İlk Derece Mahkemesi · İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/693 E. 2024/548 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2021/693
Karar No
2024/548
Karar Tarihi

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2021/693 Esas KARAR NO: 2024/548 DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 21/10/2021 KARAR TARİHİ: 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili 21.10.2021 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ----------Ş.’nin alt kiracısı olduğunu, davalı ---------Ş.’nin ise kiraya verdiği “--------- Mahallesi, ---------- Caddesi, ----------” dükkan sahibi olduğunu, 2019 yılı Aralık ayında ----------Ş.’nin kiracısı olan davalı ---------Ş.’nin yapmış olduğu tadilat sebebiyle müvekkilinin dükkanını 01.12.2019 tarihinde su bastığını ve dükkanda --------- Esas sayılı dosyasında belirlenen hasarın meydana geldiğini, hasar nedeniyle dükkanın yaklaşık 9 gün kapalı kaldığını, müvekkilinin satışların en yoğun olduğu indirimlerin zamanında satış yapamaması nedeniyle zarara uğradığını, yine müvekkilinin kapalı olması nedeniyle iş yerinde çalışan işçilere zorunlu olarak ücretli izin vermek zorunda kaldığını ve işçilere de maaş ve yemek ödemesi yaptığını, müvekkilinden kaynaklanmayan ve davalılardan kaynaklanan bu nedenlerden dolayı kira ödemesi yapmak istemese de sözlü olarak tamam denmesine rağmen --------- Şirketinin --------- şirketine kirayı ve ortak kullanım alanına ilişkin kira ödemesini tam yansıttığını, müvekkiline de bu ödemenin --------- tarafından cari hesabına eklenerek tahsil edildiğini, müvekkilinin davalılardan kaynaklı olarak dükkanının kapalı kalmasından dolayı ödemiş olduğu kira bedeli nedeniyle de zarara uğradığını, dükkandaki zararlar, dükkanda bulunan malzemelerin zarar görmesi, işçilere ödenen ücret ve yemek ücretleri ve müvekkilinin sigortalılarına ödenen bedeller ile dükkanın kapalı kalması nedeniyle uğranılan ciro zararları ve kapalı kalmasına rağmen ödenen kira bedelleri olan tüm bu zararlar için işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu iddia ederek, davanın kabulü ile müvekkili şirketin uğramış olduğu ve --------- D.İş sayılı dosyasında yapılan tespitler ile oluşan zararlar ve bu dosya için yapılan masraflar ile müvekkilinin kapalı kaldığı süre boyunca ödemek zorunda kaldığı kira ve ortak kullanım alanı bedeli ile çalışan işçilere zorunlu olarak ücretli izin verilmesi nedeniyle ödenmiş olan yemek ve maaşlar ile bu kişiler için ödenen sigorta bedellerinin ve en yoğun olduğu zamanda kapalı olunmasından kaynaklı 9 günlük net ciro kaybı bedelinin tahsili için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 47.300 TL tespit dosyasında tespit olunan zararlar, 18.000 TL ortak alan ve kira bedeli zararı, 3.500 TL işçilere ödenen maaş ve yemek bedeli, 1.200 TL --------- ödenen prim ücreti, 8.000 TL net ciro kaybı olmak üzere toplam 74.400 TL’nin zarar tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, tespit dosyasında ve bu dosyada yapılan masraflar ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Delil olarak; --------- D.İş sayılı dosyasına, ticari defter kayıtlarına, tanık beyanlarına, kira ve ortak alana ilişkin faturalara, ---------- kayıtlarına, mail kayıtlarına, bilirkişi incelemesi vs. her türlü yasal delile dayandığı anlaşılmıştır. Davacı – Temlik Alan ---------- vekili 08.06.2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; --------- Noterliği’nin --------- yevmiye numaralı 26.05.2022 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesiyle davacı ---------- Şirketi’nin dosyadaki tüm hak ve alacaklarını temlik aldıklarını beyan etmiş, beyan dilekçesi ekinde --------- Noterliği’nin ---------- yevmiye numaralı 26.05.2022 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesi suretini sunmuş, ilgili sözleşmenin incelenmesi ile davacı--------Şirketi’nin tüm hak ve alacaklarını ---------- temlik ettiği anlaşılmıştır. Davalı -----------Ş. vekili 15.12.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında alt kira sözleşmesi bulunduğunu, işbu dosyanın diğer davalılarından ----------Ş.’nin ise müvekkili ile arasında olan asıl kira sözleşmesine göre kiraya veren sıfatına haiz olduğunu, kiraya verenin alt kira sözleşmesine taraf olmadığını, alt kira sözleşmesinin kiracı ile kiraya veren arasındaki hukuki ilişkide herhangi bir değişiklik meydana getirmediğini, alt kira ilişkisinden sonra da kiracı ile kiraya veren arasındaki ilişkilerin kira sözleşmesine göre belirlenmeye devam ettiğini, bu nedenle müvekkilinin asıl kira sözleşmesine göre kiraya veren --------Ş.’ya karşı TBK md.299’a göre kira ödeme borcu, --------Ş.’nin ise kiralananın kullanılması ve ondan yararlanılması için kiracıya bırakma borcu bulunduğunu, aynı borçların alt kira sözleşmesi kapsamında müvekkili ile davacı için de geçerli olduğunu, bu iki kira sözleşmesinin birbirinden bağımsız olması nedeniyle davacının işlettiği dükkanın kapalı olmasının müvekkilinin asıl kira sözleşmesinden doğan kira ödeme borcunu değiştirmediğini, müvekkilinin ödemesi gereken tutar değişmediğinden dükkanın kapalı olduğu 9 günlük süreç için davacıdan kira almama gibi bir inisiyatif kullanmasının da mümkün olmadığını, müvekkilinin dükkan kirasını önce --------- yatırdığını, daha sonra ödediği tutarı alt kiracı olan davacıya faturalandırdığını, davacının, dükkanın kapalı olduğu ve bu süreçte meydana gelen zararları müvekkiline bildirmediğini, bildirim yükümlülüğünü ihlal ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin alt kira sözleşmesine konu dükkanın 9 gün kapalı kaldığı konusunda herhangi bir bilgisinin bulunmadığını, asıl kira sözleşmesine göre kira ödeme borcunun devam ettiğini, oluşan zararın öncelikle dosyada diğer davalı olan --------Ş.’den tazmininin talebi gerektiğini savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı --------Ş. vekili 27.12.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak müvekkili şirket merkezinin --------- olması nedeniyle davaya bakmaya yetkili Mahkemelerin -------- Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle yetki yönünden usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, eldeki davaya dayanak gösterilen tespit dava dosyasında alınan raporun yanlış inceleme neticesinde hazırlanmış denetime elverişli olmayan rapor olduğunu, müvekkili şirket dinlenilmeden ve şirkete ait işyerinde herhangi bir araştırma yapılmadan oluşturulan raporda müvekkilinin açıklama ve ispat hakkı tanınmadığını, raporda belirlenen tutarların fahiş olduğunu, kabul edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için hasarın müvekkili şirketin dükkanından kaynaklandığı düşünülse dahi tekstil yönünden yapılan incelemeler sonucunda yapılan hesaplamanın kabul edilemez olduğunu, tüm ürünlerin ana firmadan alınması sonrasında kesilmiş olan faturaların mevcut olacağını, bu nedenle ürünlerin bedellerinin tespiti için faturaların incelenmesi gerektiğini, ayrıca söz konusu raporda kusura yönelik herhangi bir tespit yapılmadığını, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararların müvekkili şirketin haksız eylemi neticesinde ortaya çıktığı kanıtlanmadığından illiyet bağından söz edilemeyeceğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte eğer bir zarar doğmuş ise bu zararın müvekkili şirket ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunu doğuramayacağını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Dava dilekçesi davalı -------- Şirketi’ne TK 35 maddesi uyarınca 01.04.2022 tarihinde tebliğ olunmuş, davalı --------- Şirketi vekili 23.06.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunarak davaya bakmakla görevli Mahkemelerin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davanın öncelikle görev yönünden reddi gerektiğini, AVM’de faaliyet gösteren kiracıların her birinin kendi işine göre tadilat ve dekorasyon gerçekleştirdiğini, bu nedenle kiralanan alanların kaba inşaat halinde kiracılara teslim edildiğini, davalı --------- şirketinin de kendi faaliyeti gereği zemin döşemesini kendisinin yaptırdığını, davaya konu hasarla ilgili olarak müvekkili şirketin hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davanın müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, olayın hemen sonrasında AVM’nin güvenlik ve temizlik ekiplerinin müdahalede bulunduğunu, zararın büyümemesi için gerekli çalışmaları yaptıklarını, davacı kiracıya gerekli desteğin verildiğini, sigorta şirketinin bilgilendirildiğini, sigorta şirketi tarafından düzenlenen eksper raporunda da müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini savunarak, meydana gelen olayla müvekkilinin herhangi bir bağlantısının bulunmaması nedeniyle davanın görev ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Delil olarak; hasar ihbar raporu suretine, AVM güvenlik olay raporu suretine, ekspertiz raporu suretine, -------- Şirketinin dava konusu hasara ilişkin cevabi yazısı suretine, kira sözleşmesi, dekorasyon teknik şartnamesi ve ekleri, tanık ifadeleri, keşif ve bilirkişi incelemesi vs. her türlü yasal delile dayandığı anlaşılmıştır. 09/02/2024 tarihinde alınan bilirkişi raporunda; "Dava dosyasında bulunan belge ve bilgiler ile sunulan ticari defterlerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece yapılması istenen incelemelerin yapılması, verilen görev ile sınırlı ve mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; A- Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirkete ait ve 2019 yıllarına ilişkin ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, B- Davacı Şirkete Ait Diğer Tazminat Talepleri- Yönünden: Davacı şirketin talepleri ile davalı şirket vekillerinin itirazlarına ilişkin hukuki değerlendirmeler Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin talebinin yerinde görülmesi halinde, detayları Raporumuzun 5-Genel Değerlendirme bölümünde açıklandığı üzere; i. Değişik İş Tespit Dosyasında Tespit Olunan Zararlar Yönünden: 6.000 TL’lik inşaat tadilat hasarların, 35.900 TL tekstil ürünleri zararının olayın olduğu tarihteki rayiçlere uygun olduğu, 01.12.2019 tarihinde meydana gelen hasara istinaden yapılan incelemelerde elektrik tesisatı bakımından kasa bankosu üzerindeki elektronik cihazlarda (bilgisayar, kamera) olmak üzere toplamda 550,00 TL, su alması sebebiyle hasar görmüş slim ------- değişimi için ise 1.250,00 TL olmak üzere toplamda 1.800,00 TL hasarı olmak üzere toplam 43.700 TL’lik hasarın D.İŞ dosyasındaki tespitlerin aynı şekliyle kadri maruf olduğu, ii. Ortak Alan ve Kira Bedeli Talebi Yönünden: Dava konusu işyeri için 9 günlük kira ve ortak alan giderinin; 62.123,46/30= 2.070,78 TL * 9 gün= 18.637,00 TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin talebinin daha az olması nedeniyle, 18.000,00 TL’lik talebinin yerinde olduğu, iii. İşçilere Ödenen Maaş, -------- Ödenen Prim Ücreti ve Yemek Ücreti Talebi Yönünden Değerlendirme: Dava konusu işyeri için 9 günlük işçilere ödenen maaş ücreti, -------- prim ödemesi ve yemek ücreti talebi olarak 5.945,74 TL (5.022,34+923,40) olarak hesaplandığı, davacı şirketin talebinin daha az olması nedeniyle, 4.700,00 TL’lik talebinin yerinde olduğu, iv. Ciro Kaybı Talebi Yönünden Değerlendirme: Dava konusu işyeri için 9 günlük kâr kaybının 1.843,81 TL olarak hesaplandığı, C- Sayın Mahkemenin kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurması halinde hasar tarihi olan 01.12.2019 tarihinden itibaren 3095 s.k. m.2/2 kapsamında iskonto avans faizi talep edebileceği, D- Davalı Şirketlerin Sorumlulukları Yönünden Değerlendirme: Davalı --------Ş.’nin haksız fiil ve davalı --------Ş. ile arasında imzalanan kira sözleşmesi hükümleri uyarınca davacının hesaplanan tüm zararları yönünden sorumlu olduğu; davacının kira bedeli ve ortak alan kira bedeline ilişkin olarak davalı --------Ş. ile birlikte diğer davalılar --------Ş. ve --------Ş. de bu zarar yönünden TBK ve kira sözleşmeleri hükümleri uyarınca birlikte ve müteselsilen sorumlu olacakları, Yukarıda yapmış bulunduğumuz açıklamalar sonucunda, tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi ve 6100 sayılı HMK ’nın 266/c.2 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, kanaatimizi arz ederiz." şeklinde değerlendirme yapılmıştır.17/11/2023 tarihinde alınan bilirkişi ek raporunda ise, "Sayın mahkemenizin 13.04.2023 tarihli celsesinin 1 no.lu ara kararı ile verilen görev çerçevesinde tarafların bilirkişi heyet raporuna itirazları irdelenmiş ve cevaplandırılmış olup; kök raporumuzda herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir. Tüm hukuki değerlendirme ve nihai takdir sayın mahkemenizde olmak üzere işbu bilirkişi heyeti ek raporunu saygılarımızla arz ederiz." şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) talebine ilişkindir.Davacı vekilince su sızıntısı nedeniyle davacının uğradığı maddi zarar, kira bedeli, işçilere ödenen yemek ve maaş ücreti, ---------- ödenen prim ve kâr kaybı alacağına ilişkin dava açıldığı görülmüştür. Delil olarak;-------- D.