Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2022/254 E. 2024/250 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/254 KARAR NO : 2024/250

DAVA : Haksız İhtiyati Tedbir Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 16/09/2022 KARAR TARİHİ : 10/12/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı tarafın müvekkili aleyhine İstanbul .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası ile davalı adına tescil edilmiş .... sayılı tasarımdan doğan hakların ihlali iddiası ile delil tespiti talep edildiğini, tespit yapıldıktan sonra mahkememizin .... esas sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talepli olarak esas davası açıldığını ve 12/11/2015 tarihinde müvekkili aleyhine ihtiyati tedbir kararı verildiğini ve uygulandığını, müvekkili tarafından Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyası ile davalıya ait dayanak gösterilen .... numaralı tasarım ile ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü talepli dava açıldığını, mahkememizin 14/04/2016 tarihli celse ara kararı uyarınca tedbir kararının kaldırıldığını ve nihai olarak dosyanın 27/09/2016 tarihinde karara çıktığını, davalıya ait tasarımların hükümsüz kılındığını, kararın denetimden geçerek 29/11/2021 tarihinde kesinleştiğini, açıklanan nedenlerle uygulanan ihtiyati tedbir kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin maddi ve manevi açıdan haksız yere zarara uğramasına neden olduğunu, ayrıca tedbirden dolayı müvekkilinin müşterilerinin gözünde de ticari itibarının zedelenmesine sebep olduğunu, tüm bu nedenlerle, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat, 10.000,00 TL manevi tazminatın haksız ihtiyati tedbirin uygulandığı tarihten başlayarak işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 02/12/2024 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 4.664,27 TL tutarına ıslah etmiş, söz konusu maddi tazminatın haksız ihtiyati tedbirin uygulandığı tarihten başlayarak işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmış olması tedbirin haksız olduğu sonucunu doğurmayacağını, haksız olduğu iddia edilen ihtiyati tedbir kararının mahkememizin .... E. Sayılı dosyasınca dosya içerisinde bulunan İstanbul ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. iş sayılı dosyasına tanzim edilen bilirkişi raporu, ve dosya içerisinde bulunan tescil kaydı dikkate alınarak, davalının tecavüz eylemlerinin kesinleşmesi akabinde verilmiş olup bu süreçte işbu davanın davacısı olan bahsedilen davanın davalısına ilişkin tedbir itirazları da kabul görmediği, ihtiyati tedbir kararının haksız olduğunun iddia edilebilmesinin mümkün olmadığını, davacının herhangi bir fiili zararının da mevcut olmadığını, davacı taraf tahminlere dayalı olarak birtakım zararları olabileceğinden bahisle huzurdaki davayı açtığını, davacının fiili bir zararı bulunmadığı gibi herhangi bir kardan yoksun kalma durumu da söz konusu olmadığını, ihtiyati tedbir kararı olmasaydı daha fazla kar edebileceğinden bahisle herhangi bir somut veriye dayanmayan iddialar kabul görmeyeceğini, davacı taraf dava dilekçesinde zararını ispat etmeye yönelik somut deliller sunmadığını, davacı uğramış olduğunu iddia ettiği zarar miktarını somut deliller ile ispat edemediğini, davacı tarafın dilekçesinde bahsedilen ancak henüz sunulmayan sipariş formlarına ilişkin cevap hakkımızı saklı tutmak kaydı ile, davacının sunacağı hangi delilin hangi iddiasını ispat ettiğine yönelik herhangi bir açıklamasının da mevcut olmadığını, davacı tarafın ihtiyati tedbir kararı nedeniyle fiili herhangi bir zararı olmadığı açıkça ortada olup zararı ispat etmesi gereken taraf olarak davacının dosyaya sunduğu şu an için herhangi bir delil de bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, davalı tarafça uygulanan haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplidir. İhtiyati tedbirin uygulandığı İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... Talimat sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Taraf vekillerince bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosya mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında uygulanan ihtiyati tedbir nedeniyle davacının bir zararının olup olmadığı, var ise miktarının ne olduğu konusunda rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından hazırlanan ve ibraz olunan 17/10/2023 tarihli rapor ile, mahkememizin ... esas sayılı dosyasında verilen kararla, “ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu sırada lehine tedbir kararı verilen tarafın haksız olduğunun anlaşıldığı” şeklinde bir kanaate varılması ve Davalının “tedbirin uygulanması esnasında mahalde ürün bulunmadığı ve ürünlerin Mahkeme kararından sonra satıldığı ve kalıpların hurdaya verildiğine” dair savunmasına itibar edilmemesi durumunda, HMK m.399 uyarınca yasanın aradığı şartların gerçekleşmiş olacağı, tespit edilmiş olmakla birlikte, işbu tespitler uyarınca nihai hukuki değerlendirme ve takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı tarafından incelemeye sunulan ticari defter ve belgeler üzerinden, tedbir kararı süresince yoksun kaldığı kazancın hesap edilebilmesinin mümkün olmadığı, bununla birlikte tedbir kararı sonrası davacı tarafın, dava konusu tasarıma ait ürüne ilişkin satış faaliyetinde bulunmadığı ve tedbir süresince bu tasarıma ilişkin satış yapamadığı, ancak incelemeye sunulan belgeler üzerinden, yoksun kaldığı kazancın hesap edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya taraf itirazlarını karşılar ve ihtiyati tedbirin devamı süresince davacı bu ürünleri satmış olsaydı elde edebileceği muhtemel kazanç ve iptal edilen siparişler dikkate alınarak istenebilecek maddi tazminatı gösterir ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından sunulan 26/07/2024 tarihli ek rapor ile, davacı tarafından, delil dilekçesi ekinde dava dosyasına sunulan sipariş formlarında, herhangi bir bilgi bulunmadığından, iptal edilen sipariş olup olmadığı var ise miktarı ve bu siparişler nedeni ile yoksun kalınan muhtemel kazanç hesabının yapılamadığı, Mahkeme tarafından, tedbir kararı sonrası dönemde, davacı tarafın ticari defterlerinde görülen satışlarının, tedbir uygulanan dönemde yoksun kalındığı iddia edilen satışlarla ilişkili olduğuna karar verilmesi halinde, davacı tarafın mali tablolarında beyan edilen karlılık oranı dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre, davacı tarafın muhtemel yoksun kaldığı kazancın 4.664,27 TL. olarak hesap edildiği, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Dava, HMK'nun 399 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir nedeniyle maddi ve manevi tazminata ilişkindir. Mahkememizin .... Esas sayılı dosyasının tetkikinden davacı ... tarafından davalı ... aleyhine tasarım tescilinden doğan haklara tecavüz nedeniyle tecavüzün durdurulması ve ihtiyati tedbir talep edildiği, yargılama sırasında 12/11/2015 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile "Dosya içinde bulunan İstanbul ... FSHHM' nin ... D.iş sayılı dosyası bilirkişi raporu, dosya içinde bulunan tescil kaydı dikkate alınarak, davacı tarafın zararının genişlemesinin engellenmesi, yargılamanın etkinliğinin sağlanması dikkate alınarak HMK 389 ve devamı madde gereği ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davalı tarafın ... sayılı 1 nolu endüstriyel tasarıma yönelik üretim yapmasını, ürünleri piyasaya sürmesinin engellenmesine, ürünlere ve üretim kalıplarına el konulmasına," karar verildiği, bu kararın İstanbul .... İcra müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası ile 23/11/2015 tarihinde uygulandığı , değişen delil durumuna göre 14/04/2016 tarihinde ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığı, daha sonra yapılan yargılama neticesinde hükümsüzlüğe dair birleşen davanın kabulü ile dayanak tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne, asıl davada da davacının davasının reddine karar verildiği, bu kararlara karşı yapılan istinaf ve temyiz başvuruları sonucu en son Yargıtay'dan geçerek 29/11/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı ticari kayıtları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde ihtiyati tedbir nedeniyle davacının toplam maddi zararının 4.664,27 TL olduğu belirlenmiştir. Maddi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Haksız ihtiyati tedbir koydurtmuş olan tarafın bundan doğan zararla sorumlu tutulabilmesi için, ihtiyati tedbiri kötüniyetle istemiş ve koydurmuş olması veya bunda her hangi bir ihmalinin bulunması şart değildir. İhtiyati tedbir haksız ve bundan da bir zarar doğmuş ise, bu haksız ihtiyati tedbiri koydurtmuş olan taraf, kusurlu olmasa bile bundan zarar gören karşı tarafa veya üçüncü kişiye tazminat ödemekle yükümlüdür. Zira haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan maddi tazminat sorumluluğu kusursuz sorumluluktur.