İlk Derece Mahkemesi 2018/336 E. 2020/387 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/336 KARAR NO : 2020/387 DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 21/05/2018 KARAR TARİHİ : 22/09/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... günü zmss poliçesi bulunmayan, ... ... adına kayıtlı ve ... ... yönetimindeki ... ... plakalı aracın, ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpması neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza ile ilgili Antalya CBS' nin ... /... numaralı dosyası üzerinden yürütülen soruşturmanın devam ettiğini,kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... ... ' in asli kusurlu, diğer sürücü ... ... ' ın tali kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle ... başvuru yapıldığını, ... numaralı hasar dosyası açıldığını, davacı ... ... ' a ....-TL, annesi davacı ... ...' a ... .-TL tazminat ödemesi yapıldığını, bu tazminatın gerçek zararı karşılamadığını, davacı müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik ... .-TL destekten yoksun kalma tazminatının ... yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden işleyecek avans fazi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik ... .-TL destekten yoksun kalma tazminatının ... yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden işleyecek avans fazi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ve ... için ... .-TL ve ... için ... manevi tazminatın davalı gerçek kişilerden kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davadan önce başvuruda bulunduğunu ve müvekkili kurum tarafından ödeme yapıldığını, ek tazminat talebi için başvuru şartı yerine getirilmeden ikame edilen işbu davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu kazadan kaynaklanan zararların aktüer bilirkişi tarafından tespit ettirilmesini, kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkili kurumun ZMMS ile teminat limitleri ve kusur oranları ile sınırlı sorumlu olduğunu, bu nedenle kusur yönünden rapor aldırılmasını, müteveffanın kask ve koruyucu elbise giymemesi zararı arttırdığından ayrıca hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasını davanın müvekkili yönünden reddini talep etmiştir. Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın , görgü tanıklarından alınan bilgilere gör müteveffanın kavşaktan hızlı gelmesi ve ambulansa yol veren diğer davalı ... ... ' in kullandığı araca çarpması sonucu meydana geldiğini, kazada müvekkilinin aracını kullanan sürücünün kusuru bulunmadığını, kavşakta durmayarak gelip ... plakalı araca çarpan müteveffanın kusurlu olduğunu, müvekkilinin ekonomisinin iyi olmadığını, manevi tazminatın bir tarafı zenginleştirecek diğer tarafı fakirleştirecek oranlarda olmaması gerektiğinden fahiş manevi tazminat talep edildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın, sağ şeritte beklerken arkadan gelen ambulansın sirenlerini duyduğu için sol tarafa geçerek yol verdiği esnada süratli gelen ... ... ' ın motosikleti ile müvekkilinin aracına çarpması sonucu meydana geldiğini, kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müteveffanın kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusuru olmaması nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerini yersiz olduğunu, davanın reddini talep etmiştir. Dosya içerisine, davacı vekili tarafından olay yeri kaza tutanağı, ibraname ve makbuz, nüfus kaydı ibraz edilmiş, poliçe, ruhsat kayıtları, veraset ilamı örneği sunulmuş, tarafların sosyal ekonomik durumları araştırılmış, SGK' dan rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, Antalya ... . ASCM' nin ... /... sayılı dosyası celp edilmiş, kusur raporu ve aktüer hesaplama konusunda bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Dava; trafik kazası nedeniyle desteğini kaybeden davacıların açtığı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasıdır. ... tarafından davadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddia edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, kazadaki kusur durumu, müteveffanın müterafik kusuru olup olmadığı, talep edilebilecek maddi ve