İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/182 E. 2019/98 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/182

KARAR NO : 2019/98

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/01/2019

KARAR TARİHİ : 21/02/2019

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememizin ... esas sayılı dosyasıyla açılan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı çek cirantası ... Yapı San. Ve Tic. Ltd Şti arasında ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel içinde yapılacak olan Prefabrik depo inşaatının prefabrik üst yapı imalatlarının ...içerisinde müvekkili şirket fabrikasında imal edilip şantiyeye nakledilmesi ve montaj işlerinin yapılması hakkında 01/04/2013 tarihinde sözleşme imzalandığını, bu sözleşme bedelinin 1.500.000,00 TL + KDV olup toplam 1.770.000,00 TL olduğunu, davacı şirket ile dava dışı ... şirketi arasındaki sözleşmenin 7. Maddesinde işverenin verdiği avans ve çeklere karşılık aynı tutarda teminat çeki verileceği ve teminat çekinin geçici kabul mütekip yükleniciye iade edilecektir hükmünün kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşme bedeli olan 1.770.000,00 TL avans çeki aldığını, karşılığında 1.770.000,00 TL tutarında ... bankası ... şubesine ... numaralı 1.050.000,00 TL bedelli yine ... bankası ... şubesine ... numaralı 720.000,00 TL bedelli 3. Kişilere devir edilemez kayıtlı tarihsiz, boş çek yapraklarını teminat olarak keşide etmek suretiyle dava dışı cirantacı ... firmasına verdiğini, teminata konu edilen 01.04.2013 tarihli sözleşme konusu işlerin müvekkili şirket tarafından tamamen ve eksiksiz olarak ifa edildiğini ve 4 yıldır herhangi bir hukuki muhalefet uğramaksızın kullanıldığını, müvekkili şirketin sözleşme yaparken sözleşme bedelini garantiye almak için avans ve sözleşme konusu iş bitirildiği takdirde ödeme olarak adlandırılmak üzere sözleşme tutarı kadar çek aldığını, karşılığında ise işin sonlandırılmaması yarım kalması ihtimaline binahen karşı tarafın verdiği çeklere teminat olmak üzere aynı bedelde çeki işin tamamlanamaması durumunda tahsil edilmek üzere iş yaptığı firmalara teminat çeki verdiğini, sözleşme konusu işlerin tamamının müvekkili şirket tarafından bitirildiğini, teminat çeklerinin ise dava dışı ... firması tarafından müvekkili şirkete iade edilmeyerek davalıya ciro edildiğini, İzmir ... Asliye ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden dava dışı ... firmasına karşı menfi tespit davası ikame edilerek dava konusu 1.050.000,00 TL'lik çek ve aynı sözleşme için verilmiş 720.000,00 TL'lik çek için menfi tespit davası açılıp, çeklerin ödenmemesi adına ihtiyati tedbir talep edildiğini, dava konusu 1.050.000,00 TL'lik çekin 17.04.2013 tarihinde ... firması yetkilisi ...'ya 17.04.2013 tarihinde boş olarak teslim edildiğini, ... firması tarafından ise çekin ciro edilerek davalıya teslim edildiğini, ciro edilen çekin arkasında " teminat içindir " yazdığını, davalının çeki teslim alırken teminat çeki olduğunu bilerek teslim aldığını, müvekkili şirketin yaptığı iş karşılığı teminat olarak verdiği çeklerin bedellerinin 1.050.000,00 TL ve 720.000,00 TL, toplam bedelin ise 1.770.000,00 TL olduğunu, sözleşme bedelinin de 1.770.000,00 TL olduğunu, çeklerin 01.04.2013 tarihli sözleşmenin teminatı olarak verildiğine dair şüphe bulunmadığını, davalının 01.04.2013 tarihli sözleşme teminatı olarak verilen çeklerin tahsil etmeye çalıştığını, bu dava dışı ... firması ile beraber hareket ettiklerinin düşünüldüğünü, çeklerden 720.000,00 TL bedelli çekin üzerine 28.02.2019 tarihi atarak çekini ... Bankası'na başvurup çekin ödenip ödenemeyeceğinin sorgulandığını, banka tarafından çekin teminat çeki olduğu ve 3. Kişilere cirolanamaz ifadesinin yer alması sebebiyle ödenemeyeceğinin ifade edildiği, bunun üzerine dava dışı ... firmasının 720.000,00 TL'lik çek üzerine " Yukarıda fotokopide görülen ... Bank ... şubesine ait ... Prefabrike Beton İnş. San. Ve Tic AŞ tarafından keşide edilmiş 28.02.2019 tarihli 720.000,00 TL bedelli çekin ön yüzünde " 3. Kişilere cirolanamaz" ibaresi ... Yapı San ve Tic. Ltd. Şti. olarak tarafımızdan yazılmış. Tarafımızdan yazılan bu ibare daha sonra yine tarafımızdan iptal edilmiştir ve çek ...'a teslim edilmiştir. Ediyorum," yazarak kendisine teslim edildiğini, dava konusu 1.050.000,00 TL'lik çek ile 720.000,00 TL'lik çekin aynı vasıfta olduğundan, davalı ile dava dışı 3. Kişinin beraber hareket ettiklerini, davalının da ilgili çekin teminat çeki olduğunu, müvekkili şirketin teminata konu sözleşme nedeniyle borçlu olmadığını bilebilecek durumda olduğunu, davalının dava konusu çekin teminat vasfında olmadığını bilebilecek durumda olduğunu ispatla mükellef olduğunu, dava konusu çekin ciro edilmesinin alacağın temliki hükmünde olduğunu ve dava dışı ... firmasına karşı ileri sürülebilecek def- i'lerin davalıya karşıda ileri sürülebileceğini, bu halde çeki elinde bulunduran davalının alacaklı olmadığı ve olmayacağının sabit olduğunu, dava konusu çekin boş olarak ... firmasına teslim edildiğini, vadesinin 31.12.2018 tarihi olarak yazıldığını ve ibraz süresi içinde olduğunu, bildirerek ... bankası ... şubesine ait ... numaralı tarihsiz 1.050.000,00 TL bedelli ve teminat vasıflı çek haline getirilebilecek çek yaprağının, belirlenecek olan uygun bir teminat karşılığında çekin ibrazı halinde ödenmesi İİK. 72/2 maddesi uyarınca icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesi ve çek yaprağı hakkında borçlu olmadıklarının tespitine, davanın İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davacısı müvekkili şirket davalısı çek cirantası olan menfi tespit davası ile birleştirilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dosyası ... sayılı 02.01.2019 tarihli karar ile mahkememizin ... sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiş, 02.012019 tarihli ara karar ile davaya konu çekin davalı ... tarafından ibrazı halinde çek bedeli bloke edilmek suretiyle davalıya ödenmemesi kararın 3. Kişileri bağlamamasına yönelik tedbir kararı verilmiştir. Aşamada davacı vekili davaya konu 1.050.000 T.L lik çekin davalı tarafından İzmir 26.İcra Müdürlüğünün 2019/30 sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiğini bildirerek takibin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiş, çek ve icra talebi üzerinde yazan ünvan ile dava dilekçesi ile belirttikleri ünvan farklılığının açıklanması hususunda müvekkili şirketin ünvan değişikliğine ilişkin ticaret sicil gazetesi örneklerinin ibraz edildiği bildirilmiş, , dilekçesine ekli ticaret sicil gazete örneklerinde ... Prefabrik A.Ş.nin önceki ünvanının ... Prefabrike Beton İnşaat San ve Tic A.Ş. Olduğu belirlenmiştir. Aşamada davacı tarafça verilen dilekçe ile dava dilekçesinde davalının ismi ... olarak yazılmışsa da yazılan TC kimlik numarası ile ... olarak çıktığını, davalının doğru isminin ... olduğunu bildirmiştir. Mahkememizce verilen 16.01.2019 tarihli ara karar ile İİK 72/2 maddesi gereğince icra kararının durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Davalı vekili 25.01.2019 tarihli dilekçesi ile ihtiyati tedbir kararına itirazda bulunmuş, cevap dilekçesinde ise özetle; Davanın ara buluculuk dava şartının tabii olduğunu dava şartı gerçekleşmeksizin direkt olarak dava ikame edilmiş olmasının usul hukukuna aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacı yanın dava dilekçesinin ... ... ve ... numaralı açıklama bentlerinde asıl davalı ... Limited Şirketi ile aralarındaki 01/04/2013 tanzim tarihli sözleşmeden söz etmiş ise de, bu açıklamalar hakkında hiçbir bilgi ve malumat sahibi olmadıklarını ve müvekkili yönüyle hiçbir geçerliliğinin bulunmadığını, müvekkilinin bahse konu çekte lehtar değil ciranta sıfatında olup yetkili hamil olduğunu ve müvekkili ...'ın bahse konu çeki tam ciro yoluyla teslim aldığını, bu durumda müvekkilinin çekte lehtar değil ciranta sıfatında ve iyi niyetli üçüncü kişi olup yetkili hamil olduğunu, davacı yanın davalının çeki ciro alırken sözleşme konusunun ifa edildiğini, çekin alacak vasfında olmadığını bilerek ve ön görerek teslim aldığı iddiasının ispata muhtaç olup gerçek dışı ve soyut bir beyan olduğunu, müvekkilinin çekin teslim edileceği esnada incelediğinde çekin arkasında teminat ekidir ibaresini görünce söz konusu kaydın varlığının devam etmesi halinde çeki kabul etmeyeceğini beyan ettiğini, bunun üzerine ... Limited Şirketi yetkilisi tarafından düzenlenen bahse konu çekin renkli fotoğrafının da bulunduğu bir protokol hazırlanarak, söz konusu teminat içindir kaydının iptal edildiği, ... Limited Şirketi yetkilisince protokolle imza altına alındığını ve daha sonra çekin müvekkili tarafından kabul gördüğünü protokol uyarınca çek üzerindeki teminat içindir ibaresi kaydının yazılı bir sözleşme ile iptal edildiğinden yazılmamış sayılacağını, çekin arkasında teminat içindir ibaresinden başka hiçbir yazı ve ibarenin olmadığını, Yargıtay kararları ve doktrinin çek veya senet üzerinde yer alan teminat kaydı içeren ibarelerin hangi koşullarda geçerli olacağını belirttiğini, davacı yanın keşideci ile lehtar arasındaki defileri kanunen iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğine, dava dilekçesinin ... Nolu kısmında dava dışı ... firması tarafından müvekkili ...'a verilen 720.000 TL'lik çek hakkındaki beyanları açısından ise taraflarına yöneltilen dava konusu çekin, 1.050.000 TL'lik çekle ilgili olması nedeniyle davacı yanın bu beyanlarının dava konusu ile alakalı olmamasından dolayı hukuken dinlenilmeye şayan olmadığını, dava dışı ... firması hakkında Karşıyaka ATM'nin ... Sayılı dosyası kapsamında 08/10/2018 tarihinden itibaren geçici mühlet kararı verilmiş olduğu tespit edildiğinden ... Limited Şirketi hakkında icra takibi yapılmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu ve müvekkilin kötü niyetli olarak bahse konu çeki iktisak ettiği ve bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olduğunu, davacının ispatla mükellef olduğunu bildirerek, tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın ara buluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

7155 Sayılı abonelik sözleşmesinden kaynaklanan para alacaklarına ilişkin takibin başlatılması usulü Hakkındaki Kanunun 20.Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'na eklenen 5/a maddesi "Türk Ticaret Kanunu'nun 4.Maddesi ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesini içermektedir.

HMK'nun 115-(1) Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse, davanın usulden reddine karar verir." hükmünü içermektedir.Mahkememizdeki dava mahkememizin ... esas sayılı dosyasıyla ... bankası ... şubesine ait 1.050.000 TL bedelli çek nedeniyle davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ve mahkememizin ... esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine yönelik olarak açıldığı, mahkememizce 02.01.2019 tarih ve ... sayılı karar ile dosyanın mahkememizin ... sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verildiği, davaya konu çekin İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında icra takibine konu edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlık kaynağının davaya konu çeke ilişkin alacak talebine ilişkin olduğu, konusu itibariyle 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesi'nden kaynaklanan para alacaklarına ilişkin takibin başlatılması usulü hakkındaki kanunun 20.Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'na eklenen 5/a maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerektiği ancak arabulucuya başvuru şartı yerine getirilmeden bu davanın açıldığı, bu nedenle mahkememiz ... sayılı dosyasıyla birleştirilen yine mahkememize ait ... esas ... karar sayılı dosyanın söz konusu dosyadan tefrik edildiği ve iş bu dosyasına kaydedildiği, mahkemece dava şartının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği belirlenerek bu nedenle davanın arabulucuya başvurulmadan açıldığından dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir:

KARAR :

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Dava şartı yokluğundan davanın usulden REDDİNE,

2-Mahkememizce davalı ... yönünden verilen mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında tefrik edilen ... Esas ... Karar sayılı dosyasına ilişkin verilen 02/01/2019 ve 16/01/2019 tarihli ihtiyati tedbir kararlarının KALDIRILMASINA,

Bu hususta ilgili banka ve icra müdürlüğüne yazı yazılmasına,

3-Alınması gerekli 44,40 TL harcın peşin alınan 17.931,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 17.886,98 TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

4-Talep olmadığından davalı taraf lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri tayinine yer olmadığına,

5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine dair,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 21/02/2019 Karar Yazım Tarihi 26/02/2019

Başkan ...

e-imzalı

Üye ...

e-imzalı

Üye ...

e-imzalı

Katip ...

e-imzalı