(Emsal Yargıtay 11.HD. 2008/4415E., 2008/6680K.sayılı ilamı ve 2016/15098 Esas - 2017/2834 Karar sayıl ilamı) HMK'nun 399/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir nedeniyle dava açma hakkı mevcut hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tebdir kararının kalkmasından itibaren, bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Bu yasa maddesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere esas hakkında dava açılmış ise zaman aşımı süresi esasa dair hükmün kesinleşmesinden itibaren, esas hakkında dava açılmamış ise tedbir kararının kalkmasından itibaren işlemeye başlar. Olayımızda esas hakkında dava sırasında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup, dolayısıyla esas hakkındaki davada verilen hükmün kesinleşme tarihi olan 29/11/2021 tarihinden itibaren işlemeye başlayacaktır. Eldeki dava 16/09/2022 tarihinde açılmış olmakla, dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğramamıştır. Davacı vekili başlangıçta davasını kısmi dava olarak açmış (belirsiz alacak değil) ve 02/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 4.664,27 TL olarak arttırmış, davalı vekili süresinde ıslah dilekçesi vererek zaman aşımı savunmasında bulunmuştur. Buna göre ilk dava tarihi itibariyle talep konusu yapılan 1.000,00 TL yönünden dava süresinde olup, zamanaşımı itirazı reddedilmiştir. Ancak ıslah ile olan miktar yönünden ise talep zaman aşımına uğramıştır. Bu nedenle reddedilmiştir. Buna göre asıl dava sırasında davalı haksız çıkmış olmakla, ihtiyati tedbir nedeniyle davacının maddi zararından sorumlu olduğundan 1.000,00 TL'lik ilk dilekçede gösterilen talep yönünden maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. Islah ile arttırılan miktar yönünden ise zaman aşımı nedeniyle reddedilmiştir. Davacının manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise , maddi tazminat yönünden kusur aranmaz ise de, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle manevi tazminat istenebilmesi için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesindeki şartların gerçekleşmesi gerekir. Bu bakımdan hem ihtiyati tedbirin objektif haksızlığının hem de tedbir koyduran tarafın kusurunun ispat edilmesi gerekir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2016/8328 Esas - 2019/156 Karar sayılı ilamı) Olayımızda davalı taraf TPMK nezdinde tescilli tasarımdan doğan hakka dayalı olarak talepte bulunmuş ve mahkemece ihtiyati tedbir talebi kabul edilmiştir. Sonradan dayanak tasarım tescili hükümsüz kılınmış ise de, hükümsüzlüğe dair kararda tescilin kötü niyetli olduğuna dair bir tespit yoktur. Bu nedenle manevi tazminat yönünden aranan kusur şartı gerçekleşmediğinden davacının manevi tazminata yönelik talebi yönünden dava reddedilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 1.000,00 TL maddi tazminatın ihtiyati tedbirin uygulandığı olan 23/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ıslah ile artırılan maddi tazminat talebi yönünden zamanaşımı nedeniyle REDDİNE, yine davacının manevi tazminat talebinin koşulları oluşmadığından REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL ilam harcından 187,86 TL peşin ve 63,00 TL ıslah harcının toplamı 250,86 TL'nin mahsubu ile, 176,74 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat kısmı nedeniyle 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat kısmı nedeniyle 1.000,00 TL ve reddedilen manevi tazminat kısmı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 11.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı , 187,86 TL peşin ve 63,00 TL ıslah harcının toplamı 331,56 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan harç dışındaki 620,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.620,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre hesaplanan 1.180,20 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı reddedilen manevi tazminat yönünden kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır