İlk Derece Mahkemesi 2021/641 E. 2023/895 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/641 Esas - 2023/895 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/641 Esas KARAR NO : 2023/895

DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/11/2021 KARAR TARİHİ : 26/12/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : 31/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15-22 Mart 2020 tarihinde davacının üyesi olarak bulunduğu ... Gıda Top. Sit. Kat Malikleri Yönetim Kurulu Başkanlığı ile ... Tur Turizm Tic. ve San. A.Ş. Arasında yurtdışı iş gezisine ilişkin hizmetin sağlanması amacıyla sözleşme akdedildiğini, işbu sözleşmesi gereğince müvekkilinin, davalılardan ... Tur Turizm Tic. ve San. A.Ş.'ye sözleşme kapsamında yer alan ödemeleri gerçekleştirdiğini, söz konusu ödemelere ait dekont ve faturaların dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, sözleşme gereği katılımcılar adına ... Sigorta A.Ş. nezdinde 88818997/0 poliçe numaralı Yurtdışı Seyahat Sigortası yapılmış olup, işbu poliçe dahilinde teminat altında bulunan müvekkilinin zararlarından davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, söz konusu poliçede Mücbir Sebeple Katılımcının Tur İptalinin teminat altına alındığını, mücekkilinin gerek acentenin hizmet kusuru sebebiyle gerekse corona virüs (covid-19) olarak bilinen bulaşıcı hastalığın dünya genelinde yaygınlaşmasına bağlı olarak gelişen mücbir sebep nedeniyle yurt dışı çıkışlarının yapılamaması sebebiyle maddi zararının meydana geldiğini beyanla 1.000 TL maddi tazminatın 15/03/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi(teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) ve diğer davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin 27/10/2023 tarihli dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde talep edilen 1.000,00 TL maddi tazminat bedelinin 500,00-TL'sinin seyahatin gerçekleştirilmemesi sebebiyle uğranılan maddi zarara, 500,00 TL' sinin ise ücret iadesine ilişkin olduğunu bildirmekle birlikte; ücret iadesine ilişkin maddi tazminat bedelini 33.597,00-TL olarak belirledikleri görülmüştür. Davalı ... Turizm vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki/sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin diğer davalı ... firması ile arasındaki ilişkide tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının olmadığını, bu açıdan davanın reddinin gerektiğini, beyanla davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmaması sebebiyle davanın usulden, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ilişki bulunmaması, müvekkilinin edimlerini eksiksiz yerine getirmesi ve müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmaması nedenleriyle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bahsi geçen poliçeden dolayı sorumluluklarının üst limiti tur bedelini aşmamak kaydı ile 3.000 Euro olduğunu, dosyaya sunulan, taraflar arasında kurulan sözleşmeye göre tur bedeli 2.000 USD olarak belirlendiğini, bu halde sorumluluklarının katılımcı başına tur bedeli ile sınırlı olup sözleşmeye göre kişi başı 2.000-USD olduğunu, teminat limitini bildirmelerinin talebin sigorta kuvertürü altında olduğu anlamına gelmediğini, salgın hastalığın, seyahat sigortası genel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu, Covid-19 virüsünün mücbir sebep olmadığını, 15-22 mart tarihleri arasında seyahat yasağı olmadığından seyahatin gerçekleştirilebileceğini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tur tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER -Dava dışı ... ile ile davalı ... şirketi arasında yapılan sözleşme örneği -Banka hesap hareketleri -Sigorta poliçe örneği -Dava dışı kurumlarla yapılan yazışma örnekleri -Bilirkişi Raporu DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; paket tur sözleşmesi ve sigorta poliçesine dayalı olarak sözleşmeye konu seyahatin gerçekleşmemesi nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Sigorta mevzuatından kaynaklı hesap uzmanı, mali müşavir ve turizm bilirkişilerinden oluşturulan heyet tarafından tanzim edilen 11/05/2023 tarihli kök raporda özetle; "...Dava dışı ... Gıda Top. Sit. Kat Malikleri Yönetim Kurulu Başkanlığı ile Davalı ... Tur Turz. Tic. Ve San. A.Ş. arasında 15-22 Mart 2020 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'ne KOSGEB Destekli organize edilecek olan iş gezisine katılacak olan üyeleri arasında Amerika İş gezisi için sözleşme imzalandığı, Davalı ... Tur Turz. Tic. Ve San. A.Ş. tarafından 15-22 Mart 2020 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'ne gidecek katılımcılar ile ilgi olarak 17.02.2020 tarihinde Davalı ... Sigorta A.Ş.'nden Yurtdışı Seyahat Sigortası Exclusive Poliçesi 24 kişi adına düzenlendiği, Diğer Sigortalılar arasında Davacı ...'nunda bulunduğu, Sigorta poliçesi kapsamında düzenlenen Poliçeye eki Özel Şartlar Kitapçığında “Seyahat Acentesinin İflası/ Seyahat Acentesinden Kaynaklanan Hizmet Kusurları” bölümünde “tur bedelinin kısmen veya tamamen ödenmesi (satışı) ile başlar ve katılımcıların turu tamamlamaları ve başlangıç noktasına dönmeleri ile sona erer” hükmü bulunduğu, yine aynı kitapçığın Mücbir Sebeplerle Katılımcının Tur İptali kısmında ise “Katılımcının, seyahat acentesine bir ödeme yapmış olması kaydıyla” hükmünün yer aldığı, ... Turzm Sey Or. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2020 ve 2021 yılına ait Yasal Defterlere ilişkin incelemeler asıl defterler üzerinden yapılmış olup, davalı şirkete ait ticari defterlerin 6102 sayılı TTK'nın 64.maddesinin 3.Fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdikleri usulünce ve zamanında yapılmış olup, 6102 Sayılı TTK'nun 64.maddesinde belirtilen sürelerde yasaya uygun olarak yapıldığı tespit edildiği, davalı ... Turzm Sey Or. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterleri üzerinde Davalı ...Tur Turz. Tic. Ve San, A.Ş.'nden bilet satışına ilişkin olarak alınan avansın Davalı ... Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş. iade edilerek Davalı ... Ltd. Şti.'nin Davalı ... A.Ş. borcunun bulunmadığı, davacı ...”nun Davalı ...Tur Turz A.Ş.'ne yapmış olduğu ödemeye ilişkin dava dosyasında herhangi bir belgeye rastlanılmadığı, Davacı tarafından Davalı ...A.Ş.'ne yapılan ödemeyi gösterir banka ekstresi ve bu ödemeyi takip eden bir yıllık dönem içerisinde bankadan alınacak onaylı ekstreleri ile Davalı ... A.Ş. Tarafında ödemeye ilişkin iade işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespit edilebilmesi için Davalı ... A.Ş.'nin 01.01.2020-31,12.2020 tarihleri arası Halk Bankası Kızılay Şubesinde bulunan hesap ekstrelerinin taraflarına sunulması durumunda tespit yapılabileceği" hususları belirtilmiştir. Bilirkişi rapor doğrultusunda bilirkişilerce istenilen banka ekstreleri temin edilerek ek rapor tanzimi istenilmiştir. Aynı bilirkişi heyetince tanzim edilen 16/10/2023 tarihli ek raporda özetle; "...Davacı ...'nun Davalı ...Tur Turz A.Ş.'ne yapmış olduğu herhangi bir ödemeye rastlanılmadığından Husumetin takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenin olduğu, Poliçede sigorta teminatının kişi başına 3.000€ ile sınırlı olduğu dava tarihi itibariyle 3000 Euro 33.597,00 TL olduğu görüldüğü,.." hususları bildirilmiştir. Toplanılan deliller ve bilirkişi tespitleri doğrultusunda; Dava dışı ... Gıda Top. Sit. Kat Malikleri Yönetim Kurulu Başkanlığı ile Davalı ... Tur Turz. Tic. Ve San. A.Ş. arasında 15-22 Mart 2020 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri'ne KOSGEB Destekli organize edilecek olan Amerika İş gezisi için sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında iş gezisine gidecek olan katılımcılar ile ilgili olarak 17.02.2020 tarihinde Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde "Yurtdışı Seyahat Sigortası Exclusive" Poliçesi düzenlendiği, poliçenin 24 kişi adına düzenlendiği, listede yer alan sigortalılar arasında davacının da bulunduğu, sigorta poliçesi özel şartları kapsamında “Seyahat Acentesinin İflası/ Seyahat Acentesinden Kaynaklanan Hizmet Kusurları”nın da teminat altına alındığı, bununla birlikte teminat kapsamı bakımından katılımcı tarafından tur bedelinin kısmen veya tamamen ödenmesi gerektiğinin düzenlendiği ve poliçe limitinin kişi başına seyahat bedeli ile sınırlı olmak kaydıyla 3.000€ olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte dosya kapsamına temin edilen banka hesap hareketleri incelendiğinde, davacı tarafından veya davacı adına, davalı Davalı ... Tur Turz A.Ş.'ne yapılmış ödeme kaydına rastlanılmamıştır. Davacı vekili 27/10/2023 tarihli talep arttırım dilekçesinde, dava dilekçesinde talep edilen 1.000 TL maddi tazminatın 500,00 TL'sinin ücret iadesine ilişkin olduğu, 500,00 TL'sinin ise munzam zarara ilişkin olduğu yönünde açıklamalarda bulunmuş ise de; dava dilekçesinde ve mahkememizce kuruşlandırma hususunda verilen süreye istinaden sunulan 19/11/2021 tarihli beyan dilekçesinde, bu yönde bir iddia ve anlatım bulunmadığı aksine 19/11/2021 tarihli kuruşlandırma dilekçesinde, tazminatın tek bir kalem olarak talep edildiğinin açıklandığı görülmüştür. Yine talep artırım dilekçesinde ücret iadesi talebinin 33.597,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Sonraki aşamada ileri sürülen munzam zarar iddiasının 6100 Sayılı HMK'nın 141. Maddesi anlamında "iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi" niteliğinde olacağının kabulü gerekir. Davalıların açık muvafakati bulunmayıp, davacı yanın bu hususta ıslaha da başvurmadığı görülmekle; davacının bu yöndeki iddiasının 6100 Sayılı HMK'nın 141. Ve 319. Maddeleri çerçevesinde eldeki davada dinlenemeyeceği, davacı tarafından ayrı bir dava ile ileri sürülmesinin mümkün olabileceği sonucuna varılmıştır. Yapılan açıklamalar kapsamında, bedel iadesine ilişkin istem ele alındığında; davacı tarafından sözleşme kapsamında davalı ...'e ödeme yapıldığı ispatlanamamıştır. Bu yönde davacı vekili tarafından ödeme belgesi olarak nitelendirilen ve delil olarak dayanılan dava dilekçesi ve 25/05/2023 Tarihli dilekçe ekindeki makbuzun, davalı şirket tarafından tanzim edilmediği, ödemenin delili veya delil başlangıcı olarak nitelendirilemeyeceği yine hesap hareketlerinde de davacı adına yapılan herhangi bir ödemeye rastlanılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla bedel iadesi istemi yerinde görülmemiş ispatlanamayan davanın reddi gerekmiştir. Diğer yandan, dava konusu sübjektif hak(dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf sıfatı(husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur. Aynı yönde Yargıtay HGK'nın 27.11.2013 gün, 2013/439 Esas ve 2013/1595 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemez. Dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Taraf sıfatına ilişkin anlatılanlar doğrultusunda, davalılardan ... Turizm şirketi yönünden yapılan değerlendirmede; davacı ile davalı ... Turizm arasında herhangi bir akdi ilişki kurulmadığı, davacı tarafından davalı ...'ne doğrudan bir ödeme yapılmadığı gibi diğer davalı ... tarafından ...'ne aktarılan/yapılan ödemelerin kendi aralarındaki akdi ilişkiye istinaden yapıldığı, davalı ... tarafından davacıya karşı herhangi bir edim üstlenilmediği, bu itibarla eldeki davada, davalı ... şirketinin pasif husumetinin(davalı sıfatının) bulunmadığı anlaşılmakla adıgeçen davalı yönünden davanın sıfat yokluğu sebebiyle reddi gerekmiştir. Sonuç olarak davacı tarafından davalılar ... Sigorta AŞ ve ... Tur Turizm Tic. Ve San. AŞ. aleyhine açılan davanın sübut bulmadığından reddine, diğer davalı ... Turizm...Ltd. Şti aleyhine açılan davanın, pasif husumet (davalı sıfatı) yokluğu sebebiyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davacı tarafından davalılar ... Sigorta AŞ ve ... Tur Turizm Tic. Ve San. AŞ. aleyhine açılan DAVANIN REDDİNE 2-Davacı tarafından davalı ... Turizm...Ltd. Şti aleyhine açılan DAVANIN, pasif husumet (davalı sıfatı) yokluğu sebebiyle REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 625,3-TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 355,45-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 4-Davalı ... Sigorta AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine, 5-Davalı ... Turizm...Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ve ret sebebi ayrı olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca ve 3.Maddesi de nazara alınarak 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Turizm...Ltd. Şti'ye verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1360-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı,davalı ... Turizm, Davalı ... Sigorta vekillerinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023