İlk Derece Mahkemesi 2021/227 E. 2022/615 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2021/227 Esas KARAR NO:2022/615

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :28/05/2021 KARAR TARİHİ:27/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... San.ve Tic. A.Ş. ye ait emtia, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, sigortalısı makarna emtiasını 25.10.2019 tarihli ve ... numaralı, ... ve ... numaralı konşimentolar tahtında Türkiye'den Benin'e taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtianın gemiden tahliye edilmesi akabinde, ... numaralı konteynerlerin tavanının delik olması sebebiyle emtianın ıslanarak hasarlandığının tespit edildiğini ve alıcı firmanın da katılımıyla Sec Allada Limanında survey çalışması yaptırıldığını, emtiaların konteynerlerin delik olması sebebiyle ıslanarak hasarlandığının ekspertiz raporu ile de tespit edildiğini, davalının konşimentoları ve navlun faturalarını düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m.1191 gereğince "fiili taşıyan" ve TTK md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince "akdi taşıyan" olarak hareket ettiğini, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen emtianın taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davalının taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olduğunu, hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olduğunu, 6102 Sayılı TTK 1472. Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve "kanuni halef1' sıfatını kazandığını, 6102 Sayılı TTK m. 1178 uyarınca, taşıyanın navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olduğunu, taşıyanın, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumlu olduğunu, TK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu söz konusu olduğunu, belirtilen tüm bu nedenlerle borçlular aleyhine ....İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe Davalı/Borçlu tarafından yapılmış olan itirazın iptali ile takibin devamını, takibin haksız şekilde durmasına neden olan davalı/borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir. Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; İddia edilen hasarın, yüklerin tahliye limanında gemiden tahliye edilmesinden sonra, (yükler henüz tahliye limanında dahi olsa) meydana gelmiş ise, sigorta poliçesindeki özel düzenlemeye göre sigorta korumasının sona erdiğini, sigortalı tarafın emtia bedelini tam ve eksiksiz olarak tahsil ettiğini, sigortalı olmayan dava dışı yük alıcısının kendisinin zararının giderilmesini talep ettiğini, sigorta ekspertiz raporuna göre ... numaralı konteyner içindeki bir kısım yükün tatlı suya maruz kaldığını, diğer iki konteyner içindeki yükün tatlı suya mı deniz suyuna mı maruz kaldığı yönünde inceleme yapılmadığını, tatlı sudan ileri gelen hasarın emtea nakliyat sigortaları uyarınca sigorta küvertürü dışında olduğunu, hasara uğradığı iddia edilen üç konteynerden sadece biri için fiziki tespit yapıldığını, taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını, sigortalının rücu ihtarnamesi göndermediğini, hasar tespitinin her iki tarafın katılımı ile yapılmadığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir. Mahkememizce aldırılan talimat bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 08/08/2019 tarihli ... no'lu teslim şekli CIF ve % 100 Peşin teslim yeri ... olan 250.020,00 $ USD tutarında 1 (bir) adet İhracat Gümrük Beyannamesi düzenlemiş olduğu, dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine hasar sebebiyle mal bedelinin Zarar ve Ziyanı tazmin edilme talebiyle Alıcı firma olan ... tarafından 02/06/2020 tarih ... Order ref. nolu 628 $ USD (altı yüz yirmi sekiz $ USD) tutarında 1 (bir) adet yansıtma faturasını düzenleyerek ibraz ettiği, İbraz edilen bu faturaya ait ödemeyi gösteren belgeler ve ticari defter kayıtlarının bulunmadığı, davacı- Dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine hasar sebebiyle mal bedelinin zarar ve ziyanı'nı tazmin etmek suretiyle ... Bankası A.Ş ... Ticari Şubesinde bulunan .../1 hesap numarasına havale olarak gönderilen 1(bir) adet 628,08 $ USD (T.L. Karşılığı 4.264,29) ödeme yaptığı, toplam tutarın 628,08 $ USD (altı yüz yirmi sekiz $ sekiz Cent USD) olduğu, dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ilgili kanun hükümlerince tutmak zorunda olduğu ticari defterler ve belgelerin incelenmesi sonucundan, davacı ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ arasında hasar sebebiyle Zarar - Ziyanı tazmin ilişkisinin oluştuğu, bu oluşmadan meydana gelen tazmin tutarının 628,08 $ USD (T.L. Karşılığı 4.264,29) olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce aldırılan talimat ek bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı sigortali ... ... ve Ticaret Anonim Şirketinin 08/08/2019 tarihli ...'no'lu teslim şekli CIF ve 6 100 Peşin teslim yeri ... olan 250.020,00 USD utarında 1 (bir) adet İhracat Gümrük Beyanhamesi ve e - fatura düzenlemiş olduğu, mal bedelinin ... bankası A.Ş'nin döviz hesabına gelen havale ile tam ve noksansız olarak tahsil ettiği, dava dışı sigortali'ya hasar sebebiyle malğbedelinin zarar ve ziyanı tazmin edilme talebiyle alıcı firma .... tarafından 02/06/2020 tarih ... ... ref. nolu 628 $ (altı yüz yirmi sekiz USD) tutarında 1 (bir) adet yansıtma faturağnı düzenleyerek ibraz ettiği, İbraz edilen bu faturaya ait ödemeyi gösteren belgelerin bulunmadığı ve alıcı cariğhesap ilişkisi uyarınca ilgili meblağ alıcı firmanın borcundan tenzil edilerek virman yapıldığı, yansıtma faturasındaki 628 $ (4.274,11 TL), sigortalının 01/01/2020-31/12/2020 döneme ait kurumlar vergisi beyannamesînğeki Gelir tablosunda satış hasılatından indirim yapmadığı, dolayısı ile sigortalı firmanın mamelek' inde bir eksilme olmadığı, ilgili alıcı firmaya ait yansıtma faturası sayfa 4'te belirtilen tekdüzen hesap planı ve ödeme şekillerine uygun olarak kayıt altına alınmadığı belirtilmiştir. Mahkememizce bilirkişi Uzakyol Kaptanı ..., Gıda Mühendisi ... ile Taşıma Uzman ...'den aldırılan raporda özetle; Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, davacı sigorta şirketinin gerçekleşen zarara ilişkin ödeme yaptığı, toplam Hasar Miktarının 628,08 Usd olduğu, konteynerin elverişsizliğine ilişkin olarak istinaf mahkemesi kararlarında taşıyanın sorumluluğunun tespitine ilişkin olarak, somut taşımanın gerçekleştirilme biçimi ( deniz yolu+ kara yolu ayağının bulunması), bu safhalardaki taşımanın kim tarafından gerçekleştirildiği, ihbarın süresi içerisinde yapılıp yapılmadığı, ihbarın geç yapılması aşamasında geçen sürenin uzunluğu, yük üzerinde gümüş nitrat testinin yapılıp yapılmadığı ile konteynerin teslim alındığı tarihte alıcı tarafından fiziki muayenesinin yapılıp, delik olup olmadığının tespit edilmediği vb. hususların dikkate alınarak karar verildiği, raporun inceleme kısmında da belirtildiği gibi, davalının deniz taşımasını üstlendiği, gümüş nitrat testinin negatif çıktığı, süresi içerisinde ihbarın yapılmadığının anlaşıldığı, yüke ilişkin ekspertiz incelemesinin tahliyeden yaklaşık 1 ay sonra yapıldığı, ayrıca Alesta tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda, sigortalıdan konteyner içi ve hasarı gösteren fotoğrafların birçok kez talep edildiği ancak temin edilemediğinin beyan edildiği notuna yer verildiği, hasarın hangi aşamada meydana gelmiş olduğunun belli olmadığı, süresi içerisinde zarar ihbarının yapıldığının dosya içeriğinden tespit edilemediği,bu sebeple taşıyan lehine zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde karine oluştuğu belirtilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava dışı sigortalı ... San.ve Tic. A.Ş. tarafından satışı yapılan spagetti makarna emtiasının ... numaralı konşimentolar tahtında Mersin Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma limanında emtianın ıslanmış olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya sunulan konişmentoya göre davalının fiili taşıyan konumunda olduğu, buna göre pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Taşımaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir. CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır. Dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda mal bedelinin havale ile tahsil edildiği, ancak hasar sebebiyle mal bedelinin zarar ve ziyanı tazmin edilme talebiyle alıcı firmanın 02/06/2020 tarih ... Order ref. Nolu yansıtma faturasını düzenleyerek ibraz ettiği, bu fatura bedelinin cari hesap ilişkisi uyarınca alıcı firmanın borcundan tenzil edildiğinin belirtildiği, buna göre dava dışı sigortalının zararının oluştuğu ve sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür. TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 14/11/2020 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 29/05/2020 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 16/06/2020 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür. Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dava konusu konişmentoda nihai varış belirtilmediğinden davalının kara taşımasını üstlenmediği anlaşılmaktadır. Konteynerlerin 11.10.2019 tarihinde gemiden tahliye edildiği, 1 konteyner için survey talebinin 05.11.2019 tarihinde, diğer 2 konteyner için ise survey talebinin 14.11.2019 tarihinde yapıldığı, bu durumda süresi içerisinde geçerli bir hasar ihbarının yapılmadığı anlaşılmaktadır. Süresinde hasar ihbarının yapılmadığı anlaşıldığından hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir. Ekspertiz raporunda hasar nedeninin; konteyner tavanında oluşan delikten su girmesi nedeniyle oluştuğu, bilirkişi raporunda da hasarın hangi aşamada meydana gelmiş olduğunun belli olmadığı, süresi içerisinde hasar ihbarının yapıldığının dosya içeriğinden tespit edilemediği, bu sebeple taşıyan lehine zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde karine oluştuğu belirtilmiştir. Bu açıklamalara davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği, süresinde hasar ihbarının bulunmadığı, yapılan gümüş nitrat testinin testinin negatif çıktığı, hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı, dava konusu hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE 2-Karar harcı olan 80,70 TL'den peşin alınan 70,52 TL'nin mahsubu ile bakiye 10,18 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/10/2022

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır