İlk Derece Mahkemesi 2019/1159 E. 2023/172 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/1159 Esas

KARAR NO : 2023/172

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/11/2019

KARAR TARİHİ : 01/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalı ile müvekkili şirket arasındaki akdedilen 01/09/2017 başlangıç 01/09/2022 bitiş Tarihli Tüplü Bayilik sözleşmesine istinaden müvekkili şirketin tüplü bayii olarak çalıştığını, davalı ile müvekkili şirket arasındaki akdedilen 01/09/2017 başlangıç 01/09/2022 bitiş Tarihli Tüplü Bayilik sözleşmesinin Tüplü Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi gereğince davalının aylık asgari 25 ton LPG satma taahhüdü bulunduğunu, ancak davalı sözleşme süresi boyunca genel olarak bu taahhüdüne uymadığını, sözü edilen taahhüde uyulmaması dolayısıyla müvekkili şirketin mahrum kaldığı kar miktarı zararı doğduğunu, yine davalı ile müvekkili şirket arasındaki sözleşme 09/01/2019 tarihinde müvekkili tarafından haklı nedenle fesih edilmesine rağmen davalı mülkiyeti müvekkili şirkete ait 3143 adet 2 kg lık ve 3074 adet 12 kg lık tüpleri iade etmediği gibi bedellerini de nakden ödemediğini, davalı ile müvekkili şirket arasındaki akdedilen 01/09/2017 başlangıç 01/09/2022 bitiş Tarihli Tüplü Bayilik sözleşmesinin aynı tarihli Tüplü Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi gereğince aylık asgari 25 ton LPG satma taahhüdüne uymaması nedeniyle müvekkili şirketin mahrum kaldığı kar miktarı zararının ödenmesi ve yine mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan davalının uhdesinde bulunan iade etmediği tüplerin bedelinin iadesi hususunda davalılara Kartal ....Noterliğinin 09/01/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi çekilmiş ve ihtar edilmesine rağmen bugüne kadar herhangi bir ödeme yapmadıklarını, bütün bu sebeplerle; davalıların Tüplü Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi gereğince aylık asgari 25 ton LPG satma taahhüdüne uymamasından kaynaklı, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkili şirketin kar mahrumiyeti tazminatı alacağı 5.000,00 TL'nin ve mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan davalının uhdesinde bulunan iade etmediği tüplerin bedeli olan fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL tüp bedellerinin işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili amacıyla davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, dava şartı olan Arabuluculuğa başvurulmuş ve anlaşmazlık ile sonuçlandığını, davalının Tüplü Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi gereğince aylık asgari 25 ton LPG satma taahhüdüne uymamasından kaynaklı, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkili şirketin kar mahrumiyeti tazminatı alacağı 5.000,00 TL'nin ve mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan davalının uhdesinde bulunan iade etmediği tüplerin bedeli olan fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL tüp bedellerinin işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içerisinde cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:

Davalı ...'a "dava konusu uyuşmazlığa ilişkin beyanda bulunmak üzere, davacının dosyaya sunduğu 01/09/2017 başlangıç tarihli 01/09/2022 bitiş tarihli LPG tüplü bayilik sözleşmesi ile 07/09/2017 tarihli bayilik sözleşmesi ek protokolü altındaki imzaların kendisine ait olup olmadığı, sözleşme içeriklerini kabul edip etmediği, sözleşmeye istinaden davacı tarafından 3141 adet iki kglık, 3074 adet 12 kglık olmak üzere belirtilen tüplerin bedel alınmaksızın sözleşme sonunda teslim edilmek üzere kendisine teslim edilip edilmediği, sözleşmenin 09/01/2019 tarihinde feshinden sonra söz konusu tüpleri davacıya iade edip etmediği, bedellerini nakit olarak ödeyip ödemediği, sözleşme hükümleri gereğince aylık asgari alım limiti olan 25 ton olması gerektiği halde eksik alım yapıp yapmadığı hususunda isticvap edilmek üzere HMK'nun 171.maddesi gereğince duruşma gün ve saatinde hazır bulunması gerektiği, geçerli bir özürü olmaksızın gelmediği veya gelip te sorulara cevap vermediği takdirde isticvap konusu vakıaların dosya kapsamında belirtildiği şekilde olduğu, cevaplaması istenilen hususlara ilişkin davacı tarafın beyanlarının kabul edilebileceği ve dosya kapsamına göre karar verilebileceği hususunda ihtar içeren duruşma gün ve saatini bildirir " isticvap davetiyesi çıkartıldığı ancak tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya katılmadığı anlaşılmıştır.

Davacının ticari defter ve belgelerinde talimat yolu ile SMMM bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde,

a)Davacı tarafından ibraz edilmekle incelenen ticari defterlerin TTK’na göre usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılmış olduğu,

b)Defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliğini taşıdığı,

c)Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin faturaların davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaların açık fatura olduğu,

d)Faturalara ilişkin BA ve BS formları tanzim edilmiş olduğu,

e)İade faturasına rastlanmadığı,

i)Taraflar arasında cari hesap ilişkisinin 02/01/2017 tarihinde başladığı, davacı şirket kayıtlatına göre, davacı şirketin dava tarihi olan 08/11/2019 tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklı davalı şirketten 84.945,07 TL alacaklı durumda bulunduğu,

g)Davacı tarafın talep ettiği kar mahrumiyetine ilişkin kayıt bulunmadığı, sözleşmede belirtilen miktarda sıvılaştırılmış gaz alımı yapılmadığı, alım kotasına uyulmadığı, iade edilmeyen tüpler nedeni ile talep edilecek miktar davacının defterlerinde kayıt bulunmadığı,

h)Davacı şirketin sözleşme hükümlerine göre talep edebileceği cezai şartın 296.462,68 TL olarak hesaplandığı, davacı şirketten güncel tüp maliyetlerini gösteren alış faturası talep edilmiş ise de herhangi bir tüp alış faturası sunulmadığından iade edilmeyen tüplerden kaynaklanan alacağın hesaplanmasının mümkün olmadığı rapor edilmiştir.

Mahkememizce ... Aletleri A.Ş ..., ... Aletleri San. A.Ş. ve ... Ağır Metal Sanayi A.Ş.ye ayrı müzekkere yazılmış;

Sıra no

Mamül Cinsi

Miktar

1

Piknik Tüpü

2

2

Mutfak Tüpü

2

3

24 Kg Sanayi

1

4

45 Kg Sanayi

1

sözleşmenin fesih tarihi olan 09.01.2019 tarihi itibarıyla) imalat birim fiyatları sorulmuştur.

... A.Ş ..., ... Aletleri San. A.Ş. ve ... Ağır Metal Sanayi A.Ş.ye müzekkere yazılarak davacı vekilinin sunmuş olduğu dilekçedeki tüp adet mamul cinsi belirtilmek suretiyle (sözleşmenin fesih tarihi olan 09.01.2019 tarihi itibarıyla) imalat birim fiyatları hakkında bilgi alınmak üzere yazılan müzekkerelere cevap gelmesi üzerine dosyanın kök raporu düzenleyen bilirkişiye tevdi ile, dosyaya yeni gelen belgelerde değerlendirilmek suretiyle ek rapor alındığı, alınan ek raporda özetle; dosyaya sunulan ... AŞ, ... Aletleri Sanayi A.Ş. ve ... Ağır Metal Sanayi A.Ş.'nden tüp cinsi ve satış (maliyet) fiyatlarını içeren yazılar incelenmiş ve davacı şirketin davalılardan talep edebileceği tüp bedelleri 55.981,50 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.

Güncel tüp fiyatları ve Tüp fiyatı açısından rapora esas uygun ve yakın bir tarihin baz alınması hususunda yargılamanın geldiği safha ve yeni yazışma yerine sahasında uzman bilirkişi tayinini uygun olacağı anlaşılmakla bu hususta talimat mahkemesince makine mühendisi bilirkişi tayininin yapılmasına ve evvelki raporları düzenleyen bilirkişi ile heyetçe rapor tanzim edilmesine karar verildiği, alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle;

Yukarıdaki tabloda görüleceği üzere, davacı şirketin davalılardan talep edebileceği tüp satış bedelleri 214.927,00 TL (İKİ YÜZ ONDÖRT BİN DOKUZ YÜZ YİRMİ YEDİ) hesaplandığı rapor edilmiştir.

Davacı vekili 26/12/2022 tarihli ıslah dilekçesiyle; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, dava dilekçesinde belirttikleri biçimde iade edilmeyen tüpler için müddeabihin ıslahı yolu ile 209.927,00-TL daha arttırılarak, toplam 214.927,00-TL'nin hükmen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, talebini harçlandırmış ve davalılara ayrı ayrı tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın Taraflar arasında akdedilen 01/09/2017 tarihli tüplü bayilik sözleşmesinden kaynaklı edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacının davalılardan mahrum kalma kar ve iade edilmeyen tüp bedeli alacağının olup olmadığı, alacağın varlığı ve miktarına ilişkin olduğu,davacının davalılardan işlemiş faiz talep edip edemeyeceği, faizin türü ve miktarı noktalarında toplandığı,

Somut olayda; davacı ile davalı ... Akaryakıt .... Şti arasında 01/09/2017 başlangıç 01/09/2022 bitiş Tarihli Tüplü Bayilik sözleşmesi imzalandığı, diğer davalı ...'ın da bu sözleşmede kefil olduğu, akdedilen 01/09/2017 başlangıç 01/09/2022 bitiş Tarihli Tüplü Bayilik sözleşmesinin aynı tarihli Ek Protokolünün 3.maddesi gereğince aylık asgari 25 ton LPG satma taahhüdüne davalıların uymamaları nedeniyle davacı şirketin mahrum kaldığı kar mahrumiyeti ve davacı şirkete ait olan davalılar uhdesinde bulunan iade etmediği tüplerin bedelinin tahsiline ilişkin bir dava olduğu,

Alınan bilirkişi heyet raporunun ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun ve hükme esas almaya elverişli nitelikte olduğu, usulüne uygun tebligata rağmen ödeme belgesini dosyaya sunmadığı, ihtara rağmen ticari defter ve belgelerini incelemeye imkan sağlamadığı, davacının usulüne uygun olarak tutulmuş ve lehine teşkil edecek nitelikte ticari defter ve belgelerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde alınan bilirkişi raporlarına göre de, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinde yapılan inceleme de taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunduğu ve yine heyet bilirkişisinin düzenlemiş olduğu raporda da davacı şirketin davalılardan talep edebileceği tüp satış bedelleri 214.927,00 TL olduğu anlaşılmış olup, davanın kabulüne, (davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları, tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla) iade edilmeyen tüp bedeli olarak ... Akaryakıt ve ... yönünden, 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kar mahrumiyeti bedeli olarak davalılardan 5.000,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1-Davanın KABULÜNE, (davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları, tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla)

a-)Kar mahrumiyeti bedeli olarak ... Akaryakıt ve ... yönünden, 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-)Kar mahrumiyeti bedeli olarak ... yönünden, 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 15.023,21 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 170,78 TL peşin harç ve 3.499,65 TL ıslah harcı toplamı 3.670,43 TL'nin mahsubu ile kalan 11.352,78 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

3-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre takdir ve tayin edilen 33.789,78 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 445,00 TL tebligat masrafı, 269,50 TL posta masrafı, 45,00 TL e-tebligat masrafı, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 3.009,50 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 3.499,65 TL ıslah harcı toplamı 3.714,83 TL.nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalıların yatırdığı delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,

8-HUAK 18/A Maddesi gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı ile davalı şirketin, davalı asilin yokluğunda;

Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.01/03/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı

TAVZİH ŞERHİ

Her ne kadar hüküm kısmının 1 a ve b fıkralarında;

"a-)Kar mahrumiyeti bedeli olarak ... ve ... yönünden, 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-)Kar mahrumiyeti bedeli olarak ... yönünden, 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," kabul kararı verilmişse de;

Kararın yazım sırasında davacı vekili 07/03/2023 tarihli dilekçesiyle; "karar da sehven Kar mahrumiyeti bedeli olarak geçen kararın tarafımızca İade edilmeyen tüpler için ıslah yapıldığından Kar mahrumiyeti bedeli olarak değil İade edilmeyen tüp bedeli olarak 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, olarak düzeltilmesine ve Kar mahrumiyeti bedeli olarak dava dilekçemizde 5.000,00 TL talep ettiğimizden ve kar mahrumiyeti yönünden tarafımızca ıslah yapılmadığından 5.000,00 TL olarak gerekçeli karar da düzeltilmesine karar verilmesini" talep etmiş olup, yapılan incelemede sehven ve zuhulen yazıldığı anlaşılmış;

Bu anlamda hüküm kısmının 1 a ve b fıkralarının;

"a-)İade edilmeyen tüp bedeli olarak davalılar ... ve ... yönünden, 214.927,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

b-)Kar mahrumiyeti bedeli olarak davalılar ... ve ... yönünden, 5.000,00 TL alacak kaleminin 08.11.2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde;

Tavzih babında iş bu metin tanzim edilmiş ve kararın tavzihine dair karar verilmiştir. 10/04/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı