısmen yerine getirdiğini, şu anda %34/2 seviyesinde olduğunu, 8. Katın tabliyesi bittiğini, 9. Katın kolonlarının yarısı tamamlandığını, bu süre zarfında her ay yapılan hak edişler müvekkilini ödendiğini, ancak bu sürede müvekkili şirket davalıya dilekçe vererek aşırı bir şekilde artan piyasa koşullarına göre değerlendirme yapılmasını istendiğini, 08/12/2021 tarihli dilekçede yaşanan pandemi koşulları tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ve maliyetlerdeki aşırı fiyat artışlarının müvekkilini olumsuz olarak etkilediğini, ihaleye başlanılan tarihten, dilekçe tarihine kadar demir fiyatlarında yaklaşık %220, beton fiyatlarında ise %270, diğer kalemlerde ise ortalama %250 fiyat arıtışlarının gerçekleştiğini ve artışın hızla devam ettiğini, işin yapımı 27.400.000,00 TL'ye üstlenilmiş ise de talep tarihindeki piyasa rayiciyle 68.5000.000,00 TL gibi yüksek rakamlara çıktığı belirtilerek inşaatını eksiksiz bir şekilde devam edebilmesi için fiyat farkı talep edildiğini, davalı şirket ile müvekkili arasında yapılan 10/11/2020 tarihli " Sahabiye Kentsel Dönüşümü Projesi kapsamındaki 1. Etap 2. Kısım A4 Blok inşaatlarının yapım işi" başlıklı sözleşme uyarınca yapımı üstlenilen inşaattan dolayı, talepleri içeriğini oluşturan uyarlama nedeniyle dava tarihine kadar müvekkilinin zararlarının tespiti ve davalıdan şimdilik fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 5.000,00 TL nin tahsilini ayrıca devam eden iş nedeniyle sözleşmenin uyarlanması ile fiyat farkının hesaplanarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL nin ticari reeskont (avans) faizi ile birlikte tahsilini, taktirlerin aksi yönde olduğu taktirde sözleşmenin haklı nedenle feshi ile yargılama sürecinde dava ile ilgili ve bağlantılı her konuda ihtiyati tedbir isteme ve sair tazminat haklarının saklı tutaralar yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA: Asıl dava da davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Birleşen davada, davacı, daha önce müvekkili şirket aleyhine “uyarlama, mümkün olmadığı takdirde sözleşmenin haklı nedenle feshi” davası açtıklarından bahisle, davanın uyarlama nedeniyle sonuç vereceği konusunda kuşku taşımadıklarını vurgu yapıp, müvekkili şirket tarafından alınan “sözleşmenin feshi” kararının iptaline karar verilmesini istediklerini, müvekkili şirket hakkında ikame edilen birleşen dava da, haksız ve yersiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, Davacı ilk davasında uyarlama ile birlikte sözleşmenin feshi”ni de talep ettiğini, Yani davasının netice-i talebinde fesih de yer almakta olduğunu, Davacının sözleşme şartlarını yerine getirmediği sabit olduğunu, sözleşme bu yüzden müvekkili tarafından feshedilmiş bulunduğunu, Yani davacı bir yandan ikame ettiği dava ile sözleşmenin feshi talebinde bulunmakta olduğunu, diğer yandan birleşen dava ile feshedilen sözleşmenin iptaline karar verilmesini istediklerini, çelişki ortada olduğunu, haksız ve yersiz ve hiçbir yasal dayanağı bulunmayan birleşen davanın da reddini, yargılama giderleri ile vekil ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür. Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde uyarlama nedeniyle belirsiz alacak, olmadığı takdirde sözleşmenin haklı nedenlerle feshi istenmekte olduğunu, şimdilik 5.000 TL’ nın tahsili talebi de dilekçede yer almakta ve bu miktar üzerinden harç ödenmekte olduğunu, işin bedeli, sözleşmede 27.400.000 TL olarak gösterilmiş olduğunu, dava dilekçesinde sözleşmenin feshi de talep edildiğine göre, davacı 27.400.000 TL üzerinden eksik harcı tamamlamasının gerektiğini, sözleşmenin 14/ 1 maddesinde ve 14/2- 14/3 maddesinde “Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içerisinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerinin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitimi tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürüklükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır. Fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz hükmü yer almakta olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme, işin bitimine kadar fiyat farkı verilmesini yasaklamış olduğunu, fiyat farkı sadece, mücbir sebebin varlığı veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin uzaması halinde söz konusu olabilecek olduğunu, TBK 480 maddesine göre, “ Bedel götürü olarak belirlenmiş ise, yüklenici eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür Eser öngörülenden fazla emek ve masrafı getirmiş olsa bile yüklenici belirlenen bedelin artırımını isteyemez. “ denildiğini, dava dilekçesinde mücbir sebepten söz edilmekte olduğunu, Mücbir sebep nedir? Bilindiği gibi “Bir borcun veya hukuki ilişkinin ihlaline veya aksamasına neden olan kaçınılması ve ön görülmesi mümkün olmayan bir takım nedenlere” denmekte olduğunu, Yargıtay, genel olarak deprem, sel, yangın gibi doğal afetleri mücbir sebep olarak tanımlamakta olduğunu, Mücbir sebep, borcun geçici veya sürekli olarak imkânsızlığına yol açarken, aşırı ifa güçlüğü halinde, edimin ifası oldukça güç olsa da halen mümkün olduğunu, bu durumda mücbir sebepten değil, ifa güçlüğünden söz etmek doğru olacak olduğunu, nitekim, dava dilekçesinin tetkikinde de sayın davacı vekili, aşırı ifa güçlüğünden söz etmekte olduğunu, davacının kendi kusuru ile iş programına riayet etmediği gibi aşırı bir fiyat farkı talep etmekte olduğunu, davacının 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanununun geçici 5 ve 6. Maddelerine göre fiyat farkı ödenmesi yönünde davalı şirkete müracaat etmiş, davalı 22.02.2022 Tarihli yazısı ile vermiş olduğu cevabında “ gereken mevzuat düzenlemelerine göre gerekli işlemlerin yapılacağı, 1 etap 2. Kısım A 4 Blok”un ödeme ve fiziki gerçekleştirme oranı % 34,20, iş programına göre gerçekleştirme oranının % 70 olması gerekirken % 35,80 geriden geldiği, yapım işlerinin durduğunu ifade ederek, en kısa zamanda iş programına uygun hale getirilmesini ihtar etmiş olduğunu, davacı değişen mevzuat hükümleri ile tespit edilecek değerin piyasa koşullarının altında kaldığını konunun tekrar değerlendirilmesini istemiş, davalı 24.03.2022 tarihli davacıya gönderdiği yazısında ise, 4735 sayılı geçici 5. Maddesinin uygulanmasına ilişkin 5 a bendinde yer alan formüller doğrultusunda hazırlanmış olup, hesaplanan tutarın 14. Hak ediş ile davacıya ödeneceğini ifade etmiş, bütün hesaplamaların ilgili kanun hükümlerine göre yapıldığını, yeniden hesaplamanın söz konusu olamayacağını ifade etmiş olduğunu, davalının 03.06.2022 tarihli yazısında ise, iş programına göre gerçekleşme oranının % 78,90 olması gerekirken % 44,70 geriden geldiğini fiziki gerçekleşme farkının her geçen ay artmakta olduğunu, 6 aydır hiçbir çalışmanın yapılmadığını söylemiş olduğunu, davacı, süre uzatım talebinde bulunmuş, davalı şirket yönetimi de 20.06.2022 gün 021 sayılı kararla 90 gün süre uzatımı yönünde karar vermiş, ne var ki, davacı bu sürenin bitimini dahi beklemeden iş bu davayı ikame etmiş olduğunu, görüldüğü gibi, TBK nun 480. Maddesine rağmen, taraflar arasındaki sözleşmede hiçbir şekilde fiyat farkı ödenmeyeceği yönünde kesin hüküm bulunmasına rağmen, davacı imalatının iş programına göre çok gerilerde kalmasına rağmen, davayı şirket, yasa değişikliği doğrultusunda fiyat farkı ödemeyi kabul etmiş ancak davacı şirket, yasaca belirlenen miktarın piyasa koşullarının altında kaldığından söz etmiş olduğunu, davacı, hem iş programına da uymamış, hem de kusurundan faydalanmak istemekte olup iyiniyetli olmadığını belirterek haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. DELİLLER İşbu dosya öncelikle ... esas sırasına kaydı yapıldığı, mahkememizin 09/03/2023 tarihli hükmü ile yine mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, yine mahkememizin ... esas sayılı dosyasından 25/10/2023 tarihli celsenin 9 nolu ara kararı gereği tefrikine karar verilerek mahkememiz heyetine tevdi edildiği ve Mahkememizin... sırasına kaydı yapılarak dosya üzerinden yargılamaya devam edildiği, yargılama devam ederken mahkememizin ... esas sayılı dosyasının 06/11/2024 tarihli hükmü ile işbu mahkememizin... esas sayılı dosyasına birleştirilmesine karar verildiği görülmüştür. Gevher Nesibe Vergi Dairesi'ne, ... ve İnşaat Ticaret Anonim Şirketi'ne yazılan müzekkereye cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgeler dosyamız arasına celp edilmiştir. Mahkememizce keşif yapılmak suretiyle davacının talepleri ile davalının itirazları yönünden rapor düzenlenmesi hususunda dosya 2 İnşaat Mühendisi ile 1 Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan 03/07/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; Dava konusu, davacı yüklenici ...... Müh. İnş. Proje Taahhüt Ltd. Şti. Taahhüdündeki Sahabiye Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi Kapsamındaki Birinci Etap İkinci Kısım A4 Blok İnşaatı yapım işinde: Taahhüt konusu işin ikmali sürecinde, inşaat malzemeleri fiyatlarındaki fahiş artışlar nedeniyle; davacı yüklenicinin kusuru dışında meydana gelen bu artışlarla, davacı yüklenici tarafından, sözleşmenin ifasının mümkün olmadığı, 02.04.2020 tarih ve 31087 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe konulan, 01.04.2020 tarihli ve 2020/5 sayılı “COVID-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesine istinaden ortaya çıkan durumun, yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmediği, Yüklenicinin, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olduğu ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmediği, davaya konu eser sözleşmesinin dava dışı üçüncü bir firmaya ihale edildiği bu nedenlerle takdir mahkemeye ait olmak üzere sözleşmenin yürürlükte olması ve sözleşmenin uyarlama ile fiilen devamının mümkün olmadığı kanaatine varılması halinde sözleşmenin feshi ile tarafların borçlarının sona ereceği yasa ve içtihatlar ile düzenlendiği bu kapsamda davacının kesin teminat mektubunun da iade edilmesi gerektiği, 13 nolu hakedişten sonra; varsa kesin hesap, ya da fesih alacağının yükleniciye ödenmesi gerektiği, Davacı yüklenicinin, 01.07.2021 - 31.12.2021 tarihleri arasında yapmış olduğu imalata dönük, 280.512,38 TL fiyat farkı alacağının kendisine ödenmesi gerektiği yönünde rapor edilmiştir. Mahkememizce esas dosya yönünden birleşen dosya ile davalının yapmış olduğu sözleşmenin feshinin iptalinin talep edilmiş olması ve davacının esas dosya yönünden öncelikli talebinin sözleşmenin uyarlanması olması nedeni ile bilirkişi raporunda bu konuda açık inceleme ve tespit yapılmadığından, davacının uyarlama talebine ilişkin bilirkişi heyetinden ek rapor alınması hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan 09/01/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporundan özetle; öncelikle 03/07/2023 tarihli kök raporlarında değişiklik olmadığı, ancak Mahkeme ara kararında esas dosya yönünden davacının öncelikli talebinin sözleşmenin uyarlanması olması nedeniyle bilirkişi raporunda bu konuda açık inceleme ve tespit yapılmadığı gerekçesi ile uyarlama yönünden ek rapor tanzimini istemiş olmakla mahkemece kalan işin dava tarihi itibarıyla değerinin hesaplanmasını talep etmesi halinde; Dava Tarihi: 16.08.202 Dava Tarihindeki Üfe endeksi:1.780,05, Kalan işin başka firmaya ihale edildiği tarih: 18.04.2023, 18.04.2023 tarihindeki Üfe endeksi:2.164,94 Kalan işin başka firmaya ihale edildiği bedel: 119.960.000,00 TL Kalan işin dava tarihindeki değeri: 119.960.000,00 TL x1.780,05 /2.164,94 = 98.633.125,17 TL olarak hesaplandığı yönünde rapor edilmiştir. İşbu davanın sözleşmenin feshinin iptali davası olduğu, dava dilekçesinde dava değerinin 1.000,00-TL gösterilerek harcın bu miktar üzerinden yatırıldığı anlaşılmakla sözleşme bedeli olan 27.400.000,00-TL üzerinden alınması gereken 467.923,50-TL'den peşin yatan 179,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 467.743,60-TL'nin gelecek celseye kadar yatırılması için davacı vekiline kesin süre verildiği, süresi içerisinde harcın yatırıldığı görülmüştür. Mahkememizce dosyanın Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında icra edilen keşfe katılıp rapor tanzim eden inşaat bilirkişi ..., inşaat mühendisi ... ile ticaret hukukunda nitelikli hesap uzmanı ... tevdi edilerek, taraflar arasındaki 10/11/2020 tarihli sözleşme ve dosya kapsamı incelenmek suretiyle hesaplamalarında, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na “Ek Fiyat Farkı ve/veya Sözleşmelerin Devri” başlıklı geçici 5. Madde düzenlemeleri çerçevesinde fiyat farkı ödemesinin yapılıp yapılmadığı, davalı tarafça sözleşmenin feshi koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor tanzimi hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan 09/09/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; Dosya içerisinde mevcut bilgi ve belgelere göre19.01.2022 tarihli 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na “Ek Fiyat Farkı ve/veya Sözleşmelerin Devri başlıklı geçici 5. Madde düzenlemeleri çerçevesinde 01.07.2021 – 31.12.2021 tarihleri arasında yapmış olduğu imalata dönük 280.512,38 TL fiyat farkı fiyat hesaplaması yapıldığı, davacı yükleniciye, 13 nolu hakkedişten sonra 14 nolu hakedişin (kesin hesap –fesih alacağı) düzenlenmediği ve 13 nolu hakedişinden arta kalan, yüklenici tarafından yapılmış imalata dönük ödeme ve ilave fiyat farkı ödemesinin yapılmamış olduğu, eldeki dosyada ise davacı taraf davalı şirket ile yapılan 10.11.2020 tarihli sözleşmenin geçerli ve yürürlükte olduğunun tespiti ile davanın tek taraflı olarak haksız feshinin iptalini talep ettiği, dosyada yer alan dava dışı Büyükşehir Belediyesi tarafından ... AŞ’ne bildirilen 13.01.2023 tarih yazı ile işin süresinin 13.01.2023 tarihinde bittiği ve cezalı çalışılarak 10 gün içinde işin tamamlanması aksi halde sözleşmenin 26.1 maddesine göre sözleşmenin feshedilmesi işleminin yapılması gerektiği bildirilmiş ve davalı İmar A.Ş tarafından da Büyükşehir Belediyesi yazısı ilgi tutularak ‘14.01.2023 tarihi itibariyle işin süresinin bittiğinin Kentsel Dönüşüm Daire Başkanlığı tarafından belirtildiği ve ilgi yazı gereğinin ivedilikle yapılması…’ gerektiği belirtilmiş olmakla ilgili yazı içerisinde 10 günlük süre sonunda açıkça sözleşmenin feshedileceğine dair bir bildirim bulunmadığı, Taraflar arasındaki sözleşmenin 26.1 maddesinin ‘sözleşmenin idare veya yüklenici tarafından feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu ile Yapım işleri genel şartnamesi hükümleri uygulanır.’ Şeklinde düzenlenmiş olduğu, bu durumda taraflar arasındaki 10.11.2020 tarihli sözleşmenin 26.1 maddesine göre Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri Şartnamesi yönünden davalı tarafça sözleşmenin feshi koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda tespitte bulunabilmek heyetimiz uzmanlık alanı dışında olup takdir mahkemeye ait olmak üzere heyete Kamu İhale Kanunu konusunda uzman bilirkişinin dahil edilmesi gerektiği yönünde rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Asıl dosyada(Mahkememizinin... esas); Somut uyuşmazlıkta davacı ile davalı şirket arasında yapılan 10/11/2020 tarihli sözleşme ile davacı Sahabiye Kentsel dönüşüm Projesi kapsamında 1. Etap 2. Kısım A4 blok inşaatlarının yapım işlerini üstlendiğini, 10/11/2020 tarihli inşaat yapım sözleşmesinin geçerli ve yürürlükte olduğunun tespiti ile davalının tek taraflı olarak haksız feshinin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı taraf ise taraflar arasındaki sözleşmede götürü bedelin belirlendiği, sözleşmede fiyat farkı istenemeyeceğinin açıkca belirtildiği, işin süresinde bitirilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshinin haklı olduğu savunularak davanın reddine karar verilmesi istenmiştir. Davacı ...... tarafından ... ve İnş. Tic. A.Ş.'ye karşı mahkememizin ... esas sayılı dosyasında açılan davada taraflar arasındaki 10/11/2020 tarihli sözleşme nedeniyle başlatılan inşaat işinin yaşanan pandemi koşullarının tedarik zincirlerindeki aksaklıklara yol açması ve maliyetlerdeki aşırı fiyat artışlarından etkilendiğini öncelikle sözleşmenin değişen koşullara göre uyarlanmasını bu mümkün değilse sözleşmenin haklı nedenle feshine karar verilmesi talep edilmiştir. Eldeki dava açılmakla öncelikle mahkememizin ... esas sayısına kaydedilmiş olup bu davanın mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ardından ... esas sayılı dosyada 25/10/2023 tarihli celsenin 9 nolu ara kararı ile mahkememizin ... E., 2023/161 K. Sayılı dosyasının tefrikine karar verildiği, bu şekilde dosyanın mahkememizin... esasına kaydedildiği, ardından 06/11/2024 tarihinde mahkememizin ... esas sayılı dosyasının iş bu dava ile birleştirilmesine karar verildiği görülmektedir. İş bu asıl davanın sözleşmenin feshinin iptali davası olduğu, dava dilekçesinde dava değerinin 1.000-TL gösterilerek harcın bu miktar üzerinden yatırıldığı anlaşılmakla sözleşme bedeli olan 27.400.000,00-TL üzerinden alınması gereken 467.923,50-TL'den peşin yatan 179,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 467.743,60-TL davacı tarafından tamamlatılmıştır. Birleşen davada( mahkememizin ... esas sayılı dosyası) davacı yüklenici ile davalı şirket ile arasında yapılan 10.11.2020 tarihli "Sahabiye Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamındaki 1. Etap 2. Kısımda A4 Blok inşaatlarının yapım işi“ başlıklı sözleşme uyarınca yapımı üstlenilen inşaattan dolayı, uyarlama nedeniyle dava tarihine kadar davacının zararının tespiti ile şimdilik fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL'nin tahsili, ayrıca devam eden iş nedeniyle sözleşmenin uyarlanması ile fiyat farkının hesaplanarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi, uyarlama talebinin kabul edilmemesi halinde sözleşmenin haklı nedenle feshini talep etmiştir. Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında yer alan belgeler incelenmekle; Davacı yüklenicinin 08.12.2021 tarihinde idareye gönderdiği yazıda: “....yaşanan pandemi koşulları, tedarik zincirindeki aşırı aksaklıklar ve maliyetlerdeki aşırı fiyat artışları firmamızı büyük oranda olumsuz olarak etkilemiştir. Sayılan gerekçelerle A4 Blok inşaatını bitirmemiz mümkün gözükmemektedir. İmalatların aksaksız bir şekilde devam edebilmesi için tarafınızdan fiyat farkı talep etmekteyiz” demektedir. Davacı yüklenicinin 16.02.2022 tarihinde idareye gönderdiği yazıda: “...Yapım işlerinde 5.1.2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa bu geçici madde eklenmiş olup devam eden işlerimizle ilgili hak etmiş olduğumuz öngörülen fiyat farklarının tarafımıza ödenmesini ve ayrıca birinci fıkrada sayılan nedenlerle iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için süre uzatımı ve fiyat farkı verilmesi hususunda gereğini arz ederiz” demektedir. Davacı yüklenicinin 08.03.2022 tarihinde idareye gönderdiği yazıda: “Taahhüdümüz altında bulunan inşaat işinde hesaplanan fiyat farkı tarafımızdan haricen öğrenilmiştir. Belirlenen bu fiyat farkı gerçekleşen farkın yanına sembolik kalmıştır ve tarafımızca kabulü mümkün değildir. Yeniden ve reel piyasa gerçeklerine göre hesaplanacak fiyat farkının tarafımıza ödenmesini saygılarımızla arz ederiz. ” demektedir. İdare tarafından davacı yükleniciye gönderilen 24.03.2022 tarihli cevabi yazıda; “....fiyat farkı 24.02.2022 tarih ve 31760 sayılı resmi gazetede 4735 sayılı kamu ihaleleri sözleşmesi kanununun geçici 5. Maddesinin uygulamasına ilişkin esaslar bölümünün madde 5 a bendinde yer alan formüller doğrultusunda hazırlanmış olup hesaplanan tutar 14. Hakediş ile tarafınıza ödenecektir. Bütün hesaplamalar ilgili kanun ve maddelerine göre hazırlandığından herhangi bir eksiklik yada yeniden hesaplanması söz konusu olmadığını tarafınıza bildirir fiyat farkına ilişkin hesap tablosunu ekte tarafınıza sunarız” demektedir. A4 Blok Ek Fiyat Farkı Hesap Tablosuna göre: 280.512,38 TL hesaplanmıştır. Davacı yüklenicinin 25.03.2022 tarihinde idareye gönderdiği yazıda: “... Sunulan 280.512,38 TL'lik fiyat farkı reel piyasa koşulları yanında çok sembolik kalmış olup bu bedelle inşaatın bitirilmesi mümkün değildir. Yeniden ihaleye çıkılsa dahi bugünün koşullarına göre kalan kısmın maliyeti yaklaşık 60.000.000,00 TL altında olamayacağı bilinmesine rağmen mevcut zararın 280.512,38 TL olarak görülmesi mümkün değildir. ” demektedir. ... ve İnşaat Tic. A.Ş. Yönetim Kurulu'nun 20.06.2022 tarihli kararına göre Müteahhit ......'un taahhüdünde yapılmakta olan inşaat işine 90 gün süre uzatımı verilmesine karar verildiği görülmektedir. ... ve İnşaat Tic. A.Ş.'nin ...... Müh. İnş. Proje Taahhüt şirketine göndermiş olduğu 22.02.2022 tarihli yazıda; A4 Blok inşaatın ödeme ve fiziki gerçekleşme oranı % 34.20, iş programına göre %70,00 olması gerekirken %35,80 geriden gelmektedir. Daha önce şifaen ve yazılı olarak yaptığımız görüşme ve ikazlara rağmen iş programının gerisinde kaldığı ve yaklaşık 6 aydır hiçbir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. En kısa sürede inşai faaliyetlere başlanarak iş programına uygun hale getirilmesini rica ederiz” demektedir. ... ve İnşaat Tic. A.Ş.'nin ...... Müh. İnş. Proje Taahhüt şirketine göndermiş olduğu 03.06.2022 tarihli yazıda; A4 Blok inşaatın ödeme ve fiziki gerçekleşme oranı %34,20, iş programına göre %78,90 olması gerekirken % 44,70 geriden gelmektedir. Daha önce şifaen ve yazılı olarak yaptığımız görüşme ve ikazlara rağmen iş programının gerisinde kaldığı ve yaklaşık 6 aydır hiçbir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. En kısa sürede inşai faaliyetlere başlanarak iş programına uygun hale getirilmesini rica ederiz” demektedir. ... ve İnşaat Tic. A.Ş.'nin ...... Müh. İnş. Proje Taahhüt şirketine göndermiş olduğu 02.09.2022 tarihli yazıda; A4 Blok inşaatın ödeme ve fiziki gerçekleşme oranı %34,20, iş programına göre % 85,51 olması gerekirken % 51,31 geriden gelmektedir. Daha önce şifaen ve yazılı olarak yaptığımız görüşme ve ikazlara rağmen iş programının gerisinde kaldığı ve yaklaşık 8 aydır hiçbir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. En kısa sürede iş programına uygun hale getirilmesini rica ederiz” demektedir. ... ve İnşaat Tic. A.Ş.'nin ...... Müh. İnş. Proje Taahhüt şirketine göndermiş olduğu 19.10.2022 tarihli yazıda; A4 Blok inşaat işinde ödeme ve fiziki gerçekleşme oranı % 34,20, iş programına göre % 92,16 olması gerekirken % 57,96 geriden gelmektedir. Daha önce şifaen ve yazılı olarak yaptığımız görüşme ve ikazlara rağmen iş programının gerisinde kaldığı ve yaklaşık 9 aydır hiçbir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. En kısa sürede iş programına uygun hale getirilmesini rica ederiz” demektedir. ... ve İnşaat Tic. A.Ş.'nin ...... Müh. İnş. Proje Taahhüt şirketine göndermiş olduğu 17.08.2022 tarihli yazıda; A4 Blok inşaat işinde şantiyede yapılan incelemelerde çalışan hiçbir ekip bulunmadığı, herhangi bir imalat yapılmadığı, iş programına uyulmadığı gözlenmiştir. Sözleşmenin 23.4 maddesine göre işyerinde bulundurmak zorunda olduğunuz 15.07.2022 tarihinde kaldırılan kule vincinizi halen yerinde olmadığı da görülmüştür. Bu kapsamda kule vincinizin kurulup, ekiplerinizin işe başlayarak iş programına uymanız gerekmektedir.” demektedir. Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında keşif icra edildiği görülmekle; keşifte Zemin, asma ve 8. katın betonarmesi tamamlanmış, 9. Katın kolonların betonu dökülmüş, Zemin, asma ve 4. Normal katların duvarları örülmüş, 2. Bodrum katta zemindeki seramikler, 1. Bodrum katta 2 adet jeneratör olduğu, bodrum katların sıvalarının yapılı olduğu ve keşif tarihi itibarıyla herhangi bir inşaat faaliyetinin olmadığı tespit edilmiştir. İşin Bitim Tarihi: Sözleşmeye göre işi süresi işyeri teslim tarihi 16.11.2020 tarihinden 700 sonra ve ek süre uzatımı 90 gün ile birlikte 15.01.2023 tarihinde teslim edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı şirket, Kayseri 8. Noterliği'nin 16.01.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarında Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 13.01.2023 tarih ve 1323 yevmiye numaralı yazısını ilgi tutarak, 14.01.2023 tarihi itibariyle işin süresinin bittiğinin Kentsel Dönüşüm Daire Başkanlığı tarafından bildirildiği belirtilmiş, sözü geçen Dairenin de 13.01.2023 tarihli yazısı ile "İhalesi yapılan Sahabiye Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamındaki 1. Etap 2., Kısım A4 Blok, açık ihale usulü ile ihale edilen inşaat yapım işinde A4 Blok inşaatında... İnşaat Ltd. Şti. ile İmar A.Ş. Arasında yapılan sözleşmeye göre 14.01.2023 tarihi itibariyle işin süresinin bittiği, cezalı çalışarak 10 gün içinde işin tamamlanması gerektiği, aksi takdirde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. Maddesi (a) bendine, sözleşmenin 26.1. maddesine göre sözleşmenin fesih işleminin yapılmasının gerektiği" bildirilmiştir. Dosyada yer alan belgelerden sözleşmeye konu işin davalı idare tarafından 18.04.2023 tarihinde yeniden ihaleye çıkarıldığı ve yaklaşık maliyetin 89.558.173,43 TL olduğu ve 119.960.000,00TL bedelle... ihale edildiği anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen 10/11/2020 tarihli sözleşme ile davacının Sahabiye Kentsel dönüşüm Projesi kapsamında 1. Etap 2. Kısım A 4 blok inşaatlarının yapım işlerini üstlendiği, sözleşmenin 6. Maddesine göre iş bedelinin götürü olarak belirlendiği görülmektedir. Sözleşmenin 14.2. maddesinde yükleniciye taahhüdün gerçekleşmesi sırasında hiç bir şekilde fiyat farkı verilmeyeceği, ancak mücbir sebepler veya idareden kaynaklı nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esasların dikkate alınarak fiyat farkının hesaplanacağı, 14.3. maddesinde de sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılmayacağı kabul edilmiştir. 14.1. maddede de yüklenicinin gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı kararlaştırılmıştır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10.maddesine göre "Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir: a) Doğal afetler. b) Kanuni grev. c) Genel salgın hastalık. d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı. e) Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller. 19.01.2022 tarihli ve 7351 sayılı Kanun'la; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na “Ek Fiyat Farkı ve/veya Sözleşmelerin Devri” başlıklı geçici 5. Madde ve sonrasında, 08.04.2022 tarihli ve 7394 sayılı Kanun'la; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na “Ek Fiyat Farkı veya Sözleşmelerin Feshi” başlıklı geçici 6. Madde eklenmiştir. Geçici 5. madde düzenlemeleri ile 01.12.2021 tarihinden önce ihalesi yapılan ve 22.01.2022 tarihi itibarıyla devam eden veya 22.01.2022 tarihinden önce fesih veya tasfiye edilmeksizin, kabulü/geçici kabulü yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk Lirası üzerinden yapılan sözleşmelerde, 01.07.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ek fiyat farkı verilmesine imkân tanınmıştır. TBK'nın 480/2. Maddesi " Bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür. Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafi gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. Ancak, başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülebilip de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar, taraflarca belirlenen götürü bedel ile eserin yapılmasına engel olur veya son derece güçleştirirse yüklenici, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı veya karşı taraftan beklenemediği takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Dürüstlük kurallarının gerektirdiği durumlarda yüklenici, ancak fesih hakkını kullanabilir." Şeklinde düzenlenmiş olup söz konusu maddede eser sözleşmesinde bedelin götürü olarak belirlendiği hallerde öngörülemeyen veya öngörülse dahi taraflarca göz önüne alınamayan değişikliklerin gerçekleşmesi durumunda sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması düzenlenmektedir. Madde eser sözleşmelerinde bedelin götürü olarak belirlendiği hallerde özel düzenleme niteliğindedir. TBK 138. Madde ise genel düzenleme niteliğindedir. TBK m. 480/2 hükmünün uygulanabilmesi için gerçekleşmesi gereken şartlar; sözleşmede götürü bedelin kararlaştırılmış olması, başlangıçta öngörülmeyen veya öngörülebildiği halde taraflarca göz önünde tutulmayan olağanüstü bir durumun ortaya çıkması, olağanüstü durumun eserin belirlenen götürü bedelle yapılmasına engel olması veya götürü bedelle yapımını son derece güçleştirmesi, olağanüstü durumun gerçekleşmesinden tarafların sorumlu tutulamaması, tarafların TBK m. 480/2 hükmüne başvurulamayacağını kararlaştırmaması, yüklenicinin edimini henüz ifa etmemiş olması ve ifa güçlüğünün iş sahibine bildirilmesidir. Somut olayda; Sözleşmeye göre işi süresi işyeri teslim tarihi 16.11.2020 tarihinden 700 sonra ve ek süre uzatımı 90 gün ile birlikte 15.01.2023 tarihinde teslim edilmesi gerektiği, dava tarihinin ise 06.03.2023 tarihi olduğu, 19.10.2022 tarihli yazıya göre iş seviyesinin %34,20 olduğu, davacının talebinin dayanağı olarak gösterilen covit sürecinin ülkemizde mart/2020 döneminde başladığı sözleşmenin ise 10/11/2020 tarihinde yapıldığı gözetildiğinde davacının süreci bilerek sözleşmeyi imzaladığı açıktır, davacının talebinin diğer dayanağı olan ekonomk nedenler sözleşmenin yapıldığı sırada işinin ehli olup basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken yüklenici tarafından öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum niteliğinde değildir. Nitekim Gevher Nesibe Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 01.09.2022 tarihli cevabi yazısına göre davacının tacir olduğu açıktır. Sözleşmenin yapıldığı tarihteki ülkenin ekonomik durumu, sözleşmenin süresi ve niteliği, asgari ücretin önceki yıllardaki artış oranı dikkate alındığında sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında olan dengenin sonradan şartların değişmesi ile büyük ölçüde davacı aleyhine katlanılamayacak derecede bozulduğunun ve sözleşmenin temelinden çökmüş sayılacağının kabulü hukuken mümkün olmadığı ve bu durumun mücbir sebep olarak kabul edilmeyeceği, davacının ihale ve sözleşme şartlarını baştan beri bilerek kabul ettiği, sözleşmeye bağlılık ilkesinin esas olduğu, TTK 'nın 18/2 gereğince davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, taraflara arasındaki sözleşmenin 14.2. maddesinde yükleniciye taahhüdün gerçekleşmesi sırasında hiç bir şekilde fiyat farkı verilmeyeceği, ancak mücbir sebepler veya idareden kaynaklı nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esasların dikkate alınarak fiyat farkının hesaplanacağı, 14.3. maddesinde de sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılmayacağı kabul edilmiştir. 14.1. maddede de yüklenicinin gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı açıkca belirtilmiştir. Somut olayda; basireti davranmakla yükümlü tacir olan davacının Türk Lirasının yabancı para karşısında değer kaybetmesi, ekonomik kriz, rekabetin artması, maliyelerin artması vs. gibi durumları öngörebileceği, sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştiren ve sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durumun bulunmadığı, sözleşmeyle bağlılık ilkesinin esas olduğu, davacı almış olduğu ihale kapsamında davalıya inşaat yapım işi vereceğini bilmekte olup basiretli davranmak zorunda olan davacı bakımından ekonomik dalgalanmanın TBK'nın 138. maddesinde tanımlanan beklenmedik veya öngörülemeyen durum olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Sözleşmeye bağlılık ilkesi çerçevesinde davacı serbest iradesi ile sözleşme yapmış ve imzalamış olduğundan imzasına bağlı kalması gerekmektedir. ( Emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/3651 E. 2023/7470 K. Sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/3663 E. 2023/ 959 K. Sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/3243 E. 2024/114 K. Sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2022/2660 E. 2022/8747 K. Sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/2498 E. 2024/125 K. Sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.11.2019 tarihli ve 2017/13-515 E., 2019/1233 K. sayılı kararı ilamı aynı yöndedir.) Netice itibariyle davalı tarafça sözleşmenin feshinin haklı olduğu açıktır. Asıl davada davacının eda davası açabilecekken tespit davası mahiyetindeki bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından asıl davada sözleşmenin feshinin iptali isteminin reddine karar verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davacı yüklenici uyarlama talebinde bulunulmuş ise de yargılama sürecinde sözleşme feshedildiğinden uyarlama talebi konusuz kalmış ise de yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın başında da davacının haklı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak fiyat farkı yönünden 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na “Ek Fiyat Farkı ve/veya Sözleşmelerin Devri” başlıklı geçici 5. Madde düzenlemeleri çerçevesinde hesaplanan 280.512,38-TL fiyat farkı ödemesi yönünden alacak haklı bulunduğu ancak davacı tarafça ıslah yapılmadığından 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na “Ek Fiyat Farkı ve/veya Sözleşmelerin Devri” başlıklı geçici 5. Madde düzenlemeleri çerçevesinde 5.000,00-TL fiyat farkı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.Davacının terditli talebi olan sözleşmenin feshi hakkında ise yargılama sürecinde davalının sözleşmeyi feshettiği gözetilerek sözleşmenin feshi talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek konusuz kalan talep hakkında davacının davanın başındaki haklılık durumu gözetilerek aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Asıl davanın(Mahkememizin... esas sayılı) hukuki yarar yokluğundan REDDİNE, 2- Birleşen Davada (Mahkememizin ... E. ... K. Sayılı dosyası) - Uyarlama talebi talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, - 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na “Ek Fiyat Farkı ve/veya Sözleşmelerin Devri” başlıklı geçici 5. Madde düzenlemeleri çerçevesinde 5.000,00-TL fiyat farkı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine, - Terditli olarak talep edilen Sözleşmenin Feshi talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 3-Asıl dava yönünden alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 179,90-TL peşin harç ile 467,743,60-TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 467.495,9‬0-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde yatıran davacıya iadesine, 4- Birleşen davada sözleşmenin feshi talebine ilişkin dava yönünden alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 170,78-TL peşin harç ile 703,00-TL tamamlama harcından mahsubuna, 5-Birleşen davada kabulüne karar verilen kısım yönünden alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan ve mahsuptan geriye kalan 446,18-TL'den mahsubu ile artan 18,58-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde yatıran davacıya iadesine, 6-Birleşen dava yönünden davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç ile 703,00-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Asıl dava yönünden davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 8-Birleşen dava yönünden davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 349,75-TL tebligat - müzekkere - posta gideri, 250,00-TL taksi gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti ile 571,90-TL keşif harcı olmak üzere toplam 5.171,65-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 2.585,83-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Birleşen dava yönünden davalı tarafça yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 10-Asıl dava yönünden davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T 7/2 Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 11-Birleşen davada (fiyat farkı talebi yönünden) davacı taraf kendisi bir vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T 13/2 maddesi uyarınca 5.000,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12- Birleşen davada( uyarlama/ sözleşmenin feshi) davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T gereğince 30.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 14- HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/12/2024 Başkan ¸E-imzalıdır Üye ¸E-imzalıdır Üye ¸E-imzalıdır Katip ¸E-imzalıdır