İlk Derece Mahkemesi 2020/110 E. 2020/110 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/110 Esas - 2023/135 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/110 Esas KARAR NO : 2023/135 HAKİM : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLLERİ : ... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : ... DAVALILAR : 2- ... 3- ... VEKİLLERİ : ...

DAVALI : 4- ... VEKİLİ : ... DAVALILAR : 5- ... - ...

6- ... 7- ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 05/02/2020 KARAR TARİHİ : 16/05/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILMA TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...'in işçilik konusundaki uyuşmazlığın çözümü için Arabuluculuk Dairesi Başkanlığına başvurulduğunu, arabulucu ... arabulucu olarak tayin edildiğini, yapılan uzlaşma neticesinde davacı tarafından kıdem tazminatı olarak 15.182,46 TL'nin ödenmesi şeklinde uzlaşma sağlandığını, başvurucu dava dışı işçi ...'in iban hesabına 15.182,46 TL kıdem tazminatı ve arabulucu ücreti olarak 460,00 TL yatırıldığını, dava dışı işçiye arabuluculuk uzlaşması neticesi ödenen kıdem tazminatını rücu edebilmek için ticari davalarda arabuluculuk dava şartının yerine getirmek amacıyla arabuluculuğa başvurulduğunu, arabulucu aracılığı ile davalılar karşı taraf olarak görüşmelere katılmayarak anlaşmama tutanağı ile uzlaşmaya varılamadığını, dava dışı işçinin çalışmış olduğu ... Mühendislik İnşaat Taah. Vekili ile müvekkili kurum arasında 14/10/2019 tarihinde anlaşma sağlanmış olup, ... Mühendislik şirketi dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem yüzenden kendi payına düşen ve ödemesi gereken rücuen tazminat miktarından sorumlu olduğu miktar olan 1.075,78 TL'yi ödediğini, anlaşma neticesinde dava dışı işçiye ödenen 15.182,46 TL kıdem tazminatına ve 460,00 TL arabuluculuk ücretine istinaden ödenen tazminat dolayısıyla açılacak rücuen tazminat davacsında alt işveren ... Mühendislik Şti. taraf olarak gösterilmeyeceğini ve şirkete dava yöneltilmeyeceğini, dava dışı işçinin çalıştığı davalı şirketlere dava dışı işçiye ödenen 11.724,08 TL kıdem tazminatının ve 460,00 TL arabuluculuk ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalılar ... Sosyal Hiz... Ltd.Şti. ve ..Ltd.Şti. vekili 16/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı ... ödenen işçi alacaklarının davalılara rücu edilerek tazminine ilişkin olduğunu, davacı üst işverenin işi tek başına idare ettiğini, işi kendisi yönetmekte, alt işveren sıfatı verdikleri müvekkil firmaya işi idare etme imkanı tanımadığını, bordro firması olarak kullandığını, müvekkillerinden talep edilmekte olan kıdem tazminatı rücunun haklı görülmesi ilgili yasaya aykırılık oluşturduğunu, rücuya izin verilmesi bazı kamu kurumlarının yargı erkini kullanarak alt işverenin mal varlığına aleni tecavüzü olarak terennüm ettiğini, öncellikle huzurdaki davanın reddine, her türlü mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... Şti. vekili 12/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil firma davalıya ait işletmenin temizlik işini kamu ihale kanunu uyarınca aldığını, söz konusu işi 1 yıldan daha az bir süre yaptığını, takribi olarak davacı müvekkile ait iş yerinde 6,5 ay kadar çalıştığını, rucu alacağına konu tazminatlar ile müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının davasının reddine ve vekalet ücreti ile masrafların davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının işçilik tazminatı ödemesi sebebiyle davalılardan rucüen alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususunda toplandığı anlaşılmıştır. Mahkememiz, dava açılışından sonra tensip kararı ile birlikte, gerekli gördüğü bilgi ve evrakları dosya arasına celp edilmesi için ilgili mercilere müzekkereler yazmış, dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğe çıkarılarak, her iki taraf içinde yargılama usul ve esaslarına dair gerekli ihtaratlar yapılmıştır. Dosya hesap bilirkişisine tevdi edilerek rapor alınmıştır. Bilirkişi ... 