İlk Derece Mahkemesi 2018/1295 E. 2019/2274 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/906 Esas KARAR NO : 2021/103 DAVA : Menfi Tespit, İstirdat DAVA TARİHİ : 26/12/2018 BİRLEŞEN DAVA : (Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi .../... esas-.../... karar) DAVA : İstirdat DAVA TARİHİ : 24/05/2019 KARAR TARİHİ : 03/02/2021 . Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı firma ...-... arasında ... tarihinde açık hesap ticari ilişki başladığını, bu ticari ilişki neticesinde davalı ...'ın müvekkili firmaya karşı izolasyon malzemeleri teslim edeceğini karşılığında da vekil eden tarafından bedelinin ödeneğini, bu ticari ilişki neticesinde müvekkili firma tarafından ... TL borç kaydedildiğini davalı firma tarafından bu güne kadar ancak ... TL lik mal sevkiyatı olduğunu, bunun neticesinde müvekkili şirketin ....-TL davalı ... alacaklı olduğunu, müvekkili şirketin önden avans olarak çekleri verdiğini davalı ... dönem dönem firmaya mal teslimi yaptığını, taraflar arasındaki ilişkide her çek belli bir sevkiyat için olmamakla beraber avans şekline önden verildiğini, müvekkilinin davalı ...'a teslim ettiği çeklerden henüz vadesi gelmemiş çeklerin de bulunduğunu, ... ... ayına kadar müvekkili şirketin ödemek zo8runda kalacağı çek ve karşılığını alamadığı daha malların bulunduğunu, davaya konu ... TL meblağlı ... .... ait ... çek numaralı ... tarihli müvekkili ... ait çekin davalı ...'a mal sevkiyatları için önceden verilen avans çeklerinden biri olduğunu, davalının ilerleyen süreçte sevkiyat yapacığını öne sürerek müvekkili firmadan birçok avans çeki aldığını sonrasında davalı tarafında edimini yerine getirmediğini, ilgili dava konusu çekin ... -... yönünden önce .... ...' e ciro edildiğini sonra da ... ciro edildiğini, müvekkili firmanın davalı ... yönünden toplamda alacağı olmasına rağmen piyasadaki saygınlığını ticari istikrarının bozulmaması düşüncesiyle çek bedelinin ödendiğini, ve daha ödenecek vadesi gelmeyen birçok çekin mevcut olduğunu, günümüz ekonomik koşulları ve ticari hayat göz önüne alınınca müvekkili firmanın hem beklediği mal sevkiyatlarını alamadığını ve hem de avans olarak verdiği çeki ödemek zorunda kaldığını ,davalı ... yönünden açık hesap çalışan ve önden avans şeklinde birçok çek ibraz eden müvekkili firma yönünden borçlu olmadıklarının tespit edilerek, ... tarihinde ödemesi yapılmış olan ... A.Ş ... çek numaralı ... tarihli ... TL meblağlı müvekkili ...'e ati çek yönünden istirdatına karar verilmesini beyan etmekle; davalı ... yönünden açık hesap çalışan ve önden avans şeklinde verilen ve davalı ... şirketlerine geçen ve ... şirketleri önünden muhatap bankaya ibraz edilip bedeli tahsil edilen çek yönünden müvekkili firmanın borçlu olmadığının tespit edilerek, müvekkili ... e ait çek yönünden ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen geri alınarak taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde yer alan iddialarının doğru olmadığını, çünkü müvekkili şirket alacağının temlikinde izlenecek tüm usul ve esasları harfiyyen yerine getirerek dava konusu alacağın kaynağı fatura hakkında davacıdan teyid aldığı gibi, yasal mecburiyeti olmadığı halde davacıdan davaya konu çekin de teyidini aldığını, müvekkili şirketin işlem yapmadan önce yasal mevzuatın kendisine yüklediği istihbarat çalışması ile de yetinmediğini, yasal zorunluluk olmadığı halde metni sunulan CD kaydı ile sabit olduğu üzere ... işleminin konusu alacağın dayandığı fatura konusu malların teslim edilip edilmediğini de araştırdığını, müvekkili şirketin keşideci ile lehtar arasındaki defilerin muhatabı olabilmesi için TTK. 687 ile finansal kiralama faktorinğ ve finansman şirketleri kanunu 9/3 ün ve yerleşik yargıtay kararları ile oluşan uygulamanın aradığı koşul olan bilerek davacının zararına hareket eden kötü niyetli hamil olması ve unun davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, davanın böyle bir kanıtının olmadığını, kanun gereği davacı tarafın müvekkili şirketin kötüniyetli olduğunu ispatlaması gerektiğini beyan etmekle; davanın reddini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'in keşidecisi olduğu, davaya konu ... tarihli ... TL bedelli, ...-... lehine düzenlenen çekin ciro zincirinde son olarak ... tarihinde müvekkili şirket, ... A.Ş ile cirantalardan ... A.Ş arasında akdedilen ... sözleşmesi kapsamında; alacağın varlığını tevsik eden fatura, ... alacak bildirim formu ve çek senet tevdii bordrosu ile birlikte müvekkili şirkete ciro yoluyla devredildiğini, dava konusu çekin süresinde tahsil edildiğini davacının tahsile yönelik herhangi bir itirazının bulunmadığını, dava konusu çeki tamamen iyi niyetle elinde bulunduran müvekkili şirketin mevzuatta belirlenen bütün yükümlülüklerini yerine getirerer usulüne uygun bir ... işlemi gerçekleştirdiğini, bedelsizlik definin bir kişisel def'i olması sebebiyle, temel borç ilişkisinin tarafı olmayan ve dava konusu çeki refaktoring işlemi ile devralan müvekkili şirkete yöneltilmesinin mümkün olmadığını, usulüne uygun ... işlemi tesis eden müvekkili şirketin temel borç ilişkisinin tarafı olmamakla beraber, dava konusu çeki refaktoring işlemi ile diğer davalı ... A.Ş den devraldığını, müvekkili şirkete karşı fatura konusu malların teslim edilmediği iddiası ile bedelsizlik definin ileri sürülemeyeceğini beyan etmekle; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... arasında ... tarih ... nolu ... sözleşmesi akdedildiğini, ...'ın gerçekleştirdiği ön ödemeli ... işlemi çerçevesinde konu firma tarafından müvekkili şirkete ... Şubesine ait ... keşideli, ... tarih ... TL bedelli ... seri nolu çeki ciro ve teslim ettiğini, davacının menfi tespit talebiyle davasına konu ettiği bir adet çekin ciro yoluyla ... işlemi kapsamında alındığını, müvekkili şirketin BDDK'nın kararlarına ve yürürlükte olan yasa hükümlerine aykırı hiçbir işlem gerçekleştirmediğini, mevzuata uygun bir şekilde hareket ettiğini, dava konusu çekin muhatap bankasına ibraz edildiğini ve iş bu çekin takas bankası aracılığıyla tahsil olunduğunu, dolayısıyla takip hukukuna ilişkin koşulunun gerçekleşmediğini, davacının parayı icra takibi sırasında ödemediğini, davacının parayı cebri icra tehdidi altında ödemediğini, borçlu aleyhine açılmış herhangi bir icra takibi bulunmadığını, bu nedenle davacının istirdat talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyan etmekle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememiz dosyası ile birleşen Davacı vekilinin Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında cari hesap ektresinde ticari güvene dayalı olarak ... tarihinde açık hesap ticari ilişki başlatıldığını, ticari ilişki neticesinde müvekkili tarafından ... TL borç kaydedildiğini, davalı tarafından bugüne kadar ancak ... TL'lik mal sevkiyatı oluştuğunu, müvekkili şirketin ... TL'lik davalı ...'tan alacaklı olduğunu, davalı tarafından müvekkili şirkete zaman zaman mal sevkiyatları yapıldığını, müvekkili şirketin önden avans olarak çekleri davalıya verdiğini, davalının kötü niyetli olarak hareket ettiğini, davalı ile aralarında Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile avans çekleri yönünden borçlu olmadıklarına dair davalarının devam ettiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma sayılı dosyasında yapılan şikayetin devam ettiğini, dava konusu çek ciro edilerek ciro yolu ile tahsil eden şirketin davalı ... şirket olduğunu, bu nedenlerle davalı ... yönünden açık hesap çalışan ve önden avans şeklinde verilen ve davalı ... şirketine geçen ve ... şirketi önünden muhatap bankaya ibraz edilip bedeli tahsil tahsil edilen çek yönünden müvekkili firmanın borçlu olmadığının tespitine, müvekkiline ait çek bedeli yönünden ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava: Alım satım sözleşmesi uyarınca davalıya sipariş edilen malların bedeli olarak verildiği ileri sürülen çekin bedelsizliği nedenine dayalı olarak açılan menfi tespit ve istirdat davası niteliğindedir. Davalılardan ... diğer davalı ... şirketiyle ... sözleşmesi yaparak çeki davalı ... şirketine; ... şirketi de davalı ... Aş.'ye ... sözleşmesi yaparak ciro yoluyla çeki devrettiği, çekin davalı ... Aş. Tarafından tahsil edildiği ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık: davacı şirket ile davalılardan ... arasındaki alım satım sözleşmesi olup olmadığı, sözleşme varsa sözleşme kapsamında davaya konu çekin avans olarak verilip verilmediği, davalı ...'ın malları teslim edimini yerine getirip getirmediği, davalı ... şirketlerin çeki usulsüz ve geçersiz sözleşme ile yetkisiz şekilde devralıp almadığı hususlarındadır. Birleşen Dava: alım satım sözleşmesi uyarınca davalıya sipariş edilen malların bedeli olarak verildiği, ileri sürülen çekin bedelsizliği nedenine dayalı olarak açılan istirdat davası niteliğindedir. Davalılardan ... diğer davalı ... şşrketiyle ile ... sözleşmesi yaparak ciro yoluyla devrettiği, çekin davalı ... şirketi tarafından tahsil edildiği ihtilafsızdır. Davacı şirket ile davalılardan ... arasında alım satım sözleşemsi olup ollmadığı varsa sözleşme kapsamında davaya konu çekin avans olarak verilip verilmediği, davalı ...'ın malların teslimini yerine getirip getirmediği, ... şirketilerinin çekleri usulsüz ve geçersiz sözleşme ile yetkisiz şekilde devralıp almadığı hususularındadır. Dosya içerisine; davacı tarafın ticari defter ve belgeleri inceletilerek mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış, (davalı ... Ticari defter ve belgelerini belirlenen inceleme gün ve saatte sunmamıştır.) davalılar ... ve ... A.Ş 'nin ticari defter ve belgeleri de talimat yoluyla inceletilerek mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmıştır. ... Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak ... bedelli faturayı davacının beyan edip etmediği hususunda bilgi istenilmiştir. ... Vergi Dairesinden gelen ... tarihli müzekkere cevabında; Davacı ...'in ... numaralı ... TL bedelli faturayı kapsayacak şekilde beyan ettiği, mükellefin ilgili döneme ait BA formunun ekte gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Mali Müşavir bilirkişi ... 'in ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde; davacının ticari defterlerine göre, dava konusu olan ... tarihli, ... seri nolu ... TL tutarındaki çekin ve ... tarihli ... seri nolu ... TL bedelli çekin davalı ...'a mal alımı karşılığı olarak avans olarak verilen çekler olduğu, davacının ticari defterlerine göre, davalı ... faturalar mukabilinde toplam ... .-TL tutarında mal teslim aldığı, karşılığında davalı ...'a toplam ... .-TL tutarında çek ve iade faturası teslim edildiği, dolayısıyla da davacının bakiye ... .-TL tutarında davalı ... 'a fazladan çek teslim ettiği, bu fazladan çek teslim tutarın içinde dava konusu edien çeklerin de dahil olduğu, asıl dava dosyasında dava konusu edilen ... tarihli, ... seri nolu ... TL tutarındaki çekin davacının ticari defterlerine göre karşılığının olmadığı, ancak bu çekin karşılığının ... tarihinde banka aracılığı davalı ... A.Ş 'ne ödendiği, birleşen dava dosyasında dava konusu edilen ... tarihli ... seri nolu ... TL bedelli çekin davacının ticari defterlerine göre karşılığının olmadığı, ancak bu çekin karşılığının ... tarihinde banka aracılığı davalı ... ... A.Ş ne ödendiğinin tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. İstanbul ... . Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından aldırılan Mali Müşavir bilirkişi ... 'nin ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davalı ... ... Şirketi' dava dosyasına CD içinde ve bilirkişiye flaş bellek İçinde ses kaydı ibraz ettiği, Davalının ibraz ettiği CD içindeki ses kaydı yazılı halini davalı şu şekilde ifade etmiştir. Müvekili şirket ... ... tarihinde ... telefon numarasından Davacıyı arıyor. Müvekkil şirket ... (... ) : ...'den arıyorum. Bir çekinizle ilgili görüşecektim. Davacı : Buyrun ... : ...'a vermiş olduğunuz çek var. Davacı : Evet, ....... ... : Evet, ... vade tarihli, ...-TL bedelli çek Davacı : Tarihini söyler misiniz? ... : ... vadeli Davacı : ...-TL ... : ...-TL evet Davacı : Doğrudur. ... : Buradan ne alıyorsunuz? Davacı : ... malzemesi ... : Yapılan iş karşılığı mı ? Davacı : EJendim ... : Malzemenizi, faturanızı aldınız mı? Davacı : Aldım, aldım. ... : Hizmet, fatura alındı, herhangi bir sıkıntı yok değil mi ? Davacı : Yok, yok bir sıkıntımız yok. Öncelikle CD deki bilgilerin doğruluğunun ve gerçekliğinin huzurdaki dava da ispat kuvvetinin bilirkişi uzmanlığı dışında olduğu, Ancak Mali bilirkişi olarak Mali sektör uygulamalarında teyit almak amaçlı olarak piyasada telefonla, e- posta ile veya ... ile karşı taraftan teyit alınması Pratik teyit Alma iletişim kanalları olduğu, Ancak ibraz edilen CD içersinde bir erkek tarafından bir kadın arasında telefon görüşmesi olduğu bu görüşmenin ... keşide tarihli, ... çek seri nolu, ....-TL bedelli çek ile Çek'e bağlı mal alımı için olduğunun görüldüğü, Esas dava yönünden sonuç; Davalı ... A.Ş. ...-... yılları ticari defterlerini tarafımıza ibraz etmiştir. İbraz edilen ticari defterler kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yapıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğunun görüldüğü, mevcut tespitlere göre davalının İbraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfının olduğu yönünde bilirkişi kanaati oluştuğu, Davalı ... A.Ş. ...-... yılları ticari defterlerini ibraz ettiği, İbraz edilen ticari defterler kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapamş tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğunun görüldüğü, mevcut tespitlere göre davalının ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfının olduğu yönünde bilirkişi kanaati oluştuğu, ... keşide tarihli, ... çek seri nolu, ....-TL bedelli çek için davalı ... şirketlerine usulüne uygun olarak ciro ve devir temlik yapıldığı, ... tarih ... nolu ve ...,-TL fatura açık şekilde tanzim edilmiş ve sadece fatura olup irsaliyesi ibraz edilmediği, Davalı ... Anonim Şirketi dava konusu ... keşide tarihli, ... çek seri nolu, ....-TL bedelli çek İçin verilen ... tarihli ... sıra nolu ....-TL. bedelli faturanın teyidinin davacı ile yapılan telefon görüşmesi ile yerine getirildiğini ifade etmekte diğer ifade ile ... tarihli ... sıra noIu ....-TL. fatura da yer alan faaliyetin doğruluğu ve gerçekliği hakkında faktöring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5.ve 9. Maddelerinde yer alan gerekli çalışmaları yaptığı, yaptığı bu çalışmaları da ibraz ettiği CD deki ses kaydına dayandırdığı, CD deki bilgilerin doğruluğu gerçekliği huzurdaki dava da ispat kuvvetinin de bilirkişi uzmanlığı dışında olduğu, mevcut tespit ve değerlendirilmeler dahilinde 2 ihtimalli görüş ortaya çıktığı, İhtimal 1-Mahkemeye ibraz edilen CD içindeki ses kayıtlarında davalı ... Anonim Şirketi nin ... tarihli ... sıra nolu ....-TL. fatura da yer alan faaliyetin doğruluğu ve gerçekliği hakkında faktöring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5 ve 9 Maddelerinde yer alan gerekli çalışmaları yaptığına kanaat getirmesi halinde davacının ... keşide tarihli, ... çek seri nolu, ... .-TL bedelli çek için istirdat talebinin yerinde olmayacağı görüşünün ortaya çıkacağı, İhtimal 2- mahkemeye ibraz edilen CD içindeki ses kayıtlarında davalı ... Anonim Şirketi nin ... tarihli ... sıra nolu ....-TL. fatura da yer alan faaliyetin doğruluğu ve gerçekliği hakkında faktöring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5 ve 9 Maddelerinde yer alan gerekli çalışmaları yaptığına kanaat getirmemesi halinde davacının ... keşide tarihli, .. çek seri nolu,.... ....-TL bedelli çek için istirdat talebinin yerinde olacağı görüşünün ortaya çıkacağı, Birleşen dava yönünden sonuç; Dava konusu faturalar açık şekilde tanzim edilmiş ve sadece fatura olup irsaliyesi ibraz edilmediği, Davalı ... -... firması mal ve hizmet vermediği davacıdan fazla çek aldığı hemde faktöring işlemleri kapsamında faktöring işlemleri karşılığında ... .