İlk Derece Mahkemesi 2019/372 E. 2021/267 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/372 Esas KARAR NO : 2021/267

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) DAVA TARİHİ : 09/08/2019 KARAR TARİHİ : 16/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin üyesi olup davalı kooperatifin ... tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında göndemin ....maddesi ile alınan karar gereği kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının hukuka aykırı olduğunu, davalı kooperatif kayyımı tarafından davacının kooperatife ... tarihi itibariyle ... TL anapara, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL borcu bulunduğu iddiası ile Antalya ...Noterliği ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname çekildiğini, bu ihtarnamenin ardından ikinci olarak Antalya ...Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi çekilerek ... TL anapara, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL borcun ödenmesinin istendiğini, davalı tarafından çekilen ihtarnamelere yasal süresi içinde davalı tarafça talep edilen borç miktarının gerçek durumu ve borcu yansıtmadığı, talep edilen alacak miktarının haksız olduğunu gerekçesi ile Ankara ...Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı cevap ihtarnamesiyle itiraz edildiğini, davalı kooperatif tarafından Antalya ...Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtartanamesi ile davacıya kooperatif kayyımının ... tarih ve .../... sayılı kararı ile Kooperatif Üyeliğinden ihraç edildiğinin bildirildiğini, davacının kooperatif üyeliğinden ihraç kararına karşı Ankara ...Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, davalı kooperatifin ... tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısında kooperatif üyeliğinden çıkarılan üyelerin üyelikten çıkarılma kararına itirazlarının gündemin ....maddesi ile görüşülüp reddedildiğini, kararın davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğini, davacının davalı kooperatife ... tarihi itibariyle ... TL ödeme yaptığını, ancak kooperatif yönetiminin bankaya olan ... TL borcu ödemek yerine, hakkı olmadığı halde yüklenici ile yapılan sözleşmeye aykırı şekilde yükleniciye ... TL avans ödemesi yaptığını, davacı ve üyelere ... TL ek ödeme çıkarıldığını, davacının bu ek ödemeyi kendisine 1/5 hissesi düşen villa hissesini satarak ödemek istediğini bu durumun kabul görmediğini, davacıdan talep edilen işlemiş faiz tutarı ... TL nin yasal hiç bir dayanağının olmadığını, genel kurullarda borcunu ödemeyen üyelere faiz yürütüleceğine ilişkin bir kararın alınmadığını, bankadaki borca yürütülen faizini tümünün borcunu ödemeyen üyerele dağıtılmasının da hakkaniyete ve genel kurul kararlarına aykırı olduğunu, davalı kooperatifin çekilen ihtarlardan sonra ... tarihinde davalının davacı aleyhine Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ... TL’lik alacak davası açtığını, kooperatife atanan kayyumun görevinin Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .../... Esas sayılı dosyasından ... tarihinde verilen davanın reddi kararı ile sona erdiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, davalı kooperatifin ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul gündeminin ....maddesi ile verdiği davacının Kooperatif Üyeliğinden İhracına dair kararının iptaline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı kooperatif vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatif adına ... ...dan kredi kullanılmak suretiyle 2016 yılında ... ili ... ilçesi, ... Mah. ... ada ... parselde kain taşınmaz edinildiğini, banka kredisi kullanılmak suretiyle taşınmaz üzerine ... Adet villa + ... yapılmasının projelendirildiğini, proje üzerine üyelere isabet eden bağımsız bölümlerin noter kura çekilişi ile belirlendiğini, yapılan projeye göre yüklenici firmaların yapılan sözleşmeler ile inşaatın belirli aşamaya geldiğini, ancak davalı kooperatif adına arsa edinilmesi ve inşaatın yapımı için kullanılan kredinin geri ödenmesinin kooperatifin bankaya olan borcunun kooperatif üyelerinin mali yükümlülüğü olarak her bir hisse bedeli olarak ferdileştirilip, tüm üyelerin mali yükümlülüğünün karşılığı olan ... TL ‘nin 2017 yılı şubat ayı içinde ödemesi gerektiğini, kooperatifin her üyesinin bir hisse karşılığı ... de ... TL ödeme yapması gerekirken, davacı ...’in arsa alımı için kredi kullanılan banka dışındaki bankadan üyelik mali yükümlülüğünü karşılayacak ödemeden daha az miktarda kredi çekip, bu kredi dışında üyeliğe girişte ödediği para haricinde ödeme yapmadığından, kooperatife karşı mali yükümlülüklerini zamanında eksiksiz olarak yerine getirmediğini, davacı gibi kimi üyelerinde mali yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden, kooperatifin bankaya olan borcunun kapatılamadığını ve davalı kooperatifin mali sıkıntıya düştüğünü, bankanın, kooperaif üyelerine kullanılan ve kapatılmayan kredi borcu nedeniyle şahsi sorumluluklarına gidilip alacağın tahsil edileceği yönünde ihtarlar düzenlendiğini, ... tarihinde yapılan kooperatifin genel kurulunda mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler hakkında 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu uyarınca işlem yapılması kararı alınıp, bu doğrultuda davacıya mali yükümlülüklerini yerine getirmesi aksi halde kooperatif üyeliğinden çıkarılacağı, kooperatifler kanununda öngörülen ...Noter ihtarnamesi ile mali yükümlülüklerini yerine getirilmesinin ihtar edildiği halde süresi içinde herhangi bir ödeme yapılmadığından davacıya ...Noter ihtarnamesi ile ...Noter ihtarnamesinde belirtilen meblağı ödemeleri ihtar edilmesine rağmen yasal süre içerisinde herhangi bir ödeme yapmadığını, kooperatif yöneticilerininin kooperatifi zora sokan şikayet konusu edilen kimi işlemleri nedeniyle Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... tarih ve .../... Esas sayılı kararı ile kooperatif yöneticilerinin yetkilerinin tedbiren kaldırılıp, kooperatif yönetimine kayyım atandığını, kooperatif kayyımının ... gün ve ... sayılı karar ile davacının “Kooperatif üyeliğinden ihracına” karar verildiğini, davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğine ilişkin kararın davacıya Antalya ...Noterliğinin ... gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ edildiğini, davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesi yönündeki ... gün ve ... karar sayılı karar karşı itiraz ettiğini ve itirazın genel kurul gündeminde görüşülmesi istemli Ankara ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalı kooperatife tebliğ edildiğini, ... tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısı ile davacının genel kurula yapılan itirazının reddedildiğini, red kararının ... tarihinde tebliğ edildiğini, davacının ... TL mali yükümlülüğün ... TL kısmını ödeyip ... tarafından kooperatif kredi borcuna faiz işletilmesine sebep olduğu hususunda tartışma bulunmadığından ... tarihli toplantının ... numaralı günden maddesinin kendisine uygulama alanı bulmadığı gibi kooperatifin de ... tarihli genel kurul toplantısında da faiz yükünü ödemeyen üyeler yönünden yasal yollara başvurulması yönünde yönetime yetki verildiğinden davacının ihraç kararında hukuka aykırılık bulunmadığından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiyelerin tebliğ edildiği anlaşıldı. Mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyasında verilen karardan bir örneğinin dosyamız arasına alınmıştır. Kooperatife ait sicil dosyası dosyamız arasına celp edilmiştir. Antalya ... ve ... Noterliklerine müzekkere yazılarak; ihtarnameler ve tebliğlerine ilişkin gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır. Davalı kooperatifin kullandığı krediye ilişkin banka kayıtları dosyamız arasına celp edilmiştir. Mahkememizce yargılama sırasında; ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği dosyanın re’sen seçilecek kooperatif işlemlerinden anlayan mali müşavir bilirkişiye tevdii ile kooperatife ait ticari defter ve belgeler ile gerekirse banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle davacı hakkında verilen ihraç kararına ilişkin olarak