İlk Derece Mahkemesi 2020/120 E. 2022/1380 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/12/2024 KARAR TARİHİ : 30/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına tescilli .....plakalı araç .....tarihinde Diyarbakır ili Bağlar İlçesi Fatih Mah. Göçmenler Caddesi üzerinde seyir halinde iken davalı sigorta şirketi nezdinde .....numaralı poliçe ile sigortalanan .....plakalı aracın tali yoldan çıkması sonucunda seyir halindeki müvekkilinin aracına çarptığını ve müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, tutulan kaza tespit tutanağı ve eksper raporundan da anlaşılacağı üzere müvekkiline ait aracın meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, meydana gelen kazaya ilişkin davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını ve ekspertiz raporu alındığını, kaza sonrası alınan eksper raporuna göre müvekkiline ait araçta 34.809,88 TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, başvuru üzerine şirket tarafından .....tarihinde 36.583,00 TL ödeme yapıldığını, lakin yapılan bu ödemenin eksik hasar bedeli mi yoksa değer kaybı bedeli mi olduğunun belirtilmediği, bu sebeple iddiaları, mahkemeniz tarafından nazara alınacak hususlarla birlikte meydana gelen kaza sebebiyle orijinal parça bedelleri göz önüne alınarak gerçek zararın tespit edilmesini; bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edilecek miktara arttırmak üzere fazlaya ilişkin talep arttırım hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 50,00 TL KDV dahil gerçek hasar bedeli, 50,00TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 100,00 TL tazminatın kaza tarihi olan .....'ten itibaren işleyecek en yükesk faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, davanın kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava çift taraflı trafik kazasından kaynaklı tazminat davası olup öncelikle kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme ekspertiz raporuna dayanalı olarak yapılmış olduğunu, parça bedelleri tespit edilerek ödeme yapıldığını, parçalar tedarik edilerek fatura karşılığı ödenmiş olmakla kdv ödemesinin yapılmış durumda olduğunu, yine aracın .....model olduğu dikkate alınarak orjinal parça teminin mümkün olup olmadığının tespiti gerektiğini, belirtildiği üzere araç değer kaybı yine ekspertiz raporuna dayalı olarak ve reel hesaplama ile ödenmiş durumda olduğunu, araç değer kaybı ödemesi yapılırken aracın sadece marka-cins ve modeli değil ayrıca daha önce karıştığı kazaların da dikkate alınması gerekmekte olduğunu, müvekkil şirketin sorunluluğunun temerrüt tarihinden başlamakta olup kaza tarihinden faiz talebinin kabulünün mümkün olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER : .....tarihli Trafik Bilirkişisinden Alınan Raporda; 1-Sürücü .....(.....plakalı) : 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109.maddesinde yer alan (84/G: Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, 57/1-A:Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar, kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100 (YÜZDE YÜZ) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. 2-Şoför .....(.....plakalı) :2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır. İş bu trafik kazası bilirkişi raporu dosya kapsamının incelenmesi ve kaza yerinde inceleme neticesinde yaptığım tespitlere dayanılarak tarafımdan hazırlanmış olup, takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere sunulmuştur. .....tarihli Makine Bilirkişisinden Alınan Raporda; yapılan inceleme ve değerlendirmelere göre; .....plakalı, .....model, .....Km’de, .....marka, .....ticari adlı otomobilin, yukarıdaki açıklamalarım kapsamında kaza tarihi itibarı ile, Eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, Davalı .....Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapılan 36.583,00 TL değer kaybı ödemesinin yeterli olduğuna, Araçtaki hasarın giderilmesine yönelik olarak kullanılan yedek parçalara ilişkin orijinal yedek parça ile eşdeğer yedek parça arasında fiyat farkının 72.072,85 TL (KDV Dahil) olduğuna kanaat getirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının .....plakalı aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, araca takılan parçaların ve önceki halinin orjinal olup olmadığı ve bundan kaynaklı arada fark bedelinin doğup doğmadığı, davacının hasarsızlık indiriminden faydalanmasından kaynaklı zararın doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı hususi otomobil ile seyir halinde iken Cemiloğlu Caddesi Göçmenler Caddesi kavşağında davacıya ait araç ile çift taraflı maddi hasarlı meydana geldiği, Mahkememizce alınan .....tarihli kusur bilirkişi raporuna göre dava dışı .....plaka sayılı aracın sürücüsünün, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109.maddesinde yer alan (84/G: Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, 57/1-A:Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar, kuralına riayet etmediği) anlaşıldığından meydana gelen kazada tam kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup makine mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan .....tarihli bilirkişi raporunda .....plakalı araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, araçta oluşan hasara yönelik olarak değişen orjinal parça toplam değerinin 87.882,73 Tl olduğu, eksper raporuna göre 11 adet parçanın değiştiği, bunun 10 adetinin eş değer parça olduğu, buna göre 72.072,85 TL orjinal-eşdeğer yedek parça farkı oluştuğu, buna ek olarak davacıya 36.583,00 TL değer kaybına yönelik olarak ödeme yapıldığının anlaşıldığı bunun haricinde ise değer kaybı fark bedelinin oluşmayacağının( nispi metod ile tartışılarak) tespit edildiği anlaşılmıştır. Buna göre davacıya dava açılmadan önce sigırtaya başvurusu sonrası yapılan ödemenin cevap dilekçesinden ve bilirkişi raporundaki tespitler uyarınca değer kaybı ödemesi olduğu, davacının hasara yönelik talebinin orjinal parça kullanılmaması yani eşdeğer parça kullanılması nedeniyle aradaki farkın tazminine yönelik olduğu, kusur ve zarara yönelik her iki raporun da hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin ıslah dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Değer kaybı ödemesinin yeterli olduğuna dair rapor doğrultusunda dava dilekçesindeki taleplere yönelik olarak davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir. Ek olarak davacı vekilince dava açılmasından önce sigorta şirketine .....tarihinde başvurunun tebliğ edildiği, başvuru sonrası yasal 15 günlük süre geçtikten sonra işbu davanın açıldığı, davalı sigorta şirketince her ne kadar bir kısım ödeme yapılmışsa da yapılan ödemelerin yetersiz olduğunun bilirkişi raporları ile sabit olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin raporlara uygun olarak ıslah ettiği davasının kabulü gerekmiş ve davalının aracının kullanım amacının hususi olması nedeniyle de yasal faize hükmedilmiş davalı sigorta şirketi olması nedeniyle de temerrüt tarihi 8 iş günü sonrası sayılarak faizin başlangıç tarihi belirlenmiştir. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 2-Davacı tarafından hasar fark bedeli istemine ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 72.072,85 TL hasar fark bedelinin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.923,29 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan ıslah harcı olarak yatırılan 1.232,00 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.263,69 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 5-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin; 2,52‬-TL'sinin davacıdan, 3.597,48‬TL'sinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 6-Davacı tarafından yatırılan 427,60.-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 1.232,00.-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 110,00.-TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.700,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 6.810,00.-TL yargılama giderinden; kabul ve ret oranına göre, 6.805,23-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00.-TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 9-Davalı .....Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücreti reddedilen miktarı geçemeyeceğinden 50,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Anonim Şirketi ödenmesine, 10-Yargılama sırasında davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 11-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı tarafın yokuluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim