Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/375 E. 2024/851 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALILAR : VEKİLLERİ : DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/04/2023 KARAR TARİHİ : 17/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmaya ait olan .....plakalı otobüs .....tarihli saat .....Tem Otoyolu İstanbul İli istikametinden Ankara istikametine sol şeridi takiben seyir halindeyken Kartepe Kuzey Marmara otoyolu ayrım mevkiine geldiği esnada önündeki kamyonun yavaşlaması nedeni ile .....plaka sayılı araç sürücüsünün de yavaşladığını, aynı istikamette arkadan gelen .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otobüs durmayarak müvekkiline ait aracın arka orta ve arka sağ kısımlarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, .....plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında 350.000,00 TL değer kaybı tespit edildiğini, değer kaybı bedelinin ödenmesi için .....tarihinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından .....nolu hasar ödemesine istinaden 35.000,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, yukarıda arz ve izahına çalıştığımız sebepler doğrultusunda;talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalılar .....ve ...... Ticaret. İmited. Şirketi'ne müşterek ve müteselsil olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Ticari Kredilere Uygulanan Avans Faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile arabuluculuk vekalet ücretinin davalılardan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaati bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini, davacının, davanın miktarını tam ve kesin olarak bilmesi veya bunu bilebilecek durumda olması halinde belirsiz alacak davası açamayacağını, müvekkili ....., .....tarihinde sevk ve idaresinde ki .....plakalı yolcu otobüsüyle TEM otoyolunda İstanbul ilinden Ankara istikametine seyir halindeyken aynı istikamette orta şeritte seyreden .....firmasına ait .....plakalı otobüsü sollamak için sol şerite geçmek için manevra yaptığı esnada, .....plakalı otobüs sürücüsü .....önünde seyreden aracın yavaşlaması üzerine aniden fren yaparak arkadan gelen trafiği kontrol etmeksizin aniden sol şeride manevra yapması üzerine .....plakalı otobüsün .....plakalı otobüse arkadan çarpması neticesinde davaya konu trafik kazası meydana geldiğini, fotoğraflarda otobüsün sol arkayı gösteren aynasının bulunmadığını, sol aynası bulunmayan .....plaka sayılı otobüs şoförünün, arka sol taraftan gelen ve sollama yapmakta olan .....plakalı otobüsü görebilmesinin imkansız olduğunu, .....plakalı otobüsün sol aynasının bulunmadığını ve otobüs sürücüsü .....arkadan gelen ve kendisini sollamakta olan .....plaka sayılı otobüsü kontrol etmeksizin (ki aynası olmadığından kontrol edebilmesi imkansızdır) aniden sol şeride manevra yaparak fren yaptığı ve kazanın meydana gelmesine tamamen kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini ve müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, usul ve yasaya aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Kaza tespit tutanağı; .....günü Saat: .....sıralarında Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otobüs ile Tem otoyolu Kuzey Marmara otoyolu ayrımı İstanbul istikametinde seyir halinde iken önündeki kamyonun yavaşlaması üzerine hızını azaltarak yavaşladığı sırada arkasından gelen sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otobüsün duramaması sonucu arkadan çarpması neticesinde yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik kazası meydana geldiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. 2-Hasar dosyası: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya .....nolu hasar ödemesine istinaden .....TL kısmi ödeme yapıldığını anlaşılmıştır. 3-.....Tarihli makine mühendisinden aldırılan bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek rapor ile .....tarihli ek rapor : Kazaya karışan .....plakalı aracın .....marka Otobüs .....Koltuk düzeni tipinde, .....model, kullanım amacının yolcu nakil -ticari olduğu, yakıt türünün Dizel olduğu, Cinsinin Otobüs(CA Tek Katlı), beyaz renkli olan aracın kaza tarihi itibariyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar miktarının KDV Hariç 181.718,10 TL, (KDV dahil 214.427,36 TL), değer kaybının 280.000,00 TL olduğunun, toplam kazanç kaybının da 75.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, .....tarihli ek raporda .....plakalı aracın sigortacısı olan şirketin araç başına .....TL teminat limitli poliçesi kapsamında, davacı tarafa .....tarihinde 35.000,00 TL, değer kaybı tazminatının ödenmiş olduğu, davalıya ait .....plakalı aracın ZMMS sigortacısı tarafından, değer kaybı tazminatı olarak davacıya ödenen 35.000,00 TL tenzil edildiğinde, bakiye değer kaybı tazminat miktarının (280.000,00 TL -35.000,00 TL = 245.000,00 TL oluğunun bildirildiği, .....tarihli ek raporda; davaya konu araçta meydana gelen hasar miktarının KDV dahil 214.427,36 TL ( KDV hariç 181.718,10 TL) olduğu, dava konusu aracın, kaza öncesi hasarsız vaziyetteki 2. El piyasa rayiç değerinin 2.520.000,00 TL, araçta meydana gelen değer kaybının 280.000,00 TL ve davacının toplam kazanç kaybının da 75.000,00 TL olduğu kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır. 4-Kocaeli CBS tarafından aldırılan .....tarihli kusur raporunda özetle; .....günü Saat: .....sıraların sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otobüs ile Tem otoyolu Kuzey Marmara otoyolu ayrımı İstanbul istikametinde seyir halinde iken önündeki kamyonun yavaşlama üzerine hızını azaltarak yavaşladığı sırada arkasından gelen sürücü .....sevk ve idaresindeki .....otobüsün duramaması sonucu arkadan çarpması neticesinde yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik kazası meydana geldiği kazada, .....plakalı otobüs sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu “Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylı sağlama” başlıklı 56. maddesinin “c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde gide araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” hükmün ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'un “ Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 82. Maddesinin “Araç sürücüleri trafik kazalarında; ...d) Arkadan çarpma,.... Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” hükmünü ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, kazada bilinçli taksir unsurunun oluşmadığı, .....plakalı otobüs sürücüsü .....'in kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 5-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Davacı için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla talep ettikleri 100,00 TL değer kaybı bedelini, bilirkişi raporu (hasar tarihine göre) 244.900,00 TL artırmak suretiyle 245.000,00 TL olarak talep etikleri anlaşılmıştır. 6- Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Alacak miktarının hakimin takdirine bağlı olarak belirlenebildiği durumlarda, takdirin sonucunun belirlenmesinde çok etkili olması nedeniyle davacının zararı bilebilmesi mümkün olmadığından belirsiz alacak davası açılabilir. Yargıtay .....Hukuk Dairesi .....Esas, .....Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere işbu araçta meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasında da alacağın belirlenmesi yargılamaya bağlı olduğundan dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilebileceğinden davalının bu yönlü usulden red istemi yerinde görülmemiştir. Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir. Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir. Yine 6098 sayılı TBK'nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" demekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....ve .....E......K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; polis memurlarınca tutulan kaza tespit tutanağı, Kocaeli CBS tarafından alınan trafik bilirkişi raporu dikkate alındığında .....tarihinde dava dışı .....idaresindeki .....plakalı araç ile seyir halinde iken önündeki aracın yavaşlaması üzerine hızını azaltmış arkada seyir halinde olan davalı araç sürücüsü davalı .....kullanmakta olduğu .....plakalı araç ile arkadan çarpış olduğu, KTK gereğince gerekli takip mesafesinden seyretmemesi nedeni ile KTK md.56/1-c maddesi gereğince davacı sürücü tam kusurlu kanaat edilmiş olduğu; her ne kadar davalı vekilince olayın oluşu ile ilgili her ne kadar davacıya ait araç sürücüsünün aniden önüne çıktığını ve duraksadığını belirtmiş ise de aracın hasarının meydana geldiği noktanın salt bu hususu doğrulamayacağı, başkaca somut bir delilin de bulunmadığı anlaşılmakla davacı araç sürücüsü .....kusurlu eylemi olmamakla kusursuz olduğuna kanaat getirilmiştir. Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hükme esas alınan makine mühendisi tarafından aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı) yapıldığından, davalı tarafın haksız fiil sorumlusu olarak zarardan sorumlu olduğu, kaza sonrası araç fotoğrafları ve belgelerin de değerlendirildiği bilirkişi raporu, yetkili servis faturaları, görülen hasara göre de belirlenen değer kaybı zararın 280.000TL olduğu ve raporun hükme esas alındığı, ihbar olunanı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana 35.000TL lik ödemenin bulunduğu anlaşılmakla davacının talep miktarından davalıların haksız fiil hükümleri gereğince sorumlu olduğu kanaat edilmekle davanın kabulü gerekmiştir. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Yani, "belirsiz alacak" davası müessesesinin getirildiği 6100 Sayılı HMK ile birlikte Yargıtay .....Hukuk Dairesinin süreklilik arz eden kararlarına göre de daha sonra ıslah yapılmış olması halinde dahi tüm tazminat miktarına dava/olay (isteme göre) tarihinden itibaren faiz işletilmek gerektiğine kanaat getirilmiş ve davalıya ait kazaya karışan aracın ticari nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle avans faize karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile; .....TL nin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 16.735,95‬ TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 4.184,00TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 12.372,05‬ TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 4.184,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.363,90- TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 357,00TL ve bilirkişi ücreti 1.460,00TL olmak üzere toplam 1.817,00TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 38.750,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davalı .....Taahhüt İnşaat Petrol Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi alınarak hazineye irat kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair davacı vekili ile davalı .....vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim