İlk Derece Mahkemesi 2018/73 E. 2020/401 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/73 Esas KARAR NO : 2020/401 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 30/01/2018 KARAR TARİHİ : 25/09/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili olan kurumca " Su sayacı okuma, bağlama, kesim kontrolve buna bağlı hizmetlerden oluşan muhtelif saha işlerinin yaptırılması, hizmet alım işinin davalılara ihale edilmesi neticesinde; ... /... ihale kayıt numarası ile ... ... Ltd. Şti.; ... /... ihale kayıt numarası ile ... ... ... Ltd. Şti; ... /... ihale kayıt numarası ile ... ... ... Ltd. Şti; .../... ihale kayıt numarası ile ... ... Tic. LTd. Şti tarafından davalı şirketlerin işçileri eliyle söz konusu hizmeti yürüttüğünü, ancak davalı şirketlerde çalıştığını beyan eden işçi ... ... tarafından müvekkili olan kuruma karşı açılan Antalya ... . İş Mahkemesi'nin ... /... esas sayılı dosyasında kendisine ödenmeyen, kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ettiğini, mahkemenin ... tarih ve ... /... esas-.../... karar sayılı kararı ile da davacının ıslah talebi dikkate alınarak davacının davasının kabulüne karar verildiğini, kararın taraflarınca istinaf edildiğini, istinaf incelemesi neticesinde istinaf başvuru taleplerinin esastan reddedildiğini, söz konusu mahkeme ilamının, Antalya ... . İcra Dairesinin ... /... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, takipte kesinleşen miktarın, icra faiz ve masrafları ile birlikte ... TL tutarındaki işçi alacağının müvekkili olan kurumca dava dışı işçiye ödendiğini, ancak, istinaf sonucunda Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesinin ... /... esas-... /... karar sayıl e ... tarihli kararı ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davacı tarafın kıdem ve ihbar tazminatının kabulü ile fazla çalışma ve hafta tatili ücreti talebinin reddine karar verildiğini, bu itibarla dava dışı ...'e fazla ödenen ... TL nin iadesinin talep edildiğini, bu nedenle iş bu davada talep ettiği tutarın ... TL olduğunu, neticede Antalya ... . İcra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı dosyasına ödenen ... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek gecikme faiziyle birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın dava dilekçesindeki tüm iddia ve beyanlarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu davacının haksız ve dayanaksız bulunan davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya dayanak yapılan Antalya ... . İş Mahkemesinin .../... esas-.../... karar sayılı dosyasına taraf olmayan müvekkilleri olan şirketler aleyhine dava ikame edilemeyeceğini, huzurdaki davaya dayanak yapılan Antalya ... . İş mahkemesi'nin ... /... esas-... /... karar sayılı ilamının incelenmesinde; davacı ... ... tarafından müvekkili olan ... ile ... aleyhine kıdem ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti talepli olarak ikame edilen davada, kıdem tazminatından sadece ... sorumlu olduğunu diğer işçilik alacaklarından ise mahkemece davacı işçilik alacak taleplerinin kabul edildiğini, ... ile müvekkili olan şirket ... ... müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, bu sebeple de alacak kalemlerini dava dışı işçiye ödeyen ... Tarafından söz konusu davanı ikame edildiğini , dava dışı işçinin ... yılından beri kesintisiz olarak, çeşitli işverenlere bağlı olarak ... çalıştığını dolayısıyla dava dışı sözleşmesine istinaden yine davcı ... tarafından müvekkili olan şirkete işe alınacak personel listesi verilmek suretiyle ve belirli süreli hizmet sözleşmesiyle müvekkili olan ... de işe başladığını ihale süresi sona erdiğinde dava dışı işçinin müvekkili olan ... ... den çıkışı yapıldığını, kamu kurum ve kuruluşlarında mi bu tür ihalelerde, işçi çalıştırmanın tamamen bu bu şekilde olduğunu, müvekkillerinden kendi istediği elemanlarla çalışma şansının olmadığını, elemanların tamamen kurum yetkililerinin gözetimi altında çalıştığını, onların emir ve talimatları ile görevlerini yerine getirdiklerini, bu nedenle de işçi alacaklarından da esasen asıl işveren olan kurumların sorumlu olması gerektiğini, davacı kurumun dava dışı işçiye ödemiş olduğu kıdem- ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının rücuen tahsilini talep etmekte haklı olduğu varsayılsa dahi, dava dışı işçinin alacak davasında taraf olan ... ... den kıdem tazminatına ve yıllık izin ücretine hak kazanmadığını, diğer davalı şirketler yönünden ise Antalya ... . İş mahkemesinin ... /... esas-... /... karar sayılı dosyasında taraf olmadıklarından kıdem, ihbar ve yıllık izin talebinde bulunamayacağını, davacının haksız ve dayanaksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava: Dava dışı işçiye ödenen tazminatın sözleşme kapsamında davalıdan tahsiline ilişkin olarak açılan rücuen tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; işçiye ödenen bedelden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise hangi miktardan sorumlu olduğu hususlarındadır. Dosya içerisine; Antalya ... . İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyası, Antalya ... . İş Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası celp edilmiş, işçi alacakları ve sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişilerden raporlar aldırılmış, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine bilirkişiden ek rapor aldırılmıştır. Antalya ... . İş Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacının ... ... olduğu, davalıların ise ... ... Ltd. ŞTi ve ... ... olduğu, davanın ise alacak (işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan ) davası olduğu, ... tarihli gerekçeli kararda; davacının kıdem tazminatına ilişkin ve ihbar tazminatına ilişkin , fazla mesai ücretine ilişkin taleplerinin kabulüne, hafta tatili ücretine ilişkin isteminin reddine, yasal kesintilerin tediyede infazına karar verildiği, kararın davalılar vekillerince istinaf edildiği, istinaf taleplerinin kabulüne karar verildiği, kararın ise ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Antalya ... . İcra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... ... tarafından borçlu ... ... ... ve borçlu ... ... Ltd. Şti. Aleyhinde; Antalya ... . İş Mahkemesinin ... /... esas sayılı ... /... karar sayılı ilamına istinaden, ... .-TL toplam alacağın tahsili için takip başlatıldığı, icra emrinin borçlulara tebliğ edildiği, dosya borcunun ödenerek dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır. İş mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... ... ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; icra takibine konu edilen bakiye kıdem tazminatı ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağlar; Davalı... ... Ltd. Şti. Açısından (devreden alt işveren tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, Davalı ... ... ... Ltd. Şti. Açısından (devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu, kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, Davalı ... ... Ltd. Şti açısından(devralan ve devreden alt işveren) tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... şirketi ile birlikte müşterek müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, Davalı ... . Ltd. Şti. Açısından(devralan son alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu, devraldığı ... . Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının net olduğu, devraldığı ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu, İhbar Tazminatı ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağların; işbu alacaklar akdin feshi ile muaccel olan alacaklar olması nedeniyle, tek sorumlu olan taşeron şirketin, ihale şartname ve sözleşmeleri kapsamında son devralan alt işveren .... Şirketi olduğu, sorumlu olunan ihbar tazminatının net ... TL olduğu, İşlemiş faiz alacağından ve yargılama giderlerinden davalıların sorumlu oldukları meblağlar; İşlemiş faiz ve yargılama giderleri, akdin feshinden sonra yargılama bittiğinde muaccel olmakla, tek sorumlu olan taşeron şirketin, ihale şartname ve sözleşmeleri kapsamında son devralan alt işveren ... Şirketi olduğu, Dosyadan icra takibine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai ücretinin, mahkeme kararı kesinleşmeden geçildiği, istinaf incelemesinde fazla mesai ücretinin reddine karar verildiği, icra dosyasındaki harçların, yargılama giderlerinin her üç alacak(kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve azla mesai ücreti), nazara alınarak hesaplandığının görüldüğü, Yargılama giderlerinin ve harçlarla masrafların kıdem ve ihbar tazminatı esas alınarak yeniden tespitinin gerektiği, icra masraflarına, yargılama giderlerine ve harçlarına dair hesaplama yapmak uzmanlık alanına dahil olmadığından takip talebi ile muaccel olan ve ödeme aşamasında muaccel olan icra harç masraflarının, yargılama giderlerinin , faizlerin ya icra dairesinden ilgili dosyasından kapak hesabı ile celbinin gerektiği ya da icra-iflas harç, masraflar, vekalet ücreti hesaplamalarında uzman bir bilirkişiden görüş alınabileceği, İş bu alacaklara, alacakların kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faizin uygulanabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır. İş mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... ... ... tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; icra takibine konu edilen bakiye kıdem tazminatı ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağların; 7166 sayılı kanun madde 11 ve genel şartname 6. Bölüm madde 38 gereğince, davacı kurumun davalıya rücu edebileceğinin kabulü halinde; kök rapordaki hesaplamaların aynen geçerli olduğu, sadece son alt işveren açısından sadece, kendi dönemi açısından sorumlu olduğu kıdem tazminatı yeniden hesaplandığı, davalı son alt işveren şirketin tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatı; net ... TL, 7166 sayılı kanun madde 11 hükmü gereğnce, genel şartname 6. Bölüm madde 38 düzenlemesinin davacı kurumun davalıya ... tarihinden sonraki dönem açısından rücu edemeyeceği şeklinde yorumunun kabulü halinde; Davalı ... ... . Ltd. Şti açısından(devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının .... TL net olduğu, Davalı ... ... . Ltd. Şti açısından (devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, Davalı ... ... Ltd. Şti açısından (devralan son at işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu, devraldığı ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağların; 7166 sayılı kanun sadece kıdem tazminatına ilişkin düzenleme içermekle, kök rapordaki hesaplamaların aynen geçerli olduğu, İşlemiş faiz alacağından ve yargılama giderlerinden davalıların sorumlu oldukları meblağların; Davalı ... ... Tic. Ltd. Şti açısından(devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, Davalı .... .... LTd.ŞTi açısından (devralan ve devreden alt işveren), tek başına sorumlu olduğu işlemi faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, Davalı ... ... ... Ltd. Şti açısından (devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu işemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, Davalı T... ... Ltd. Şti. Açısından (devralan son alt işveren); tek başına sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının net ... TL olduğu, devraldığı ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının net ... TL olduğu, işbu alacaklara, alacakların kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faizin uygulanabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır. İş mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... ... ... ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının yarısı (1/2) kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarların; ... .... Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu, kıdem tazminatı+ yargılama gideri toplamı:(... TL+... )=... TL olduğu, ... ... Td.Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı + yargılama gideri toplamı:(... +... TL)=... TL olduğu, ... ... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+yargılama gideri toplamı:(... TL+... TL)=... TL olduğu, ... ... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+ yargılama gideri toplamı+fark kıdem tazminatı+ihbar tazminatı toplamı: ... +... +... +... =... TL olduğu, 2. Seçeneğin davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamı kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarların aşağıdaki gibi olduğu; ... ... ... td. Şti'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı+ yargılama gideri toplamı(... +... )= ... TL olduğu, ... ... . Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı + yargılama gideri toplamı:(... TL+... .-TL)= ... TL olduğu, ... ... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+yargılama gideri toplamı:(....-TL +....-TL)=... TL olduğu, ... . Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+ yargılama gideritoplamı+farkkıdemtazminatı+ihbartazminattoplamı:(...+... TL+... TL+....-TL)=... TL olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. Yargıtay ... . Hukuk Dairesi .../... E. .../... K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Davalılar ile davacı kurum arasında .../... ihale kayıt, .../... ihale kayıt, .../.... ihale kayıt ve .../... ihale kayıt sayılı hizmet alımına ilişkin sözleşmelerin düzenlendiği, bu sözleşmelerin 22.1 maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamak zorundu olduğu; yine Teknik Şartnamenin 7.1.3 maddesinde yüklenicinin, sözleşme sonunda, sözleşme sürecinde çalıştırdığı personelin ilgili mevzuat gereği hak ettiği tüm yasal hakları ve/veya alacakları kendi masrafında ödemek zorunda olduğu şeklinde düzenlemenin olduğu, İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamı) BK'nun 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur ve davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Alacaklı tarafından gönderilen bir ihtarnamenin bulunmaması halinde alacağa icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. İş Mahkemesi dosyasında ... Ltd. Şti' davalı olarak yer aldığından, ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ... Tic. LTd. Şti.nin ise taraf olarak yer almadıklarından ve dava ihbar edilmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında ayrı ayrı tahsili ile davacı kuruma verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından dolayı davalı yüklenicilere rücu edebileceği; yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı ve temerrüde düştükleri tarihten itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte sorumlu oldukları kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KABULÜ İLE, ... .-TL'nin ... ... Ltd. Şti'den ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, ... .-TL 'nin ... ... Ltd. Şti.'den dava tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, ... .-TL 'nin ... ... LTd. ŞTi 'den dava tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, ... -TL 'nin ... ... LTd. ŞTi 'den dava tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ‭... .-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan ....-TL harcın mahsubu ile bakiye ‭... TL harcın; ... TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, ... TL'sinin davalı ... Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, ... TL'sinin davalı ... LTd. ŞTi 'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, ... .-TL'sinin davalı ... Tic. LTd. ŞTi 'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti ile dava açılış harç toplamından ibaret toplam ... .-TL yargılama giderinin; ... TL'sinin davalı ... Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, ... TL'sinin davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, ... TL'sinin davalı ... ... LTd. ŞTi 'den alınarak davacıya verilmesine, ... TL'sinin davalı ... ... LTd. ŞTi 'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan; ... Tic. Ltd. Şti'den ... TL vekalet ücretinin; ... ... Ltd. Şti.'den ... TL vekalet ücretinin; ... ... LTd. ŞTi 'den ... TL vekalet ücretinin; ... ... LTd. ŞTi 'den ... TL vekalet ücretinin ayrı ayrı tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı davalılar vekilinin yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/09/2020

Katip ... E-imzalıdır

Hakim ... E-imzalıdır