manevi tazminat miktarına ilişkindir. ... günü meydana gelen trafik kazası sonucunda davalı ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müteveffa ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... ...' ın vefat ettiği, davacılardan ... .... ' ın müteveffanın babası, ... ın müteveffanın annesi ve ...' ın da müteveffanın kardeşi oldukları anlaşılmaktadır. Antalya ... . ASCM' nin ... /... sayılı dosyasının incelenmesinde: maktul' ün ..., müştekinin ... ve Şüphelinin ... olduğu, suçun taksirle yaralanmaya neden olma olduğu, dosyada keşif yapıldığı, bilirkişi raporları alındığı, halen derdest olduğu anlaşılmıştır. Kaza anında, davalı ... ... adına kayıtlı bulunan ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin bulunmadığı, iddia edilen poliçenin kaza saatinden sonra düzenlendiği, bu nedenle kaza hasarını karşılamadığından husumetin ... yöneltilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Dava tarihinden önce davalı ... tarafından sonra sigorta şirketi tarafından davacılara toplamda ... .-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. SGK İl Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrası ölümü nedeniyle hak sahiplerine rücuya tabi harhangi bir ödeme yapılmadığının belirtildiği anlaşılmıştır. Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasında yapılan keşif sonrası aldırılan bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...' in asli kusurlu, müteveffa ...'ın koruyucu başlık olan kaskını takmadığından müterafik kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasında Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından aldırılan kusur raporunda ise ...' in asli kusurlu, ...' ın tali kusurlu olduğunun mütalaa edildiği anlaşılmıştır. Yine ceza dosyasında tanık ... ' in "Ben ... ... ... .... danışmanı olarak çalışıyorum olay zamanı da orada çalışmaktaydım, Olay zamanı ... ... önünde çay içmek için otururken iken olay meydana geldi , dükkanın açısı olay yerini çok net bir şekilde görmektedir, kırmızı ışıkta sanık duruyordu 20-30 saniye araçlar durduktan sonra ambulans siren çalmaya başladı , sesi duyan öndeki araçlar ambulansa yol vermek üzere hareket etmeye başladı , araçlar yavaş bir şekilde haraket etmeye başladı , kırmızı ışıkta duran araclar ambulansa yol vermek için ilerlemeye devam ederken karşı taraftan gelen motorsiklet iki aracı kurtardıktan sonra ... in aracına çarpmamak için daha çok hız yaptı ancak bu araca vurmaktan kurtaramadı , motosiklette korkuluklar vardı , belki bu korkuluklar olmasaydı kurtarabilirdi , ambulans siren çalmaya başladıktan sonra karşı taraftan tüm araçların durduğunu gördüm ancak motosiklet durmadı, geçişini tamamlamaya çalıştı, maktulun kafasında kask görmedim" şeklinde beyanda bulunduğu, Tanık ... ... ' ın " Ben olay zamanı ... Pastanesi'nde diğer tanık ...' i ziyaret etmek için geldiğimde çay içmek için uğramıştım, pastanede çay içiyorduk , trafikte kırmızı ışık yandı araçlar durdu arka taraftan gelen ambulansta önce siren sesi yoktu ,kırmızı ışık yanınca birden siren sesi çalmaya başladı , araçlar birden sol tarafı açmaya çalıştı, araçlar yavaş bir şekilde ambulansa yol vermek için hareket etti, karşı yoldan tüm araçlar durmuştu, motosiklet araçların arasından hızlı bir şekilde çıktı, birinci aracı kurtardı ikinci araç sanık ... ... aracının sol ön kısmına çarparak önden 6-7 metre uçtu , hemen olay yerine gittik, yoldan giden ambulansta hemen yaralıyı alıp hastaneye yetiştirdi, ben olay yerine gittiğimde motoru kullananın kaskını görmedim, diğer dinlenen tanık ... ... ... ... çalışır " şeklinde beyanda bulunduğu, Tanık ... ... ' nın: " Biz her zamanınki gibi sirenlerimiz ve tepe lambamız açık şekilde ihbar üzerine gidiyordu, biz ışıklara geldik, yol iki şeritli idi, sanık sol tarafta idi, bizde onun arkasında idik, sanığın önünde her hangi bir araç yoktu, bize kırmızı ışık yanıyordu, sanık bize yol vermek için kırmızı ışıktan ilerledi maktül ile çarpışma oldu, olayla ilgili bildiklerim bunlardan ibarettir, Bizim her zaman siren seslerimizi açıktır tepe lambamız açıktır, biz yolda iken ihbar almadık, ihbar üzerine görev yanından çıktık" şeklinde beyanda bulunduğu, Tanık ... ... ' in "Ben ... de ... olarak görev yapmaktayım, başka bir olay nedeniyle siren sesi açık, tepe lambası açık şekilde giderken bize kırmızı ışık yanıyordu, önümüzde sanığa ait araç vardı önümüzdeki araç bize yol vermek için ilerledi, önümüzdeki araç sanığın aracı idi, biz onun arkasında idik, biz sol tarafta idik, bize yol vermek için ilerledi, hızlı şekilde gelen motor ile çarpışma yaşandı, motordaki kişi havada takla atarak uçtu yerde sürüklendi hemen ona müdahale ettik, siren seslerimiz açıktı bu konuda eminim, sirenimiz olmadan yol isteyemeyiz, kaza nedeniyle artık ihbardaki olaya gitmedik, önümüzde gerçekleşen kazaya müdahale ettik, o tarihte tutanak tuttuk, protokol numarası elimizde mevcuttur" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Mahkememiz dosyasında aldırılan Aktüer bilirkişi ... ... tarafından ibraz edilen ... tarihli rapora göre; davalı ... ... tarafından ... tarihinde yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle bilinen son veriler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde davacıların toplam destekten yoksun kalma zararını karşılamada yetersiz olduğu, davacıların uğradığı toplam destekten yoksun kalma zararının davacı ... ... için ... .-TL, davacı ... ... için ... .-TL olarak hesaplandığı, Davalı ...' nın yaptığı ödeme faizlendirilerek zarardan mahsup edildikten sonra davacıların uğradığı bakiye destekten yoksun kalma zararının; davacı ... ... için ... .-TL, davacı ... ... için ... .-TL olarak hesaplandığının belirtildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili ... havale tarihli dilekçesi ile davasını belirli hale getirdiği, Davacı ... ... için ... .-TL olarak destekten yoksun kalma tazminatını açıkladığı ve harcını yatırdığı, dilekçenin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Haksız fillerden kaynaklanan borç ilişkilerinin düzenlendiği 6098 sayılı TBK.nun 49. Maddesinde, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu; 6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği" hükümleri düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler çerçevesinde, kaza tespit tutanağı, tanık beyanları, ceza mahkemesince yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları, ceza davasında müteveffanın babasının beyanları uyarınca olay günü müteveffanın işe geç kalması nedeniyle hızlı gittiği, kendisine yeşil ışık yanmasına rağmen, davalı sürücünün bulunduğu yönde arkadan ambulans gelmekte olduğu için araçların ve davalı sürücünün kırmızı ışığa rağmen ambulansa yol açmak için ilerlemeye başladıkları, müteveffanın da hızını kesmeden ilerlemeye devam ettiği, tanıkların da müteveffanın hızlı gittiğini, hatta ilerleyen diğer araçlardan sıyrılmasına rağmen davalı sürücünün aracından sıyrılamayarak çarpıştıklarını beyan ettikleri, bu şekilde kazanın meydana gelişinde müteveffanın kavşaklara yanaşırken ve hatta ambulansın sesinin duyulmasına rağmen hızlı hareket ettiğinden tali kusurlu, davalı sürücünün ise kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu oldukları anlaşılmıştır. Bilirkişilik Bölge Kurulu trafikçi bilirkişilerin yüzde üzerinden kusur oranlarını belirlemesini yerinde görmediğinden bilirkişilerden bu yönde rapor alınmamış, mahkememizce ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde müteveffanın %20, davalı sürücünün %80 oranında kusurlu oldukları ayrıca kask takmadığı sabit olan müteveffanın kafa travması nedeniyle hayatını kaybetmesinden dolayı müterafik kusuru olduğu, müterafik kusurunun da yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre %20 olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. 2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı", 2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu, 2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilecekleri belirtilmiştir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. Somut olay nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından davacılara davadan önce ... tarihinde ibra karşılığında toplam ... .-TL tazminat ödemesi yapılmıştır. Eldeki tazminat davasının ... tarihinde açılmış olmasına göre, KTK'nın 111. maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmediği anlaşılmıştır. Mahkememizce ödeme tarihi itibari davacılara yapılan ödemenin, ödeme tarihindeki verilere göre yerinde olup olmadığının ve varsa fahiş farkın belirlenmesi için denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılmıştır. Buna göre bilirkişi tarafından ... tarihi için davacıların toplam ... -TL tazminat talep edebilecekleri belirlenmiştir. Ancak bilirkişi kusur oranlarını dikkate almaksızın bu miktarı belirlediğinden kusur oranları ve müterafik kusur dikkate alınarak mahkememizce bu miktardan önce davalı sürücünün kusuruna isabet eden %80' i alınarak ... -TL bulunmuş, daha sonra bu miktardan da kask takmayan müteveffanın müterafik kusuru için %20 indirim yapılmak suretiyle ... -TL olarak ödeme tarihi itibari ile davacıların talep edebileceği miktar hesaplanmıştır. Davalı ... ... ... .-TL tazminat ödemesi karşısında, davacıların talep edebileceği miktarın yaklaşık %98,26 oranında karşılandığı yani talep edilebilecek miktarla ödenen miktar arasında fahiş bir farkın olmadığı, ödemenin yeterli kabul edilmesi gerektiği bu şekilde ibranın geçerli olduğu kanaatine varılmakla davacıların maddi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir. Manevi tazminat ise TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hakim olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ayrıca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. Somut olayda ... ve ... oğulları, davacı ... de kardeşi olan müteveffanın, trafik kazası neticesinde ölümü nedeni ile manevi tazminat talep edebilecekleri anlaşılmıştır. Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir. Bu ilkeler ışığında somut olayın özellikleri, kazanın meydana gelişinde davalı sürücünün asli kusurlu olması, müteveffanın tali kusurlu olması, ancak davalı sürücünün ambulansa yol vermek için ışık ihlali yapmış olması buna rağmen kazadan sonra trafik sigortası yaptırılması, davacıların kazanın etkisini, oğullarının yokluğunu ömür boyu yaşayacak olmaları, diğer yandan davalı sürücünün ve işletenin ekonomik durumu gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun olarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hem davacıların duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi hem de zarara neden olanın bir bedel ödemek suretiyle vicdani duygularının tatmin edilmesi amacıyla manevi tazminat davasının kısmen kabul edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Maddi Tazminat davasının ibra nedeniyle REDDİNE, a-Alınması gerekli ... .-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan ... .-TL harçtan mahsubu ile HAZİNEYE gelir KAYDINA, b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA, c-Davalılar vekille temsil olunduklarından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... -TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ÖDENMESİNE, 2-Manevi Tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile Davacı ... ... için ... .-TL, davacı ... ... için ... .-TL, davacı .... ... için ... .-TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE, a-Alınması gerekli ... .-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınıp maddi tazminat yönünden mahsup edilmekle kalan ... .-TL ve ıslah ile alınan ... .-TL harcın mahsubu ile bakiye ... .-TL harcın davalılar ... ve ... ' den müştereken ve müteselsilen tahsili TAHSİLİNE, hazineye gelir KAYDINA, b-Davacı tarafından manevi tazminat yönünden ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA, c-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... -TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... ... ' den alınarak davacıya ÖDENMESİNE, d-Davalılar ... ... ve ... ... vekille temsil olunduklarından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan .....-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara ÖDENMESİNE, 3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... ... vekilinin yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/09/2020

Katip ... ¸(e-imzalı)

Hakim ... ¸(e-imzalı)