İlk Derece Mahkemesi 2019/633 E. 2020/819 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/311 Esas - 2024/739 T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/311 Esas KARAR NO : 2024/739 HAKİM : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/05/2024 KARAR TARİHİ : 19/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/01/2025 Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan kurumun, dava dışı ...'a asıl işveren sıfatıyla kıdem tazminatı ödediğini, dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönemle alakalı, davalı tarafa düşen ödemeyle alakalı olarak ihtar gönderildiği, ancak davalı taraf yapılan ihtara cevap vermediğinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı şirket tarafından başlatılan takibe itirazda bulunduğu, davacı taraf yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; Ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığını, davanın görevli ve yetkili olmayan mahkemede açıldığını, davacı ile davalı müvekkili arasındaki sözleşmelerin 36. maddesinde sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümlerine atıf yapıldığını; davalı yüklenici firmanın dava dışı işçinin kıdem tazminatı gibi vesair işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair herhangi bir hükme yer verilmediğini, alacaklı işçiye karşı sorumlu olan borçlu işverenlerin (davacı ve davalının) kendi aralarındaki iç ilişkide bu husustaki nihai sorumluluğun kime ait olacağına yönelik herhangi bir hükme yer verilmediğini, davalı yüklenicinin kendi sorumlu olduğu döneme ilişkin işçilik alacaklarının yarısından asıl işveren konumundaki davacının, diğer yarısından davalı yüklenicinin sorumlu olduğunun kabulü gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar Dava; dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı farkının sözleşme kapsamında, davalıdan ödeme tarihinden ödeneceği tarihe kadar, işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte rücuen tazminin tahsili amacı ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Takibin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığı, davanın yetkili ve görevli mahkemede açılıp açılmadığı, işçiye ödenen tazminattan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise, hangi miktardan sorumlu olduğu hususlarındadır. III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller Mahkememiz ara kararı gereğince bilirkişi raporu aldırılmış alınan rapordan özetle; "... davacı tarafın rücuen talep edebileceği alacak tutarları hesaplanan 5.183,926.TL reeskont faizi 429,986.TL avans faizi 439,926.-TL; ödenen kıdem tazminatı 4.895,68.-TL reeskont faizi 406,076.-TL, avans faizi 415,46.-TL...." şeklindedir. IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar Sonucu Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler: Davalı ile davacı kurum arasında 2021/663974 İhale Kayıt Nolu 28.12.2021 Sözleşme Tarihli ... Nolu Fabrikalar Yardımcı İş ve İşlemler Hizmet Alımı Konulu sözleşmenin düzenlendiği, bu sözleşmelerin 22.1 maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamak zorundu olduğu şeklinde düzenleme mevcuttur. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.04.2024 Tarih 2023/(23)6-46 E. 2024/203 K. Sayılı ilamında "...kıdem tazminatı ödenen dava dışı işçinin davacı yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davalı işveren üniversitenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşme ve eklerinde herhangi bir hüküm bulunmaması hususları dikkate alındığında davacı yüklenicinin kendi çalıştırdığı işçisi için ödediği bedeli ve ferilerini davalı üniversiteden talep etmesine imkân bulunmamaktadır..." denilerek, asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşme ve eklerinde herhangi bir hüküm bulunmaması halinde, dava dışı işçinin alacaklarından taşerona karşı sorumlu olmayacağını belirtmiştir. İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 30/10/2023 T. 2022/2824 E. 2023/3556 K. Sayılı ilamında da; "...taraflar arasındaki ilişkinin 6132 sayılı TTK kapsamında kalan ticari iş niteliğinde olması nedeni ile avans faizine hükmedilmesinde hukuka aykırı bir yan bulunmamakla birlikte, dosya kapsamında davacı tarafınca ödenen bedeller bakımından davalılara yönelik TBK 117 kapsamında temerrüde düşürücü bir işlem bulunmamasına karşın dava tarihi yerine ödeme tarihi olan 09/02/2017 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir...." denilerek, dava konusu alacak için davalı tarafın temerrüte düşürülmesi gerektiği belirtilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 05.02.2024 T. 2023/4462 E. 2024/493 K. Sayılı ilamında da; "...Davacı tarafça dava konusu edilen alacağa ticari faiz talep edildiği mahkemece kısmen kabule karar verilen miktar yönünden yasal faize hükmedildiği anlaşılmaktadır. Davalılar tacir olup dava konusu alacak ticari işletmesi ile ilgili olduğundan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 19/2.maddesine göre; taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır ve dava konusu alacak için ticari (avans) faizi istenebilir. Hal böyle olunca mahkemece hükmedilen alacağa ticari (avans) faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.." denilerek, dava konusu alacak için ticari (avans) faizi istenebileceği belirtilmiştir. TBK'nun 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur ve davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Alacaklı tarafından, icra takibinden önce, davalı tarafın temerrüde düşürüldüğüne dair bir belge sunulamadığından, davalı şirket, takip tarihi itibarıyla temerrüde düşürülmediğinden, davalı kendi sorumluluğu oranında sadece asıl alacaktan sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır. Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından dolayı davalı yüklenicilere rücu edebileceği; yüklenicinin işçiyi çalıştırdığı dönemle orantılı sorumlu olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi karar verilmiştir. Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın kısmen KABULÜ ile; Davalının Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/3377 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ ile, Takibin taleple bağlı kalınarak 4.732,95.TL asıl alacak üzerinden devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine, İcra inkar tazminat talebinin reddine, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 4.732,95-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 407,39-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427.60-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.749,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.451,88-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine, 8-Arabuluculuk Nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL ücretin kabul red oranı dikkate alınarak hesaplanan 3.314,52‬-TL'sinin davalıdan, 285,48-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2024 Katip ... e-imzalıdır. Hakim ... e-imzalıdır.