-TL ödeme aldığı mevcut bu tespitlerin iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığının değerlendirildiği, Ancak bu aşamada Davalı .... ... faktöring işlemlerine başlamadan önce faktöring işlemlerine konu olan faturalarda yer alan faaliyetin doğruluğu ve gerçekliği hakkında faktöring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5.ve 9. Maddelerinde yer alan gerekli çalışmaları yaptığını ispat etmesi gerektiği, 04.02,2015 tarihli resmi gazetede yayımlanan faktöring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin ; İstihbarat çalışması başlıklı 5/c Maddesinde.... Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur... Şeklinde olduğu, şu halde davalı ... Şirketi faktöring işlemlerini başlamadan Önce faktöring işlemlerine konu olan faturalarda yer alan faaliyetin doğruluğu ve gerçekliği hakkında faktöring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5.ve 9. Maddelerinde yer alan gerekli çalışmaları yaptığını somut bilgi ve belgeye dayalı olarak ortaya koyması gerektiği, Dava dosyasında bu yönde somut bir bilgi ve belge ibraz edilmediği, Bu nedenle birleşen dava yönünden davacının ... tarihli ... seri nolu ...,-TL. bedelli çek yönünden istirdat talebinin yerinde olduğu, ancak daval ı... Şirketi nin bu tutarı diğer davalı ve müşterisi ... -... firmasına rücu edebileceği yönünde görüşe ulaşıldığının bildirildiği anlaşılmıştır. 6361 sayılı Kanun’un 9. maddesinin ikinci fıkrası, “…... şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok ... şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz…”, anılan Kanun’a dayanılarak çıkarılan Yönetmelik’in 8. maddesinin birinci fıkrası ise, “…Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir…” düzenlemesini içermektedir. 10/10/2006 tarihli 26315 RG sayılı Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2 maddesi uyarınca, ... şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. ... işleminin tarafları olan müşteri (firma), ... şirketi (faktor) ve borçlu arasındaki ilişkiler açısından 6361 sayılı Kanun'un 9/2 ve buna bağlı olarak 6098 sayılı TBK'nın 188/1. maddeleri hükmünün uygulanması gerekmektedir. 6098 sayılı TBK'nun 188/1 maddesine göre, ''Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.'' (Y. 19 HD. 04/04/2019 T. 2018/1295 E. 2019/2274 K. Sayılı ilamı) Çek prensip olarak mevcut bir borcun tahsili amacıyla verildiğinden avans olarak verildiğinin ispat yükü davacıdadır.Tek başına çekteki keşide tarihinin fatura tarihinden sonra olması teslim alınan mallarla ilişkisi bulunmadığı sonucunu doğurmaz.Diğer yandan 5941 sayılı Çek Kanunu'nun geçici 5/1 maddesi gereğince ileri vadeli çek keşide etmek de mümkündür. (Y. 19 HD. 15/05/2019 T. 2018/3560 E. 2019/3195 K. Sayılı ilamı) ... şirketinin çekleri ve faturaları alırken faturalardaki malların teslim edilip edilmediğini araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı, sadece fatura ibrazını araması gerektir (Y. 19 HD. 17.12.2013 T. 2013/14983 E. 2013/19969 K. Sayılı ilamı) Asıl davaki somut olayda; davalı ... şirketi ile diğer davalı şirket arasında düzenlenen ... sözleşmesine konu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmasa da faturanın Antalya ... Vergi Dairesine davacı ...'in ... numaralı ... TL bedelli faturayı BA formu ile beyan etmesi ve davalı ... Anonim Şirketi'nin sunduğu CD içindeki ses kaydına göre davacının, ... vade tarihli, ... -TL bedelli çek karşılığında malzeme ve fatura aldığını kabul etmesi nedeniyle faturaya konu malların teslim alınmadığının ispat yükümlülüğü davacıya aittir. Toplanan delillerden, davacı davaya konu ettiği çeki, davalı ...'a mal bedeli karşılığı verdiğini malzemeleri alamadığını iddia ettiği, incelenen davacı defterlerine göre ...'ın düzenlediği, faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, ...'ın defterlerinin meşruatlı davetiye ile istendiği, ibraz edilmediği, davalı ... şirketi ile davalı ...- ... arasında ... ve temlik sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davalı ... tarafından düzenlenen çeklerin dayanağı olan faturanın davalı şirkete çekle birlikte teslim edildiği, sözleşme kapsamında ... işlemi ile çek bedelinin ...'a ödendiği, ... şirketinin araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı, sadece fatura ibrazını araması gerektiği, ancak davalı aktoringin buna rağmen araştırma yaptığı, davalı ... şirketi ile diğer davalı şirket arasında düzenlenen ... sözleşmesine konu ... numaralı ... TL bedelli faturayı davacının BA formu ile vergi dairesine beyan etmesi ve davalı ... Şirketinin sunduğu CD içinde ve bilirkişiye flaş bellek İçinde ses kaydına göre davacının, ... vade tarihli, ...-TL bedelli çek karşılığında malzeme ve fatura aldığını kabul etmesi karşısında davacı taraf davaya konu çekin avans olarak verildiği ve karşılığı olan malzemenin teslim edilmediği iddiasını ispat edemediğinden asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen dosyadaki somut olayda; davacı, ... tarihli, ... seri nolu ... .-TL. Tutarındaki çekin karşılığının ödendiğini iddia ederek, ... tarihli, ... seri nolu ... .-TL. Tutarındaki çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve çek karşılığı ödenen ... .-TL. sının istirdatını talep ettiği, davalı ... ... Şirketi ile diğer davalı ... -... arasında ... tarihli nolu faktöring sözleşmesi olduğu, sözleşme kapsamında Davalı ... - ... tarafından davacı adına tanzim edilen ... fatura nolu ... tarihli ve ... bedelli ve ... fatura nolu ... tarihli ... bedelli Faturalar ile ... tarihli, ... seri nolu ... .-TL. Tutarındaki çekin davalı ... Anonim Şirketi tarafından devir ve temlik edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Davalı ... şirketi ile diğer davalı şirket arasında düzenlenen ... sözleşmesine konu faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olması nedeniyle faturaya konu malların teslim alınmadığının ispat yükümlülüğü davacıya aittir. Toplanan delillerden, davacı davaya konu ettiği çeki, davalı ...'a mal bedeli karşılığı verdiğini malzemeleri alamadığını iddia ettiği, incelenen davacı defterlerine göre ...'ın düzenlediği, ... tarihli ... sıra nolu ... .-TL. Bedelli ve ... tarihli ... sıra nolu ... .-TL. bedelli faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, ...'ın defterlerinin meşruatlı davetiye ile istendiği, ibraz edilmediği, davalı ... şirketi ile davalı ...- ... arasında ... ve temlik sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davalı ... tarafından düzenlenen ... seri nolu ... .-TL. tutarındaki çekin dayanağı olan ... tarihli ... sıra nolu ... .-TL. bedelli, ... tarihli ... sıra nolu .. .-TL. bedelli faturaların davalı şirkete çekle birlikte teslim edildiği, sözleşme kapsamında ... işlemi ile çek bedelinin ...'a ödendiği, faktoring şirketinin araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı, sadece fatura ibrazını araması gerektiği, davacı taraf davaya konu çekin avans olarak verildiği ve karşılığı olan malzemenin teslim edilmediği iddiasını ispat edemediğinden birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Asıl dava yönünden, 1-Davacının istirdat isteminin her üç davalı yönünden ayrı ayrı reddine, -Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ... .-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan ....-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ‭... .-TL karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, -Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına, -Davalılar ... A.Ş ve ... A.Ş kendilerini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ‭... .-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalılara verilmesine, Birleşen Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası yönünden, 1-Davacının istirdat isteminin her iki davalı yönünden ayrı ayrı reddine, -Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ... .-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan ... .-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ....-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, -Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına, -Davalı ... A.Ş kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... .-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine, 3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinini yüzüne karşı davalıların yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/02/2021 Katip ... E-imzalıdır Hakim ... E-imzalıdır