Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/874 E. 2023/128 K.

T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/874 KARAR NO : 2023/128

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACILAR : 1- ... 2- ... VEKİLİ : ... - ... DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : ... - ...

DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 30/12/2020 KARAR TARİHİ : 25/04/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacılardan ... Şti.nin Adana Yenibaraj Mahallesi ... ada ... parselde ... bloklu bir inşaat yaptığını, davacı şirketlerin sahiplerinin baba oğul olduğunu, davalı ...'un ... Asansör isimli bir firmasının bulunduğunu, davacı ... Proje tarafından yürütülen inşaattaki A ve B bloktaki ikişer adet insan taşıma asansörü ile bir adet araç taşıma asansörünün yapımı için davalı ile toplam 690.000,00 TL üzerinden anlaşma sağlandığını, davalıya değişik tarihlerde makbuz karşılığı 32.000,00TL ödeme yapıldığını, ayrıca 525.000,00 TL tutarında çek verildiğini, Keşideci ... İnş.Malz.San.Ve Tic.Ltd,Şti.'nin ... Bankası A.Ş. Atatürk Bulvarı Şubesine ait; -31.08.2020 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli -30,09,2020 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli -31.10.2020 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli -30,11.2020 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli -31.12.2020 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli çeklerin diğer davacı müvekil ... Hizm.İnş.San.Tic.T1d.Şti. lehine keşide edilerek, ... Proje tarafından da ...'a ciro edildiğini, Keşideci ... Proje Uyg.Hizm.San.Ve Tic.Ltd,Şti.'nin ... Bankası A.Ş. Atatürk Bulvarı Şubesine ait; -31.12.2020 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 25.000,00 TL bedelli -31.01.2021 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli -28.02.2021 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli -31.03.2021 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli -31.03.2021 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 25.000,00 TL bedelli -30.04.2021 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli -30.04.2021 keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 25.006,00 TL bedelli -31.05.2021keşide tarihli, ... Çek seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli çeklerin ise davacı ... Proje Uyg.Hizm. Tic.Ltd.Şti. tarafından, davalı ... (... Asansör) adına keşide edilerek davalıya teslim edildiğini, dava tarihi itibariyle bu çeklerden ilk 4 tanesinin ödendiğini, davacıların üstüne düşen tüm edimlerini yerine getirmelerine rağmen asansörlerin yapımı için herhangi bir ilerleme kaydedilmediğini, inşaat alanına herhangi bir malzeme getirilmediğini, müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek ödemesi yapılan 4 adet çekten dolayı 200.000,00 TL ve makbuz karşılığı nakit ödenen 32.000,00 TL olmak üzere toplam 232.000,00 TL ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, diğer çeklerin ödenmesinin ve herhangi bir icra takibine konu edilmesinin tedbiren önlenmesine, bu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, ödeme yapılması halinde bedellerinin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ; Davalı vekili cevap dilekçesinde; Dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, bu sebeple dava şartının yerine getirilmediğini, tarafların 2019 aralık ayında 5 adet asansör yapılması için anlaştıklarını, asansörlerden iki tanesinin montajının yapıldığını, ancak anlaşmaya aykırı olarak davacının çek verdiğini, bu çekleri de ödemediğini, çekleri malzeme alınan firmalara verildiğini, karşılığı çıkmadığı için malzeme alımı yapılamadığını, buna rağmen müvekkilinin 2 tane asansörü tamamladığını, ancak arada zaman geçtiği için piyasa maliyetlerinin çok yükseldiğini, bu sonucunun oluşmasında davacının kusurlu olduğunu, buna rağmen müvekkilinin iyi niyetli olarak işlere devam ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Davacılardan ... Hizmetleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti ile ... Asansör ünvanı ile çalışan davalı ... ve ... arasında 01/06/2020 tarihli asansör imalat ve montaj sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmeye göre; davacı ... Proje'nin Seyhan İlçesi Yenibaraj mahallesinde kain ... ada ... parselde yapımına devam ettiği 2 blok halindeki inşaatta, her blokta ikişer adet insan ve bir adet otopark asansörünün toplam 690.000,00TL bedelle yapımı konusunda anlaşma sağlanmıştır. Sözleşmenin fiyat ve ödeme şekline ilişkin maddesinde; 690.000,00 TL bedelin iş ilerledikçe sıralı tarihli çeklerle ödeneceği belirtilmiştir. Dava tarihinden önce, davacılardan ...'in keşide ettiği 31/08/2020 tarihli ... , 31/09/2020 tarihli ..., 31/10/2020 tarihli ... ve 30/10/2020 tarihli ... seri numaralı her biri 50.000,00 TL tutarındaki çekler ödenmiştir. Dava tarihinden sonra, 31/12/2020 tarihli ... seri numaralı 50.000,00 TL tutarındaki çek , 31/12/2020 tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL tutarındaki çek ile 31/01/2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL tutarındaki çekler ödenmiştir. Diğer taraftan, davacı değişik tarihli makbuzlar karşılığında, davalı ...'a nakit 32.000,00 TL ödeme yapmıştır. Sonuç itibariyle davacılar toplam 525.000,00 TL tutarında çek vermiş, 32.000,00TL tutarında nakit ödeme yapmışlardır. 31/01/2021 tarihli çekte dahil olmak üzere ödemesi yapılan çeklerin toplam tutarı 315.000,00 TL dir. Ödenmeyen çeklerin miktarı ise 210.000,00 TL dir. Dava tarihinden sonra, davacı ... Proje, davalı ..., ilk sözleşmede ... Asansör adına isim ve imzası bulunan ... ile malzeme tedarikçisi ... Asansör adına ... arasında düzenlenen 21/04/2021 tarihli sözleşmede; daha önce yazılan çeklere karşılık ... plakalı ... marka aracın 235.000,00 TL karşılığında satıldığı, satışa tabi olan çeklerin 28.02.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli, 31.03.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli, 31.03.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli, 30.04.2021 keşide tarihli ... Çek seri numaralı 40.000,00 TL bedelli, 30.04.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli, 31.05.2021 keşide tarihli ... seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli toplam 210.000,00 TL tutarında çekler olduğu, günü gelmeyen çeklerin ... firması tarafından ödeneceği, kalan 25.000,00 TL bakiyenin 10.000TL sinin ... Asansör 'e nakit olarak ödeneceği, kalan 15.000,00 TL nin ise ... Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı tarafından yapılan işin miktarı noktasında toplanmaktadır. Tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesine karar verilmiş, mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi ... 08/11/2021 havale tarihli raporunda; davacı firmanın defterlerinin usulüne uygun olarak düzenlenmediğini, davacılardan ... Ltd. Şti.nin defterlerinde, davalı ...'la ilgili muhasebe kaydının bulunmadığını, bu firma defterlerinde diğer davacı ... Proje'ye verilen 5 adet ve toplam 250.000TL tutarındaki çeklerin göründüğünü, bunların hatır çeki olduğunu, davacı ... Proje'nin defterlerine göre; davalıya toplam 525.000TL tutarında çek verildiğini, davalı tarafından, dava tarihinden sonra düzenlenen 340.843,00 TL tutarındaki faturanın ... Proje Ltd. Şti.nin defterlerine kaydedildiğini, buna göre ... Proje'nin 184.157,00 TL fazla ödeme yaptığını, nakit ödenen 32.000,00 TL nin defterler kayıtlarına işlenmediğini, davalının defterlerini ibraz etmediğini, bilgisayar kayıtlarından alınan çekler hesabı dökümüne göre, davacılardan çek alımı görülmediğini, davacıların çekler ve nakit ödemeler dahil toplam 307.000,00 TL ödeme yaptığını, davalının düzenleyip davacının defterlerine işlediği faturalar esas alındığında, davacının borçlu olmadığı tutarın 216.157,00 TL olduğunu beyan etmiştir. ödeme dekontu ibraz edilen 31/01/2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL tutarındaki çek te dahil edildiğinde ödeme 347.000,00 TL olmaktadır. 30.04.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli çek ise 01/06/2021 tarihinde bankaya ibraz edilmiş ve ödenmiştir . 21/04/2021 tarihli sözleşmeye göre bu çeki ... firmasının ödemesi gerekmektedir. Davacının bu çeki bankadan ödediği iddiası yoktur. Ancak davacı bu çek karşılığında araba vermiştir. Arabadan kaynaklanan 25.000,00 TL fazlalık ta ilave edildiğinde davacılar 525.000,00 TL çek+ 32.000,00 TL nakit+ 25.000,00 TL arbadan kaynaklanan fazlalık olmak üzere 582.000,00 TL ödeme yapmış olmaktadır. Dava tarihinden sonra davacıların talebi üzerine, Adana 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.iş sayılı dosyasında tespit yapılmıştır. Tespite katılan Makine Mühendisi bilirkişi ... 20/06/2022 tarihli raporunda; keşif günü A ve B bloktaki ikişer adet insan asansörünün çalışır vaziyette ve tamamlanmış olduğunu, B bloktaki asansörlerin halen ayar aşamasında olduğunu, taşeron firmanın B bloktaki asansörler üzerinde çalışmaya devam ettiğini, tespit isteyenin beyanına göre; işin zamanında bitirilmemesinden dolayı 15/05/2021 tarihi itibariyle asansörlerin yapım işinin ... isimli bir taşerona verildiği belirtildikten sonra, dava dışı ... 'ın beyanlarına göre, işe başladığı zamandaki eksiklikler tespit edilerek bu kişinin beyanları esas alınıp A bloktaki iki adet asansördeki eksik ve ayıplı iş tutarının 22.000,00 TL, B bloktaki iki adet asansördeki eksik işlerin bedelinin de 330.000,00 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen ve dosya üzerinde inceleme yapan Makine Mühendisi ... 11/01/2023 tarihli raporunda; tespit raporunu ve eksik işleri tamamlayan dava dışı ... 'ın beyanlarını esas alarak dava tarihi itibariyle A bloktaki asansörlerin eksik ve ayıplı işler tutarının 22.000,00 TL, B bloktaki iki adet asansörün yapımı için gerekli masrafın 335.052,00 TL olduğunu beyan etmiştir. Mali Müşavir bilirkişi ... 11/01/2023 tarihli ek raporunda; davacıların 32.000,00 TL nakit ve 525.000,00 TL çek olmak üzere 557.000,00 Tl ödeme yaptığını, sözleşme bedelinin 690.000,00 Tl olduğunu, makine mühendisi bilirkişinin raporunda tespit edilen 357.052,00 TL eksik iş bedelinin, 690.000,00 TL tutarındaki sözleşme bedelinden düşüldüğünde davalının 332.948,00 TL tutarında iş yaptığını, yapılan iş bedelinin 557.000,00 TL den mahsup edildiğinde, davacıların 224.052,00 TL fazla ödeme yaptığını, davalının düzenlediği fatura bedeli olan 340.843,00 TL esas alındığında ise, davacıların 216.157,00 TL fazla ödemesinin bulunduğunu beyan etmiştir. Davacı vekili 06/09/2022 tarihli celsede; 21/04/2021 tarihli sözleşmede bahsedilen 25.000,00 TL nin davalıya elden ödendiğini, ancak belgesi bulunmadığını beyan etmiştir. Davalı vekili bu ödemeyi kabul etmemiştir. Gerek Adana 3. Sulh Hukuk mahkemesi'nin 2022/... D. İş sayılı dosyasında yapılan tespit ve alınan rapor, gerekse mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi ... tarafından hazırlanan rapor, sulh hukuk mahkemesinin yapmış olduğu tespit sırasında halen B Blokta çalışmakta olan dava dışı ... 'ın beyanına dayanmaktadır. Bu kişi, davalının yarım bıraktığı işleri tamamlamak üzere davacıyla anlaşan taşerondur. Gerek mahkeme heyeti gerekse bilirkişi tarafından eksik işler yerinde görülerek tespit edilememiştir. Bu nedenle bu raporların sağlıklı olmadığı düşünülmüştür. Ancak davalı yaptığı işlere karşılık 340.843,00 TL tutarında bir fatura düzenlemiş, davacıda bu faturayı defterlere işlemiştir. TBK'nın, götürü bedeli düzenleyen 480/1. Maddesinde: "(1) Bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür. Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez." Hükmüne yer verilmiştir. Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile başka bir ifadeyle sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle saptanmalı ve bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanmalıdır (Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2021 tarihli ve 2017/15-2331 E., 2021/739 K. , Hukuk Genel Kurulu 11/10/2022 tarih, 2020/(15)6-715 E, 2022/1279 K. , Adana BAM 6.HD 2023/107 E. 2023/64 K.) Sözleşmenin varlığı tartışmasız ancak ne kadar iş yapıldığı ve bedeli konusunda ihtilâf varsa ve yüklenici tarafından düzenlenen fatura iş sahibine tebliğ edilmesine rağmen süresinde itiraz edilmemiş ise fatura bedeli esas alınmalıdır. (15.H.D. 2011/500 E. 2011/7066 K. , 15.H.D. 2016/731 E. 2016/2961K) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen ve ticari defterlere de işlenen faturadaki alacakla illgili olarak sonradan iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir. İtiraz süresi geçtikten sonra, iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır. Fatura sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp sözleşmenin ifası safhasıyla ilgili olduğundan, faturanın sözleşmeyi değiştirir nitelikte olmaması ve sözleşmeye uygun biçimde düzenlenmesi gerekir. Bu nedenle, sözleşmeye aykırı düzenlenmiş faturaya itiraz edilmemesi aleyhe sonuç doğurmaz. Ancak fatura kabul edilerek ticari defterlere işlenmiş ise, faturadaki miktar kadar iş bedeli bulunduğunu iş sahibi kabul etmiş sayılacağından ticari defterlere itibar edilerek iş bedeli miktarı belirlenir. Ticari defterlerin kesin delil olması da bu sonucu gerektirir. Zira, faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. Fatura karşı tarafça ticari defterlerine kayıt edilmiş ise burada delil olan fatura değil ticari defterlerdir. Ticari defterler uyumlu olmadığı için lehe delil değeri bulunmasa dahi, karşı çıkılan faturanın ticari deftere kayıt edilmiş olması halinde ticari defter aleyhe delil oluşturacaktır. TBK'nın 480. maddesi kapsamında götürü bedel eser sözleşmesi bulunduğu durumlarda da bu kural geçerli olacaktır. (Yargıtay 15.H.D. 2016/3890 E. 2018/368 K.,İzmir BAM 22. HD 2020/886 E. 2021/1304 K.) Bu nedenlerle davalının düzenleyip davacının defterine işlediği faturadaki miktar kadar iş bedeli bulunduğu, başka bir anlatımla davalının yaptığı işin bedelinin 340.843,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Buna göre; davalının hakettiği ücret 340.843,00TL olup, 32.000,00 TL nakit, 525.000,00 TL çek ve araç devrinden kaynaklanan 25.000,00 TL fazlalık olmak üzere üzere toplam 582.000,00 TL ödemeden fatura bedeli düşüldüğünde: 582.000,00-340.843,00 = 241.157,00 TL tutarındaki çekten dolayı davacı davalıya borçlu değildir. Bankadan gönderilen yazı cevabında; 30/04/2021 tarihli ... seri numaralı çekin ödendiği belirtilmiştir. Ancak 21/04/2021 tarihli sözleşme gereğince; 28/02/2021 tarihli ve sonraki tarihli çeklerin dava dışı malzemeci ... Asansör tarafından ödenmesi gerekmektedir. 28/02/2021 tarihli ve sonraki tarihli çeklerin (toplam 210.000,00 TL) bedelinin bankaya davacı tarafından yatırıldığı konusunda davacılarında bir iddiası yoktur. Ancak davacı bu çeklere karşılık değeri 235.000,00 TL olan bir aracı ... Asansör'ün istediği kişiye (Adana 6. Noterliğinde düzenlenen 21/04/2021 tarihli ... yevmiye numaralı sözleşme ile ... 'ya) devretmiştir. Dolayısıyla 235.000,00 TL değerindeki aracın, 210.000,00 TL'si çeklere karşılık gelmekte, kalan 25.000,00 TL'si de çekler haricinde fazladan yapılan ödeme olmaktadır. Açıklanan tüm bu nedenlerle; davalının yapmış olduğu işin tutarı (fatura bedeli) nakit ödemeler, arabanın devrinden kalan 25.000,00 TL ve çeklerin toplamından düşülmek(öncelikle eski tarihli çeklerden düşülmüştür) suretiyle (582.000,00 TL-340.843,00 TL=241.157,00TL) davanın 241.157,00 TL üzerinden kısmen kabulüne, davacı ... 'nin, 28.02.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL , 31.03.2021 keşide tarihli, ... seri numaralı 40.000,00 TL , 31.03.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL, 30.04.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL, 30.04.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL, 31.05.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı ve ayrıca 31.01.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli çekin 31.157,00 TL lik kısmından dolayı (toplam 241.157,00 TL) davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verlmiştir. Menfi tespit davası devam ederken borç ödenirse dava, İİK'nın 72/6. maddesine göre kendiliğinden istirdat davasına dönüşür. Bu durumda toplam 241.157,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davacı ... Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, Halk Bankası'na ait ; 28.02.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL , 31.03.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL, 31.03.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL, 30.04.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL, 30.04.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL, 31.05.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL, bedelli çeklerden dolayı ve ayrıca, 31.01.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 40.000,00 TL bedelli çekin 31.157,00 TL lik kısmından dolayı (toplam 241.157,00 TL) davalıya borçlu olmadığının tespiti ile toplam 241.157,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2- Alınması gereken 16.473,43 TL karar ve ilam harcından , peşin alınan toplam 9.512,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.960,68 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davacının peşin ödediği 9.512,75 TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, 3-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan AAÜT gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 36.761,98 T TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan AAÜT gereğince davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 47.218,02 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, 4-Davacının yapmış olduğu 2.762,00 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmına isabet eden 1.196,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan masrafın davacının üzerinde bırakılmasına, 5-Dair, HMK.'nun 341/1 ve 345.maddesi gereğince; kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, aynı yasanın 343.maddesi gereğince mahkememize yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile İSTİNAF YOLUNA başvurulabileceği belirtilerek taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/04/2023

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...