davacının üyesi bulunduğu kooperatife ilişkin aidat ve ek ödeme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, Kooperatifler Kanunu 27.maddesi gereğince alınan ihraç kararının ve bu ihraç kararına dayanak ihtarnamelerin usulüne uygun olup olmadığı, ihtarnamelerde belirtilen borç tutarı ile kooperatife ait defterlerde belirtilen borç tutarının uyumlu olup olmadığı hususlarında mahkeme ve yargıtay denetimine elverişil rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize ... tarihli rapor sunulmuş ise de; raporun mevcut hali ile hüküm kurmaya, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olmaması sebebiyle dosyamızın Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek 1 bankacı, 1 mali müşavir ve kooperatif işlemleri hususunda uzman bilirkişiye tevdii ile rapor alınmasına karar verilmiş, Ankara ... Asliye ticaret Mahkemesi aracılığıyla alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...a)Kooperatifin bankadan kullandığı kredinin toplam miktarı, kâr payı ile ödeme planına göre ortaklardan tahsil edilecek aidat miktarı, ödeme planı ile ödemelerin geciktirilmesi halinde uygulanacak gecikme cezası/faizi oranının açık bir şekilde kooperatifin genel kurul toplantılarında belirlenmesi gerektiği halde bu yönde alınmış bir genel kurul kararının bulunmadığı, Kooperatifin davacıya gönderdiği ihtarnamelerle talep ettiği ... TL anapara. ... TL işlemiş faiz (bankaca işletilen katılım payı) olmak üzere toplam ... TL alacağın kooperatifin genel kurul kararlarına dayanmadığı, bu nedenle kooperatifin ...'e gönderdiği ve ortaklıktan çıkarılmasının dayanağı olan ihtarnamelerdekı borç miktarının gerçek borç miktarını yansıtmadığı. b)Davacının ihraç kararına yaptığı itirazının görüşüldüğü, Kooperatifin ... tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısının ...'ncü gündem maddesinde alınan ihraç kararının 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27'ncı ve Kooperatif Anasözleşmesinin 23/6. maddelerine aykırı olduğu, davacı ...'in kooperatif ortaklığından ihraç edilmesine ilişkin kararın yasal koşullarının oluşmadığı..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, 1163 sayılı kanun 27. Maddesi gereğince mali yükümlülüklerini yerine getirmediği iddia edilen kooperatif üyesinin ihracına ilişkin genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafça ... tarihli olağanüstü genel kurul kararı ile üyelikten ihracının yasal olmadığı, davalı kooperatif tarafından adına tahakkuk ettirilen borcun gerçek borç olmadığı iddia edilmiştir. İhraç kararının iptali istemine ilişkin açılan dava 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. Maddesi gereği 3 aylık yasal süresi içinde açılmıştır. Davanın esasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; Dosya kapsamından davalı kooperatifin kooperatife ait inşaatı tamamlamak üzere kredi çektiği, kredi borcunun ödenmesinde temerrüde düşülmesi üzerine kooperatif yönetimi tarafından kredi borcunun üyelere hisseleri oranında yansıtılmasına karar verilerek genel kurul kararı alınmaksızın kooperatif üyeleri aleyhine ihtarnamelerin tanzim edildiği görülmüştür. Mahkememizce öncelikle incelenmesi gereken hususun kooperatif tarafından tahsili talep edilen tutarın niteliğinin tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davalı Kooperatif Ana Sözleşmesi 23/6. Maddesinde; Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme esaslarını tespit etmek genel kurulu devir ve terk edemeyeceği yetkiler arasında belirtilmiştir. 1163 Sayılı Kanun 40. Maddesinde de; kanun ve ana sözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek, genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkiler arasında sayılmıştır. Somut olayda, Genel Kurul tarafından bu yönde alınmış bir karar mevcut olmayıp, yönetim tarafından doğrudan karar alınarak üyelere bildirim yapıldığı anlaşılmıştır. Kooperatif yönetimi tarafından kooperatif ortaklarından tahsil edilmesine karar verilen tutarların ek ödeme niteliğinde olup olmadığına ilişkin yapılan incelemede; 1163 Sayılı Kanun 31. Maddesinde; "Ana sözleşme, ortakları ek ödemelerle yükümlendirebilir, ancak ek ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması şarttır. Ek ödeme yüklemi sınırsız olabileceği gibi belirli miktarla veya iş hacmi ile veya paylarla orantılı olarak da sınırlandırılabilir." düzenlemesi mevcuttur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/10/2004 gün 2003/13396 Esas 2004/10151 Karar sayılı emsal içtihadında; "ortaklardan ek ödeme talep edilebilmesi için talep edilen meblağ bilanço açığını kapatmaya yönelik ek ödeme olması gerekir." Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02/02/1995 gün 1994/7006 Esas 1995/780 Karar sayılı emsal içtihadında; "kooperatif inşaatları için toplanan aylık aidatlar ek ödeme olmadığı için Kooperatifler kanunun 52. Maddesi değil 45. Maddesi uygulanır." Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/12/1989 tarih 1988/1087 Esas 1989/7467 Karar sayılı emsal içtihadında; "...genel kurulca davacılardan alınmasına karar verilen para ortaklık payına ilişkin olmayıp inşaat giderine ilişkin olduğundan ortaklara ek yükümlülük getirmesi anlamında kabul edilmesi mümkün değildir. Bu nedenlerle bu kararın ağırlaştırılmış toplantı ve karar nisabına tabi tutularak yok farzedilmesi doğru değildir..." şeklinde belirtilmiştir. Bu haliyle kooperatif üyelerinden tahsili talep edilen tutarların ek ödeme niteliğinde bulunmadığının kabulü gerekmiştir. Davalı Kooperatif ana sözleşmesinin 22. Maddesinde "her ortak kooperatifin borçlarına karşı, taahhüt ettiği pay tutarı kadar sorumludur," düzenlemesi gereği, her ortak kooperatife olan yükümlülüğünü yerine getirmediği tutar kadar dava dışı bankanın kredi alacağından sorumlu tutulacak olup, davalı kooperatife karşı taahhüt ettiği pay tutarını yerine getiren kooperatif üyesinin dava dışı bankanın kredi alacağından sorumlu tutulması mümkün olmayacaktır. Kooperatif ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; Kooperatif üyesi davacı ...'in hissesine göre kooperatife borcunun olduğu anlaşılmıştır. Kooperatif ortakları kooperatifler kanunun 23. Maddesinde kabul edilen esaslar dahilinde, ortaklık hak ve borçlarında eşittirler. Kooperatifin yaptığı harcamaların bu kural çerçevesinde ortaklara yüklenilmesi gerekir. Kooperatifin genel kurulda alınan kararlara istinaden bankadan kullandığı kredilerin kooperatif tüzel kişiliği ile banka arasında düzenlenen sözleşme hükümlerine göre kooperatif tarafından ödenmesi gerektiği açıktır. Kooperatif ortaklarının kooperatif tarafından kullanılan kredilerde herhangi bir vekaleti bulunmamaktadır, bu durumda kooperatifin bankaya ödemesi gereken kredi ana para ve katılım paylarının kooperatifin genel kurulunda görüşüldükten sonra ortaklardan tahsil edilmesi gereken aidat, ara ödemenin genel kurul tarafından karar altına alındıktan sonra ortaklardan tahsili gerekmektedir. Dava konusu somut olayda, davalı kooperatifin bankadan kullanılan kredi ana para ve katılım payı açık bir şekilde genel kurula sunulmadan ortaklara ödemeleri gereken tutarların bildirilmesi ile yapılan ihtarnameler üzerine davacı kooperatif üyesinin ihracına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacının davasının kabulü ile davacı ...'in davalı kooperatifin ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantı gündeminin ... Maddesi gereğince kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin kararın iptaline karar vermek gerekmiş açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, Buna göre; davacı ...’in davalı kooperatifin ... tarihli olağanüstü genel kurul toplantı gündeminin ... Maddesi gereğince kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin kararın İPTALİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan ... TL dava ilk masrafının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan ... TL tebligat ve müzekkere gideri, ... TL bilirkişi gideri, ... TL talimat gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2021

Başkan ... ¸E- İmzalı

Üye ... ¸E- İmzalı

Üye ... ¸E- İmzalı

Katip ... ¸E- İmzalı