İlk Derece Mahkemesi 2018/1074 E. 2026/103 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/1074 KARAR NO : 2026/103

DAVA : İstirdat-Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 06/11/2018 KARAR TARİHİ : 19/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan istirdat-menfi tespit ve birleşen maddi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı vekili asıl davada dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalılardan ... Şirketi arasında 10/09/2013 tarihinde, müvekkili şirkete ait ... adresinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonu için standart bayilik sözleşmesi çerçeve protokol, ticari koşullar, ariyet demirbaş listesi ve ürün alım taahhütnamesi imzalandığını, yine müvekkili şirkete ait ... adresinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonu için standart bayilik sözleşmesi, çerçeve protokol, ticari koşullar, ariyet demirbaş listesi ve ürün alım taahhütnamesi imzalandığını, sözleşmenin süresinin 5 yıl olduğunu ve 10/09/2018 tarihinde sona ermekte olduğunu, sözleşmelere istinaden müvekkili şirketin, münhasıran davalı ... Şirketi'nden satın almış olduğu ürünleri pazarlayacak şekilde bayilik faaliyetinde bulunduğunu, davalı ... Şirketi'nin 2018 yılı mart ayında dağıtım faaliyetlerine, grup şirketi olan diğer davalı ... Şirketi üzerinden devam edeceği gerekçesiyle 10/09/2013 tarihli sözleşmenin sona erdirilmesi gerektiğini belirttiğini ve bu irade doğrultusunda taraflar arasında 2018 yılı mart ayında fesih protokolü imzalandığını, fesih protokolü ile birlikte davalı ... Şirketi ile müvekkili şirket arasındaki sözleşmelerin sona erdiğini, müvekkili şirketin ise bu tarihten sonra ... Şirketi ile ticari faaliyetlerine devam ettiğini, müvekkili şirketin, sözleşmelerden kaynaklı tüm borçlarını ... Şirketi ... Şubesi'nde bulunan ... sistemi ile ödediğini, dolayısıyla müvekkili şirketin ürün fatura borcunun bulunmamakta olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin, akaryakıt bayilik sözleşmesinin teminatı amacıyla... Şirketi ... Şubesi tarafından düzenlenen 05/09/2018 sona erme tarihli 100.000,00-TL bedelli ve ... Şirketi ... Şubesi tarafından düzenlenen 05/09/2018 sona erme tarihli ve 150.000,00-TL bedelli olmak üzere toplam 250.000,00-TL bedelli iki adet teminat mektubunu davalı ... Şirketine teslim ettiğini, müvekkili şirketin, ... tarihinde ... 25. Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasında imzalanan 10/09/2013 tarihli sözleşmelerin sona ereceğini, yeni bir sözleşme imzalanmayacağını belirttiğini, ayrıca söz konusu ihtarnamede, herhangi bir borç olmaması nedeniyle teminat mektuplarının iadesinin talep edildiğini, davalı ... Şirketi'nin, taraflar arasında sözleşmeler sona ermesine ve ihtarnamenin keşide edildiği tarih itibariyle müvekkili şirketin hiçbir borcu bulunmamasına rağmen, 05/09/2018 tarihinde her iki teminat mektubunu da nakde çevirdiğini ve hatta 14/09/2018 tarihinde 267.567,96-TL tutarlı kısmi cezai şart faturası keşide ettiğini, müvekkili şirketin ise söz konusu faturaya iade faturası kestiğini, ... Şirketi'nin bu defa 24/09/2019 tarihinde 267.567,96-TL cezai şart faturası kestiğini, müvekkili şirketin ise tekrar iade faturası kestiğini ve ayrıca ... Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesini göndererek fatura içeriğine ayrıca itiraz ettiğini, ... Şirketi'nin bu kez ise geçersiz hale gelen 14/09/2018 tarihli faturayı müvekkili şirketin ... Şirketi ... Şubesi'ndeki ... hesabına göndererek, 02/10/2018 tarihinde hesaptan 10.000,00-TL tahsil ettiğini, ... Şirketi'nin bu kez ise müvekkili şirkete hiç gönderilmemiş, müvekkili şirket kayıtlarında yer almayan 03/10/2018 tarihli bir fatura ile ... sisteminden 70.000,00-TL daha tahsil ettiğini, tüm bu tahsilat hareketleri neticesinde davalı şirketin, müvekkili şirketten 420.000,00-TL haksız tahsilat yapmış olduğunu, ... Şirketi'nin, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde yer almayan bir hüküm olmasına rağmen, ... iskonto bedeli adı altında dayanağının ne olduğu bilinmeyen 30/04/2013 tarihli, 16.146,49-TL ve 29.297,36-TL bedelli iki adet fatura keşide ettiğini, müvekkili şirket tarafından ise ... Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile fatura içeriklerine itiraz edilerek faturaların iade edildiğini, dava konusu akaryakıt istasyonları için 10/09/2013 tarihli ticari koşullar metnine göre ürün edinme bedeline davalı ... Şirketi tarafından birtakım yasal ve zorunlu giderler eklenmekte olduğunu, söz konusu yasal ve zorunlu giderlerin ne olduğu konusunda sözleşmelerde herhangi bir hüküm yer almadığı gibi, müvekkili şirkete bu konuda herhangi bir bilgi de verilmediğini, bununla birlikte davalı şirketin, tavan fiyat konusunda da şeffaf davranmayarak, ürün edinme bedelini kendi lehine artırarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını, davalı şirketin, yasal ve zorunlu giderler altında PDK tarafından yasaklanan birtakım kalemler ekleyerek, ürün edinme bedelini yükselterek müvekkili şirketi zarara uğrattığını, davalılardan ... Şirketi ile müvekkili şirket arasında 2018 yılı mart ayından geçerli olmak üzere imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesini müvekkili şirketin ısrarla istemesine rağmen, davalı şirketin söz konusu sözleşmeyi müvekkili şirkete teslim etmediğini, davalı ... Şirketi'nin 15/10/2018 tarihli ve 362.707,28-TL kısmi cezai şart bedelli fatura keşide ettiğini, faturanın dayanağı olarak ise protokolün 12.d maddesine istinaden kesilen tutar olduğuna dair şerh düşüldüğünü, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bayilik sözleşmesi dışında herhangi bir protokol imzalanmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin iade faturası kestiğini, tüm bu nedenlerle davalı ... Şirketi tarafından haksız olarak tahsil edilen 420.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalı ... Şirketi tarafından ... iskontosu adı altında tahsil edilen şimdilik 1.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalı ... Şirketi tarafından ticari koşullara uyulmaması nedeniyle fazla tahsil edilen şimdilik 1.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren tahsiline ve davalı ... Şirketi tarafından kesilen 362.707,28-TL kısmi cezai şart faturası nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı vekili asıl davada cevap dilekçesi ile; davacı şirkete ait birisi ...'de ve diğeri de...'de olmak üzere iki adet akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunun bulunmakta olduğunu ve söz konusu istasyonlara ilişkin muhtelif sözleşmeler imzalandığını, her iki istasyon için davacı şirket ile ... Şirketi arasında akdedilen sözleşmelerin, ürün alım taahhütleri ve protokollerin, 14/08/2018 tarihli devir mutabakatı ile müvekkili ... Şirketine devredildiğini, ... istasyonu için taraflar arasında akdedilen çerçeve protokolün 12. maddesinin; "İşbu protokolün birinci maddesi uyarınca 01/08/2015 tarihinden itibaren ... markası veya ...'in bizzat tayin edeceği marka / logo altında otogaz bayilik faaliyeti göstermeye başlamaz ise ...'e Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak 300.000,00-USD (üçyüzbinAmerikanDoları) karşılığı Türk Lirası cezai şart bedelini ödemeyi" şeklinde düzenlenmiş olduğunu, davacı tarafın 01/08/2015 tarihinden itibaren istasyonda ... markası ile faaliyete başlamadığını, bu kapsamda anılan hüküm gereğince davacı tarafın 300.000,00-USD cezai şart bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili ... tarafından davacıya 15/10/2010 tarihli 362.707,28-TL bedelli, müvekkili ... tarafından ise 14/09/2018 tarihli ve 267.567,96-TL bedelli kısmi cezai şart bedeli açıklamalı faturalar düzenlendiğini, davacının iddiasının aksine, söz konusu faturaların dayanağının bulunmakta olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirkete olan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden, faturaya konu cezai şart bedellerinden sorumlu olduğunu, müvekkili ...'ın davacıdan olan 384.501,11-TL tutarındaki alacağının 16/10/2018 tarihli temlik sözleşmesi ile dava dışı ...Şirketi'nin davacıdan olan 34.304,16-TL tutarındaki alacağının, 16/10/2018 tarihli temlik sözleşmesi ile müvekkili ...'e temlik edilmiş olduğunu, davacının kendisinden haksız biçimde tahsilat yapıldığına ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacının dava dışı ...'a verdiği ürün alım taahhüdü uyarınca, eksik aldığı tutar için dava dışı ... tarafından 15/10/2018 tarihli ve 83.130,62-TL bedelli fatura düzenlendiğini, davacının bir yandan tahsil edilen bedelin iadesini ve bir yandan da aynı bedel için menfi tespit talebinde bulunmasının hukuken mümkün olmadığını, ... iskonto bedeli açıklamalı faturaların, davacının onayına istinaden düzenlenmiş olduğunu, davacının bu faturaları kabul ettiğini, defterlerine işlediğini ve bedellerini de ödediğini, yine taraflar arasında akdedilen sözleşme ve teamüle uygun olarak kâr paylaşımı uygulandığını ve faturaların buna uygun olarak düzenlendiğini, tacir olan davacının, davaya konu faturalara itiraz etmediği gibi, herhangi bir ihtirazi kayıt belirtmeksizin faturaları kendi defterlerine kaydettiğini ve fatura bedellerini ödediğini, bu kapsamda davacının geriye dönük olarak fiyat farkı talebinde bulunamayacağını, bir an için söz konusu faturaların, taraflar arasında akdedilen sözleşmelere aykırı olarak düzenlendiği varsayılsa bile itiraza uğramayan, her iki tarafın defterine de kaydedilen faturanın tarafları bağlayıcılığının ve sözleşme hükümlerinin de fatura içeriğine göre değiştiğinin kabulünün gerekmekte olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı vekili birleşen dosyada dava dilekçesi ile; davalı şirkete ait birisi Manisa Sarıgöl'de ve diğeri de ...de olmak üzere iki adet akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunun bulunmakta olduğunu ve söz konusu istasyonlara ilişkin muhtelif sözleşmeler imzalandığını, her iki istasyon için davalı şirket ile ... Şirketi arasında akdedilen sözleşmelerin, ürün alım taahhütleri ve protokollerin, 14/08/2018 tarihli devir mutabakatı ile müvekkili ... Şirketi'ne devredildiğini, ... istasyonu için taraflar arasında akdedilen çerçeve protokolün 12. maddesinin; "İşbu protokolün birinci maddesi uyarınca 01/08/2015 tarihinden itibaren ... markası veya ... bizzat tayin edeceği marka / logo altında otogaz bayilik faaliyeti göstermeye başlamaz ise ... Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak 300.000,00-USD (üçyüzbinAmerikanDoları) karşılığı Türk Lirası cezai şart bedelini ödemeyi" şeklinde düzenlenmiş olduğunu, davalı tarafın 01/08/2015 tarihinden itibaren istasyonda ... markası ile faaliyete başlamadığını, bu kapsamda anılan hüküm gereğince davalı tarafın 300.000,00-USD cezai şart bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili ... 'ın davalıdan olan 384.501,11-TL tutarındaki alacağının 16/10/2018 tarihli temlik sözleşmesi ile ...'e temlik edilmiş olduğunu, iş bu davaya konu alacaklarını da cevap dilekçeleriyle öne sürmüş olduklarını, davalı tarafından müvekkili ... Şirketi ve dava dışı ... Şirketi aleyhine ikame edilmiş olan davanın, halihazırda ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında görülmeye devam edilmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle davanın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yapılacak yargılama sonunda davanın kabulü ile çerçeve protokolün 12-d maddesi uyarınca tahakkuk eden 300.000,00-USD tutarındaki cezai şart alacaklarının davalıdan tahsil edilmemiş olan kısmının şimdilik 1.000,00-USD'sinin temerrüt tarihinden itibaren yabancı paraya işleyecek en yüksek mevduat faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı vekili birleşen dosyada cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile ... Şirketi arasında 10/09/2013 tarihinde, müvekkili şirkete ait ... adresinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonu için standart bayilik sözleşmesi çerçeve protokol, ticari koşullar, ariyet demirbaş listesi ve ürün alım taahhütnamesi imzalandığını, yine müvekkili şirkete ait ... adresinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonu için sandart bayilik sözleşmesi, çerçeve protokol, ticari koşullar, ariyet demirbaş listesi ve ürün alım taahhütnamesi imzalandığını, sözleşmenin süresinin 5 yıl olduğunu ve 10/09/2018 tarihinde sona ermekte olduğunu, sözleşmelere istinaden müvekkili şirketin, münhasıran ... Şirketinden satın almış olduğu ürünleri pazarlayacak şekilde bayilik faaliyetinde bulunduğunu, ... Şirketinin 2018 yılı mart ayında dağıtım faaliyetlerine, grup şirketi olan davacı ... Şirketi üzerinden devam edeceği gerekçesiyle 10/09/2013 tarihli sözleşmenin sona erdirilmesi gerektiğini belirttiğini ve bu irade doğrultusunda taraflar arasında 2018 yılı mart ayında fesih protokolü imzalandığını, fesih protokolü ile birlikte ... Şirketi ile müvekkili şirket arasındaki sözleşmelerin sona erdiğini, müvekkili şirketin ise bu tarihten sonra ... Şirketi ile ticari faaliyetlerine devam ettiğini, müvekkili şirketin, sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkili şirketin,... tarihinde ... 25. Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasında imzalanan 10/09/2013 tarihli sözleşmelerin sona ereceğini, yeni bir sözleşme imzalanmayacağını belirttiğini, ayrıca söz konusu ihtarnamede, herhangi bir borç olmaması nedeniyle teminat mektuplarının iadesinin talep edildiğini, davacı şirketin, 14/06/2018 tarihli devir protokolü gereğince müvekkili şirketin, 01/08/2015 tarihinden itibaren ...markası veya ...'in tayin edeceği marka/logo altında otogaz bayilik faaliyeti göstermediği takdirde 300.000,00-USD cezai şart ödeneceği yönünde taahhüt verdiği gerekçesiyle bu davayı ikame ettiğini, ancak davanın hukuki dayanaktan yoksun ve haksız olduğunu, dava konusu ihtilafa bakıldığında, davacı şirket ve sözleşmeleri devraldığı... Şirketi'nin, sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar, yani 5 yıllık bir sürede söz konusu cezai şart hakkını saklı tutmadığını, cezai şartı talep etmediğini ve bu sebeple müvekkili şirkette cezai şartın uygulanmayacağına dair bir güven oluşturduğunu, iki halde alacaklının ceza koşulunu isteyemeyeceğini, bunlardan biri ceza koşulunu isteme hakkında açıkça vazgeçmiş olması; diğerinin ise çekince koymadan ifayı kabul etmiş ve sözleşmeden doğan edimlerini ifa etmeye devam etmiş olması olduğunu, davalı şirketin, kendisinde uyandırılan bu haklı güven dolayısıyla davacı şirketten beyaz mal almaya devam ettiğini, ancak beklenmediği şekilde bayilik sözleşmesinin kendisi tarafından feshinden sonra davacı tarafından eldeki dava ile cezai şart tazminatının tahsilinin istenildiğini, davacı şirketin davranışları ile davalı şirkette yarattığı güvenle çelişki oluşturacak şekilde, sözleşmenin davalı şirket tarafından feshinden sonra eldeki davaya konu edilen cezai şart tazminatını istemesinin çelişkili davranış yasağını oluşturmakta olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen akaryakıt bayilik sözleşmeleri ve ek protokollerine dayalı olarak asıl davada, davalı ...Şirketi tarafından teminat mektuplarının haksız nakde çevrildiği, içeriği kabul edilmeyen faturaların ... hesabından tahsil edildiği, sözleşmede yer almayan ... iskonto bedelinin tahsil edildiği ve ürün iskonto şartlarına aykırı şekilde uygulanan ticari koşullar sebebiyle fazla tahsilat yapıldığından bahisle söz konusu bedellerin tahsili ve davalı ... Şirketi tarafından düzenlenen kısmi cezai şart faturası nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti; birleşen davada ise cezai şart alacağının tahsil edilmemiş kısmının tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen akaryakıt standart bayilik sözleşmesi, çerçeve protokol, ticari koşullar, ariyet demirbaş listesi ve ürün alım taahhütnamesi, 16/10/2018 tarihli temlik sözleşmesi, 14/06/2018 tarihli 2 adet devir mutabakatı, ... 25. Noterliği'nin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Noterliğinin...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Noterliğinin 19/10/2018 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, teminat mektubu tazmin belgeleri, faturalar ile iade faturaları vs. dosyamız arasına alınmış, mali müşavir bilirkişiden rapor, mali müşavir, akaryakıt ve petrokimya mühendisi ve borçlar hukuku öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor, mali müşavir, akaryakıt ve petrokimya mühendisi ve borçlar hukuku öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor, mali müşavir, sektör uzmanı ve borçlar hukuku uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetinden rapor, mali müşavir, sektör uzmanı ve borçlar hukuk öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor, ek rapor ve ikinci ek rapor temin edilmiştir. Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, ilk olarak 104,62-TL peşin harç ikmal edilmek suretiyle 1.000,00-USD harca esas değer üzerinden ikame edilmiş olup, mahkemenin 27/10/2020 tarihli, ... esas ve ... karar sayılı kararı ile mahkemeleri dosyalarının, aralarında bulunan hukuki ve fiili irtibat nedeniyle mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesi üzerine her iki dava dosyasının yargılamasına mahkememizce devam olunmuş, mahkememizin 06/02/2025 tarihli celsesinde; "Birleşen dosya kapsamında davacı tarafa, ıslah dilekçesini sunmak üzere 1 haftalık süre verilmesine" karar verilmesi üzerinde birleşen dosyada davacı vekili, 12/02/2025 tarihi itibariyle davalarını 149.000,00-USD arttırarak 150.000,00-USD'ye ıslah ettiklerini beyan etmiş ve aynı tarihte 93.310,82-TL ıslah harcını ikmal etmiştir. Asıl dava dosyası ilk olarak davalılar... Şirketi ile ... Şirketi aleyhine ikame edilmiş olup, ... Şirketi'nin, ... 26. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye sayısı ile tasdikli... tarihli ve ... sayılı yönetim kurulu kararına istinaden, birleşme yoluyla ... Şirketi'ne devrolduğuna ilişkin ilanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin ... tarihli ve ... sayısı ile ilan ve tescil edildiği anlaşılmış, bu anlamda asıl davanın yargılamasına davalı ... Şirketi yönünden devam olunmuştur. 14/06/2018 tarihli 2 adet devir mutabakatlarının incelenmesinden, akaryakıt dağıtım şirketi ... Şirketi ile bayii ... İhracat Limited Şirketi arasında akdedilmiş olan 10/09/2013 tarihli standart bayilik sözleşmesinin, çerçeve protokol, ticari koşullar, ürün alım taahhütnamesi, ariyet demirbaş belgesi, kurumsal satışlar ve sadakat kart kulübü bayilik sözleşmesi, spor kulüpleri sadakat kart projesi uygulama projesi, taahhütnameler ve sair dokümanları ile tüm eklerinin, ...Şirketi tarafından tüm hak, yükümlülükleri ve borçları ile birlikte ... Şirketine devredildiği, söz konusu mutabakatın ... Şirketi, ... Şirketi ve ...Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. 16/10/2018 tarihli alacağın temliki sözleşmesinin incelenmesinden, ... Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketinden olan 384.501,11-TL tutarındaki alacağını, faiz masraf ve sair tüm ferileri ile birlikte Türk Borçlar Kanunu'nun 183 ve devamı maddeleri uyarınca ... Şirketine temlik ettiği anlaşılmıştır. Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 23/06/2021 tarihli rapor ile; davalı ... Şirketi ve ... Şirketinin yasal ticari defterlerinde ...Şirketinden herhangi bir alacak bakiyesinin görünmediği, ...Şirketinin ticari defter ve kayıtlarından, 420.000,00-TL bedelli teminat mektuplarının nakde çevirdikleri tespit edilmiştir. Mali müşavir ..., sektör uzmanı ve kimyager ... ve borçlar hukuku öğretim üyesi ...'ndan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 07/01/2025 tarihli rapor ile; davacı şirketin 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin yevmiye defterlerinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı, yevmiye defterlerinin kapanış tasdikleri ile defteri kebir ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin ibraz edilmediği, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin ticari defter tasdik bilgilerinin ibraz edilmediği, ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliği hususundaki takdirin mahkememize ait olduğu, ... Şirketi'nin, ... Şirketi ve dava dışı ...Şirketi'nin 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin açılış tasdikinin ve yevmiye defterlerinin kapanış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının Maliye İdaresine kanuni süresinde yüklendiği, envanter defterlerinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı, ... Şirketinin davacı şirketten 09/11/2018 dava tarihi itibarıyla 5.436,38-TL alacaklı olduğu, davalı ...Şirketi ve dava dışı ...Şirketi'nin davacı şirkete borçlu veya davacı şirketten alacaklı olmadığı, taraflar arasındaki cari hesap uyuşmazlığının temel olarak 150.000,00-TL+100.000,00-TL=250.000,00-TL tutarındaki teminat senetlerinin nakde çevrilmesinden ve davalı ... Şirketinin düzenlediği 14/09/2018 tarihli...numaralı “Kısmi cezai şart bedeli” açıklamalı 267.567,96-TL tutarlı faturanın 170.000,00-TL'lik kısmının ... siteminden tahsil edilmiş olmasından, toplam olarak 250.000,00-TL+170.000,00-TL=420.000,00-TL'den kaynaklandığı, sektörel Yönden İnceleme ile, birleşen dosyada davacı tarafça davalılarca düzenlenen ihtarname ile talep edilen cezai şart ve diğer talep edilen alacak bedellerinin iadesinin talep edilmiş olduğu, bu konuda mahkememizin kabulü durumunda birleşen dosya davacısının özellikle dünya ve ülkemizde etkisini gösteren ekonomik koşullar, fiyat artışları vb. pazar daralması ve rekabet koşullarında kasıtlı etkisi olmadığı düşünülerek cezai şart ve diğer hususlarda indirim uygulanabileceği, bu durumun mahkememizin takdirinde olacağı, kısmen de olsa indirime gidilebileceği, bu oranın %25 gibi olması gerektiği, toplu değerlendirme yapıldığında asıl dava bakımından, taraflar arasındaki sözleşmede yer alan ceza koşulu hükmünün geçerli olup olmadığının takdirinin münhasıran mahkemede olduğu, mahkemece ceza koşulu hükmünün geçerli olduğu sonucuna varılacak olursa, ceza koşulunun davalılar tarafından talep edildiği 03/08/2015 pazartesi günü karşılığının 2,7786-TL kuru üzerinden 833.580,00-TL olarak hesaplandığı, davacının davalıların 420.000,00-TL fazladan tahsilat yaptığı iddiasının karşılığının olmadığı, davalı tarafından düzenlenen ... İskonto Bedeli açıklamalı iki adet fatura toplamı 45.443,85-TL'nin ispata muhtaç olduğu, bu faturalar nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığı, davacının ürün iskonto şartlarına aykırı tahsilatlar yapıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğu, birleşen dava bakımından, davacının bakiye ceza koşulu alacağının 833.580,00-TL-420.000,00-TL=413.580,00-TL olarak hesaplanacağı, teknik incelemede ceza koşulu alacağından %25 indirim yapılabileceği, mahkememizce ceza koşulu alacağında %25 indirim yapılacak olursa, ceza koşulu alacağının 625.185,00-TL-420.000,00-TL=205.185,00-TL olarak hesaplanacağı tespit edilmiş, aynı heyet tarafından düzenlenen 04/09/2025 tarihli ek rapor ile; davacı/birleşen davada davalı şirketin 2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin ayrıntılı bilançoları ile ayrıntılı gelir tablolarının incelenmesi sonucunda, birleşen dava kapsamında talep edilen cezai şart alacağının, davalının ekonomik mahvına sebep olabileceğinin değerlendirilmiş olduğu, diğer hususlarda ise kök raporda belirtilen değerlendirmelerde bir değişiklik bulunmadığı tespit edilmiş, aynı heyet tarafından düzenlenen 10/11/2025 tarihli ikinci ek rapor ile; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 28/03/2024 tarihli ve ... sayılı cevabi yazısı ile Vergi Dairesi Müdürlüğünün... tarihli ve .... sayılı cevabi yazısı birlikte değerlendirildiğinde bu belgeler ışığında, davacı ...Şirketi adına herhangi bir LPG bayilik lisans başvurusu yapılmadığı, tip bayilik sözleşmesinin EPDK sistemine yüklenmediği ve dolayısıyla kurum onayının bulunmadığı, bu durumun, taraflar arasında LPG bayilik lisansına dayalı fiili ve hukuki bir ilişkinin kurulmadığını gösterdiği, 10/09/2013 tarihli çerçeve protokolün 12/d maddesinde düzenlenen 300.000,00-USD tutarındaki cezai şart hükmünün uygulanma koşullarının oluştuğu, Vergi Dairesi tarafından gönderilen 2013–2015 dönemine ait beyanname verileri, davacı şirketin bu yıllarda LPG faaliyeti bulunmadığını, satış ve stok hareketlerinin gerçekleşmediğini ortaya koyduğu, bu verilerin, bayilik faaliyetinin ekonomik olarak da başlamadığını gösterdiği, yapılan tüm inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, kök ve birinci ek raporda yapılan değerlendirmelerin aynı şekilde geçerli olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre bayilik veren ... Şirketi ile bayi ... İhracat Limited Şirketi arasında 10/09/2013 tarihinde imza tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ...adresinde “... A.Ş. Standart Bayilik Sözleşmesi” akdedildiği, bu sözleşme ekinde taraflar arasında 10/09/2013 tarihinde “Çerçeve Protokol” akdedilmiş olup, bu protokolün 12. maddesi d bendi uyarınca, bayinin 01/08/2015 tarihi itibarıyla... marka ve logosu altında otogaz faaliyetine başlamaması halinde 300.000,00-USD cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, bayi ... Limited Şirketi ile ... ve... için iki ayrı bayilik anlaşması ve çerçeve sözleşmesi düzenlenmiş olduğu, Alaşehir istasyonunda kurşunsuz benzin, normal benzin, motorin ve otogaz için bayilik kurulduğu, ... için çerçeve sözleşmesinde yer alan 12. madde d bendi uyarınca bayi ... Şirketinin 01/08/2015 tarihi itibarıyla ...ve marka ve logosu ile otogaz satımı için sözleşme akdedileceğinin belirtilmiş olduğu ve ilave yeni sözleşmenin düzenleneceği anlaşılmakta olduğu, ancak dosya kapsamında bu yönde dava dışı ... Şirketi ile düzenlenmiş yeni bir sözleşme ibraz edilmemiş olduğu, 14/06/2018 tarihli 2 adet devir mutabakatı ile, akaryakıt dağıtım şirketi ...Şirketi ile bayii ...Şirketi arasında akdedilmiş olan 10/09/2013 tarihli standart bayilik sözleşmesinin, çerçeve protokol, ticari koşullar, ürün alım taahhütnamesi, ariyet demirbaş belgesi, kurumsal satışlar ve sadakat kart kulübü bayilik sözleşmesi, spor kulüpleri sadakat kart projesi uygulama projesi, taahhütnameler ve sair dokümanları ile tüm eklerinin, ... Şirketi tarafından tüm hak, yükümlülükleri ve borçları ile birlikte ... Şirketine devredildiği, söz konusu mutabakatın ... Şirketi, ... Şirketi ve... Şirketi tarafından imzalandığı, uyuşmazlık konusunda ve dava konusundan da anlaşılacağı üzere, ... için otogaz alımı yönünde bayi ... Şirketinin sözleşme akdetme edimini yerine getirmediği ve sözleşmeye yönelik otogaz satışında bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, cezai şart talebi olduğunun görüldüğü, bayi ... Şirketinin, bayilik veren ... Şirketi ile dava dışı ... Şirketi'ne ... 25. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeler kapsamında keşide edilen 150.000,00-TL+100.000,00-TL=250.000,00-TL tutarındaki teminatların iade edilmesini talep edildiği ve sözleşme sonunda sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirdiği, ihtarnamenin muhataplarına 05/09/2018 tarihinde tebliğ edildiği, bayilik veren ... Şirketi tarafından sözleşmeye konu teminat mektuplarının 05/09/2018 tarihinde nakde çevrildiğinin hem banka dekontlarından hem de ...Şirketi ticari defterlerinden görülmekte olduğu,... Şirketi tarafından 14/09/2018 tarihinde ... numaralı “Kısmi cezai şart bedeli” açıklamalı, dip notunda “Protokolün 12/d maddesine istinaden tahsile ilişkin tutardır. Fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuştur.” açıklaması yer alan 267.567,96-TL tutarlı faturayı düzenlemiş olduğu, söz konusu faturanın ... tarihinde ... numaralı madde ile yevmiye defterine kaydedilmiş olduğu, bayi... Şirketi tarafından bu faturanın yasal süresi olan 20/09/2018 tarihinde temel fatura olarak ... numaralı ve 267.567,96-TL tutarlı iade faturası düzenlemek suretiyle bayilik veren ... Şirketine iade edildiği, söz konusu iade faturasının ... tarihinde ... madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, bayilik veren ... Şirketi tarafından bayi... Şirketine 24/09/2018 tarihinde ... numaralı ve 267.567,96-TL tutarlı iade fatura düzenlediği ve ... tarihinde ... madde numarası ile yevmiye defterine kaydetmiş olduğu, bayi ... Şirketinin ... tarihli ve ... numaralı iade faturasını bayilik veren ...Şirketi adına düzenlemiş olduğu, bayi... Şirketi tarafından ... Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fatura içeriğine itiraz ve iade edildiği, söz konusu iade faturasının ... tarihinde ... madde numarası ile yevmiye defterine kaydedildiği, bayilik veren ... Şirketinin ticari defter kayıtlarında bayi... Şirketi tarafından yasal süresinde düzenlediği ikinci iade faturasının kaydedilmediği, bayi...Şirketi tarafından bu faturanın 70.000,00-TL ve 100.000,00-TL tutarlık kısmının .. ile 03/10/2018 tarihinde tahsil edildiğinin dosya kapsamına sunulan dekont ve bayilik veren ...Şirketinin ticari defter kayıtlarından görülmekte olduğu, bayilik veren ... Şirketi tarafından 15/10/2018 tarihinde ... numaralı “Kısmi cezai şart bedeli” açıklamalı, dip notunda “Protokolün 12/d maddesine istinaden tahsile ilişkin tutardır. Fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuştur.” açıklamasının yer aldığı 362.707,28-TL tutarlı temel faturayı düzenlediği ve ... tarihine ... numaralı madde ile yevmiye defterine kaydedildiği, bayi ... Şirketi tarafından bu faturanın yasal süresi olan 16/10/2018 tarihinde ... numaralı iade faturası düzenlenmek suretiyle bayilik veren ...Şirketine iade etmiş olduğu, söz konusu faturanın bayi... Şirketi tarafından 16/10/2018 tarihinde 8801 numaralı madde ile yevmiye defterine kaydedildiği, bayi ...Şirketinin düzenlediği iade faturasının kaydının bayilik veren şirketin ticari defter kayıtlarında görülmediği, ayrıca 16/10/2018 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile, ... Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketinden olan 384.501,11-TL tutarındaki alacağını, faiz masraf ve sair tüm ferileri ile birlikte Türk Borçlar Kanunu'nun 183 ve devamı maddeleri uyarınca... Şirketine temlik ettiği, bayilik veren ... Şirketi tarafından 30/04/2013 tarihli ... numaralı, 13.683,47-TL bedelli ve ...tarihli, ... numaralı, 29.297,36 TL bedelli “... iskonto iadesi” açıklamalı faturaları bayi ... Şirketine düzenlediği, bu faturaların bayi şirkete tebliğ edilmekle birlikte bayi şirketin ... Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ekinde bu faturaları iade ettiği, tebliğ tarihi bilinmeyen faturaların bayilik veren...Şirketine yasal süresinde iade edilmediği, dava dışı ...Şirketi tarafından 15/10/2018 tarihinde ... numaralı ve 83.130,62-TL bedelli, “...” açıklamalı faturayı düzenlediği, söz konusu faturanın dava dışı... Şirketinin ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu, bayi ... Şirketinin faturayı... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ekinde yasal süresinde iade ettiği, bu fatura sonrasındaki bakiye 34.304,16-TL'nin davalı ... Şirketine temlik edildiği, bayilik veren...Şirketi ve dava dışı...Şirketinin ... 34. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde, çerçeve protokol kapsamında 01/08/2015 tarihine kadar akdedilmesi gereken otogaz bayilik sözleşmesinin akdedilmemesi halinde 300.000,00-USD cezai şart bedelinin tahakkuk edeceğinin bildirildiği, taraflar arasındaki cari hesap uyuşmazlığının temel olarak 150.000,00-TL+100.000,00-TL=250.000,00-TL tutarındaki teminat senetlerinin nakde çevrilmesinden ve bayilik veren ... Şirketinin düzenlediği 14/09/2018 tarihli ve ... numaralı “Kısmi cezai şart bedeli” açıklamalı 267.567,96-TL tutarlı faturanın 170.000,00-TL'lik kısmının .... siteminden tahsil edilmiş olmasından, toplam olarak 250.000,00-TL+170.000,00-TL=420.000,00-TL'den kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 10/09/2013 tarihli “Çerçeve Protokol” düzenlenmiş olup, bu protokolün 12. maddesi d bendi uyarınca, bayinin 01/08/2015 tarihi itibarıyla ...marka ve logosu altında otogaz faaliyetine başlamaması halinde 300.000,00-USD cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı açıktır. Dosya kapsamına alınan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun... tarihli ve ...sayılı cevabi yazısı ile Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... tarihli ve ...sayılı cevabi yazısı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... Şirketi adına herhangi bir LPG bayilik lisans başvurusu yapılmadığı, tip bayilik sözleşmesinin EPDK sistemine yüklenmediği ve dolayısıyla kurum onayının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, taraflar arasında LPG bayilik lisansına dayalı fiili ve hukuki bir ilişkinin kurulmadığını, davacı/birleşen dosya davalısının Çerçeve Protokolün 12. maddesi d bendi uyarınca kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini göstermektedir. Bu nedenle davalı/birleşen dosya davacısı ...'in, porotokol 12/d maddesi gereğince davacı/birleşen dosya davalısından cezai şart talep edebileceği açıktır. Söz konusu maddede talep edilebilecek cezai şart miktarı 300.000,00-USD olarak kararlaştırılmış bulunmaktadır. Bu itibarla ...'in,...Ltd. Şti. adına cezai şart alacağına istinaden fatura düzenlemesi, bu alacağın tahsili amacıyla teminat mektuplarını nakde çevirmesi, alacağını ... sisteminden tahsil etmeye çalışmasında sözleşme ve mevzuata aykırı bir yön bulunmamaktadır. ...'in, cezai şart alacağı nedeniyle talep edebileceği miktar, teminat mektuplarının nakde çevrilmesi, ... sisteminden tahsilat yapılması sonucunda da karşılanabilmiş değildir. Bu nedenle, asıl davada, davacı tarafın, davalı tarafça, kendisinden haksız yere tahsilat yapıldığı, teminat mektuplarının sözleşmeye aykırı olarak nakde çevrildiği, ... sisteminden haksız yere tahsilat yapıldığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı, yine, cezai şart faturaları nedeniyle borcu bulunmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda, asıl davada, davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen davada, davacı ... tarafından, davacı/birleşen dosya davalısının Çerçeve Protokolün 12. maddesi d bendi uyarınca kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğinden bahisle cezai şart alacağı talebinde bulunulmuştur. Yukarıda belirtildiği gibi, taraflar arasında 10/09/2013 tarihli “Çerçeve Protokol” düzenlenmiş olup, bu protokolün 12. maddesi d bendi uyarınca, bayinin 01/08/2015 tarihi itibarıyla ...marka ve logosu altında otogaz faaliyetine başlamaması halinde 300.000,00-USD cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı açıktır. Dosya kapsamına alınan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ... tarihli ve ... sayılı cevabi yazısı ile Vergi Dairesi Müdürlüğünün 12/06/2024 tarihli ve ... sayılı cevabi yazısı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... Şirketi adına herhangi bir LPG bayilik lisans başvurusu yapılmadığı, tip bayilik sözleşmesinin EPDK sistemine yüklenmediği ve dolayısıyla kurum onayının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, taraflar arasında LPG bayilik lisansına dayalı fiili ve hukuki bir ilişkinin kurulmadığını, davacı/birleşen dosya davalısının Çerçeve Protokolün 12. maddesi d bendi uyarınca kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini göstermektedir. Bu nedenle davalı/birleşen dosya davacısı ...'in, porotokol 12/d maddesi gereğince davacı/birleşen dosya davalısından cezai şart talep edebileceği açıktır. Söz konusu maddede talep edilebilecek cezai şart miktarı 300.000,00-USD olarak kararlaştırılmış bulunmaktadır. Birleşen dosyada davacı taraf dava dilekçesi ile 1.000,00-USD cezai şart alacağı talep etmiş, ıslah dilekçesi ile bu talebini 150.000,00-USD'ye yükseltmiştir. Sözleşme ile kararlaştırılan cezai şart miktarının, davalının ekonomik mahvına neden olabileceği düşünülebilirse de, davacı tarafça, sözleşme ile kararlaştırılan miktarın yarısının talep edilmesi dikkate alınarak, talep edilen cezai şart miktarının davalının ekonomik mahvına neden olmayacağı anlaşılmış, bu hususlar dikkate alınarak, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davada, davacı tarafça açılan davanın REDDİNE, 1/1-Harçlar Kanunu gereğince asıl dava yönünden alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcının, asıl davada davacı tarafça peşin olarak yatırılan 13.400,84-TL'den mahsubu ile fazladan yatan 12.668,84-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde asıl davada davacı tarafa iadesine, 2-Birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında, davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile, 150.00,00-USD alacağın 1.000,00-USD'sinin dava tarihi olan 11/03/2020 tarihinden, 149.000,00-USD'sinin ıslah tarihi olan 12/02/2025 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 2/1-Harçlar Kanunu gereğince birleşen dava yönünden alınması gerekli 367.771,74-TL karar ve ilam harcından, birleşen davada davacı tarafça yatırılan 104,62-TL peşin harç ve 93.310,82-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 93.415,44-TL'nin mahsubu ile bakiye 274.356,30-TL harcın birleşen davada davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; birleşen davada davacı tarafça yatırılan toplam 93.415,44-TL'nin, birleşen davada davalı taraftan alınarak birleşen davada davacı tarafa verilmesine, 2/2-Birleşen dava yönünden gerçekleşen arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'e 1.320,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre birleşen davada davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Asıl davada davalı/birleşen davada davacı taraf asıl ve birleşen dosyada kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince asıl dava yönünden belirlenen 123.706,09-TL ve birleşen dava yönünden belirlenen 706.225,03-TL olmak üzere toplam 829.931,12-TL vekâlet ücretinin, asıl davada davacı/birleşen davada davalı taraftan alınarak asıl davada davalı/birleşen davada davacı tarafa verilmesine, 4-Asıl davada davacı/birleşen davada davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Asıl davada davalı/birleşen davada davacı tarafça yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 548,75-TL posta ve tebligat gideri ve 18.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.603,15-TL yargılama giderilinin, asıl davada davacı/birleşen davada davalı taraftan alınarak asıl davada davalı/birleşen davada davacı tarafa verilmesine, 6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/02/2026

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır