İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/136 E. 2026/25 K.

T.C. İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/136 Esas KARAR NO : 2026/25

DAVA KONUSU: Esere tecavüzün tespiti önlenmesi&tazminat DAVA TARİHİ : 15/04/2021 KARAR TARİHİ : 29/01/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde ve karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; 19.02.2021 tarihinde müvekkillerinden “...” adlı belgesel türündeki sinematografik eserin sahiplerinin yönetmen ve senarist olarak ... ve ... bestecisi olarak ...'un eser sahibi olduğunu, Davalı ... şirketi tarafından işletme devir hakkı ve sözleşmesi yapılmadan ve müvekkillerinden (eser sahiplerinin)yazılı bir sözleşme ve muvafakatname olmaksızın ...; 190 Ülkede aynı andave tüm sosyal medya mecralarda yayınlanması sebebi ile; Şimdilik ... için 5.000 USD (BEŞ Bin Amerikan Doları) maddi ve 200.000 TL (İki Yüz Bin TL) manevi ; ... için Şimdilik 5.000 USD (BEŞ Bin Amerikan Doları) maddi ve 200.000 TL (İki Yüz Bin TL) Manevi tazminatların her bir müvekkili adına davalıdan ayrı ayrı alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini , karşı davanın ise reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davacı vekili 8.1.2026 tarihli ıslah dilekçesi başlıklı dilekçe sunmuş ise de, davacı tarafından harcı yatırılmış ve talebinin artırıldığı bir dilekçe sunulmadığı anlaşıldığından 8.1.2026 tarihli dilekçe ıslah dilekçesi olarak kabul edilmemiştir. SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde ve KARŞI DAVA dilekçesinde özetle; Çekimlerin ...'ya ait albümün yapımı sırasındaki kamera arkası görüntüleri ve röportajlardan ibaret olduğunu, senaryodan bahsedilemeyeceğini, davacılardan ...'un müzikleri videoya kendisinin yüklediğini, bunların ... eseri sayılamayacak ölçüde kayıtlar olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, “...” adlı sinematografik eserin ... platformunda yayınlanması ve alineleştirilmesi için 80.000-USD üzerinden anlaşma yapıldığını, 20.000-USD'lik kısmının tahsil edildiğini, ancak asıl dava davacılarının kötüniyetli tutumları, medyaya yansıyan konu ile ilgili beyanlarından rahatsız olan ...'in 15.03.2021 tarihinde eserin yayınına son verdiğini, sözleşmeyi feshederek 60.000 USD ödemekten vazgeçtiğini bu yüzden davalının zarara uğradığını, asıl davanın reddi ile karşı davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL tazminatın, dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Asıl davada uyuşmazlık konusu; 19.02.2021 tarihinde davacılardan Yönetmen/Senarist ve Editör ... ‘ a ait “...” eserin (Filmin) kendisi ve yine diğer davacı ... a ait filmin içinde çalan 9 adet Soundtracklerin (... Sahibi) olduğun Davalı prodüksiyon şirketi tarafından işletme devir hakkı ve sözleşmesi yapılmadan ve davacılardan alınmış yazılı bir sözleşme ve muvafakatname olmaksızın ... Portalında; 190 Ülkede aynı anda ve tüm sosyal medya mecralarında yayınlanması nedeniyle ileride davacıların fazlaya dair hakları saklı Kalmak Kaydı İle Şimdilik davacılardan ... için 5.000 USD maddi ve 200.000 TL manevi tazminatın, ... için Şimdilik 5.000 USD maddi 200.000 TL Manevi tazminatın davalıdan ayrı ayrı alınarak davacıya ödenmesine ilişkin olarak açıldığı, Karşı davada uyuşmazlık konusu ; “...'nun yayın suretiyle umuma arz edilerek alenileştirilmesi için ... platformu ile 80.000 USD üzerinden anlaşma imzaladığını, 20.000 USD’lik kısmını tahsil ettiğini, ancak davacıların kötüniyetli tutumları , medyaya yansıyan konu ile ilgili beyanlarından rahatsız olan ...’in 15.03.2021 tarihinde eserin yayınına son verdiğini, sözleşmeyi feshederek 60.000 USD ödemekten vaz geçtiğini bu yüzden zarara uğradığı iddiasıyla hakları saklı kalmak kaydıyla HMK.nun 107. md.si uyarınca şimdilik 100.000. TL tazminatın, dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline ilişkindir. Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur. HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiler ..., ... tarafından düzenlenen 30/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu “...” adlı belgesel filmin FSEK kapsamında korunan sinema eseri olduğu, Davacı karşı davalı ...'un yönetmen, senarist; diğer davacı-karşı davalı ...'un ise ... bestecisi olarak FSEK m.8/3 uyarınca eser sahibi olduğu, Eser sahibinin mali haklarının devri/kullanım yetkisine ilişkin FSEK m52'de sayılan şartlara uygun bir muvafakatname/sözleşme bulunmadığından, davalı-karşı davacının eser üzerindeki mali hakları bağlantılı hak sahibi olarak kullanma yetkisine sahip olmadığı, bu doğrultuda davalı-karşı davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan lisans sözleşmesi uyarınca yapılan gösterimin eser sahiplerinin mali haklarının ihlali niteliğinde olduğu, Davacı-karşı davalıların izinsiz kullanım nedeniyle uğradığı toplam maddi zarar miktarının 48.000-USD. olduğu ve bu miktardan, davacı-karşı davalı ...'un talep edebileceği maddi tazminat miktarının 40.000-USD Davacı-karşı davalı ...'un talep edebileceği maddi tazminat miktarının 8.000-USD olduğu, Karşı davada maddi tazminat şartları oluşmadığından bir hesaplama yapılmadığı, FSEK m. 70/1 kapsamında davacı eser sahibinin manevi hakkının ihlal edildiğinin kabulü halinde, uygun bir manevi tazminata karar vermek hususunda takdirin mahkememizde olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 01/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu yapımın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında belgesel türünde bir sinema eseri olduğu , Eserin, her ne kadar ...’nun stüdyo ve konser kayıtlarından oluştuğu görülse de; İstanbul görüntüleri, görsel atmosferi, kurgusu, anlatım dili ve sunuş tekniği itibarıyla sahibinin hususiyetini taşıdığı, bu yönüyle fikri ve sanatsal bir bütünlük arz ettiği , dava konusu yapımın eser niteliği taşıdığı ,Sinema eserlerinde eser sahipliğine ilişkin olarak, FSEK’in 8/3 maddesi uyarınca yönetmen, senaryo yazarı ve ...bestecisinin birlikte eser sahibi sayıldığı, davacı ...’un filmde yönetmen sıfatıyla yer aldığı, eserin ortaya çıkış sürecinde yaratıcı katkısının bulunduğu ve bu nedenle yönetmen olarak eser sahibi olduğu sonucuna ulaşıldığını, eserin yaratılmasıyla birlikte doğan mali ve manevi hakların, kural olarak eser sahibine ait olduğunu, ayrıca, belgesel filmin senaryosunun rastlantısal şekilde oluşmadığı, belgeselin baştan belirlenen bir iskelet çerçevesinde şekillendiği, görüşmelerin, anlatım sırasının ve kurgunun önceden planlandığının anlaşıldığını, davacı ...’un yalnızca yönetmen değil, aynı zamanda senarist olarak da yaratıcı katkı sunduğu ve senaryo yönünden de eser sahibi sayıldığı filmde kullanılan müziklerin ...niteliğinde olduğu, ... kayıtları ve proje teslim belgelerinde film müziklerinin davacı ... adına kayıtlı bulunduğu ...’un, filmde kullanılan dokuz adet müzik eseri bakımından ...bestecisi sıfatıyla eser sahibi olduğu , Mali hakların devrine ilişkin olarak yapılan incelemede, davacılar ile davalı yapımcı şirket arasında dava konusu filme ilişkin mali hakların devrini içeren yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı , Taraflar arasında e-posta ve mesajlaşma yazışmalarının mevcut olduğu, ancak bu yazışmaların FSEK’in 52. maddesi gereğince mali hak devri için aranan yazılı sözleşme şartını karşılamadığı ,dosyada devre ilişkin sunulduğu iddia edilen bir sözleşmeye de rastlanılmadığı, ... platformu ile davalı yapımcı şirket arasında yapılan sözleşme kapsamında davalı şirkete 20.000 USD ödeme yapıldığı , ancak bu ödemenin davacı eser sahiplerine aktarıldığına dair dosyada herhangi bir belgeye rastlanmadığı, mevcut durumun, davacıların eser sahipliğinden doğan haklarını ortadan kaldırmadığı ,Emsal bedel tespiti bakımından yapılan değerlendirmede; sektör uygulamaları, meslek birliklerinden alınan bilgiler ve dosya kapsamı dikkate alınarak, yönetmenlik hizmeti için 37.500 TL, senaryo eser sahipliği için 20.000 TL, ... eserleri bakımından ise her bir eser için 5.000 TL olmak üzere toplam 45.000 TL emsal bedel belirlenebileceği kanaatine varıldığını, Karşı dava kapsamında ileri sürülen maddi tazminat talebi yönünden ise, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmaması, davacı eser sahiplerine herhangi bir ödeme yapıldığına dair ispatın mevcut olmaması ve üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelerden eser sahiplerinin sorumlu tutulamayacağı hususları dikkate alınarak, karşı davadaki maddi tazminat talebinin yerinde olmadığı bildirilmiştir. Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 10/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ... isimli belgeselin ...’nun müzik dünyasını konu alan, ropörtajlar, müzikler ve görüntülerin karışımından oluşan bu karışımın belli bir kurgu ve sıralama arz ettiği hareketli görüntüler dizinden oluştuğu dikkate alındığında FSEK 5 anlamında sinema eseri vasfını haiz olduğu davaya konu belgesel filmin son jeneriğinde davacı ... videonun yönetmeni ve senaristi olarak görüldüğü, Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen ... belgesinden davacı ...’un belgeseldeki müzikleri ...’de kendi adına kaydettirmesi de dikkate alındığında FSEK 11’deki karine çerçevesinde davacılardan Mustafa’nın davaya konu belgesel filmin yönetmeni ve senaristi olduğu, davacı ...’un ise müzik eseri sahibi olduğu, Asıl dava yönünden davacıların belgeselin eser sahipleri sıfatıyla telif bedeli istemeleri kanuni hakları olmakla asıl davadaki telif bedelini talep edebilecekleri,, karşı dava yönünden ise karşı davadaki taleplerin haklılığı hususundaki Takdirin Mahkemeye ait olacağı, Asıl davada; Davacı ... Yönünden; Dosyadaki somut durum ve sektörel uygulama çerçevesinde davacı nın senaristlik telif bedelinin ... ile anlaşılan tutar olan 80.000 USD’nin % 6’sı olacağı bu miktarın 4.800 USD, yönetmenlik telif bedelinin ise 80.000 USD’nin % 12’si olacağı bu miktarın 9.600 USD olacağı neticeten davacı ...’un talep edebileceği miktarın 14.400 USD olacağı, bu bedelden davacıya davalı tarafça ödenen 62.700 TL’nin düşülmesi gerekeceği, bu doğrultuda kalan alacak bedelinin 53.316,48 TL olduğu, Asıl davada davacı ... Yönünden; Davacının davaya konu belgeselde yer alan müziklerin sözsüz ve ambiyans müzik türünde olup; videoda belirgin şekilde öne çıkmayan, kişi anlatımlarında ve geçişlerde arka planda çalan fon müziği olarak kullanılması, genellikle müzik bankalarından temin edilebilecek ve popüler olması beklenmeyen dolgu müzikleri şeklinde olması, bu müziklerin belgeseldeki konu, işlevi, niteliği dikkate alındığında emsal bedel yazılarına uyarlandığında davacının her bir müzik için talep edebileceği telif bedelinin 2.000 TL olacağı, 9 eseri için toplam 18.000 TL talep edilebileceği, bu bedelden davacıya davalı tarafça ödenen 10.000 TL’nin düşülmesi halinde kalan telif bedeli alacağının 8.000 TL olabileceğini, davacılar kendilerinden izin alınmaksızın belgeselin ...’e yüklendiğini belirtmiş ve bu durumun FSEK 14 kapsamında manevi hak ihlali olduğunu bu nedenle manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini beyan etmişlerse de davaya onu belgeselin davacılar oluru ve kabulü ile ...’te yayınlanması nedeniyle manevi hak ihlalin söz konusu olmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Bilirkişiler..., ..., ...tarafından düzenlenen 25/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Dava konusu videonun FSEK m. 5 kapsamında sinema eseri olduğu, dava konusu videoda ...’un yönetmen olduğu, videoda öne çıkan müziklerin ...’nun söylediği şarkılar olduğu,...’un ... olarak ad ettiği müziklerin arka fonda çok da belirgin olmayan şekilde yer aldığı, ...’un müzik eserlerini adına kaydettirmesi nedeniyle FSEK m. 11/1 hükmünde düzenlenen karine gereğince eser sahibi oldukları, Dava konusu sinema eserinin ... platformunda davacıların bilgisi dahilinde yayınlandığı, Davacı-karşı davalıların projenin izinsiz yayınlanma gibi bir durumu olmadığı için maddi tazminat talep etme hakkının olmadığı, dava konusu video çekimleri sürecinde davacılardan ...’a 62.700 TL ödeme yapıldığı, yapıtın çekildiği tarihte bu meblağın yönetmenlik bedeli için rayice uygun olduğu, senarist olarak hak etmesinin makul olmadığı, davacılardan ...’un müzik için aldığı ücretin ne kadar olması gerektiğine ilişkin rayiç bedelin müzik uzmanı olmadığından tespit edilemediği, yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, eserin yer aldığı bilirkişi incelemesi için sunulan usb ve CD , hükme dayanak olarak alanın 1,2, ve 3 heyet raporları bir arada incelendiğinde; Davaya konu belgesel filmin son jeneriğinde davacı ... videonun yönetmeni ve senaristi olarak görülmekte olduğu, Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen ... belgesinden davacı ...'un belgeseldeki müzikleri ...'de kendi adına kaydettirmesi de dikkate alındığında FSEK 11'deki karine çerçevesinde davacılardan ...'nın davaya konu belgesel filmin yönetmeni ve senaristi olduğu, davacı ...'un ise müzik eseri sahibi olduğu anlaşılmıştır. Dava dosyasında davacılardan mali hakların FSEK 52. Maddeye uygun olarak yayınlanması kapsamında yazılı bir izin alınmadığı, belgeselin ...'te yayınlandığı, ancak tarafların telif bedeli konusunda uyuşmazlık yaşadığı anlaşılmaktadır. Davalının ... ile 80.000 USD karşılığı anlaştığı kendisine 20.000 USD verildiği, davacının telif bedeli almadığı ...'in belgeselin yayınını durdurduğu ve kalan 60.000 USD'yi ödemediği de anlaşılmaktadır. Mali kayıtlar üzerinde mali bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmış olup; mali kayıtlar kapsamına göre davalı şirketin ... ile sözleşme tarihi 11.01.2021 dir ve yayıncı kuruluştan 20.000 USD tahsil edildiği (15.03.2021) anlaşılmıştır. Sözleşmenin feshedilmesi neticende tahsil edilemeyen tutar ise 60.000 USD dir. Karşı davada ise davacı feshe yol açanların davalılar olduğunu ve bu sebeple zarara uğradığını bu kaybının davalılardan tahsilini talep etmektedir. ESER SAHİPLİĞİNİN VE TECAVÜZÜN TESPİTİ İSTEMLERİNİN İNCELENMESİ Davaya konu “...” adlı filmin FSEK kapsamında koruma altında olan eser niteliğinde olup olmadığı hususu denetime uygun olarak ilk üç raporda incelenmiş olup; FSEK 5. Maddesi uyarınca sinema eseri “herhangi bir şekilde gösterilebilen, birbirleriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir. Doktrin ve uygulamada koruma için hareketli görüntü dizisinin varlığı ve sahibinin hususiyetini yansıtması şartlarının bir arada olması yeterlidir. Bir sahnenin spontane çekimi de, görüntü seçimi ve düzenlemesi ile hususiyet şartını yerine getiriyorsa sinema eseri olarak değerlendirilebilecektir. Davaya konu film, ...” adlı albümünün yapım süreci içerisinde stüdyo ve konser görüntülerinin ...ve çeşitli sanatçılarla görüşme kayıtları içermekte,bunun yanı sıra filmin dramatik yapısı içerisinde şehir görüntülerini de katmaktadır. Bu görüntülerin alelade bir dizilime sahip görüntüler toplamı olmadığı, sinematik anlamda estetik ve güçlü bir etki yaratmak üzere kurgulandığı görülmektedir.. Dolayısıyla anlatının herhangi bir entelektüel yaratıcılık içermeyen hareket dizisi toplamı olarak düşünülmesi mümkün değildir. Film bu anlamda basit bir görüntü kaydı diziliminden öte, sinematik anlamda yaratıcılık ve hususiyet içeren ve sonuç olarak FSEK koruması kapsamında bir sinema eseridir. FSEK 8/3 maddesi uyarınca sinema eserinde yönetmen, ... bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserin birlikte sahibidir. Davacılardan ..., dava konusu filmde Yönetmen ve senaryo yazarı olarak eser sahibi olduğunu iddia etmektedir. Bir belgeselde yönetmen, yapım öncesi (pre-production),filme alma (filming) ve yapım-sonrası (post-production) aşamalarında yaratıcı süreçlerin kontrolünü sağlamaktadır. Bu kontrol, çekim yeri, sinematik dilin belirlenmesi, filme alınacak ve söyleşi yapılacak kişilerin belirlenmesi, kurgunun yürütülmesi ve yapım sonrası görevlerin koordine edilmesi şeklinde gerçekleşebilmektedir.Dava konusu filmde davacı-karşı davalılardan ...'un bu süreçleri bizzat yürütüp yürütmediğine ilişkin bir uyumazlık bulunmamakta, ayrıca film jeneriğinde “Yönetmen”sıfatıyla yer almaktadır.Davalı-karşı davacı tarafından filmde herhangi bir senaryo bulunmadığı, daha önce kaydedilen konuşmalar beğenilmediğinden tekrar okunduğu itirazında bulunulmuştur. Belgesel filmin temelde yoğun olarak gerçek hayattan spontane görüntüler ve görüşmecilerin sorulara verdiği önceden belirlenmemiş yanıtlarından oluştuğu kanısı yaygın olmakla birlikte, gerek görüntülerin belli bir dramatik akış içinde kullanılmaları, gerekse görüşmecilere sorulacak soruların hikaye anlatımına yardımcı olacak şekilde hazırlanmış olmaları belgesel filmlerin de senaryosu olabileceğinin göstergeleridir. Öte yandan filmdeki sahne akışı ile görüşmecilerin yanıtlarının planlanmış bir kurgu dahilinde kullanıldığı, bu doğrultuda filmin bir senaryosunun bulunduğu anlaşılmıştır. ...'un dava konusu “...” adlı belgesel filminde yönetmen ve senarist olarak eser sahibi olduğu anlaşılmıştır. Eser sahibi olarak FSEK 8/3. maddede anılan ... bestecisi bakımından, ... ifadesi, sinema filmi için özel olarak bestelenmiş müzikal parçaları ifade etmektedir. ... olarak değerlendirilmek için eserin münhasıran o sinematografik eser için hazırlanmış, filmin ruhuna, bütünlüğüne uygun müzik parçalarının varlığı gerekir. Dava konusu filmde davacı-karşı davalılardan ...'a ait 9 müzik eserinin bulunduğu, Dava konusu filmde icracı sanatçı olarak ... tarafından seslendirilen filmler dışında kalan davacı-karşı davalı ...'a ait olduğu iddia edilen müzik parçalarının bilirkişilerce incelenmesinde, bu parçaların filmin dramatik kurgusuna eşlik eden, ambient tarzında film müzikleri olduğu davacı-karşı davalı ...'un dava konusu “...” adlı belgesel filminde ...bestecisi olarak eser sahibi olduğu anlaşılmıştır. FSEK m. 52 hükmü uyarınca eser sahibinin mali haklarıyla ilgili sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Bu husustaki şekil şartı olup, Dosya kapsamında dava konusu filme ilişkin mali hakların davacı-karşı davalı eser sahipleri tarafından davalı-karşı davacıya devrine ya da kullanım yetkisi verildiğine ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Bu anlamda davacıların mali haklarının ihlal edildiği anlaşıldığından Esere tecavüzün tespiti ve önlenmesine karar verilmesi gerekmiştir. MADDİ TAZMİNAT İSTEMLERİNİN İNCELENMESİ: Asıl davada davacı taraf maddi tazminat talebini FSEK 70'e dayandırmıştır. Mahkememizce 4 farklı heyetten rapor alınmış sunulan ilk 3 heyet raporunun dosya kapsamındaki deliller ile uyumlu, özellikle hükme dayanak alınan 3.heyet raporunun ise emsal ve raiçlerin tartışıldığı, kullanılan süre ve mecraya göre keza FSEK hükümlerinin yer aldığı yasal maddeler ve sektörel teamüller gözetilerek hazırlandığı anlaşıldığından hüküm verilirken bu rapor hükme dayanak olarak alınmış, son rapor ise diğer alınan 3 rapor ile uyumsuz olduğundan , gerekçelerin ise denetime uygun olmadığı gibi dosyadaki delillerin ve emsallerin dahi incelenmediği 4.rapor sunan heyetten önce alınan 3 heyet raporunun ise davacıları hak sahibi olarak gördüğü halde son raporun önceki raporlarla neden üstün tutulması gerektiğinin raporda gerekçelendirilmediği, son raporun sonunda heyetlerinde müzik alanında uzman kişi olmadığını beyan ettikleri halde raporun 11.sayfasında ...’un müzik eserlerinin özgün olmadığı, ... için ... bestecisi olarak eser sahibidir denilemez şeklinde kendi içinde çelişen bir rapor tanzim edildiği, dolayısıyla rapor bir bütün olarak özensiz şekilde düzenlendiğinden Mahkememizce bilimsel olarak dikkate alınacak bir rapor olarak değerlendilmemiş olup, Mahkememizce ilk raporu tanzim eden Bilirkişiler ...,..., ...tarafından düzenlenen 30/12/2022 tarihli bilirkişi raporu, ikinci heyet raporuna düzenleyen Bilirkişiler ..., ..., ...tarafından düzenlenen 01/12/2023 tarihli bilirkişi raporu ve üçüncü heyet raporunu düzenleyen Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 10/09/2024 tarihli bilirkişi raporlarının her birinin birbiri ile uyumlu olduğu gözetilerek HMK 266 madde kapsamında teknik ve sektörel yönden denetime uygun olduğundan mahkememizce hükme dayanak olarak alınmış olup; Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 10/09/2024 tarihli 3. Rapor ise ; Gerek senaryo eseri için gerekse müzik eserleri için Mahkememizce yapılan emsal bedel araştırmasını ayrıntılı olarak tartıştığı için hükme dayanak olarak alınmıştır. Nitekim Mahkememizce yapılan emsal araştırması sonucunda; ... : Eser parça başına 2.000 ile 20.000 arasında (9 eser için 18.000 ile 180.000 aralığı), ....A.Ş. Eser parça başına: 5.000 ile 10.000 arasında (9 eser için 45.000 ile 90.000 aralığı), ...: *Senaryo Bedeli için 80.000 ile 100.000 TL aralığı *Yönetmenlik bedeli için 150.000 ile 200.000 TL aralığı *Yapımcılık bedeli 50.000 ile 750.000 TL aralığı *Kurgu-Prodüksiyon için 50.000 ile 50.000 TL aralığında görüş bildirmiştir. *Davacı vekilinin 5.5.2022 tarihli dilekçesi ekinde müzik bestecisi ... imzalı 28.4.2022 tarihli yazıda ... eseri için 75.000-300.000 TL bedel bildirdiği, *...’ın ise 29.4.2022 tarihli imzalı beyan dilekçesinde 9 şarkı için 150.000- 450.000 TL bildirdiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla Davacılardan ... davaya konu belgeselin senaristi ve yönetmeni olup Davaya konu “...” adlı belgesel filmin FSEK kapsamında korunan sinema eseri olduğu, Dolayısıyla bu davacı için senarist ve yönetmenlik telif bedelinin hesaplanması gerekir. Sektörde senarist / senaryo ekibi, yapımcıyla filmin/dizi filmin genel bütçesi üzerinden bir anlaşma yaparlar. Türkiye'de bu oranın, Senaristbir Meslek Birliğinin Taifesine göre senariste %6 ile %8 şeklinde bir oran verildiği görülmektedir. Yönetmenlik telif bedelinin ise sektörde senaryo telif oranının iki katı olacağı kabul edilmektedir. Bununla birlikte dosyada yer alan emsal yazılar da 3.heyet raporunda ayrıntılı olarak incelenmiş olup: hükme dayanak olarak alınan 3.raporda belirlenen somut durum ve sektörel uygulama çerçevesinde davacı ...’un senaristlik telif bedelinin ... ile anlaşılan tutar olan 80.000 USD'nin % 6'sı olacağı bu miktarın 4.800 USD, yönetmenlik telif bedelinin ise 80.000 USD'nin %12 si olacağı bu miktarın 9.600 USD olacağı neticeten davacı ...'nın Talep edebileceği miktarın toplamda 14.400 USD olacağı, bu bedelden davacıya davalı tarafça ödenen 62.700 TL'nin düşülmesi gerekeceği hususu 3.raporda bildilmiş olmakla; davanın açıldığı tarihteki Merkez Bankasının efektif alış/satış kurlarına göre : Davacıların ... için senaristlik telif bedelinin 4.800 USD, yönetmenlik telif bedelinin ise 9.600 USD olmak üzere toplamda 14.400 USD olacağı belirlenmiş ise de(14.400 usd x 8.0833 TL =116.400 TL yapmaktadır); davacının talebi ile bağlı kalınarak 5000 usd’nin ( dava tarihindeki kur miktarı 8.0833 TL olarak kabul edilmek suretiyle ve konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir amir hükmü gözetilerek 5000usd x 8.0833 TL =40.417 TL nın dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya ödenmesine; davacıya davalı tarafça ödenen 62.700 TL'nin toplam tazminatın genel toplamdan mahsubuna, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesi gerekmiştir. Davacılardan ...'un davaya konu belgeselde kullanılan 9 adet müzik eserinin sahibi olup telif bedelinin hesaplanması gerekir. ...Eser parça başına 2.000 ile 20.000 arasında bir bedel belirlemiş olup, dolayısıyla (9 eser için alt sınır 18.000 TL dir üst sınır 180.000 TL dir ) ,....A.Ş. ise Eser parça başına 5.000 ile 10.000 arasında (9 eser için 45.000 ile 90.000 aralığı) raiç bildirmiştir. 3.bilirkişi raporunda davacının davaya konu belgeselde yer alan müziklerin sözsüz ve ambiyans müzik türünde olup; videoda belirgin şekilde öne çıkmayan, kişi anlatımlarında ve geçişlerde arka planda çalan fon müziği olarak kullanıldığı belirlenmiş olup, Genellikle müzik bankalarından temin edilebilecek ve popüler olması beklenmeyen dolgu müzikleri şeklinde olduğu, Bu müziklerin belgeseldeki konu, işlevi, niteliği dikkate alındığında emsal bedel yazılarına uyarlandığında davacının her bir müzik için talep edebileceği telif bedelinin 2.000 TL olacağı, 9 eseri için toplam 18.000 TL talep edilebileceği, bu bedelden davacıya davalı tarafça ödenen 10.000 TL'nin düşülmesi halinde kalan telif bedeli alacağının 8.000 TL olabileceği bildirilmiştir. Davacı huzurdaki davayı bu davacı yönünde de 5000 usd talepli olarak açmıştır. 3.bilirkişi heyetince davacı ...’un her bir eser için 2000 TL den 9 eser için 18.000 TL ye hak kazandığı anlaşılmıştır. Davanın açıldığı tarihteki efektif satış kuru 1 dolar için 8.0833 TL dir. Dolayısıyla 18.000 ÷/kur karşılığı 8.0833=2.226.8 usd yapmaktadır.Dolayısıyla davacılardan ... için 5000 USD maddi tazminat talep edilmişse de; davacının USD olarak talep edebileceği toplam bedel 2.226.8 USD olup bu bedelin TL karşılığı (8.0833x2.226.8= 18.000 TL olup, konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir amir hükmü gözetilerek) 18.000 TL tazminattan davacıya davalı tarafça ödenen 10.000 TL düştükten sonra kalan 8000 TL'nin dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya ödenmesine; maddi tazminatta fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir. MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİNİN İNCELENMESİ Davacı /karşı davalı ...'un yönetmen, senarist; ... ise ün müzik bestecisi olarak FSEK m.8/3 uyarınca eser sahibi oldukları, Eser sahibinin mali haklarının devri/kullanım yetkisine ilişkin FSEK m. 52'de sayılan şartlara uygun bir muvafakatname/sözleşme bulunmadığından, davalı-karşı davacının eser üzerindeki mali hakları bağlantılı hak sahibi olarak kullanma yetkisinin bulunmadığı, davalı-karşı davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan lisans sözleşmesi uyarınca yapılan gösterimin asıl dava davacılarının yani eser sahiplerinin mali haklarının ihlali niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki yazışmaların Fsek 52.madde kapsamında yazılı muvafakat olarak değerlendirilemeyeceği davacıların FSEK 70. Madde kapsamında manevi tazminat talep etikleri ve Davacılara ait sinema eserinin davalı-karşı davacı şirket ile dava dışı ... arasında imzalanan lisans sözleşmesi uyarınca yayınlanması, davacıların FSEK'e göre manevi haklar, kapsamında eserin eser sahiplerinin izni ile kamuya sunma hakkı (md.14)nı ihlal niteliğinde olduğu ve FSEK m. 70. Madde kapsamında davacıların manevi tazminat talep etme koşullarının oluştuğu gözetilerek, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın amaç ve kapsamı gözetelerek her bir davacı için takdiren 20.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, manevi tazminat sebepsiz zenginleşme aracığı olamayacağından fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir. KARŞI DAVADA TAZMİNAT İSTEMİNİN İNCELENMESİ Davalı-karşı davalı tarafından, davacı-karşı davalıların kusurlu eylemleri nedeniyle filmin ...'te yayınlanmasına ilişkin sözleşmenin maddi sonuçlarından yararlanılamadığını, şirketin 60.000-USD zarar ettiğinden hareketle, maddi tazminat talebinde bulunulmuştur. Davalı-karşı davacının filmin gösterimine ilişkin ...'le lisans sözleşmesi imzalama konusunda eser sahiplerinden FSEK 52. Maddesine uygun yazılı muvafakati almadığı, bu kapsamda dava dışı ...'le imzalanan sözleşmeye konu edilen film bakımından mali hakları kullanma yetkisine sahip olmadıkları anlaşılmıştır. Davalı-karşı davacının yasa ve sözleşmeden kaynaklanmayan bir hakkın varlığı iddiasına dayanarak üçüncü kişilerle imzaladığı sözleşme nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararda hak sahiplerinin kusurundan söz edilebilmesi ve buna dayalı olarak tazminat talep edebilmesi mümkün olmadığından kusur kriteri bakımından maddi tazminat şartları oluşmadığından, davalı-karşı davacının maddi tazminat isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: 1-ASIL DAVADA ASIL DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE I- Esere tecavüzün tespiti ve önlenmesine, II-A-Davacıların ...için senaristlik telif bedelinin 4.800 USD, yönetmenlik telif bedelinin ise 9.600 USD olmak üzere toplamda 14.400 USD olacağı belirlenmiş ise de(14.400 usd x 8.0833 TL =116.400 TL yapmaktadır); ANCAK talep ile bağlı kalınarak 5000 usd’nin ( dava tarihindeki kur miktarı 8.0833 TL olarak kabul edilmek suretiyle ve konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir amir hükmü gözetilerek 5000usd x 8.0833 TL =40.417 TL nın dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya ödenmesine; davacıya davalı tarafça ödenen 62.700 TL'nin toplam tazminatın genel toplamdan mahsubuna, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, B-Takdiren 20.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, III-A- Davacılardan ... için 5000 USD maddi tazminat talep edilmişse de; davacının USD olarak talep edebileceği toplam bedel 2.226.8 USD olup bu bedelin TL karşılığı (8.0833x2.226.8= 18.000 TL olup, konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir amir hükmü gözetilerek) 18.000 TL tazminattan davacıya davalı tarafça ödenen 10.000 TL düştükten sonra kalan 8000 TL'nin dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya ödenmesine; maddi tazminatta fazlaya ilişkin istemin reddine, B- Takdiren 20.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, C- 2.760,88 TL ilam harcının davacı ... tarafından yatırılan 8.211,43 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 5.450,00 TL 'nin karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacı ...'a iadesine, D-) 3.278,88 İlam harcının yatırılan 8.211,43 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 4.932,55 TL fazla yatan harcın talebi halinde ve karar kesinleştiğinde davacılara iadesine, E-) Tecavüzün tespiti, önlenmesi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, F-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 20.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, G-)Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 20.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, H-)Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 20.000 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalıya verilmesine, I-)Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 20.000 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalıya verilmesine, İ-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.417 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine J- Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 8000- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine K-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 32.000-TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalıya verilmesine, L-)Davacı ... tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm tesisine yer olmadığına, M-)Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 8.211,43 TL peşin harç, 59.30 TL başvuru harcı 975TL tebligat ve müzekkere masrafı, 31.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 40.245,73 TL yargılama giderinin taktiren 2/3 ünün davalıdan alınarak davacı ...'A verilmesine, N-)Davalı tarafın yargılama giderlerinden olan 6.975 TL'nin de taktiren 1/3 ünün davacılardan alınarak davalıya verilmesine, IV- KARŞI DAVA DA Karşı davanın REDDİNE, A-732 TL ilam harcının yatırılan 1.707,75 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 975,75 TL fazla yatan harcın talebi halinde ve karar kesinleştiğinde davacılara iadesine, B-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, C-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, D-Davalı ...'un yargılama giderlerinden olan 2.575 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'a ödenmesine, E-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine, Dair verilen karar davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 29/01/2026

Katip ... ¸

Hakim ... ¸