İş sayılı dosyasına, ticari defter kayıtlarına, tanık beyanlarına, kira ve ortak alana ilişkin faturalara, --------- kayıtlarına, mail kayıtlarına, bilirkişi incelemesi vs. her türlü yasal delile dayanılmıştır. -------- Müdürlüğü, --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü ve --------Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkereler ile gelen cevaplar ve evraklar dosya kapsamına alınmıştır. Davacı – Temlik Alan -------- vekili 08.06.2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; --------- Noterliği’nin ---------- yevmiye numaralı 26.05.2022 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesiyle davacı --------- Şirketi’nin dosyadaki tüm hak ve alacaklarını temlik aldıklarını beyan etmiş, beyan dilekçesi ekinde ---------- Noterliği’nin --------- yevmiye numaralı 26.05.2022 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesi suretini sunmuş, ilgili sözleşmenin incelenmesi ile davacı ---------- Şirketi’nin tüm hak ve alacaklarını --------- temlik ettiği anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davaya konu olay nedeniyle müvekkilinin mağazasında meydana gelen zarara istinaden mağazanın 9 gün kapalı kaldığını, bu süre içerisinde müvekkilinin kendisinden kaynaklanmayan ve davalılardan kaynaklı kapalı olması nedeniyle kira ödemesi yapmak istemese de sözlü olarak tamam denmiş olmasına rağmen --------- Şirket’nin -------- şirketine kirayı ve ortak kullanım alanına ilişkin kira ödemesini tam yansıttığını, müvekkiline de bu ödeme ---------- tarafından cari hesaba eklenerek tahsil edildiğini, müvekkilinin davalılardan kaynaklı olarak dükkanın kapalı kalmasından dolayı ödemiş olduğu kira bedeli ve ortak kullanım alanına ilişkin ödediği bedellere ilişkin olarak 18.000 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı delili olarak dava dilekçesi ekinde sunulan faturalar incelendiğinde, davalı -----------Ş. tarafından --------Ş. adına Aralık 2019 dükkan mal ve hizmeti adı altında KDV dahil 44.250,00 TL ve Aralık 2019 Ortak Alan mal ve hizmeti adı altında KDV dahil 17.873,46 TL olmak üzere toplamda 62.123,46 TL tutarında fatura düzenlendiği anlaşılmıştır. Kira Sözleşmelerinin ve Alt Kira Sözleşmesinin İncelenmesi: Davacı delili olarak 14.12.2021 tarihli delil dilekçesi ekinde sunulan Alt Kira Sözleşmesi incelendiğinde; Davacı ---------- Şti.’nin alt kiracı, ---------Ş.’nin kiralayan, -----------Ş.’nin ise kiracı sıfatına sahip olduğu Alt Kira Sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin “Alt Kira Bedeli” Başlıklı 8. Maddesinde; “Asıl kira sözleşmesinde ve eklerindeki ilgili maddelerde aylık/yıllık kira bedelleri ve artış şeklinin belirlendiği, Alt kiracı/--------- tarafından ödenecek kira bedeli asıl kira sözleşmesinde belirlenen ve belirlenecek miktar ile aynı Asıl kira sözleşmesindeki tüm vergisel ilavelerden de -------- sorumludur” şeklinde hüküm bulunduğu, Sözleşmenin “Alt Kira Süresi” Başlıklı 9. Maddesinde; “Sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihin 10.04.2019” olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında imzalanan tüm kira sözleşmelerinin onaylı suretlerinin dosyaya sunulması istenmiş; işbu ara karar uyarınca taraf vekillerince Uyap sistemi üzerinden kira sözleşmeleri dosyaya sunulmuştur. İşbu sözleşmeler incelendiğinde; 21.02.2013 tarihli, kiraya verenin ----------Ş., kiracının ---------- Şti.olduğu, Sözleşmenin Bölüm B Genel Hükümler kısmının Kiracının Hakları başlıklı 13.maddesinde; “Kiracı, kiralanan yerin kendisine şartnamede gösterildiği şekilde teslim edilmesini talep hakkına sahiptir.” Sözleşmenin Bölüm B Genel Hükümler kısmının Kiraya Verenin Hakları başlıklı 15.6.maddesinde; “Alışveriş merkezinin faaliyetinde kiraya verenden kaynaklanmayıp, herhangi bir sebeple ortaya çıkan ara vermeler (Bölüm B madde 20’de anılan mücbir sebepler hariç), makul bir sürede ortadan kalkmaları koşuluyla kira ödeme yükümlülüğüne halel getirmeyecektir.” Sözleşmenin Bölüm B Genel Hükümler kısmının Kiraya Verenin Yükümlülükleri başlıklı 17.1.maddesinde; “Kiraya veren kiralanan yeri işbu kira sözleşmesine uygun şekilde ve zamanda kiracıya teslim etmek ve sözleşme süresince kiracının kullanımını yine işbu sözleşme hükümlerine uygun şekilde temin etmekle yükümlüdür.” denilmiştir. 06.05.2019 tarihli ek protokolde kiraya verenin ----------Ş. olduğu, kiracının ---------Ş. olduğu, işbu protokolün 21.02.2013 tarihli sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtilmiş; bu protokolde taşınmazın teslimine ve kira bedeline ilişkin düzenlemelerin yapıldığı anlaşılmıştır. 24.06.2019 tarihli ek protokolde kiraya verenin --------Ş. olduğu, kiracının ----------Ş. olduğu, işbu protokolde kira başlangıç tarihine ilişkin revizenin yapıldığı anlaşılmıştır. 01.12.2019 başlangıç tarihli kira sözleşmesinde kiraya verenin ----------Ş. olduğu, kiracının --------Ş. olduğu, Sözleşmenin Kullanım Amacı Başlıklı 2.2.maddesinde; “Kiracı, kiralananda “----------” tabelası altında faaliyet gösterecektir.” Sözleşmenin Bölüm B Genel Şartlar kısmının Zararlardan Sorumluluk ve Sigorta başlıklı 11.maddesinde; “Kiracı, kendisinin, çalışanlarının, yardımcı kişilerinin ve kiracıya her türlü hizmet ve mal veren kişi veya kuruluşların merkez’e ve/veya üçüncü şahıslara verdikleri her türlü zarardan müteselsilen sorumludur… Kiracının sigorta yaptırma yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, kiralananın sigortasız kalması nedeniyle uğranılan zararlardan tamamen kiracı sorumlu olacaktır.”denildiği, İşbu sözleşme ekinde örnek olarak AVM Kiracı İş İzin Formu’nın ekli olduğu, bu formunGenel Hükümler bölümünde; “Çalışma esnasında doğabilecek ve AVM’nin kiracının, diğer kiracıların ve 3.tarafların uğrayabileceği her türlü muhtemel zarardan iş izni talep eden kiracı sorumludur.” denildiği görülmüştür.--------- D.iş Sayılı Dosyasının İncelenmesi: Celp olunan--------- D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde, Davacı --------- Şti. tarafından --------Ş. ile ----------Ş. aleyhine “Delil Tespiti” istemli dava açıldığı, Mahkemece yapılan görevlendirmeye istinaden İnşaat Mühendisi ----------, Tekstil Mühendisi ---------, Elektrik Mühendisi-------- oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03.01.2020 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde; “Delil tespitine konu olan yerin --------- ilçesi, --------- mahallesi, -------- caddesi, No:------- kapı numarasındaki -------- ---------- adlı işyeri olduğu anlaşılmıştır. İşyerinde yapılan keşif ve incelemelerde tespit edilen zarar, hasar ve deformasyonlar ile ıslanan ve bozulan giyim eşyaları, kamera ve ses sistemlerinin, üst katında bulunan “---------” adlı henüz açılmamış ve ticari faaliyete geçmemiş olan işletme içerisindeki inşai çalışmalardan kaynaklı olabileceği kuvvetle muhtemel addedilmiştir. ---------- adlı işyerinde tespit edilen hasar ve zararların bedelinin toplam (6.000 TL + 35.900 TL + 1.800 TL) = 43.700 TL olacağı hesaplanmıştır…” şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Stopaj Beyannamelerin İncelenmesi: ---------- Vergi Dairesi’nin 07.07.2022 tarih, ---------- Sayılı cevabi yazısı ekinde --------- Şirketi’ne ait 2019 yılı Ocak – Aralık ayları arası stopaj beyannameleri suretlerinin gönderildiği anlaşılmıştır. --------- Kayıtlarının İncelenmesi: -------- Başkanlığı--------- Müdürlüğünün 20.07.2022 tarih ve ---------- Sayılı cevabi yazısı ekinde ---------- Şirketi’ne ait işyeri tescil kaydı ve dönem bordroları evraklarının gönderildiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, şirketin 2019 yılı Aralık ayında 5 çalışanının bulunduğu, bu çalışanların prime esas kazanç tutarlarının 13.666,21 TL tutarında olduğu, Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, haksız eylemden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı vekilinin dava dilekçesinde, davacı ile davalı ---------Ş. arasında alt kira sözleşmesi olduğunu, 2019 yılı Aralık ayında davalı --------Ş.’nin kiracısı olan ---------Ş.’nin yapmış olduğu tadilat sebebiyle müvekkilinin kiracısı olduğu mağazada hasar meydana geldiğini, satışların yoğun olduğu indirim zamanında yaklaşık 9 gün dükkanın kapalı kaldığını, buna rağmen müvekkilinin tam kirayı ve ortak kullanım alanına ilişkin bedeli ödediğini iddia ederek, dükkanda meydana gelen zararlar, işçilerin zorunlu izne çıkarılmış olması, ciro kaybı ve ödenen kira bedellerinin toplamının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Davacı şirkete ait 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari kayıtların mali incelemesinde, defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu görülmüştür. Davacı şirketin öz kaynaklarının, 2018 yılında 415.602,71 TL, 2019 yılında 517.862,71 TL olduğu, Davacı şirketin, 2018 yılında 283.284,73 TL zarar, 2019 yılında 102.260,00 TL kâr etmiş olduğu görülmüştür. Tespit Dosyasında Tespit Olunan Zararlar Yönünden Değerlendirme: Dosyada mevcut bulunan ve-------- D.İş sayılı dosyasında yapılan görevlendirmeye istinaden İnşaat Mühendisi ----------, Tekstil Mühendisi ---------, Elektrik Mühendisi --------- oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03.01.2020 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde; “Delil tespitine konu olan yerin -------- ilçesi, ---------- mahallesi, ----------- caddesi, No:---------- kapı numarasındaki -------- -------- adlı işyeri olduğu anlaşılmıştır. İşyerinde yapılan keşif ve incelemelerde tespit edilen zarar, hasar ve deformasyonlar ile ıslanan ve bozulan giyim eşyaları, kamera ve ses sistemlerinin, üst katında bulunan “--------” adlı henüz açılmamış ve ticari faaliyete geçmemiş olan işletme içerisindeki inşai çalışmalardan kaynaklı olabileceği kuvvetle muhtemel addedilmiştir. -------- adlı işyerinde tespit edilen hasar ve zararların bedelinin toplam (6.000 TL + 35.900 TL + 1.800 TL) = 43.700 TL olacağı hesaplanmıştır…” şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır İnşaat Tadilat Zararları Yönünden Yapılan İnceleme; -------Ş.’nin alt kiracısı olduğu, davalı --------Ş.’nin ise kiraya verdiği “--------- Mahallesi, --------- Caddesi, --------” dükkan sahibi olduğu, 2019 yılı Aralık ayında --------Ş.’nin kiracısı olan davalı --------Ş.’nin yapmış olduğu tadilat sebebiyle dükkanını 01.12.2019 tarihinde su bastığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamındaki D.İş raporundaki 6.000 TL’lik inşaat tadilat hasar masraflarının olayın olduğu tarihteki rayiçlere uygun olduğu teknik bilirkişi tarafından değerlendirilmiştir. Tekstil Ürünlerindeki Zarar Yönünde Yapılan İnceleme; Dava dosyasına sunulan Davacı tarafından kullanılan dükkan 01/12/2019 tarihinde su basmış ve dükkanda --------- Esas sayılı dosyasından belirtilen hasar meydana gelmiştir. önceki bilirkişi incelemesinde tespit edilen zararlar ve fiyatlar 150 adet tshirt 1250 tl 2 adet eşofman altı, 150 Tl 1 adet yelek, 100 Tl 50 adet mont, 22.500 Tl 84 adet tshırt, 6300 Tl 3 adet ayakkabının 600 Tl TOPLAM 40.900-TL zarar gören ürünlerden olduğu, bilirkişi incelemesinde toplam 290 adet hasar gören ürün tespit edilmiş olduğu, 50 adet mont kuru temizleme sonrası satış fiyatı 100 TL 50 adet defolu mont fiyatı 5000 TL olup bu tutar toplam tutardan düşülecek olursa kalan toplam 40.900-5.000 TL = 35.900 Tl toplam zarar tespit edilmiştir. Yapılan incelemede, --------- Esas dosyası kapsamında tespit edilen değerlerin 01.12.2019 tarihi itibariyle kadir marufunda olduğu, kanaatine varılmıştır. Elektrik Tesisatı Yönünden İnceleme: 01.12.2019 tarihinde meydana gelen hasara istinaden yapılan incelemelerde elektrik tesisatı bakımından kasa bankosu üzerindeki elektronik cihazlarda (bilgisayar, kamera) olmak üzere toplamda 550,00 TL, su alması sebebiyle hasar görmüş slim led ampüllerin değişimi için ise 1.250,00 TL olmak üzere toplamda 1.800,00 TL hasar tespiti yapılmıştır. Davacı itirazen elektrik tesisatı ile ilgili tespit edilen hususlar yönünden herhangi bir olumlu olumsuz beyanda bulunmamışken, davalı --------- --------- sayılı delil tespitine ilişkin bilirkişi raporunda belirlenen 1.800,00 TL bedele itiraz etmiştirDosya kapsamında zararlarını giderildiği belli olmakla birlikte davacı tarafından elektrik tesisatı zararlarının giderilmesine ilişkin fatura vs.. bilgi belge dosyaya eklenmemiş olup, başkaca bir değerlendirme yapılamadığından taleple bağlı olmak üzere elektrik tesisatı yönünden hasar tarihi itibariyle 1.800,00 TL belirlenen bedelin kadri maruf olduğu değerlendirilmiştir. Davacının Mali Zarar Talepleri Yönünden: Ortak Alan ve Kira Bedeli Talebi Yönünden Değerlendirme: (Talep: 9 günlük- 18.000,00 TL) Davacı delili olarak dava dilekçesi ekinde sunulan faturalar incelendiğinde, davalı -------Ş. tarafından --------Ş. adına Aralık 2019 dükkan kira adı altında KDV dahil 44.250,00 TL ve Aralık 2019 Ortak Alan adı altında KDV dahil 17.873,46 TL olmak üzere toplamda 62.123,46 TL tutarında fatura düzenlendiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamına göre, işbu kira bedelinin davacı şirket tarafından ödenmediğine ilişkin herhangi bir beyan ve itiraz bulunmadığı, davacı şirket ile davalı --------- şirketi arasında imzalanan alt kira sözleşmesinde, asıl kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira tutarının alt kira sözleşmesi için de geçerli olduğu kararlaştırılmış olduğundan, davacı şirket tarafından Aralık 2019 döneminde kira ve ortak alan gideri olarak 62.123,46 TL tutarında ödeme yapmış olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu işyeri için 9 günlük kira ve ortak alan giderinin; 62.123,46 TL/30 gün= 2.070,78 TL * 9 gün= 18.637,00 TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin talebinin daha az olması nedeniyle, 18.000,00 TL’lik talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir. İşçilere Ödenen Maaş, -------- Ödenen Prim Ücreti ve Yemek Ücreti Talebi Yönünden Değerlendirme: (Talep: 9 günlük- 4.700,00 TL) Davacı vekili dava dilekçesinde, davaya konu zarar nedeniyle mağazanın 9 gün kapalı kaldığını, bu süre zarfında müvekkilinin işçilere zorunlu olarak ücretli izin vermek zorunda kaldığını, işçilere maaş ve yemek ücreti ödemesi ile --------- pirim ödemesi yaptığını iddia etmiştir. Dosyada mevcut ---------- kayıtlarına göre, davacı şirketin 2019 yılı Aralık ayında 5 çalışanının bulunduğu, bu çalışanların prime esas kazanç tutarlarının 13.666,21 TL tutarında olduğu anlaşılmıştır. Davacı şirket vekili tarafından her ne kadar ---------- Prim ödemesi ve ödenen maaş ücretini ayrı ayrı talep etse de, --------- ödemesinin maliyet olmadığı, işçiden kesilen ---------- ve işveren ---------- yükümlülükleri toplamını sorumlu sıfatıyla ödediğinden, işverenin brüt işçilik maliyetin her iki talep için hesaplanması gerektiği, bu sebeple 9 günlük ödenen maaş, --------- prim ödemesi hesabının aşağıdaki davacı şirkete ait ---------- no.lu yevmiye maddesi ile kayıtlardan tespit edildiği üzere brüt işçilik gideri 16.741,11 TL üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Dava konusu işyeri için Aralık 2019 döneminde 5 çalışanın bulunduğu, 9 günlük Brüt işçilik maliyeti 16.741,11 TL /30 gün = 558,04 TL * 9 gün= 5.022,34 TL olarak hesaplanmıştır Yemek Ücreti Talebi Yönünden: Davacı şirkete ait, dava konusu işyerinde Aralık 2019 döneminde çalışan 5 işçinin yemek ücreti talebine ilişkin yapılan hesaplamada, ilgili dönemde, yemek ücretinin KDV dahil 20,52 TL olarak belirlenmiş olduğundan; 5 kişi için 1 günlük yemek ücreti= 20,52*5 = 102,60 TL 5 kişi için 9 günlük yemek ücreti= 102,60 TL * 9 gün= 923,40 TL olarak hesaplanmıştır. 9 günlük, işçilere ödenen maaş, -------- prim ödemesi ve yemek ücreti talebi olarak 5.945,74-TL (5.022,34+923,40) olarak hesaplandığı, davacı şirketin talebinin daha az olması, taleple bağlılık gereği 4.700,00 TL’lik (3.500,00+1.200,00) talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir. Davalı Şirketlerin Sorumlulukları Yönünden Değerlendirme: Türk Borçlar Kanunu’nun 49.ve devamı maddelerinde haksız fiillerden doğan borç ilişkileri düzenlenmiştir. TBK m.49 hükmüne göre; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu maddeye göre haksız fiil sorumluluğunun şartları; “Hukuka aykırı bir fiil”, “Bu fiille bir şahsa verilen zarar” ve “fiilin işlenmesinde failin kusurlu olması” şeklindedir. Davalı ---------Ş. yönünden; Davacı vekili, davacının üst katında yer alan --------- mağazasında yapılan tadilat nedeniyle davacının iş yerinin ve ürünlerinin zarar gördüğünü, iş yerinin kapalı kaldığını, kar kaybının söz konusu olduğunu, işyeri kapalı kaldığı halde kira ödemek durumunda kalındığını ve yine işyeri kapalı olmasına rağmen işçilerine maaş, yemek ücreti ve işçilerin --------- primlerinin ödendiğini iddia etmiştir. Davalının yukarıda özetlenen ve kanundan doğan sorumluluklarının yanında, davalılardan ---------Ş. ile akdettiği 01.12.2019 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin Bölüm B Genel Şartlar kısmının 11.maddesi ve AVM Kiracı İş İzin Formu’nun 2.Genel Hükümler bölümünde düzenlenen hükümler uyarınca da davacıya karşı dava dilekçesindeki tüm talepler yönünden sorumludur. Davalılar -------Ş. ve --------Ş. yönünden: Dosyaya sunulan kök kira sözleşmesi olan 21.02.2013 tarihli sözleşmenin Bölüm B Genel Hükümler kısmının 17.1.maddesinde, kiraya verenin kiralanan işyerini kira sözleşmesi boyunca kiracının kullanımına sunmakla yükümlü olacağı düzenlenmiştir. Sözleşmenin Bölüm B Genel Hükümler kısmının Kiraya Verenin Hakları başlıklı 15.6.maddesinde; “Alışveriş merkezinin faaliyetinde kiraya verenden kaynaklanmayıp, herhangi bir sebeple ortaya çıkan ara vermeler (Bölüm B madde 20’de anılan mücbir sebepler hariç), makul bir sürede ortadan kalkmaları koşuluyla kira ödeme yükümlülüğüne halel getirmeyecektir.” denilmiştir. Taraflar arasındaki ek protokol ve alt kira sözleşmeleri de işbu sözleşmeye atıf yapılarak düzenlenmiştir. Gerek taraflar arasındaki sözleşme hükümleri; gerek TBK’nın 301.maddesi (Kiraya verenin borçları) uyarınca davacı, kiraladığı işyerini 9 gün boyunca kullanamamış; bu haliyle davalıların sözleşmeye ve kanuna aykırı eylemleri söz konusu olmuştur. Bu haliyle, davacının işyeri kapalı olduğu halde ödemek zorunda olduğu 9 günlük kira bedeli ve ortak alan bedeline ilişkin olarak davalı --------Ş. ile birlikte diğer davalılar ---------Ş. ve ----------Ş. de bu zarar yönünden birlikte ve müteselsilen sorumlu olacaklardır. Sonuç olarak; Davacı şirkete ait 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Değişik İş Tespit Dosyasında Tespit Olunan Zararlar Yönünden: 6.000 TL’lik inşaat tadilat hasarların, 35.900 TL tekstil ürünleri zararının olayın olduğu tarihteki rayiçlere uygun olduğu, 01.12.2019 tarihinde meydana gelen hasara istinaden yapılan incelemelerde elektrik tesisatı bakımından kasa bankosu üzerindeki elektronik cihazlarda (bilgisayar, kamera) olmak üzere toplamda 550,00 TL, su alması sebebiyle hasar görmüş --------- değişimi için ise 1.250,00 TL olmak üzere toplamda 1.800,00 TL hasarı olmak üzere toplam 43.700 TL’lik hasarın D.İŞ dosyasındaki tespitlerin aynı şekliyle kadri maruf olduğu, Ortak Alan ve Kira Bedeli Talebi Yönünden: Dava konusu işyeri için 9 günlük kira ve ortak alan giderinin; 62.123,46/30= 2.070,78 TL * 9 gün= 18.637,00 TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin talebinin daha az olması nedeniyle, 18.000,00 TL’lik talebinin yerinde olduğu, İşçilere Ödenen Maaş, ---------- Ödenen Prim Ücreti ve Yemek Ücreti Talebi Yönünden DeğerlendirmeCiro Kaybı Talebi Yönünden Değerlendirme: Dava konusu işyeri için 9 günlük kâr kaybının 1.843,81 TL olarak hesaplandığı, Dava konusu işyeri için 9 günlük işçilere ödenen maaş ücreti, --------- prim ödemesi ve yemek ücreti talebi olarak 5.945,74 TL (5.022,34+923,40) olarak hesaplandığı, davacı şirketin talebinin daha az olması nedeniyle, 4.700,00 TL’lik talebinin yerinde olduğu Davalı Şirketlerin Sorumlulukları Yönünden Değerlendirme: Davalı --------Ş.’nin haksız fiil ve davalı ---------Ş. ile arasında imzalanan kira sözleşmesi hükümleri uyarınca davacının hesaplanan tüm zararları yönünden sorumlu oldukları, davacının kira bedeli ve ortak alan kira bedeline ilişkin olarak davalı -----------Ş. ile birlikte diğer davalılar ----------Ş. ve ----------Ş. de bu zarar yönünden TBK ve kira sözleşmeleri hükümleri uyarınca birlikte ve müteselsilen sorumlu olacakları değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1-50.243,81 TL'nin davalı ---------Ş.ve ----------Ş.'nden 01/12/2019 tarihinden itibarin işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-18.000,00 TL'nin davalı ---------Ş.ve ---------Ş.ve ---------Ş.'nden 01/12/2019 tarihinden itibarin işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 4.661,73-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 1.270,57-TL peşin harçtan mahsubu ile 3.391,16 TL'nin talep halinde davacı tarafa iadesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 1.270,57-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 11.223,50-TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre; 10.922,17-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, artan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 7-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı vekilleri lehine takdir olunan 6.156,19 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE, 8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.360-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul-red oranına göre 1.323,49 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, kalan 36,51-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Dair tüm taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345/1.maddesi uyarıca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/07/2024

Atıf: İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/693, K. 2024/548, T. 09.07.2024, www.arakarar.com/karar/istanbul-anadolu-4-asliye-ticaret-mahkemesi-2021-693-e-2024-548-k-e80a9590292c