30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası ve ekleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde; 10/07/20218 tarihinde yapılan 15.182,46 TL'lik ödeme nedeniyle davalı ... Şti.'nin 1.564,14 TL, davalı ...Şti.'nin 2.548,72 TL, davalı ...Şti.'nin 1.075,35 TL, davalı ... Şti.'nin 1.138,19 TL, ... İnşaat-...'nın 635,43 TL, davalılar ...-... iş ortaklığı 865,86 TL, davalı .....Ltd.Şti'nin 3.896,38 TL yönünde hesaplamaları rapor etmiştir. Davacı vekili ile davalı ... Yem..Ltd.Şti. vekili, davalılar ... Şti. ve ...Şti. vekilinin bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı itiraz ve beyan dilekçesi sunmuş oldukları, tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden önceki bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi ... 15/12/2022 tarihli raporunda özetle; kök raporda değiştirilmesi gereken yön bulunmadığını, dava dosyası ve ekleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 10/07/20218 tarihinde yapılan 15.182,46 TL'lik ödeme nedeniyle davalı ...Şti.'nin 1.564,14 TL, davalı ... Şti.'nin 2.548,72 TL, davalı ...Şti.'nin 1.075,35 TL, davalı ... Tem.Ltd.Şti.'nin 1.138,19 TL, ... İnşaat-...'nın 635,43 TL, davalılar ...-... iş ortaklığı 865,86 TL, davalı .....Ltd.Şti'nin 3.896,38 TL yönünde hesaplamaları rapor etmiştir. Davalılar ... Sos.Hiz....Ltd.Şti. ve ... Org...Ltd.Şti. Vekilinin ek rapora karşı itiraz dilekçesi sunmuştur. İlgili rapor hükme ve denetime elverişli görüldüğünden itirazların reddine karar verilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; aslolan işçiyi çalıştıran alt işverenin işçilik haklarını işçiye ödemiş olmasıdır. Ancak işçi ödenmemiş işçilik alacaklarını alt işveren ile birlikte üst işverenden de talep edilebilir. Alt işverenin ödemediği işçilik alacaklarını ödeyen üst işveren, işçiye ödediği miktarla sınırlı olmak üzere, alt işverenlere rücu edebilir. Rücu miktarı alt işverenler bakımından ayrı ayrı tespit edilmelidir. Bu rücu işçinin çalıştığı dönem ve bu döneme tekabül eden ve işçiye ödenen ücretle sınırlıdır. Olayımızda alt işverenlerin işçiye işçilik alacaklarını ödemedikleri ve bu meblağın üst işveren tarafından ödendiği tartışmasızdır. Üst işveren konumunda olan davacı işçiye ödediği meblağın alt işveren tahsilini talep etmektedir. Hukuki problem davacı üst işverenin alt işverenler yerine ödediği miktarın tespiti ve hangi tarihten itibaren faiz isteyebileceği konusunda toplanmaktadır. Dava dilekçesinde işçiye yapılan ödemelerden toplam 11.724,08 TL'sinden davacının sorumlu olmadığı, bu meblağdan davalıların sorumlu olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda davacının davalı ... Şti.'nin 1.564,14 TL, davalı ...Şti.'nin 2.548,72 TL, davalı ...Şti.'nin 1.075,35 TL, davalı ... Tem.Ltd.Şti.'nin 1.138,19 TL,... İnşaat-...'nın 635,43 TL, davalılar ...-... iş ortaklığı 865,86 TL, davalı .....Ltd.Şti'nin 3.896,38 TL alacaklı olduğu belirtmiştir. Bu rapor mahkememizce karar vermek için yeterli görülmüştür. Bu şartlarda davalı ...Şti.'den 1.564,14 TL tahsili ile , davalı ...Şti.'den 2.548,72 TL tahsili ile, davalı ...Şti.'den 1.075,35 TL tahsili ile, davalı ... Tem.Ltd.Şti.'den 1.138,19 TL tahsili ile, ...-...'dan 635,43 TL tahsili ile, davalılar ...-... iş ortaklığından 865,86 TL tahsili ile, davalı .....Ltd.Şti'den 3.896,38 TL tahsili ile 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : 1-Davanın KABULÜ ile, a) 1.564,14 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... Tem. Yem. İnş. Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, b) 2.548,72 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... Sos. Hiz. Ltd.Şti. alınarak davacıya verilmesine, c) 1.075,35 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... Org.Hiz. Gıda Teks.Enerji. Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, ç)1.138,19 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... Tem. Bil.Yem. Paz.Ltd.Şti'den alınarak davacıya verilmesine, d)635,43 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... İnşaat-... iş ortaklığı'dan alınarak davacıya verilmesine, e)865.86 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... Alüm. -... iş ortaklığı.'den alınarak davacıya verilmesine, f)3.896,38 TL'nin 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalı ... Turz. Teks.'den alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 800,87 TL karar harcından, peşin alınan 200,22 TL harcın mahsubu ile bakiye 600,65 TL harcın davalılardan (bu miktarın 106,85 TL'sinden davalı ... Tem. Yem. İnş. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 174,10 TL'sinden davalı ... Sos. Hiz. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 73,46 TL'sinden davalı ... Org.Hiz. Gıda Teks.Enerji. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 77,75 TL'sinden davalı ... Tem. Bil.Yem. Paz.Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 43,40 TL'sinden davalı ... İnşaat-... iş ortaklığı'nın, bu miktarın 59,15 TL'sinden davalılar ... Alüm.-... iş ortaklığı'nın, bu miktarın 65,94 TL'sinden davalı ... Turz. Teks.'in sorumlu tutulmasına) tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 200,22 TL peşin harcın davalı ... Tekstil Gıda Yapı ve Temizlik San. Tic.Ltd.Şti 'den alınarak, davacıya verilmesine, 4-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (bu miktarın 1.228,20 TL'sinden davalı ... Tem. Yem. İnş. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 2.000,08 TL'sinden davalı ... Sos. Hiz. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 844,56 TL'sinden davalı ... Org.Hiz. Gıda Teks.Enerji. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 892,40 TL'sinden davalı ... Tem. Bil.Yem. Paz.Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 498,64 TL'sinden davalı ... İnşaat-... iş ortaklığı'nın, bu miktarın 678,96 TL'sinden davalılar ... Alüm.-... iş ortaklığı'nın, bu miktarın 3.057,16 TL'sinden davalı ... Turz. Teks.'in sorumlu tutulmasına) alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından harcaması yapılan 54 tebligat gideri 1.248,00 TL, 8 müzekkere gideri 55,50 TL, bilirkişi ücreti 700,00 TL, arabuluculuk ücreti 460,00 TL, başvuru harcı 54,40 TL olmak üzere toplam 2.517,90 TL yargılama giderinin davalılardan (bu miktarın 336,13 TL'sinden davalı ... Tem. Yem. İnş. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 547,39 TL'sinden davalı ... Sos. Hiz. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 231,15 TL'sinden davalı ... Org.Hiz. Gıda Teks.Enerji. Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 244,24 TL'sinden davalı ... Tem. Bil.Yem. Paz.Ltd.Şti.'nin, bu miktarın 136,48 TL'sinden davalı ... İnşaat-... iş ortaklığı'nın, bu miktarın 185,82 TL'sinden davalılar ... Alüm.-... iş ortaklığı'nın, bu miktarın 836,69 TL'sinden davalı ... Turz. Teks.'in sorumlu tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine, 7-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar yönünden KESİN olmak üzere karar verilerek taraflara açıkça okunup anlatıldı.

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır