İlk Derece Mahkemesi 2020/576 E. 2024/968 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/576 KARAR NO : 2024/968 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 23/11/2020 KARAR TARİHİ: 11/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dava dosyası yönünden davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... Boya....A.Ş. ile aralarında 24/01/2020 tarihli mal alım sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme bedelinin 150.000,00 TL olduğu ve bu tutarın asgari mal alım taahhüdü niteliğinde olduğu, söz konusu sözleşme karşılığı adı geçen davalıya ... Soma Şubesine ait 30/10/2020 tarihli ... seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli, ...Soma Şubesine ait 30/11/2020 tarihli ...seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli ve ... Soma Şubesine ait 30/12/2020 tarihli ...seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli üç adet çekin avans olarak verildiğini, sözleşmenin ödeme başlıklı 5. Maddesine göre davalının aldığı ödeme karşılığında davacıya malzeme vermemesi durumunda aldığı çeklerin davacıya iade edilmesinin ve ayrıca davacının bu çekleri ödememe hakkına sahip olduğunun kararlaştırıldığı, sözleşmeye göre 30/12/2020 tarihine kadar çek bedelleri tutarında boya malzemesini davacıya göndermeyi taahhüt ettiği, sözleşmede kararlaştırılan tüm çeklerin (toplam 150.000,00 TL) avans çeki olarak keşide edilmesine rağmen davalı tarafından kendilerine herhangi bir malzeme gönderimi olmadığı, sözleşme uyarınca mal gönderimi talebine ilişkin olarak davalı tarafa İzmir 4. Noterliğinin 13/03/2020 tarihli ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek edimin ifasının yerine getirilmemesi sebebiyle ticari ilişkinin sonlandığını, bedelsiz kalan çeklerin iadesinin talep edildiği ve çeklerin başkaca kişilere ciro edilmesi halinde yasal yollara başvuracağının belirtildiği, davalının İzmir'de bir çok firmayı dolandırdığı, aldığı çeklere ilişkin bir çok menfi tespit davasının olduğu, davalının şirket faaliyetine son verildiği ve kendilerine ulaşılamadığı, dava edilen üç çek yönünden bedelsiz kaldığının defterlerin incelenmesi ile de ortaya çıkacağı, davalı şirketin nezdinde bulunduğu çek ve senetlerin faktoring şirketlerine devrederek kaçtığı, dava konusu edilen çeklerin de diğer davalı faktoringe verildiğinin öğrenildiği ancak adı geçen faktoring firmasının gerek 6361 sayılı yasa gerekse de faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereği üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği, çeklere yönelik faturanın veya faturaya dayalı mal teslimine dair belgenin olmadığı bu nedenle çeklerin yasal mevzuata aykırı olarak devir alındığı, bu nedenle kötüniyetli olduğu belirterek davanın kabulünün talep edilmesi yanı sıra davacının ileri telafisi güç ve imkansız zararlara uğrama ihtimali nedeniyle öncelikle teminatsız olarak bankalarca ödenmemesi yönünde ödemeden men yasağı ve İİK 72/2 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği görülmüştür. Davalı ... vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalının adresinin Şişli İstanbul olması sebebiyle yetkisizlik ilk itirazının ileri sürüldüğü, bunun yanında yetkisizliğe dair dava konusu çekten ve diğer davalı ... Boya yönünden de Mahkememizin yetkisiz olduğunun belirtildiği, konu ...ve ...seri nolu çeklerin hamilinin kendileri olmadığından pasif husumet yokluğundan davanın reddinin talep edildiği, esas yönünden ise ... seri nolu çek yönünden alınan temlikin faktoring kanunu çerçevesinde olduğu, davalının iyi niyetli olduğu, çekin tevsik edici belgeler ile alındığı, bu kapsamdaki davalı işleminin 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesi gereği yerinde olduğu, davacının iddiasındaki ileri sürdüğü defilerin davalıya karşı ileri sürülemediği ve davacının ihtiyati tedbir talebinin yerinde olmadığı belirtilerek davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır. Birleşen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... Otomotiv Kömür ve Nakliyat İnşaat Gıda Sananayi Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketi ile lehtar ... Boya Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında 24/01/2020 tarihli mal alım sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme bedelinin 150.000,00-TL olduğunu ve bu tutarın asgari mal alım taahhüdü niteliğinde olduğunu, söz konusu sözleşme karşılığı adı geçen dava dışı şirketlere ... Finansbank Soma Şubesine ait 30/10/2020 tarihli ... seri numaralı ve 40.000,00-TL bedelli, ... Finansbank Soma Şubesine ait 30/11/2020 tarihli ... seri numaralı ve 40.000,00-TL bedelli ve ... Finansbank Soma Şubesine ait 30/12/2020 tarihli ...seri numaralı ve 40.000,00-TL bedelli üç adet çekin avans olarak verildiğini, sözleşmenin ödeme başlıklı 5. maddesine göre dava dışı şirketlerin aldığı ödeme karşılığında müvekkiline malzeme vermemesi durumunda aldığı çeklerin davacıya iade edilmesinin ve ayrıca davacının bu çekleri ödememe hakkına sahip olduğunun kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre 30/12/2020 tarihine kadar çek bedelleri tutarında boya malzemesini davacıya göndermeyi taahhüt ettiğini, sözleşmede kararlaştırılan tüm çeklerin avans çeki olarak keşide edilmesine rağmen dava dışı ... Boya Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından kendilerine herhangi bir malzeme gönderimi olmadığını, sözleşme uyarınca mal gönderimi talebine ilişkin olarak dava dışı ... Boya Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne İzmir 4. Noterliğinin 13/03/2020 tarihli ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek edimin ifasının yerine getirilmemesi sebebiyle ticari ilişkinin sonlandığını, bedelsiz kalan çeklerin iadesinin talep edildiğini ve çeklerin başkaca kişilere ciro edilmesi halinde yasal yollara başvuracağının belirtildiğini, davalının İzmir'de bir çok firmayı dolandırdığı, aldığı çeklere ilişkin bir çok menfi tespit davasının olduğunu, dava dışı ... Boya Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin faaliyetine son verildiğini ve kendilerine ulaşılamadığını, dava edilen üç çek yönünden bedelsiz kaldığının defterlerin incelenmesi ile de ortaya çıkacağını, dava dışı ... Boya Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nezdinde bulunduğu çek ve senetleri faktoring şirketlerine devrederek kaçtığını, dava konusu edilen çeklerin de diğer davalı ... Anonim Şirketne verildiğinin öğrenildiğini ancak adı davalı şirketin gerek 6361 sayılı yasa gerekse de faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereği üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, çeklere yönelik faturanın veya faturaya dayalı mal teslimine dair belgenin olmadığını ve bu nedenle çeklerin yasal mevzuata aykırı olarak devir alındığını belirterek müvekkilini borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin müvekkili şirketine iadesine, bu mümkün değil ise çeklerin iptaline ayrıca kötüniyetle hareket eden davalı aleyhine dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ... A.Ş vekili tarafından Mahkememize gönderilen cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın faktöring şirketinin hamili bulunduğu bir çeki temlik edemeyeceği yönündeki iddiasının hukuki geçerliliğinin olmadığını, faktoring şirketleri arasında faktoring işlemi “refaktoring” yapılmasının mümkün olduğunu, davalı şirketinin Vakıflar Bankası iştiraki olduğunu, sermaye yapısının güçlü olduğunu, davalı şirketin bankalardan kredi temin etmesinin diğer faktoring şirketlerine göre daha kolay ve güvenilir olduğu için ucuz kredi temin edebildiklerini, davalı şirket banka faktoring şirketi olduğu için bono ve tahvil ihraç ederek finansman temin etme imkanı da diğer faktoring şirketlerine göre daha kolay olduğunu, bu nedenlerle dava konusu çekleri davalı şirkete cirolayan ... gibi başka faktoring şirketleri de davalı şirket ile faktoring sözleşmesi imzalamakta, müşterilerinden temlik aldıkları alacakları müvekkil şirkete temlik ederek ve ödeme vasıtalarını müvekkil şirkete cirolayarak finansman temin etmekte, üzerine kendi karlarını koyarak müşterilerine ödeme yapmakta olduklarını, anlaşılacağı üzere davacı tarafın hiçbir yasal gerekçe göstermeksizin faktoring şirketinin aldığı bir çeki başka bir faktöring şirketine ciro edemeyeceğine dair iddiasının hukuki dayanağının bulunmadığını, davalı ... A.ş.’nin kötü niyetinin açıkça gözler önüne serildiğini iddia ettiğini, davacı tarafın bu isnat ve iddiaları tümüyle gerçek dışı olduğunu, dava konusu çeklerin davalı şirkete 12.10.2020 tarihinde değil, iddia edilen tarihten yaklaşık on ay önce 30.01.2020 tarihinde ciro ve teslim edildiğini, ... a.ş .30.01.2020 tarihli “refaktoring alacak bildirim formu (abf) ile 7.968.357,19 tl tutarında fatura alacağını müvekkil şirkete temlik ettiğini, ... a.ş., 30.01.2020 tarihli çek çıkış bordrosu ile içinde dava konusu üç çekinde bulunduğu (201-203 ve 204. sırada kayıtlı) 7.968.357,19 tl tutarında 204 adet adet çek teslim ettiklerini, ... a.ş., 7.968.357,19 tl tutarında temlik ettiği alacağa karşılık davalı şirketin faktoring ücret ve komisyonu kesildikten sonra 7.618.980,00 tl finansman tutarının hesaplarına geçmesi için davalı şirkete 30.01.2020 talimat verdiğini, ... a.ş. davalı şirkete 30.01.2020 tarihli, temlik ettiği faturalarda çıkabilecek aksaklıklardan dolayı kendilerinin sorumlu olduğuna dair taahhütname verdiklerini, davalı şirket temlik aldığı alacaklara karşılık ... a.ş.’nin bildirdiği banka hesabına toplam 7.618.980,00 tl ödeme yaptığını, ibraz edilen belgelerden ve banka kayıtlarından anlaşılacağı üzere davalı şirket dava konusu çekleri 30.01.2020 tarihinde ödeme belgesi olarak teslim aldığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi davalı şirketin çekleri 12.10.2020 tarihinden sonra kötü niyetle ve ihtiyati tedbir kararını işlevsiz bırakmak için alınmasının söz konusu olamayacağını, davacı taraf davalı şirketin bu çekleri hangi tarihte aldığını bilmeden, davalı şirketin 30.01.2020 tarihinde teslim aldığı çekleri, 12.10.2020 tarihinden sonra teslim aldığını iddia ederek, hiç tanımadığı müvekkil şirket çalışanlarını haksız biçimde zan altında bıraktığını, davacı tarafın davalı şirketi kötü niyetli göstermek için gerçek dışı ifadelerle şirket çalışanlarını suçlamasının doğru bir yaklaşım olmadığını, davacı tarafın izmir 4. noterliği aracılığıyla ... Boya Kimya San. Ve Tic. A.ş.’’ne 13.03.2020 tarihinde ihtarname çektiği göz önüne alındığında, davalı şirketin çekleri teslim aldığı 30.01.2020 tarihinde davacının çekler hakkında açtığı bir davanın veya tedbirin söz konusu olmadığı hatta her hangi bir ihtarın dahi bulunmadığının ortada olduğunu, sonuç olarak davalının bu çekleri 30.01.2020 tarihinde sağladığı finansman karşılığı ... a.ş.’den teslim aldığını, çeklerin alındığı tarihte davacı tarafından çeklerin bedelsiz olduğuna yönelik ileri sürülen her hangi bir iddianın söz konusu olmadığını, davalı şirketin iyi niyetli olduğunu, çekler karşılığı finansman sağlanıp bedel ödendiğini, mahkemenizde görülmekte olan dava, İ.İ.K.M.72’ye göre açılmış menfi tespit ve istirdat davası olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, iik.m.72/son gereğince menfi tespit ve istirdat davalarının takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde (icra takibi yapılmadığı için) davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılması gertiğini, davalı şirketin adresinin istanbul anadolu adliyesi sınırları içinde olduğunu, bu nedenle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın istanbul anadolu asliye ticaret mahkemesine gönderilmesini, yetki itirazımızın kabulüne, davalı şirket ... A. Ş., temlik aldığı faturalar karşılığı ... a.ş.’ne sağladığı finansmanın karşılığı ödeme vasıtası olarak dava konusu çekleri 30.01.2020 tarihinde teslim alıp, çeklerin iyi niyetli yasal hamili konumuna geldiğinden davalı şirket ... a.ş. hakkında açılan istirdat davasının ve menfi tespit davasının tümüyle reddine, davacı taraf gerçek dışı isnatlarla çeklerin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı alarak müvekkil şirketin mağduriyetine sebebiyet verdiğinden, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ve davacı tarafın davalı şirkete %20 tazminat ödemesine, davacının tazminat talebinin reddine, yargılama giderleri ve ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ve 25/11/2020 tarihli kararı ile birleştirme kararı verilmiş, kararın kesinleşmesi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş, ... Esasa kaydedilmiştir. Asıl dava dosyası yönünden dava dilekçesinin davalı ... Boya.... A. Ş.'ye usulüne uygun tebliğine rağmen adı geçen tarafından cevap verilmediği böylelikle dilekçeler teatisi aşamasının tamamlandığı, birleşen dava dosyası yönünden de bu teati aşamasının tamamlandığı anlaşılmakla asıl ve birleşen dava dosyası yönünden taraf teşkili sağlanmakla birlikte asıl dava dosyasına ilişkin davalı ... Boya.... A. Ş. tarafından iş bu davanın inkar çerçevesinde savunulduğu anlaşılmıştır. DELİLLER: Dava dışı bankaya yazılan müzekkere cevabı, Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, davacı kayıtlarının incelenmesine yönelik Soma 1. ASHM'nin .... talimat sayılı dosyası üzerinden SMMM bilirkişisi ...tarafından hazırlanan 15/10/2020 tarihli rapor, davalı ... kayıtlarının incelenmesine yönelik İstanbul 16. ATM'nin ...talimat sayılı dosyası üzerinden SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 19/08/2022 tarihli rapor, davalı ... kayıtlarının incelenmesine yönelik İstanbul Anadolu 12. ATM'nin ..talimat sayılı dosyası üzerinden SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 19/08/2020 tarihli rapor. Davacı kayıtlarının incelenmesine yönelik tevdi üzerine sunulan 15/10/2020 tarihli raporda özetle; davacı kayıtlarının açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun yapıldığı, davalı ... Boya şirketinin davacı kayıtlarında cari hesap kodu ile kayıtlı olduğu ve davalı firmaya düzenlenen sözleşme konusu çeklerin davacı nezdinde kayıtlı olduğu, bu kapsamda taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu, davalı tarafça davacıya yapılan herhangi bir mal teslimine dair davacı nezdinde kayıtlı herhangi bir delil bulunmadığı gibi bir faturaya da rastlanmadığı, davacının davalıya toplamda dava konusu da dahil 150.000,00 TL bedelli 5 adet çek verdiği, çeklerin iadesinin yapılmadığı anlaşılmakla davacının davalıdan kayıtlara göre alacaklı olduğu yönünde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmekle birlikte raporun tebliği üzerine asıl ve birleşen dosya davalıları Faktoring şirketleri vekillerince ayrı ayrı itirazlarda bulunulduğu görülmüştür. Davalı ... kayıtlarının incelenmesine yönelik tevdi üzerine sunulan 19/08/2022 tarihli raporda özetle; davalı kayıtlarının açılış ve kapanış tasdiklerine yönelik ... onaylı beratlarının bulunduğu, faktoring kayıtlarında ... Boya isimli davalı şirket yönünden kayıtların bulunduğu, buna göre davalı ... Boya şirketi tarafından davalı ... şirketine dava konusu 3 adet çekin verildiği buna karşılık ... tarafından davalı ... Boya şirketine 27/01/2020 tarihinde 94.750,00 TL tutarında ödeme yapılmakla birlikte bu işlem için 25.250,00 TL tutarında aynı tarihli fatura düzenlenerek davalı ... Boya aleyhine 120.000,00 TL borç kaydı girildiği ve taraflar arasında faktoring sözleşmesi olmakla birlikte ... Boya şirketi tarafından davacı adına ... şirketine toplamda 120.339,15 TL tutarlı fatura olduğu, ... kayıtlarına göre birleşen davalı ... ile refaktoring işlemine dair kayıt olmakla birlikte dava konusu 3 adet çekin birleşen davalı ...e 30/01/2020 tarihli çek çıkış bordrosu ile teslim edildiği yönünde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmekle birlikte rapor tebliğ edilmekle birlikte herhangi bir itirazın bildirilmediği anlaşılmıştır. Birleşen Davalı ... kayıtlarının incelenmesine yönelik tevdi üzerine sunulan 19/08/2022 tarihli raporda özetle; kayıtların açılış ve kapanış tasdiklerine yönelik ... onaylı beratlarının bulunduğu, faktoring kayıtlarında diğer faktoring şirketine ilişkin kayıtlar olmakla birlikte ...den refaktoring yoluyla konu çeklerin birleşen davalı faktoring şirketine 30/01/2020 tarihli alacak bildirim formu ile geçtiği, ...e bu işlemden kaynaklı bedel ödemesinin yapıldığı yönünde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmekle birlikte rapor tebliğ edilmekle birlikte herhangi bir itirazın bildirilmediği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Asıl ve birleşen dava dosyası yönünden yapılan inceleme neticesinde taraflar arası uyuşmazlık konusu hususun konu edilen ... Finansbank'a ait 3 adet çekten kaynaklı davacı asıl dosya ve birleşen dosya davalılarına borcunun olup olmadığı belirlenmesinde açılan menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır Mahkememizce 25/10/2022 tarihli duruşmada ... boya yönünden 24/01/2020 tarihli mal alım başlıklı sözleşme kapsamında adı geçen davalınında iş bu davayı inkar çerçevesinde savunduğu göz önüne alındığında bahse konu sözleşmenin davlı yandan sadır olup olmadığı yönünde ve sözleşme içeriği yönünde isticvabına karar verilmekle birlikte çıkarılan davetiyeye icabet edilmediği anlaşılmakla birlikte bu kapsamda ticaret sicil müdürlüğünün cevabi yazı kontrolünde bahse konu Mahkememiz ara karar tarihinde adı geçen davalının şirketi temsile yetkili olanlarının temsil yetki süreleri dolduğundan hak kaybı yaratmamak açısından isticvap davetiyesinin sonucu da göz önüne alınarak davalı ... Boya şirketi yönünden isticvaba ilişkin temsil kayyumu atanmasına dair kurulan ara karar kapsamında Karşıyaka ATM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden iş bu dava açılmakla birlikte bu davanın sonucu Mahkememizce beklenilmiş olmakla birlikte Mahkemece ... karar sayılı kesinleştiği anlaşılan ilam ile oluşan bu durumun temsil kayyumu atanmasını gerektirir bir durum olmadığının belirtilerek Mahkememizce kurulan ara kararın neticesinin bila ikmal gerçekleştiği anlaşılmakla birlikte Karşıyaka ATM'nin bahse konu karar içeriğinin temsil yetkisi dolmakla birlikte yöneticilerin olağan işlemler yönünden yetkileri devam etmekle birlikte Mahkememizce isticvaba yönelik ara karar sonucu davalı ... Boya şirketi nezdinde oluşacak durumun olağan işlemlerden olmadığı dolayısıyla söz konusu Karşıyaka ATM'since verilen karar içeriği yerinde görülmemekle birlikte söz konusu ilamın kesinleştiği ve Mahkememizce kurulan ara karardan önce adı geçen davalı şirkete isticvap davetiyesinin şeklen tebliğ edildiği anlaşıldığından hak kaybı yaratmamak açısından bu hususta aynı doğrultuda bir karar verilmesi gerekli görülmemiş ve tebliğ neticesi bahse konu sözleşmenin davalı ... Boya şirketini içeriği itibariyle ve davetiye sonucuna göre bağladığı ve sözleşme konusu çeklerin davalıya teslim edildiği kanaatine varılmıştır. Davaya konu çeklerden ... seri nolu olanının tahkikatın devamında ödenmiş olduğu anlaşıldığından bu çek yönünden ileri sürülen menfi tespit isteminin İ.İ.K. madde 72/6 gereğince istirdat davasına döndüğü kabul edilerek bu kapsamda değerlendirme yapılmıştır. Her ne kadar asıl dava dosyası yönünden kazandırılan raporun taraflara tebliği üzerine davalı ... vekilince rapora itirazlarda bulunulduğu, birleşen davalı ... kayıtlarının incelenmesine esas rapora ise yine davalı tarafça itirazlarda bulunulduğu anlaşılmakta ise de asıl ve birleşen dava dosyaları yönünden dosyaya kazandırılan rapora itirazların 6361 sayılı yasa kapsamında Mahkememizce resen değerlendirilmesi gereken itirazlardan olduğu, mali kayıtlara yönelik bir kısım itirazların ise aksi belirtilmekle birlikte raporlarda karşılandığı, raporlara göre gerek davacı yan gerekse davalı faktoring şirketlerinin kayıtlarının incelendiği, davalı ... Boya şirketinin kayıtları incelenmemiş ise olayın esasen 6361 sayılı yasa ile 6098 sayılı yasanın bir bütün olarak değerlendirilmesi ile yapılabilecek olduğundan ve bu değerlendirmeninde dosyaya kazandırılan bilgi ve belgelere göre yapılabileceği anlaşıldığından tahkikatın devamında da çıkarılan isticvap davetiyesine mazeretsiz icabet edilmemesi hususu göz önüne alındığında ve kayıtları incelenen tarafların ticari ve defter ve belgelerinin kendileri lehine delil olarak kabul edilmesinde yasal bir engel bulunmadığından ... Boya şirketinin kayıtlarının incelenmesinin ayrıca gerek görülmemiştir. Asıl ve birleşen dava dosyası yönünden davacı tarafından asıl dosya davalısı ... Boya şirketi ile arasındaki ticari münasebete mahsuben adı geçen davalı şirkete verilmekle birlikte verilen bu çeklerden kaynaklı husumetin yöneltildiği ... Boya şirketi ile davalı ... ve ...den çekleri devralan birleşen davalı ... aralarındaki münasebetin faktoring işlemi olduğunda bir tereddüt olmamakla birlikte söz konusu faktoring işlemlerinin 6361 sayılı yasada düzenlendiği görülmüştür. Söz konusu mevzuatın 9. maddesinin ikinci fıkrasında aynen “…Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz…” hükmünün bulunduğu ayrıca bu kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik’in 8. maddesinin birinci fıkrası ise aynen “…Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir…” hükmünün bulunduğu görüldüğünden söz konusu yasa metinleri ve ayrıca 29257 sayılı yönetmeliğin 5/1 maddesi uyarınca söz konusu devrin alacağın temliki suretiyle gerçekleşeceği kanaatine varılmıştır. (Benzer bir değerlendirme Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 05/02/2019 tarih, ... esas ve ...karar sayılı ilamında da benimsenmiştir.) Bu kapsamda faktoring işleminin tarafları olan müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu arasındaki ilişkiler açısından 6361 sayılı Kanun'un 9/2 ve buna bağlı olarak 6098 sayılı TBK'nın 188/1. maddeleri hükmü uygulanacağından bu taraflar yönünden davacının ödemezlik defisinin aksi iddia edilmekle birlikte davalı ... Boya şirketi yanında temellük eden davalı faktoring şirketi karşı dahi 6098 sayılı yasanın 188/1 maddesine göre ileri sürebileceği kanaatine varılmıştır. Bahse konu 6361 sayılı Kanun'un 9/3 maddesi hükmü ise faktoring işleminin yukarıda belirtilen tarafları dışında kalan kambiyo borçluları bakımından uygulanacak bir hükümdür. Başka bir deyişle 6361 sayılı Kanun’un 9/2 hükmünden farklı olarak 9/3 hükmü işlemin tarafları olan borçlu, müşteri ve faktoring şirketi hakkında uygulanmamakta, senette yer alan diğer kambiyo borçluları hakkında uygulanmaktadır. (Yargıtay 19 ...'nin 04/04/2019 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı) Dolayısı ile söz konusu yasa hükmü dayanak tutularak faktoring şirketleri yönünden yapılan savunmanın yerinde olmadığı kanaatine de varılmıştır. Yukarıda belirtilen şekilde incelenen taraf ticari defter ve belgelerinin incelenmesine esas olmak üzere dosyaya sunulan raporlardan da görüleceği üzere gerek çeklerin düzenlendiği gerekse de dava tarihi itibariyle davacının davalı ... Boya şirketine mali kayda göre borçlu olmadığı gibi adı geçen davalı şirkete verilen çekler sebebiyle davalıdan alacaklı olduğu sabittir. Davalı şirketin iş bu davayı inkar çerçevesinde savunduğu göz önüne alındığında yukarıda da belirtildiği gibi çıkarılan isticvap davetiyesi neticesi dosya tarafları arasında oluşan ticari münasebet kapsamında Mahkememiz davacısı tarafından davalıya dava konusu 3 adet çekin alım satım ilişkisi kapsamında mal alımına yönelik verildiği ve ancak verilen çekler karşılığı davacıya teslim edilmesi gereken malların ise mali kayıtlara göre davacıya teslim edilmediği gibi mal teslimine yönelik adı geçen davalı yanında diğer davalılarında böyle bir iddia da bulunmadıkları göz önüne alınmakla birlikte dosya kapsamına göre mal tesliminin sabit görülmediği değerlendirilmekle bahse konu ticari münasebet kapsamında davalı ... Boya şirketinin davacıya olan mal teslim yükümlülüğünün yerine getiremediği kanaatine varılmakla birlikte dava konusu çeklerin davalı faktoring şirketleri mali kayıtlarına göre faktoring işlemine konu edilmekle ödendiği anlaşıldığından davacının davalı ... Boya şirketi ile arasındaki münasebet kapsamında çeklerin bedelsiz olduğu yönündeki iddiasının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı faktoring şirketlerince 6361 sayılı yasa kapsamında faktoring işlemini usulüne uygun olarak yerine getirildiği yani gerek ... tarafından konu çeklerin gerek ... Boya şirketinden alınan teslime yönelik tevsik edici belge olduğu gibi faktoring sözleşmesine de bağlandığı, gerek ... tarafından konu çeklerin ...den refaktoring işlemi ile teslime yönelik tevsik edici belge olduğu gibi işlemin sözleşmeye de bağlandığı belirtilmiş ise de yapılan işlemler şekil yönünden yasaya uygun olmakla birlikte asıl ve birleşen dosya davalıları faktoring şirketlerinin az yukarıda belirtildiği gibi 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesi kapsamındaki taraflardan olduğundan şekli olarak düzgün bir işlem ile faktoring şirketlerine çekler teslim edilmekle birlikte bu işlemlerin yasaya uygun olarak yapılması durumunda husumetin kendilerine yöneltilmeyeceği yönündeki savunmalarına BK 188 madde uyarınca çeklerin alınmasında temlik hükümleri uygulanacağı kanaatiyle itibar edilmemiştir. Asıl ve birleşen dava dosyası yönünden toplanan deliler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; distribütör olduğu kararlaştırılan davalı ... Boya şirketi ile bayi olduğu kararlaştırılan davacı şirket arasında 24/01/2020 tarihli permolit marka boya ve diğer yan ürünlerin davacıya satılmasına dair ticari bir münasebet kurulduğu, iş bedelinin 150.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, ödemelerin dava konusu edilen 3 adet çek dahil olmak üzere toplam bedelleri 150.000,00 TL olar 5 adet çek ile yapılmasının kararlaştırıldığı ve söz konusu çeklerin çek teslim belgesi ile davacı tarafından davalı ... boya şirketine teslim edildiği, bahse konu sözleşmeden kaynaklı olarak davalı ... boya şirketince davacıya belirtilen nitelikte boya teslimlerinin yapılmasına yönelik yükümlülük üstlenilmiş ise de adı geçen davalı şirketin bu yükümlülüğünün yerine getirilmediği ve bu nedenle de çeklerin avans çeki olarak nitelendirilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davacı şirketin davalı ... boya şirketine teslim edilen dava konusu çekler sebebiyle bedelsiz yönündeki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmakla birlikte yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında söz konusu bedelsizlik iddiasının davalı faktoring şirketlerine karşı da ileri sürebileceği anlaşılmakla birlikte konu çeklerin birleşen dosya davalısı ... şirketinde olduğu anlaşılmakla birlikte konu çeklerden ... seri nolu çekin davadan sonra ödendiğinden bu yönden birleşen dosya davalısına yönelik çek bedelinin istirdatı ile davacıya verilmesine diğer konu ...ve ...seri nolu çeklerin ise birleşen davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1- Asıl ve birleşen dava dosyası yönünden açılı davaların KABULÜ ile; - Davacının dava konusu ... finansbanka ait 30/10/2020 tarihli, ... seri nolu ve 40.000,00 TL bedelli,30/11/2020 tarihli, ...seri nolu ve 40.000,00 TL bedelli ve 30/12/2020 tarihli, ...seri nolu ve 40.000,00 TL bedelli seri nolu çeklerden kaynaklı davacının asıl ve birleşen dosya davalılarına borçlu olmadığının tespitine, -30/11/2020 tarihli, ... seri nolu ve 40.000,00 TL bedelli çekin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birleşen dosya davalısından istirdatıyla davacıya verilmesine, -30/11/2020 tarihli, ...seri nolu ve 40.000,00 TL bedelli ve 30/12/2020 tarihli, ...seri nolu ve 40.000,00 TL bedelli çeklerin birleşen dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine, 2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 8.197,20 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 2.049,30 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 6.147,90 TL karar ve ilam harcının ASIL VE BİRLEŞEN DOSYA DAVALILARINDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine, 3- Davacı tarafından yatırılan 2.103,70 TL ( 2.049,30 TL peşin harç ile 54,40 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 3.258,00 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 5.361,70 TL'nin ASIL VE BİRLEŞEN DOSYA DAVALILARINDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, - Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE, 4- Birleşen dosya davalısı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan kısmın adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına, arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince BİRLEŞEN DOSYA DAVALISINA İADESİNE, 5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin ASIL VE BİRLEŞEN DOSYA DAVALILARINDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6- Dair, asıl ve birleşen dosya davacısı vekili ile birleşen dosya davalısının vekilinin yüzlerine karşı diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.11/12/2024 Katip ... ¸

Hakim... ¸