İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/27 E. 2024/195 K.

T.C. İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/27 Esas KARAR NO : 2024/195

DAVA : Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/12/2012 KARAR TARİHİ : 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... nolu patentin (dava dilekçesinde “...” olarak anılmıştır), dhvalı adına tescilli olduğunu, ... nolu Avrupa Patentinin Türkiye validasyonu olduğunu, “...” patenltinin eşdeğerlerinin ABD'deki seyrinin farklı olduğunu, Amerikan Patent Ofisi (USPT ) tarafından patentlenmeye layık görülmeyen söz konusu başvuruların (...) ..., ... ve ...) reddedildiğini, ... dokümanı ele alındığında, “...” patenlinin yenilik ve buluş basamağı kriterlerini taşımadığını, ilgili alanda uzman kişinin ... dokümanından şu çıkarsamayı Yapacağını; “yüksek yoğunluklu sentetik materyallerin kapsül kabuğu için kullanılması sayesinde tiyotropiyum inhalerlerde daha iyi ürün stabikesi elde edilebilir”; ... dokümanında kapsül içeriği olarak açıklanan aktif maddeler arasında fiyofropiyumun da yer aldığını, “...” patentinin yeni olmadığı gibi buluş basamağı! içermediğini ve hükümsüz kılınması gerektiğini iddia ettiğini, davalıya ait ... sayılı patentin hükümsüzlüğüne ve 3. şahıslara devrinin önlenmesi|için ihtiyati tedbire karar verilmesini ve mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili oldukları firmanın dünyanın başlıca 20 ilaç şirketinden biri olduğunu, söz konusu insan ve hayvan ilaçları için yüksek tedavi değeri olan yepyeni ürünlerin araştırma, geliştirme, üretim ve pazarlamasına adadığını, ilaç alanında güçlü bir portföye sahip olduğunu, Davalının patentinin tüm istemlerinin yeni ve tekniğin bilinen durumunu aştığını, Davacının, dava konusu patentin eşdeğeri olduğunu iddia ettiği ..., ... ve ... numaralı başvuruların istemlerinin, dava konusu patentin iştelnleri ile birebir olmadığını, koruma kapsamlarının birbirinden farklı olduğunu, bu patentlerin dava konusu patentin eşdeğeri olmadığını, ilgili US patent başvurularını patent almamasına dayanılarak dava konusu patentin de patentlenebilir olmadığının İddia edilemeyeceğini, davalının başvuru aşamasında ...'ya cevap vermeyerek göz konusu patentlerin başvuru sürecini tamamlamadığını ve başvuruların düştüğünü, ...sayılı dokümanda buluşun ana öğretisinin, başlık ve gövde kısımlarının kalınlık, sertlik ve su buharı geçirgenliği gibi özelliklerin ayarlanması ile daha sağlam bir kapsül üretilmesi olduğunu, söz konusu dokümanda korunan kapsülün inhalasyon için uygur her türlü farmasötik maddeyi ve çok çeşitli etkin maddeyi içine almaya uygun olduğuna değinildiğini, burada hazırlanan yardımcı madde ile karışım halinde tiyotropiyum tozu içeren bir kapsüle ilişkin olan farmasötik formülasyonun stabil ve tiyotropiyum için etkili olduğuna ilişkin deneysel verilerin bulunmadığını,...sayılı dokümanda ne kapsül materyalinin nem içerik yüzdeleri ne de yardımcı madde ile karışım halinde aktif madde olarak tiyotropiyum içeren bir toz karışımı ile bulunmadığını, bu nedenle söz konusu dokümanın ... sayılı patentin yeniliğini etkilemediğini, buluş basamağı incelemesine ilişkin dikkate alınması gereken temel bilgiler, buluşun bilinen teknikten aşikar şekilde çıkarılamaması ve problem çözüm yöntemine ilişkin bilgiler verildikten sonra, ... patentin buluş basamağına sahip olduğunu iddia ederek, bu nedenle haksız açılan davanın reddi ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVABA CEVAP: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalının “30.05.2013 tarihli cevap dilekçesindeki iddiasının aksine, dava konusu patentin yenilik ve buluş basamağını ortadan kaldıracak çok sayıda dokümanın dahil olduğunu, söz konusu dokümanların replik dilekçesi ekinde ... sunulduğunu, örneğin ... dokümanın doğrudan yenilik yok edici bir bir doküman olduğunu, İsveç Patent Ofisinin görüşünün de dava konusu patentin yenilik ve buluş basamağına haiz olmadığı yönünde olduğunu, iddia ederek ... sayılı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. İKİNCİ CEVAP: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu patentten kismen vazgeçmekisinirlandırmak amacıyla TPE'ye başvurduğunu, bu nedenle bu başvurunun neticesinin beklenmesi gerektiğini, bu başvurunun kabulü halinde davacının başvurusu sonucu sınırlandırılacak olan patentin huzurdaki yargılamanın esasını oluşturması gerektiğini, davacımını, dava konusu patentin eşdeğeri olduğunu iddia ettiği ..., ... ve ... numaralı başvuruların reddedildiği iddiasının yanlış olduğunu, söz konusu başvuruların reddedilmediğini, bilakis terkedildiğini, ... sayılı dokümanın ... sayılı patentin yeniliğini etkilemediğini, davacının, ... patentlenebilirlik raporunda yer alan bulgulara ve argümanlara güyendiğini, zira kendisinin tam ve bütünsel bir yorumunun bulunmadığını, geçerlilik rn nün Ek 1-13 belgelerine dayandığını ve fakat Ek-1 olarak belirtilen belge yerine... sayılı başvurunun kullanıldığını, burada söz konusu Alman patent başvurusunun davacıya ait ... belgesinin rüçhanı olduğuna dikkat edilmesi gerektiğini, Davalının feragat ettiğini, halihazırda 551 sayılı KHK madde 135 uyarınca istem 1-2 ve 8-10'dan TPE nezdinde değiştirilen mevcul davaya temel teşkil etmesi gereken istemlerin surlul: uğunu, bu talep nedeni ile davacının iddia ve argümanlarının eski istemler 12 ve 8-10'la ilgili olanlarının geçersiz hale geldiğini, istem bakımından mevcut kısıtlamanın spesifik unsurları içerdiğini ve bunların patentlenebilirlik analizine tutulması gerektiğini ancak, İsveç raporunda böyle bir analizin yapılmadığını, ... ve ... belgelerinin dava konusu patentle hiçbir ilişkisi bulunmadığını, bu dokümanların aksine teknikte uzman kişiyi dava konusu patente ait buluştan uzaklaştırdığını, bu dokümanlardaki açıklamalarda “sert jelatinden yapılmış kapsül maddelerinin toz inhalerler için uygun olmadığının” belirtildiğini, tekniğin bilinen durumuna dahil dokümanların i) tiyotropiyum içeren kapsüller, ii) PEG ile karışını halinde jelatin veya selüloz türevlerinden yapılmış kapsüller, iii) %15 TEWS'den dâha düşük neme sahip kapsüller unsurlarını içermediğini, dava konusu patentteki buluşun amacının, tiyotropiyum bromüre spesifik olarak tiyotropiyum brdğmürün stabilite ve yüksek doz doğruluğunu garanti eden bir ürün sunmak olduğunu, bu etken maddenin kuvvetli ve uzun süre etki sağlaması nedeniyle etkinlik için çok küçük miktarlar gerektireceğini, bu durumun kullanım sırasında belli güçlükler arz ettiğini, tekniği bilinen durumuna dahil dokümanların tiyotropiyum bromür ile ilgili problemlerle ilgilenmediğini, Tekniğin bilinen durumuna dahil en yakın belgenin... olduğunu, anbak, bu dokümanın da yukarıda i-iii'de verilen unsurlatı içermediğini, bu farklılıkların teknik etki ortaya çıkardığını, bu etkilerin destekleyici deneysel veriler ile ortaya konulduğunu, eksipiyan olarak glukoz yerine laktoz kullanımının akciğerlere verilen partikül fraksiyonunu artırdığının “Veri Raporu”nun 4 nolu sayfasındaki tabloda ortaya konulduğunu, eksipiyan seçiminin akciğerlere ulaşan dozun yanı sıra kullanımdaki tekrarlana bilirliği maksimize ettiğini, tiyotropiyum ve diğer materyallerin değişik ...'lerle temas etmesinin maddenin kimyasal degradasyonu problemine yol açtığını bu nedenle geçimlilik (compatibility) çalışmalarını gerçekleştiren teknik alanda uzman kişinin geçimlilik problemlerinden dolayı kapsül materyallerinde ... kullanmayı düşünemeyeceğini, %10'dan daha düşük su içeriğine sahip ... kapsüller içerisinde laktoz ile birlikte kapsüllenen tiyotropiyumun degradasyon karşılaştırması sonucunda söz konusu degradasyonun ... kapsülünde jelatine kıyasla daha az olduğunun görüldüğünü, ... kapsüllerinin, özellikle de ... kapsüllerinin, jelatin kapsüllerine göre daha az doz kullanımına (...) ve fakat daha yüksek ... oranına sebep olduğunu, Son olarak deney 5'in, iki farklı patikül büyüklüğünde laktoz kullanımının mikronize ... ilavesine bağlı etkisini gösterdiğini, deneylerin,... kapsüllerinde sunulan dozun (...) daha düşük olduğunu ve ...'nin muhafaza edildiğini gösterdiğini, ... oranının, ... kullanımı ve mikronize laktoz kullanımı ile arttığını bunlar göz önünde bulundunulduğunda, yeni istemde açıklanan kapsüllerin sunulan teknik problemi çözdüğünü, 1 nolu istemde tanımlanan buluşun aşikar olmadığını, iddia etmiş ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; ...sayılı patentin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Davalı adına tescilli dava konusu ... sayılı patentin patent tescil belgelerinin, başvuru ve tescil tarihlerinin, tarifnameler, istemler, resimler ile varsa lisans ve devir belgelerinin onaylı suretlerine ilişkin tescil kayıtları TPMK'dan celp edilmiştir. Tensip zaptı ara kararı ile davalı adına tescilli ... sayılı patentin dava sonuçlanıncaya kadar 3.şahıslara devrinin önlenmesi için sicil kaydına tedbir konulmasına karar verilmiştir. Taraf delillerinin ibrazına müteakip tahkikat aşamasında mahkememizin 26/05/2015 tarihli celsesinde; davalı tarafın daha önce 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye göre TPMK nezdinde değişiklik başvurusunda bulunması ve daha sonra da ...maddesi gereğince daraltma yoluyla istem değişikliğinde bulunulduğundan ve bu değişikliğin de bizzat TPMK nezdinde değişiklik yapılmadan mahkemede yapılmasını iddia etmesi ile Avrupa Patent Sözleşmesine göre verilen Avrupa patentlerinin hükümsüzlük davasında KHK hükümleri değil EPC hükümlerinin uygulanması nedeniyle davalı vekilinin hem KHK hükümlerine göre hem de ...'ye göre olan taleplerinin incelenmesine karar verilmiştir. Mahkememizin ... tarihli celsesinde; ....madde gereğince dava sırasında patent sahibine patentini daraltma hakkı tanınması, ancak daraltmanın mahkeme tarafından değil patent vermeye yetkili ilgili ofisce yapılması gerektiği anlamında olup bu daraltmanın doğrudan mahkeme tarafından istem değişikliği şeklinde yapılması mümkün olmadığından davalı vekiline TPMK nezdinde bu hakkını kullanması için başvuru için 1 aylık süre verilmesine, TPMK nezdindeki prosedürün sonuçlanana kadar yargılamanın bekletilmesine, istem değişikliği yapıldıktan sonra değişen istemlerin mahkememize gönderilmesi için TPMK 'ya müzekkere yazılmasına karar verilmiş ve dava konusu ... sayılı patent için, ... uyarınca yapılan sınırlandırma işlemi sonucunda kayda alınan son istem seti TPMK'dan celp edilmiştir. HMK'nın 266. maddesi gereğince patentin yenilik ve buluş basamağını içerip içermediğinin tespiti noktasında uyuşmazlığın çözümünün hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektirmesi nedeni ile bilirkişi raporunun alınması gerekmiştir. Mahkememizce görevlendirilen Kimya Mühendisi Patent uzmanı ... , Farmasötik Kimya uzmanı bilirkişisi ... ve Farmasötik Teknoloji uzmanı ... tarafından düzenlenen 29/01/2015 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davaya konu ... sayılı patentin davanın açıldığı tarih itibariyle geçerli olan ... nolu istemlerin yeni olduğu, ancak buluş basamağı niteliğine sahip olmadığı, Davacının, dava konusu patentin ... nolu istemlerinden vazgeçme talebi neticesinde yeniden doğduğu iddia edilen ... nolu istemlerden, ... nolu istemin içerdiği unsurlar itibariyle davanın açıldığı tarih itibariyle geçerli olan ... nolu isteme, ... nolu istemin ise içerdiği unsurlar itibariyle, davanın açıldığı tarih itibariyle geçerli olan... nolu isteme karşılık geldiği dolayısıyla kısmi vazgeçme talebi neticesinde, yeniden oluştuğu iddia edilen ... nolu istemlerin de yeni olduğu, ancak buluş basamağı niteliğine sahip olmadığını, dava konusu patentin hükümsüzlüğünün gerektiğinin sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilmiş olup Kimya Mühendisi Patent uzmanı ... , Farmasötik Kimya uzmanı bilirkişisi ...ve Farmasötik Teknoloji uzmanı ...tarafından düzenlenen 06/10/20217 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; dava konusu patentin bağımsız istemleri 1 ve 5'in ve bunlara bağımlı istemlerin yeni olduğunu, 1-10 arası istemlerin buluş basamağına sahip olmadığının sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce ikinci kez yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilmiş olup Türk Patent Sınai Mülkiyet uzmanı..., Farmasötik Teknoloji uzmanı ...ve Farmasötik Teknoloji uzmanı ... tarafından düzenlenen 01/09/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Dava konu ... sayılı patentin ... nolu istemlerin yenilik ve buluş basamağı niteliğine sahip olduğunun sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında ayrı bilirkişi heyetleri tarafından hazırlanan raporlardaki buluş basamağına yönelik farklı değerlendirmelere ilişkin çelişkinin giderilmesi amacı ile üçüncü kez yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilmiş olup (... FSHHM talimat marifeti ile) Türk Patent Sınai Mülkiyet uzmanı ..., Farmasötik Teknoloji uzmanı...ve Farmasötik Teknoloji uzmanı ... tarafından düzenlenen 20/02/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davaya konu ... sayılı patentin ...nolu istemlerin yeni ve buluş basamağı kriterine haiz olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin 02/11/2023 tarihli dilekçesi ile; huzurdaki davada hükümsüzlüğü talep edilen müvekkiline ait ... sayılı patentin koruma süresinin 27/05/2022 tarihi itibariyle sona erdiğini, bu nedenle davacının huzurdaki işbu davayı devam ettirmekte hukuki yararı kalmadığı dikkate alınarak, bilirkişi raporu alınması yönünde verilen ara karardan rücu edilmesi ve davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiği, Mahkememizce 30/11/2023 tarihli ara karar ile; "...Dosya kapsamında davalı vekilinin bilirkişi raporu alınması yönünde verilen ara karardan rücu edilmesi ve davanın usulden reddini talep ettiği 02/11/2023 tarihli dilekçesi ile davanın usulden reddini talep ettiği anlaşılmakla, dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: 1- Davalı vekilinin dilekçesinin davacı vekiline tebliğine, 2-Davacı vekili tarafından dilekçeye karşı beyanda bulunmak üzere 2 haftalık süre verilmesine, 3-Davalı vekili talebinin davacı vekili tarafından beyanda bulunduktan veyahut beyan süresi geçtikten sonra değerlendirilmesine, 4-Ara kararın taraf vekillerine tebliğine..." şeklinde karar verildiği, ara kararın tebliğ edildiği, davacı vekilinin 18/12/2023 tarihli dilekçesi ile; davalı tarafın 02/11/2023 tarihli beyanlarına cevaplarını ve itirazlarını sunduğu görülmüştür. Tetkiki neticesinde TPMK'ya yazı yazılarak ... sayılı patentin koruma süresinin 27/05/2022 tarihi itibariyle sona erip ermediği hususunda bilgi verilmesinin istenmesine karar verilmiş olup 04/03/2024 tarihli yazı cevabında hükümsüzlüğü talep edilen patentin 20 yıllık koruma süresinin 21/06/2022 tarihinde sona erdiği bilgisinin verildiği görülmüştür. Dolayısıyla hükümsüzlüğü talep edilen patentin 20 yıllık koruma süresinin yargılama sırasında sona erdiği kurum kayıtları ile tespit edilmekle huzurdaki davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle konusu almayan davanın esası hakkında karar tesisine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. Bununla birlikte esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri talebi yönünden uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin; '' (1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. '' düzenlemesi gereğince davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumlarının tespit edilmesi gerekmekle ... Nöbetçi FSHHM' ye talimat yazılarak en son görevlendirilen 3 kişilik bilirkişi heyetinden yanların kök rapora yönelik beyan ve itirazları ile özellikle rapora karşı sundukları yazılı beyanların ve belgelerin gerekçeli şekilde değerlendirilerek yargılama ve kanun yolu aşamalarında raporun hukuka uygun şekilde nitelendirilebilmesi bakımından İstinaf ve Yargıtay uygulaması da dikkate alınarak itirazların karşılanması için denetime açık ve karar vermeye elverişli ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiştir. Son görevlendirilen bilirkişi heyetinin hazırladığı 24/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında özetle; davaya konu ... sayılı patentin 1-10 nolu istemlerin yenilik ve buluş basamağı kriterine hâiz olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Tahkikatta gelinen aşamada tüm delillerin değerlendirilmesi ve ayrı heyet raporları arasındaki çelişkinin son tarihli kök ve ek rapor ile giderilmesi ve hükme esas alınmaya elverişli olması neticesinde; dava konusu ... sayılı patent belgesinin, ... kapsamında 27/05/2002 tarihinde yapılan ... nolu Avrupa patent başvurusunun tescil işlemleri neticesinde, ... numara ile tescil edilen Avrupa Patenti olup Türkiye’de yayınlandığı, davalının “İnhalasyon kapsülleri” başlıklı buluşu için 27/05/2002 tarihinden itibaren 20 yıl süreyle geçerli patent belgesine sahip olduğu ancak koruma süresinin 27/05/2022 tarihinde sona erdiği, patente konu buluşun, özetle tiyotropiyum etken maddesini toz şeklinde karışımlar halinde ihtiva eden ve yüksek bir dayanıklılık ile tanımlanmış olan, düşük nem muhteviyatına sahip spesifik kapsül materyallerinden inhalasyon kapsüllerine (inhaletler) ilişkin olduğu, ülkemizin taraf olduğu Avrupa Patent Sözleşmesi'nin (EPC) 138. maddesinde Avrupa patentinin hangi şartlarda hükümsüz kılınacağı açıkça düzenlenmiş olup davaya konu Avrupa patentinin hükümsüzlüğünün değerlendirilmesinde ... hükümlerinin dikkate alınmasının gerektiği saptanmıştır. Davacıya ait ... sayılı patent belgesinde 02/02/2016 tarihli dilekçe ile Avrupa Patent Sözleşmesi'nin 138. maddesi uyarınca değiştirilmiş istemlerin sunulduğu, 10 istemden 1 ve 5. istemlerin bağımsız istem olarak yazıldığı, 1 nolu isteme bağımlı yazılı... nolu bağımlı istemler, 5 nolu isteme bağımlı 6-8 nolu istemler ve bu istemlere bağımlı yazılı ... nolu istemler olduğu ve ... sayılı patentin... nolu istemlerin yenilik ve buluş basamağı kriterine hâiz olduğu saptanmakla hükümsüzlük koşulları somut olayda oluşmadığından davanın açıldığı tarih itibari ile davacının haklı olmadığı anlaşılmıştır. Böylece HMK'nın 331. maddesi gereğince davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Tüm bu gerekçeler ışığında; konusu kalmayan davanın esası hakkında karar tesisine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Konusu Kalmayan Davanın Esası Hakkında Karar Tesisine YER OLMADIĞINA, 2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 21,15 TL harcın mahsubu ile eksik 406,45 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/11/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır