İlk Derece Mahkemesi 2021/89 E. 2021/3954 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/283 KARAR NO : 2024/149 DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/03/2023 KARAR TARİHİ : 12/02/2024 KARARIN YAZILMA TARİHİ : 15/02/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının 1994 yılında, İzmir'de faaliyetlerine başladığını, önceleri hediyelik eşya ve züccaciye ithalatı ile uğraşan müvekkilin bugün ürettiği vakumlu poşetler sayesinde dünyadaki lider firmalar arasına girdiğini, müvekkilin en son teknoloji makinelerle yapmış olduğu vakumlu poşet üretim kapasitesi yıllık yaklaşık 50 milyona ulaşmış olup, 7 kıtada 100'ün üzerinde ülkeye ihracat yaptığını, Vakumlu Zip Aparatlı Otomatik Kontrollü Poşet Üretim Makinesi olarak da bilinen müvekkilin aşağıda prototip çizimi sunulan makinesinin ilk defa 2011 yılında müvekkil tarafından özel olarak geliştirilip imal edildiğini, 2011 yılına kadar vakum poşet ürünlerini ithal ederek tüketicilere pazarladığını, daha sonrasında pazar ihtiyacı, gelişen ekonomik koşullar nedeniyle bu ürünün imalat kısmının da müvekkil bünyesinde yapılmasına karar verdiğini, sadece vakum poşet üretimi yapan özel bir makine tasarımı üzerinde uzun bir süre detaylı olarak çalışmalar gerçekleştirerek anılan makineyle ilgili detaylı bir tasarımı ortaya çıkardığını, tamamen müvekkilin ihtiyaçları doğrultusunda özel olarak tasarlanan ve geliştirilen bu makinenin, vakum poşet ürününün hammaddelerini bir araya toplayarak nihai ürüne ulaşmayı sağlayan ve endüstriyel makine çözümlerini içeren komple bir sistem olduğunu, makine tasarımına öncelikle hammaddelerin makineye giriş kısmı olan çözgü-tansiyon ünitesiile başlandığını, daha sonrasında vakumlu poşet ürününün temel öğelerinden olan ve tamamen müvekkile ait olan özel tasarım valflerinin el değmeden, tamamen makine proses işleyişi esnasında poşetlere montaj olacağı sistemi geliştirildiğini, Valf montaj bölümünün tasarımı bittikten sonra sırasıyla zip takma bölümü, dip kaynak bölümü, yan kaynaklar bölümü, zip kalıbı bölümü ve son olarak kesme işleminin yapıldığı imlerin tasarımını da tamamlayarak, makinenin son halini ortaya çıkardığını, tasarımın bitimiyle hemen anılan makinenin imalatı aşamasına geçildiğini, dava dışı ...... Havacılık ve Makine San. Dış Tic. Ltd. Şti. firması ile anlaştığını, makineye ilişkin tümteknik çizim ve detayların imalatçı firmaya yapım aşamasında verildiğini, makinenin teknik dataları çıkarılarak imalat kısmında kullanılacak olan malzemelerin tedariği ve işleme süreçlerine başlandığını, bu süreçcin hızlı bir şekilde tamamlandığını, makinenin tümkomponentleri bir araya getirilerek montaj aşamasının ivedilikle bitirildiğini, montaj aşamasından sonra da makinenin çeşitli denemeler ve testler sonucu son halini aldığını, müvekkilin meydana getirdiği tomatik kontrollü vakumlu zij aparatlı poşet üretim makinesi için yine ihtiyacı doğrultusunda 2018 senesinde poşet katlama ünite: bölümünü de makinesine ilave ettiğini, poşet katlama bölümünün de diğer tüm bölümleri gibi tek başına makine özelliği taşıyan bir bölüm olduğunu, poşet katlama bölümü, müvekkilin ihtiyacı doğrultusunda vakum poşet kesim makinesinden çıkan ürünlerin katlama prosesiningerçekleşmesi amacıyla makineye uygun olarak tasarlandığını, KOSGEB desteği ile imalat-montaj işlemlerinin tamamlandığını, müvekkilin, davalının müvekkile ait makineyi kopyalayarak poşet üretimi yaptığını öğrendiğini, Türkiye'de ilk defa müvekkil tarafından geliştirilip imal edilen ve müvekkilin yıllardır emek ve sermaye harcayarak imal ettirdiği bu makinesinin sektörde rakip bir firma tarafından neredeyse bire bir aynen kopyalanarak ticari amaçla kullanılmasının haksız rekabete yol açtığını ve davalının bundan haksız kazanç elde ettiğini, davalının, müvekkilin uzun zaman ve ciddi yatırımlar yaparak edindiği iş mahsullerini/makinesini hiçbir masraf yapmaksızın taklit etmesi ve satışa çıkarmasının müvekkil aleyhine haksız rekabet oluşturduğunu, Yargıtay'ın herhangi bir tescil belgesi olmayan ürünlerin, emek ilkesi gereği haksız rekabet hükümleri İle korunacağına pek çok kararında işaret ettiğini, 2006 tarihli bir kararında tescili bulunmayan ürünün haksız rekabet hükümleriyle korunacağını kesin bir dille kabul ettiğini, Yargıtay, benzer bir başka kararında, mahkemenin aksi yöndeki kararını bozduğunu, somut olay incelendiğinde müvekkilin emek ve sermaye yatırımı sonucu ilk defa kendisinin geliştirdiği bir makineyi davalının bire bir kopyalaması haksız rekabet hükümleri gereği engellenebileceğini, davalıya tebligat yapılmadan önce işyeri adresinde inceleme yapılmak suretiyle taklit makine üzerinde tespit yapılmasını talep ettiklerini beyan ederek davalıya önceden tebligat yapılmaksızın, makine mühendisi bir bilirkişi marifetiyle yerinde keşif suretiyle taklit makine üzerinde delil tespiti yapılması taleplerinin kabulüne, ilk defa 2011 yılında müvekkil tarafından geliştirilip imal edilen Vakumlu Zip Aparatlı Otomatik Kontrollü Poşet Üretim Makinesi adlı makineyi, davalının kopyalayıp aynı sektörde kullanması nedeniyle müvekkil aleyhinde yarattığı haksız rekabetin tespitine, men ve ref'ine, anılan davalı taklit makine kullanımlarının önlenmesi ve taklitlerine el konulması yönünde ihtiyati tedbirtaleplerinin kabulüne, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemleri nedeniyle belirsiz alacak olduğundan şimdilik asgari olarak belirlenen 10.000 TL maddi tazminata hükmedilmesine; bankaların uyguladığı en yüksek reeskont faiziyle beraber davalıdan tazminine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ...... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin uzun zamandır faaliyet gösteren şirket olduğunu, müvekkil ürünlerinin daha fazla talep alması üzerine davacı tarafından müvekkilin de ticari ilişki içerisinde bulunduğu yani ürün satımını yaptığı bir kısım firmalara Üsküdar .......Noterliği'nin ...... yevmiye numaralı 21.02.2019 tarihli bir yazı gönderilerek ....... sayılı ....... ibareli marka tescillerine ve ..... sayılı Endüstriyel tasarımlarından doğan hakları ihlal eden firmalar bulunduğunu, söz konusu Ürünlerin taklitlerinden kaçınmaları ve ihtiyaç olan tedarikler için kendileri ile irtibata geçtiklerinde destek vermeye hazır olduğunu, ileri de davalı ile herhangi yazıyı gönderdiklerinin ileri sürüldüğünü, işbu yazı müvekkilden ürün satın alan firma tarafından müvekkile iletilip konu ile ilgili olarak bilgi istendiğini, akabinde ise Bakırköy ....... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ....... D.İş sayılı dosyası ile müvekkilin davalının ....... sayılı Endüstriyel tasarımında doğan hakları ihlal ettiği iddiası ile müvekkil işyerinde tespit işleminin gerçekleştiğini, bu tespit sonrasında davalı tarafından müvekkil aleyhine 07/03/2019 tarihinde ihtiyati tedbir kararı aldırıldığını, fakat tespit işlemi sonrasında İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ....... E. Sayılı dosya ile davacı adına tescil ettirilen tasarımların yeni ve ayırt edici olmaması nedeniyle hi davası açıldığını, davacı tarafından zaten yurt dışında uzun süre önce kamuya arz edilmiş yabancı firmalara ait vakumlu hurç tasarımları Türkiye'de kendi adına tescil ettirildiğini, hükümsüzlük davası açılması üzerine davacı tarafından tayin edilen teminat bedeli yatırılmamış olduğu gibi Bakırköy ...... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş Sayılı dosyasına yaptıkları itirazlar neticesinde sayın mahkeme tarafından dosyada söz konusu tasarımların yeni olup olmadığı noktasında 20/03/2019 tarihli ek rapor aldırdığını, Bakırköy LFSHHM'nin ...... Diş sayılı dosyasına sunulan 20/03/2019 tarihli ek raporda davacıya ait tasarımların daha önce kamuya sunulduğu ve yani ve ayırt edici olmadığının belirtildiğini, müvekkili tarafından İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... E. Sayılı dava açılarak söz konusu tasarımlardan doğan hakların müvekkil tarafından ihlal etmediğinin tespiti ile birlikte haksız rekabet davası açıldığını açılan davanın İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dava ile birleştirildiğini, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... E. Sayılı dosyasında vakumlu hurç tasarımlarının hükümsüzlüğü, markaların bir kısım emtialar açısından iptali, müvekkilin davacı adına tescilli marka ve tasarımları ihlal etmediğinin tespiti taleplerinin kabulüne karar verildiğini haksız rekabet iddiaları ispat edilememiş olduğu gerekçesi ile haksız rekabete ilişkin taleplerinin reddine karar verildiğini, müvekkilin davacının tasarımlarından doğan hakları ihlal etmediğine ilişkin hükmün kesinleştiğini, davacının 2011 yılına kadar bizzat üretim yapmadığını vakumlu poşetleri dahi yurt dışından ithal ederek satışını yaptığını ileri sürmüş iken kendisinin bir vakumlu poşet yapan bir makineyi tasarladığı ve yaptığı iddiasının gerçekliğinin kabulünün mümkün olmadığını, davalının da vakumlu Poşet üreticisi olup; vakumlu poşet makinesi yapımı ve satımı ile uğraşmadığını, sayın mahkeme tarafından gerçekleştirilen 10/05/2023 tarihli keşif esnasında tutulan keşif tutanağından da anlaşılacağı üzere mahkeme tarafından yapılan gözlem neticesinde makinanın vakumlu hurç üretimi yaptığı üzerindeki plakanın üst kısmında Çin ya da Kore alfabesi olduğu makinanın isminin ..... olduğu model ..... seri numarası ...... olduğu üzerindeki tarihin oct.1st,2007 olduğu ..... İtd olduğu ve hali hazırda üretimi yapıldığı görüldü keşif mahallinde üretim yapılan diğer kısımlar gezildiğinde davaya konu makinadan yalnızca üzerinde keşif yapılan bin makina olduğu başka makina olmadığı tespit edildiğini, keşif sırasında da yapılan gözlemden anlaşılacağı üzere söz konusu makineyi 2009 tarihinde müvekkil Çin'den getirdiğini, 2009 tarihli makineye ilişkin fatura ve gümrük beyannamesinin de sayın mahkemeye sunulduğunu, davacı tarafından 2011 yılında kendi tasarladığı ve yaptırdığını iddia ettiği makineden daha önceki tarih olan 2009 yılında makineyi Çin'den getirtildiğini, keşif esnasında da tespit edildiği üzere müvekkilin ürünlerinin üretimini yaptığı makine Çin'den getirilmiş olup makine üzerindeki plakada da makinenin üretim tarihi seri numarası yer aldığını, müvekkilin satın aldığı 2007 üretim tarihli makinenin davacının 2011 yılında tasarladığını iddia ettiği makinenin taklidi olmasının zaten mantık kuralları dahilinde de mümkün olmadığını, davacının 2011 yılında tasarladığını iddia ettiği makinenin davacının kendi buluşu olmadığını, vakumlu poşet üretme makinelerinin 201 1 yılından çok önceden beri üretimi yapılan ve uluslararası patentlere konu olmuş makineler olduğunu, davacının makineyi ilk kez kendi tasarladığı iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, Türk Patent nezdinde yaptıkları araştırma neticesinde davacının ...... sayı ile Vakumlu Poşet Katlama Makinesi başlıklı buluş için tescil başvurusunda bulunduğunu, araştırma raporu geldikten sonra inceleme talebi ve ücreti yatırılmadığından başvurunun geri çekilmiş sayıldığının görüldüğünü, davacı tarafından dava dilekçesinde bahsi geçen ve Kosgep desteği ile imal ve montajını yaptığını iddia ettiği Poşet katlama bölümüne ilişkin yaptığı patent başvurusu sonucunda gelen Araştırma raporu ile de bu bölümün de yeni olmadığının belirlendiğini, davacının yurt dışında daha önce piyasaya arz edilmiş vakumlu hurç tasarımlarını kendi adına Türkiye'de tescil ettirdiğini ve sonrasında müvekkile karşı kullanmaya çalıştığını, vakumlu hurç tasarımlarının hükümsüz kıldırılması üzerine istediği sonuca yani müvekkilin vakumlu hurç üretimine engel olamayınca bu kez de müvekkilin 2009 yılında yurt dışından getirttiği makineyi, 2011 yılında kendisinin tasarladığını iddia ettiği makinenin kopyası olduğu şeklinde hukuk ve mantık kurallarına aykırı bir iddia ile yine müvekkilin üretimine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde engel olmaya çalıştığını beyan etmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan 23/10/2023 tarihli raporda özetle, davalı şirketin kullandığı ve vakumlu poşet imalatı yaptığı makinenin model yılının 2007 olduğu, dolayısıyla 2007 yılı yapımı olduğu, Makinenin davalı şirketçe 2. El olarak 2009 yılında Çin'de satın alınarak ithal edildiği, davacı şirketçe tasarlanıp imal edildiği belirtilen makinenin 2012 yılında yapıldığı, iki makinenin karşılaştırılmasından davalı makinesinin davacı makinesinin birebir kopyası olmadığı, ..... davalı makinesinde elle yerleştiriliyorken davacının makinesinde tam otomatikel değmeden yerleştirildiğinin ifade edildiği, davalı şirketin davacı şirketin makinesini kopyalayıp bu kopyaladığı makineyle vakumlu poşet imalatı yaptığının söylenemeyeceği, somut olayda dosya kapsamındaki belgeler ve Yargıtay kararları dikkate alındığında haksız rekabetin koşullarının oluşmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, TTK m, 54 vd.’na dayalı haksız rekabet nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir. Davacı taraf, kendisine ait tescilsiz tasarımı olan ..... Aparatlı Otomatik Kontrollü Poşet Üretim Makinesi'nin davalı tarafça kopyalanarak üretim yapıldığını iddia ederek tazminat talebinde bulunmuş, davalı taraf ise söz konusu makinelenin orijinal bir buluş niteliğinde olmadığı, kullandığı makineyi yurt dışından 2009 yılında getirtiği savunmasında bulunarak davanın reddini talep etmiştir.. İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ..... K sayılı dosyasının davaya konu makine ile ilgili olmadığı UYAP ekranından yapılan inceleme neticesinde anlaşılmıştır. Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ..... D.iş dosyasının davaya konu makine ile ilgili olmadığı UYAP ekranından yapılan inceleme neticesinde anlaşılmıştır. Mevcut davada tescilsiz tasarımlarının davalı tarafça taklit edildiği iddiasına dayandığından uyuşmazlığa TTK 55 md hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK’nın 54. maddesinde de ‘’Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. ‘’ hükmü düzenlenmiş, aynı Yasa’nın 55/1-a-4 maddesinde haksız rekabet olarak kabul edilen eylemlerden biri de ‘‘Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak’’ olarak düzenlenmiştir. Haksız rekabetin önlenmesindeki amaç, serbest piyasa düzeninde, herkesin dürüstlük kuralları içerisinde hareket etmesini sağlamak suretiyle bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Dürüst ve bozulmamış rekabetin varlığı, piyasa katılımcılarının (tüketiciler, tacirler, rakipler) yanında, bireysel rekabet düzeninin korunmasını da gerektirir. Tacirlerin korunması ilkesi çerçevesinde koruma unsurlarından biri de emeğin ve yatırımların korunması olmakla birlikte, fikri mülkiyet hakları özelinde, bütün dünyada ve ülkemizde geçerli olan tescile bağlı ve süreyle sınırlı koruma ilkelerinin de göz ardı edilmemesi gerekir. Bu çerçevesinde, haksız rekabet hükümlerine dayanılarak anılan ilkeleri geçersiz kılacak veya zedeleyecek yorumlardan dikkatle kaçınılmalı ve bu noktada haksız rekabet hükümleri dar yorumlanmalı, konuya ilişkin özel hükümlerin ötesinde, mal veya hizmetlerle ilgili olarak tekel yaratılmamalı, ekonominin sağlıklı şeklide işlemesi için serbest rekabet ortamı özenle korunmalıdır(Yargıtay 11. HD'nin 22.04.2021 tarih ve 2021/89 E.- 2021/3954 K. Sayılı Kararı). Mahkememizce davaya konu davalı tarafından kullanılan makina üzerinde bilirkişi marifeti ile inceleme yapılmış ve bilirkişi raporu denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır. Somut olayda; davacıya ait makina ile davalı tarafından kullanılan makinaların karşılaştırılmasında, davalı makinesinin davacı makinesinin birebir kopyası olmadığı, ..... davalı makinesinde elle yerleştiriliyorken davacının makinesinde tam otomatik el değmeden yerleştirildiği, davalı şirketin davacı şirketin makinesini kopyalayıp bu kopyaladığı makineyle vakumlu poşet imalatı yaptığının söylenemeyeceği, davalıya ait makina üzerinde bulunan plakaya göre makinanın 2007 yılında üretildiği, davalı tarafça makina üzerinde yer alan plakanın doğru olmadığı, sunulan gümrük eraklarının da dava konusu makinaya ait olmadığı yönünde itiraz edilmiş ise de makinanın fiili olarak çalışma biçiminin davacıya ait makinadan farklı olduğunun sabit olduğu, plakanın yanlış olmasının davanın sonucunu etkilemeyeceği, davalı tarafça haksız rekabet teşkil eden başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan davranışın söz konusu olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 179,90.-TL peşin harcından mahsubu ile bakiye 247,7‬0.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına 5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA, Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istanbul Bölge Adliyesi (istinaf) Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 12/02/2024 Katip ...... ¸e-imzalıdır Hakim ..... ¸e-imzalıdır