İlk Derece Mahkemesi 2022/1444 E. 2026/289 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ... KARAR NO :...

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACILAR : 1- ... 2- ... - ... ... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ... İHBAR OLUNANLAR : 1- ... 2-... 3-... 4- .... 5- .... 6- ..... 7- ... -... 8- ...... 9- ...... 10- ...-... 11- ... -...

DAVA : Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :...

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasından başlatılan soruşturma dosyasında Savcılık talebi ile Kayseri 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin...D şi sayılı kararı ile 622 adet büyükbaş canlı hayvana el konularak şüphelilere yediemin olarak teslim edildiğini, akabinde Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası ile ceza davası açılmış olduğunu, Ağır Ceza Mahkemesinde yargılama devam ederken, aynı müşteki ve şüpheliler için Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Sor. Sayılı dosyası ile ayrı bir soruşturma açılmış olduğunu, yediemin değişikliği yapılarak 515 adet büyükbaş hayvanın 30.11.2019 tarihinde müvekkillerine yediemin olarak teslim edilmiş olduğunu, Ağır Ceza Mahkemesi dosyasından 23.07.2020 tarihli karar ile 515 adet büyük baş hayvanın müştekilere iadesi ile müvekkillerinin yedieminlik görevinin sona erdirilmesine karar verildiğini, müvekkillerinin yediemin olarak görev yaptığı 290 günlük sürede 515 adet büyük baş hayvanın bakım ve gözetim için tüm masrafları yapmış olduklarını, müvekkillerini hiçbir şekilde yediemin ücreti ile hayvanların bakım masraflarının ödenmemiş olduğunu, daha önce Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Sayılı dosyası ile Adalet Bakanlığı aleyhine dava açılmış ise de yapılan yargılama neticesinde davanın husumetten reddedildiğini ve mahkeme gerekçesinde davanın Maliye Hazinesi aleyhine açılması gerektiğinin belirtilmiş olduğunu beyan ederek, müvekkillerinin yedieminlik görev süresi boyunca 515 adet büyükbaş hayvanın bakım ve gözetimi için yaptığı masraflar nedeniyle uğramış olduğu zarar ile 290 günlük yedieminlik ücretinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 250.000,00TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız olduğunu, davacılara ve müştekilere 30.11.2019 tarihli teslim-tesellüm tutanağı ile 515 adet büyükbaş hayvanın teslim edildiğini, yediemin değişikliği sonrası Kocasinan Kaymakamlığı ilçe Tarım ve orman Müdürlüğünün 18.09.2020 tarih ... sayılı yazıları ve ekindeki teslim-tesellüm belgelerinde görüleceği üzere müşteki/hayvan sahiplerine 480 adet, ... .... Ticaret Limited Şirketi tarafından yetkili kılınan ... isimli kişiye de 15 adet hayvan teslim edildiğini, davacılara teslim edildiği belirtilen 515 adet hayvanın 495 adet geri verilmesinin ise kıyasen uygulanacağını düşündükleri İİK.nun 358. Maddesi gereğince; üçüncü şahis icraca haczolunup kendisine bırakılan malları icra dairesinden istendiği anda evvelki vaziyetinde iade ile mükellef olduğu, hükmü gereğince davacıların sorumluluğunun gerektirdiği gibi eksik teslim edilen 30 adet hayvanın bakım ve beslenmelerinin de yapılmadığı dolayısı ile 30 adet hayvan yönünden ayrıca davayı kabul etmediklerini, davacılar dava dilekçelerinde yedieminlik görevinin bütün hukuki ve cezai sorumluluklarını üstlenerek yedieminlik görevini başarılı bir şekilde ifa ettiklerini beyan etmekte iseler de haklarında Kayseri 14. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile yedieminlikten kaynaklı muhafaza görevini kötüye kullanmak suçundan açılan dava da yargılamanın devam ettiğini, halen derdest olan ceza davasına konu yediminlik görevi ile mahkemenizde ki dosyada talep edilen yedieminlikten kaynaklı alacak davası doğrudan bağlantılı olduğunu ve bu dosyanın karar çıkmasının beklenmesi gerektiğini belirterek davacı tarafça haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafça; Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’nın... soruşturma numaralı dosyası ve bu dosya kapsamında düzenlenen...numaralı iddianame, Kayseri 2. Sulh Ceza Hâkimliği’nin...D.İş numaralı karar dosyası, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... soruşturma numaralı dosyası, Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyası, Müvekkillerin yapmış oldukları masraflara ilişkin dilekçemizin “Esasa İlişkin Açıklamalar” kısmında belirtilen masraf kalemlerine ilişkin başta İl Tarım Müdürlüğü olmak üzere, ilgili bütün oda ve kurumlardan araştırılması, Başta İl Tarım Müdürlüğü olmak üzere, ilgili bütün oda ve kurumlar kayıtları, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Sayılı ilamı, Ticari defter kayıtları, keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, yemin beyanına delil olarak dayanılmıştır. Taraf vekilleri tarafından delil olarak dayandıkları bir kısım kayıt ve belgelerin örnekleri dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur. Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası kapsamında davacılara 515 adet hayvan yediemin olarak teslim edilip edilmediği, teslim edildi ise teslim tutanağı, hayvanların küpe numaraları, yedieminlik görevinin son bulduğu tarihi gösterir ara karar evrakı, teslim tutanağı ve davacıların ilgili dosya kapsamında sanık olup olmadıkları sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir. Kayseri Ticaret Borsası, Kayseri Kırmızı Et Üreticileri birliği, Kayseri İl Tarım Müdürlüğüne, Başyazıcı et ve et mamulleri gıda ve pazarlama limited şirketi , Müslümoğlu Gıda Tarım ve Hayv. Et ve et ürünleri imalat pazarlama sanayi ve limited şirketine müzekkere yazılarak, 30/11/2019 tarihi ile 16/09/2020 tarihi arasında 515 adet büyükbaş hayvanın bakım ve gözetimi için kaç çoban görevlendirilmesi gerektiği ve ortalama çoban ücretlerinin sorulmuş, 08/05/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Kayseri İl Tarım Müdürlüğü'nden davacıların işletmelerinde 2019-2020-2021 tarihinde kaç hayvan bulunduğunu ay ay tespit edilerek gönderilmesi istenmiş, 09/05/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. 14.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının aslı istenerek masrafı davacı avansından alınarak bir örneğinin fiziki olarak dosya arasına alınmış, ayrıca mahkemesinden dosyasının eksiksiz örneğinin Uyap kayıtları istenmiş, ilgili dosya mahkememiz dosyasını etkileceğinden sonucunun ve kesinleşmesinin beklenilmesine karar verilmiştir. Kayseri CBS'nin ... Esas sayılı soruşturma dosyası için müzekkere yazılarak davacılara 515 adet hayvan yediemin olarak teslim edilip edilmediği, teslim edildi ise teslim tutanağı, hayvanların küpe numaraları, yedieminlik görevinin son bulduğu tarihi gösterir ara karar evrakı, teslim tutanağı ve davacıların ilgili dosya kapsamında süpheli olup olmadıkları, dava açılıp açılmadığının ve hangi mahkemeye dava açıldığı sorulmuştur. Kayseri 3. Ağır Ceza mahkemesi yazı cevabında davacılara teslim tutanağı, hayvanların küpe numaraları, yedieminlik görevinin son bulduğu tarihi gösterir ara karar evrakı ve davacılarla ilgili kayıtların fiziki olarak dosya arasına alınmıştır. Kayseri 3. Ağır Ceza mahkemesi'ne müzekkere yazılarak, ... esas sayılı dosya kapsamında yedi emin ücreti olrak davacılara bir ödeme olup olmadığı sorulmuş, Kayseri 2. ATM'nin...Esas sayılı dosyasının aslı dosyamız arasına alınmıştır. Dosyada taraf tanıkları dinlenmiştir. Davacı Tanığı: ...Duruşmada; "... ile ...'in çiftlikleri benim çiftliğime yakındır. Yaklaşık 2 sene önce 510 ya da 515 hayvanı ... ve ...'e Jandarma ve Polis eşliğinde teslim edildi. Ben hayvanların indirilmesinde yardımcı oldum. Kendi çiftlikleri yeterli olmadığı için 3 ahır benim 3 ahırda ...'in çitftliğinin yanındaki yanındaki kişiden kiralardılar. Kendi çiftliklerini de doldurdular. Ben her ahır için yıllık 30.000,00 TL para aldım. Yani 90.000,00 TL kira bedeli aldım. İndirmeye herhangi bir para almadım. Hayvanları indirdiğimiz gün hayvanların bir kısmı yaralıydı. Yağmur yağıyordu. Hayvanların durumu kötüydü. Yardım ettik. Yaklaşık hayvanlara 1 sene kadar baktılar. Toplam süre 1 yıldan biraz az baktılar diye hatırlıyorum. Ancak olayın üzerinden uzun zaman geçtiği için tam hatırlayamıyorum. ... firması, ..., ... Yem firmalarının kamyonları davacıların çiftliğine gelip yem bırakıyorlardı. Ben kaç çoban görevlendirdiklerini bilmiyorum. Ancak benim ahırımı kiraladıklarında her bir ahırda 2 -3 çoban tuttular. 130 havyana 6 - 7 çoban tutuyorlardı. Benim ahırlarım 130 hayvan alabilecek mahiyettedir. Ben haftada 2 3 kamyon davacıların çiftliğine yem yıkıldığını biliyorum. Hayvanların bakıldığı dönemde 2 - 3 güne bir saman arabası geliyordu. Kaç ton yem yıkıldığını bilmiyorum. Ben pancar küsbesi aldıklarını biliyorum ancak ne kadar aldıklarını bilmiyorum. Bence 1000 1500 ton küsbe almışlardır. Teslim sırasındayken mesela ahıra 200 kg gelen hayvanlar çıkarken 700 - 800 -900 kg geliyordu. Teslim sırasındayken yani davacılar malları teslim ederken tartım yapıldı. Hayvanların yemlerini tedarik ederken arabalarını sattıklarını biliyorum. Kendi hayvanlarını bu hayvanlara bakmak için sattılar. Amcam ... ve ... hayvanlara bakabilmek altınlarını sattı. Bunu nereden biliyorum ? mesela bir düğüne gidiyorduk. Bu düğünden sonra davacılar sarrafa gidiyorlardı. Neden diye sorduğumda hayvanlara yem alabilmek için sattıklarını söylediler. Ziraat Bankası'ndan yem vb. borçları ödemek için kredi çektiklerini biliyorum. Dava uzayınca hayvanlara bakmakta zorlandılar, sıkıştılar, dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu: Şuanda asgari ücretin 5 - 6.000,00 TL fazlasına çoban tutulabilmektedir. O dönemde ise asgari ücretten 3 - 4.000,00 TL ücret ile çoban tutulabilmektedir. Hayvan pisliğinde çalıştıkları için maaşları asgari ücretten fazla olur. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir, tanıklık yaptığım için ücret talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı...Duruşmada; "davacı ... benim babam, Abdullah ise benim dayım olur. 515 adet mal teslim aldık. Teslim sırasında bende vardım. Teslim alırken hayvanları tarttık. Hayvanlarla ben ilgilendim. Çobanların başında ben duruyordum. Babamla benim yaklaşık olarak 100 hayvanımız vardır. 515 hayvan gelince biz kendi hayvanlarımızı kesime verdik. 100 hayvanımız varken 1 tane çobanımız vardı. Biz hayvanlarımıza bu 1 çoban ve kardeşimle birlikte 3 kişi bakıyorduk. Bu 515 hayvan gelince çoban sayısını 15'e tamamladık. 515 hayvan gelince babam ve ben kendimiz için hayvan bakmadım. Sadece bu hayvanlara baktık. Dayımın ise bildiğim kadarıyla 515 hayvan bakılırken 20 - 25 tane sağım inekleri vardı. Bu hayvanlara 1 kamyon saman 3 gün gitmiyordu. Yaklaşık olarak bu hayvanlara 11 ay 10 gün kadar baktık. Bakım sırasında baştan sona olayın içerisindeydim. Arpa, fenni yem, küspe, Adana küspesi aldık. Günlük 1 tondan fazla arpa, 1 tondan fazla fenni yem gidiyordu. Bunların masraflarını biz karşıladık. Benim halk otobüsüm vardı. Onu sattım. Aracımın parasını yemde kullandım. O dönem çobanlara aylık 5.000,00'er TL maaş veriyorduk. Çobanların maaşları asgari ücretin üzerinde olur, yoksa çalışmazlar. Ayrıca çobanların günlük masrafları oluyordu. Kendi emeğimizi hiçbir zaman koymadık. O zaman aldığımız malları yani küspe, yem, saman gibi şeylerin faturası fardır. Bize geldiğinde hayvanlar 3 - 4 gündür açtılar. Vücutlarında yara bere hasar vardı. Bunlar tutanaklarda da vardır. Bize geldiklerinde 200-300 kg civarında olan hayvanlar çıkarken 750- 800 kg olarak bizim ahırlarımızdan çıktılar. Bunların hepsi tutanaklarla sabittir. Tartılmıştır. 515 hayvan teslim aldık. 20-22 civarında kesime gitti. Kesime giden hayvanları savcılık onayı ile veteriner hekim vasıtası ile kesime götürüldü. Benim baktığım hayvanlardan 2 - 3 tanesi öldü. Bunlar veteriner eşliğinde gömüldü. Bunlara ait fotoğraf ve videolar vardır. Tarım Müdürlüğü'nün izni olmadan hayvanlar ne çiftlikten çıkıyordu ne de herhangi bir ilaç veriliyordu. Biz hayvanlara elimizden geldiğince iyi derecede bakmaya çalıştık. Kesilen malların parasını da babam kilo faturasıyla beraber savcılığa yatırmıştır. Tanıklık yaptığım için ücret talebim yoktur. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur. HMK nun 266. Maddesi gereğince davacı ticari defterleri, Kayseri CBS'nin... Esas sayılı soruşturma dosyası, -Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin... ve tüm dosya kapsamı üzerinde bilirkişi bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, Bilirkişilere gerekli olup dosya arasında bulunmayan diğer mahkeme dosyalarının incelenmesi noktasında yetki belgesi düzenlenmesine, HMK nun 267 ve 268 maddesi gereğince resen seçilecek bir mali müşavir - muhasebeci, bir nitelikli hesap bilirkişi, 3 kişi büyükbaş hayvan yetişticiliği noktasında uzman bilirkişi heyetine dava dosyasının tevdine, A) HMK’nın 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; mahkememiz dosyası ve bağlantılı ceza mahkemesi dosyaları incelenmek suretiyle, davacının defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini olup olmadığı usulüne uygun tutulup tutulmadığı, davacının lehine veya aleyhine delil olma durumu bulunup bulunmadığı, B) Ceza dosyaları incelenerek davacılara yediemin olarak hayvan teslim edip etmedikleri ve teslim ve iade tutanlarının dosyamız arasına temini suretiyle tespiti, C) Davacılara yediemin olarak hayvan teslim edilmiş ise bakım ücreti, yapılan masraf ücreti ne kadar olduğu, D) Tespitlerde 14. Asliye Ceza Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasının nazara alınarak davacıların neticeden alacağının bulunup bulunmadığı ve varsa hesaplanması noktasında rapor alınmasına, HMK nun 268 maddesi gereğince bilirkişilere gerektiğinde ticari defter ve kayıtları, dosyamız arasındaki ilgili ceza dosyaları üzerinde yerinde inceleme yapmak ve düzenleyecekleri rapora esas alınacak olup da dosya arasında bulunmayan kayıt ve belgeler olursa bunlardan suret alıp raporlarına ekleme yetkisi verilmesine, karar verilmiştir.

Mahkemece görevlendirilen Veteriner Hekim Dr ..., Ziraat Mühendisi ..., Ziraat Mühendisi...r, Hukukçu Hesap Bilirkişisi ...r tarafından düzenlenen 27/03/2024 tarihli raporda özetle; "bilirkişi tarafından bilimsel ve teknik dayanaklara göre ve denetime elverişli şekilde hazırlanan raporda şüpheye ve soru işaretlerine yer vermeyecek şekilde varılan nihai sonuç bu kısımda yer alır. Sonuç kısmında tarafları veya mercii yönlendirebilecek ifadelerden kaçınılmalı ve hukuki konularda yorum ve değerlendirme yapılmamalıdır. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yürütülmekte olan...Esas No'lu davaya esas olmak üzere; dava konusu olan ve yediemin olarak davacılar ... ve ...'e Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı ile 30.11.2019 tarihinde 515 adet olarak teslim edilen ve Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı davanın 23.07.2020 tarihli ara kararı gereğince 495 adet olarak teslim alınan sığırların dacıların işletmesinde bulunduğu sürece asgari şartlarda bakım ve beslenmeleri için yapılacak toplam masrafın ilgili zaman aralığında 2.403.336,02-TL (ikimilyondörtyüzüçbinüçyüzotuzaltıliraikikuruş) olarak hesaplanmış olduğuna, Davacıların, 30.11.2019-16.09.2020 tarihleri arasındaki 290 günlük yedieminlik görevi nedeniyle talep edebileceği yedieminlik ücretinin 1.325.841,75TL olacağına, Davacıların toplamda talep edebileceği tutarın 3.729.177,77TL olacağına, Dosya kapsamındaki Kayseri 14. Asliye Ceza Mahkemesi dosyası kapsamında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, davacıların kestikleri 20 adet hayvandan elde ettikleri gelirden 150.130,00TL'nin uhdelerinde kalmış olduğuna, Sayın Mahkemenizce bu bedelin davacıların talep toplam tutarın 3.579.047,77TL olacağı" kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Kayseri 14. Asliye ceza mahkemesinin... E sayılı dosyasının kesinleşip kesinleşmediğinden mahkemesinden sorulmasına, kesinleşmiş ise dosya aslının ve Kayseri CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının aslının dosyamıza eklenmesinden sonra dosyada görev yapan nitelikli hesap uzmanı, veteriner hekim ziraat mühendisinden oluşan heyete dosyanın tekrar tevdi ile dosyaya sunulan kayıtlar Kayseri 14. Asliye ceza mahkemesi dosyası soruşturma dosyası incelenmek suretiyle taraflarca yapılan itirazların karşılanmasına, ceza dosyasında bir kısım hayvanların öldüğü ve/veya kesime gönderildiği, bir kısım 11 adet hayvanın ise akıbetinin tespit edilemediği tespitlerine yer verildiğinden anılan hususlarda tespit edilemeyen hayvanların zarar hesabının yapılmayarak ve yapılarak ayrı ayrı hesaplama yapılması ölen ... kesilen hayvanlardan ölüm ve kesim tarihi ceza dosyasındaki tutanaklardan tespit edilerek ölüm veya kesim tarihlerine kadar zarar hesabının yapılması, kalan hayvanlarda ise teslim tarihine göre zarar hesabının yapılması, noktasında ek rapor alınmasına, karar verilmiştir. Dosya veteriner hekim ziraat mühendisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişilerce düzenlenen 09/09/2024 tarihli raporda özetle; "Bilirkişi tarafından bilimsel ve teknik dayanaklara göre ve denetime elverişli şekilde hazırlanan raporda şüpheye ve soru işaretlerine yer vermeyecek şekilde varılan nihai sonuç bu kısımda yer alır. Sonuç kısmında tarafları veya mercii yönlendirebilecek ifadelerden kaçınılmalı ve hukuki konularda yorum ve değerlendirme yapılmamalıdır. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yürütülmekte olan... Esas No'lu davaya esas olmak üzere; 27.03.2024 tarihli bilirkişi kök raporuna yapılan itirazlar değerlendirilmiş olup, kök raporda belirtilen hususlarda değişikliğe gerek duyulmamıştır." şeklinde ek rapor düzenlenmiştir. Dosya kapsamı, bilirkişi rapor ve ek raporlarının incelenmesinde en son sunulan ek raporda hayvan bakım ücretlerinin hesaplandığı görülmekle dosyanın rapor bilirkişilere tevdii ile ceza dosyasında bir kısım hayvanların öldüğü ve/veya kesime gönderildiği, 11 adet hayvanın ise akıbetinin tespit edilemediğine ilişkin tespitlere yer verildiğinden anılan konularda tespit edilemeyen hayvanların zarar hesabının yapılmayarak ve yapılarak ayrı ayrı hesaplama yapılması, ölen ... kesilen hayvanlardan ölüm ve kesim tarihi ceza dosyasındaki tutanaklardan tespit edilerek ölüm/kesim tarihine kadar zarar hesabının yapılması, kalan hayvanlarda ise teslim tarihine göre zarar hesabı yapılması konularında ek rapor düzenlemeleri için bilirkişilere görev verilmesine, karar verilmiştir. Mahkemece görevlendirilen Veteriner Hekim Dr... Ziraat Mühendisi ..., Ziraat Mühendisi..., Hukukçu Hesap Bilirkişisi...tarafından düzenlenen 09/10/2025 tarihli raporda özetle; "Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınmaması halinde zarar hesabının 1.869.730,80TL olacağına, Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınması halinde zarar hesabının 1.911.577,75TL olacağına, Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınmaması halinde yedieminlik ücretinin 1.297.522,80TL olacağına, Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınması halinde yedieminlik ücretinin 1.325.841,75TL olacağı" belirtilmiştir. Dosya kapsamı, bilirkişi rapor ve ek raporlarının incelenmesinde en son sunulan 2 ek raporda talep edilmesi rağmen hayvan bakım ücretlerinin talimata uygun hesaplanmadığı görülmekle dosyanın rapor bilirkişilere tevdii ile ceza dosyasında bir kısım hayvanların öldüğü ve/veya kesime gönderildiği, 11 adet hayvanın ise akıbetinin tespit edilemediğine ilişkin tespitlere yer verildiğinden (toplamda 20 hayvan) anılan konularda tespit edilemeyen hayvanların zarar hesabının ( dava konusu 2 zarar kalemi olup biri yedi emin ücreti biri ise bakım masrafları) yapılmayarak ve yapılarak ayrı ayrı hesaplama yapılması, ölen ... kesilen hayvanlardan ölüm ve kesim tarihi ceza dosyasındaki tutanaklardan tespit edilerek ölüm/kesim tarihine kadar zarar hesabının yapılması ( dava konusu 2 zarar kalemi olup biri yedi emin ücreti biri ise bakım masrafları için beraber) kalan hayvanlarda ise teslim tarihine göre zarar hesabı yapılması akabinde davacıların uhdesinde kalan kesim ücretinin bu bedelden düşülerek nihai olarak tespit yapılması ve taraf itirazlarının karşılanması konularında ek rapor düzenlemeleri için bilirkişilere görev verilmesine, karar verilmiştir. Mahkemece görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 23/01/2026 tarihli ek raporda özetle; "1-Hayvan Yem ve Bakım Maliyetinden Kaynaklı Maddi Zarar; Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınmaması halinde zarar hesabının 1.869.730,80-TL olacağına, Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınması halinde zarar hesabının 1.911.577,75TL olacağına, Yediemin Ücretinden Kaynaklı Talep Edilebilir Alacak; Akıbeti bilinmeyen 11 adet hayvanın hesaplamada dikkate alınması halinde yedieminlik ücretinin 1.325.841,75TL olacağına, Davacıların hayvanların kesiminden elde etmiş olduğu gelirin ve uhdelerinde kalan miktarın 150.130,00TL olduğuna, bu miktarın yukarıda yapılan terditli hesaplamalar neticesinde tespit edilen talep edilebilir alacak tutarın mahsup edilmesi gerektiği" belirtilmiştir. Davacı vekili 30/10/2024 tarihli dilekçesi ile, "Dava dilekçesinde tarafımızca talep edilen 250.000,00-TL alacağı 3.300.728,82-TL daha artırarak fazlaya ilişkin haklarımızın saklı kalması kaydıyla şimdilik toplam 3.550.728,82-TL olarak belirlediğimizi, Dava aşamasında belirlenen 3.550.728,82-TL alacağın davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillerimize verilmesine," karar verilmesini talep etmiş, eksik nispi harcı yatırmış ve dilekçesinin bir sureti davalıya tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, 515 Hayvanın soruşturma kapsamında kendilerinin yediemin olarak teslim edildiğini 290 gün boyunca bu görevi üstlendiklerini tüm masrafların kendilerince karşılandığını, masraflarını alamadıklarını belirterek masraflarını ve yedieminlik ücretinin tahsili davasıdır. Davacılar; Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü bir soruşturma kapsamında el konulan 515 adet büyükbaş hayvanın 30/11/2019 ile 16/09/2020 tarihleri arasındaki 290 günlük süreçte davacılara yediemin olarak teslim edildiği belirtilmektedir. Davacıların bu süre zarfında hayvanların yem, veteriner, çoban ve benzeri tüm bakım giderlerini kendi imkanlarıyla karşıladıkları, ticari faaliyetlerine devam edemedikleri ve kendilerine herhangi bir yedieminlik ücreti veya masraf ödemesi yapılmadığı ifade edilmektedir. Toplam zararın yaklaşık 7.000.000 TL olduğu iddia edilmekle birlikte, HMK madde 107 kapsamında şimdilik 250.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsili talep edilmektedir 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile mahkememizce başlangıçta dava değeri itibariyle tek hakim tarafından yargılama yürütülmüş ıslah sonrasında dava miktarı arttırılarak mahkememiz heyetine tevdi olmuş ve heyet tarafından yazılı yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır. Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür. Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde; Taraflar arasında uyuşmazlık; görev, husumet, davacılara yediemin olarak hayvan teslim edip etmedikleri, bakım ücreti, yapılan masraf ücreti noktalarında toplanmaktadır. Davalının görev itirazının değerlendirmesinde; Dava dilekçesinde de atıf yapıldığı üzere bu durum, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine dayanmaktadır. İlgili TTK 4/1-c maddesi, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, Türk Borçlar Kanunu'nun saklama sözleşmelerini (vedia) düzenleyen 561 ila 580. maddelerinden doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağını açıkça hüküm altına almıştır. Davacıların üstlendiği yedieminlik (bakım ve gözetim) görevi, hukuki niteliği itibarıyla Türk Borçlar Kanunu kapsamında bir "saklama sözleşmesi" olarak değerlendirilmektedir. Kanun koyucu, saklama sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları tarafların sıfatına veya işlemin ticari bir işletmeyle ilgili olup olmadığına bakmaksızın doğrudan mutlak ticari dava olarak sınıflandırmıştır. Bu nedenle, yedieminlik ücreti ve bakım masraflarının tahsili talebiyle açılan bu dava mutlak ticari dava niteliğindedir ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmektedir. Davalının husumete yönelik itirazının değerlendirmesinde; Ceza soruşturması kapsamında muhafaza altına alınan mahfuz eşyaların veya canlı hayvanların yediemine teslim edilmesi işlemi, devletin egemenlik gücüne dayalı olarak yürüttüğü yargısal bir faaliyetin sonucudur. Bu süreçte Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkeme kararıyla tesis edilen yedieminlik ilişkisi, hukuki mahiyeti itibarıyla bir Türk Borçlar Kanunu anlamında bir "saklama sözleşmesi" (vedia) niteliğindedir. Bu ilişkide "saklatan" (mudi) sıfatı, yargı erki üzerinden devlete aittir. Savcılık makamının tüzel kişiliği bulunmadığından, bu makamın işlemleri neticesinde doğan mali yükümlülüklerden devlet tüzel kişiliği sorumludur. Devletin yargısal faaliyetleri sırasında ortaya çıkan masraflar ve yedieminlik bedelleri "yargılama gideri" kapsamında olup, bu giderlerin ödenmemesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda muhatap, devletin mali hak ve yükümlülüklerini temsil eden Maliye Hazinesi olduğu için husumet itirazları yerinde görülmemiştir. -Mahkememizce alınan rapor ve ek raporların değerlendirilmesi; Dosya kapsamında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı ve ceza mahkemesi kayıtları uyarınca yedieminlik görevi 30/11/2019 tarihinde başlamış ve 23/07/2020 tarihinde son bulmuştur. Anılan rapor ve ek raporlar uyarınca; teslim edilen toplam 515 hayvandan 480'inin teslim edildiği, geriye kalan 35 hayvandan 20'sinin kesildiği, 4'ünün öldüğü ve 11 büyükbaş hayvanın akıbetinin belirsiz olduğu tespit edilmiştir. Mahkemenin ara kararı doğrultusunda ölen ... kesilen hayvanların ölüm tarihlerine göre ve akıbeti bilinmeyen bu 11 hayvanın hesaplamaya dahil edilip edilmemesi ihtimallerine göre mahkemenin takdirine sunulmak üzere alternatifli hesaplamalar yapılmıştır. Zarar hesabı kapsamında, akıbeti bilinmeyen 11 hayvan dikkate alınmadığında toplam tutar 1.869.730,80 TL, dikkate alındığında ise 1.911.577,75 TL olarak belirlenmiştir. Yedieminlik ücreti ise yasal tarifede yer alan yüzde 30'luk üst sınır kısıtlaması uygulanarak hesaplanmış olup, 11 hayvan hesaba katılmadığında talep edilebilir tutar 1.297.522,80 TL, hesaba katıldığında ise 1.325.841,75 TL olarak raporlanmıştır. Nihai alınan raporda ise; hayvan yem ve bakım maliyetinden kaynaklanan maddi zarar, akıbeti belirsiz 11 hayvanın dışlandığı durumda 1.869.730,80 TL, dahil edildiği durumda ise 1.911.577,75 TL olarak tespit edilmiştir. Yedieminlik ücreti alacağı ise aynı ayrım uyarınca sırasıyla 1.297.522,80 TL veya 1.325.841,75 TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, davacıların hayvan kesiminden elde ettikleri 171.630 TL gelirden 21.500 TL'lik kısmın mahkeme veznesine yatırıldığı, bakiye kalan 150.130 TL'nin ise davacıların uhdesinde bulunduğu belirtilerek, bu tutarın toplam alacaktan mahsup edilmesi gerektiği kanaati bildirilmiştir. Mahkememizce nihai olarak yapılan değerlendirmede; Dosya kapsamında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı ve ceza mahkemesi kayıtları uyarınca yedieminlik görevi 30/11/2019 tarihinde başlamış ve 23/07/2020 tarihinde son bulmuştur. Davacı tarafın muhafazasına bırakılan toplam 515 hayvandan 480 adedinin usulüne uygun şekilde teslim edildiği, geriye kalan 35 hayvandan 20 adedinin kesildiği, 4 adedinin öldüğü, ancak 11 adet büyükbaş hayvanın akıbetinin somut verilerle ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Yedieminlik kurumunun mahiyeti gereği, muhafaza altına alınan emtianın akıbetini belgeleme ve yedieminlik görevini özenle ifa etme yükümlülüğü davacı yediemindedir. Akıbeti belirsiz olan bu 11 adet hayvanın fiili bakım ve muhafaza sürecinin gerçekleştiğine dair denetlenebilir bir kanıt sunulamadığından, hakkaniyet ve usul ekonomisi ilkeleri uyarınca bu hayvanların hesaplamalara dahil edilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte, yedieminlik süreci içerisinde ölen ... kesilen hayvanlar yönünden talep edilen bakım ve yedieminlik ücretinin, söz konusu hayvanların fiilen hayatta kaldığı ve bakım hizmetinin verildiği tarihlerle sınırlı tutulması zorunludur. Bu bağlamda, bilirkişi heyetince her bir hayvanın ölüm veya kesim tarihi esas alınarak yapılan kademeli hesaplama yöntemi, maddi gerçekliğe ve hukuka uygun bulunarak hükme esas alınmıştır. Denetime elverişli bilirkişi ek raporu uyarınca; akıbeti bilinmeyen 11 hayvanın dışarıda tutulduğu ve ölen/kesilen hayvanların tarihlerine göre hesaplandığı seçenek baz alındığında; davacıların hak kazandığı bakım ücreti 1.869.730,80 TL, yasal tarifeler uyarınca belirlenen yedieminlik ücreti ise 1.297.522,80 TL olarak tespit edilmiştir. Böylelikle davacıların toplam alacak kalemleri 3.167.253,60 TL olarak saptanmıştır. Ancak, davacıların yedieminlik sürecindeki hayvan kesimlerinden elde ettikleri ve mahkeme veznesine yatırmayarak kendi uhdelerinde tuttukları tespit edilen 150.130,00 TL tutarındaki bedelin, genel hukuk ilkeleri ve mahsup kuralları gereği toplam alacaktan düşülmesi yasal bir zorunluluktur. Yapılan mahsup işlemi neticesinde davacıların nihai net alacağının 3.017.123,60 TL olduğu, bu tutarın davacıların sunduğu bakım, barınma ve muhafaza hizmetinin yasal sınırlar içerisindeki karşılığı olduğu anlaşıldığından; davanın bu miktar üzerinden kabulüne, bakiye tutarın davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine dair karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacıların davasının kısmen kabulü ile; 3.017.123,60-TL alacağın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, alacağa dava tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından peşin yatırılan 4.269,38-TL ile 56.368,20-TL ıslah harcı toplamı 60.637,58-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) kabul ve ret oranına göre 1.359,55-TL'nın davalı ... üzerinde bırakılmasına, bakiye 240,45-TL'sının davacı taraftan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yapılan yapılan bilirkişi ücreti, tebligat ve KEP gideri olmak üzere toplam 27.342,00-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre belirlenen 23.233,03-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan posta, KEP ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 3.082,00-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan 463,16-TL yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 434.226,06-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 85.376,83-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı asil ..., davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/03/2026

Başkan ... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Katip ... E-imzalıdır