İlk Derece Mahkemesi 2017/980 E. 2026/43 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/980 Esas KARAR NO : 2026/43

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/11/2017 KARAR TARİHİ : 20/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/ Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 19.07.2013 tarihli Sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 4. maddesine göre davalının belirlenen bir. dönem içerisinde belirlenen miktarda ürünü satın alma garantisi verdiğini, davalının sarın alma taahhüdüne karşılık müvekkili şirketin ürün fiyatlarını piyasa fiyatlarının çok alanda verdiğini, 120 adet kart yazıcısını bila bedel kullardırmayı ve satın alma paritesinc göre işbu makinelerin mülkiyerini bila bedel devretmeyi taahhür ettiğini, davalı firma personelini bila bedel eğirerek sözleşme süresi boyunca TÜ adet yazıcıyı her an kullanıma hazır bulunduracağını ve telefonla 7/24 hizmet verilmesinin taahhüt edildiğini, bu hizmetlerden ötürü müvekkilinin herhangi bir şikayet almadığını, sözleşmenin 5 maddesinde satın alınacak n adedi, zamanı ve bedelinin belirlendiğini, ürün birim fiyatının indirimli 58. USD olarak belirlendiğini ve davalının 11.000 adet ürün alım parantisi verdiği için kabul edildiğini, davalının taahhüdüne bağlı kalmadığını, toplamda 6862 adet ürün satın aldığını, sözleşme gereğince hali hazırda satın almması gereken Ürün sayısının 4138 adet olduğunu, davalının ödemeleri zamanında yapmadığı için müvekkili şirketin kur farkından kaynaklanan zarara uğramasına neden olduğunu, davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediği için bila bedel verilen yazıcıları ve hizmetleri müvekkilinin finanse etmek zorunda kaldığını, sözleşmeyi ifa ermesi icin davalıya süre verildiğini, aksi halde müspet zarar isteneceğinin ihbar edildiğini, davalının mücbir sebep bildiriminde bulunmadığını, sözleşmeyi feshettiğini, müvekkili şirketin kendi üzerine düşen sorumluluklarını yetine getirdiğini, açıklanan nedenlerle müspet zarar babında işbu sözleşme gereği gibi ifa edilerek davalı tarafından taahhüt edilen ürünlerin tamamen satın alınması halinde bakiye 4138 adet ürünün satışından müvekkilinin beklediği kazanç olan alacağın USD cinsinden tespitini ve müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, USD cinsinden tespiti yapılan alacağın şimdilik 2.617,38 USD lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, müspet zarar taleplerinin kabul edilmemesi halinde sözleşme ifa edilmediği için mülkiyeti davalıya geçmeyen müvekkilde kalan; 44 adet yazıcının bedeli olan 48.400. USD miktarının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekaler ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA/ Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince müvekkili ...” ın davacı şirketten sözleşme ile belirlenen nitelikte ürünü satın alma taahhüdü karşılığında davacı şirketin söz konusu yazıcıların mülkiyetinin bila bedel ... a geçirilmesi ile davacı şirket tarafından ... personelinin belirlenen verde eğitilmesinin kararlaştırıldığını, söz konusu sözleşmenin davacının da bilgisi dahilinde ve sözleşme konusu iş kapsamında müvekkili şirket ile ... arasında imzalanan Müze ve Ören Yeri Gişelerinin İşletilmesi, Giriş kontrol sistemlerinin Modernizasyonu ve yönetim işi ihalesine dayalı olarak 31.12.2016 tarihine kadar imza altına alınmış olduğunu, davacı ile imzalanan sözleşme sona erme tarihinin 31.12.2016 olarak kararlaştırılmış olduğunu, davacı tarafın sözleşmenin 12.2. maddesi gereğince ihbar yükümlülüğünü yerine gerirmediğini, müspet zarat talebinin bu koşula bağlanmış olması nedeniyle davacının müspet zarar talep ermesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin bitimine yaklaşık 2 hafta süre kala davacının müvekkiline ihrarname göndererek sipariş edilmediğini iddia ertiği ürünlerin cn geç sözleşme bitim tarihi olan 31.12.2016 tarihine kadar verilmesini talep ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme konusunun müze kart basımına yönelik yazıcı ve ribon alımı olduğu dikkate alındığında müzelerde meydana gelen ziyaretçi sayısındaki düşüşün müze kart alımında önlenemez ce önceden öngörülemez bir düşüşe sebep olacağının kuşkusuz olduğunu, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurularak ... ile akdedilen sözleşme edimlerinin mümkün olamayacağından sulh talebinde bulunulmuş olduğunu, Bakanlığın 29.05.2017 tarihli Bakanlar Kuruhu Kararı ile sabit okluğu üzere taraflar arasındaki sözleşmenin tasfiyesi işlemlerinin başlatıldığını gösterdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının müspet zarar talep etme hakkı olduğu varsayılsa bile davacının müteratık kusurlu olduğunun kabul edilmesi ve taleplerinin bu yönü ile değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşmenin Samaddesi ile düzenlenen sipariş tarihlerinin davacı talepler yönünden ikiye ayırarak değerlendirilmesi gerektiğini, davacı ihtarnamelerinde belirtilen ve sözleşmenin 5.maddesine dayanılarak talep edilen 1338 adet ürünün sipariş verilememesi sebebiyle davacı 12.maddede düzenleren 10 günlük süre içinde ihbarda bulunma yükümlülüğünü yerine getirmediği için taüspet zararını talep cdemeveceğini, sözleşmenin 5.).d maddesi gereğince sipariş verilmesi gereken 2800 adet ürünün sipariş verilememesi sebebiyle talep edilen müspet zarar talebinin ise sözleşmenin sona ermesi ve davalıya arfi kabil kusurun bulunmadığı mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle oluştuğundan haksız olduğunu, davacı tarafından sözleşmenin 6. Madde düzenlemesine aykırı olarak toplam 120 adet yazıcının sözleşmenin imzalanması aşamasında müvekkiline teslim edilmiş olduğunu ve mülkiyetinin müvekkili şirkete geçtiğini, davacının 44 adet yazıcı bedellerinin ödenmesi talebi karşısında davalının davacıya teslim ettiği ve davacının da imha erriğini bildirdiği yazıcıların bedellerinin eğer davacı lehine bu yönde karar verilecek ise bu bedelden takas-mahsup talebinde bulunduklarını, davacıya yapılan ödemelerin taraflar arasında imzalanan protokol gereğince yapıldığını ve müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu kalmadığını, açıklanan nedenlerle davanın teddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, iflas masasına kayıt ve kabul davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının davalıdan müspet zarar talep hakkı olup olmadığı, yok ise davalıya teslim edilen 44 adet yazıcı bedelinin iadesini talep hakkı olup olmadığı, yargılama esnasında davalının iflas etmesi nedeni ile ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ... sayılı iflas dosyasına davacı tarafından 16/12/2021 tarihinde yapılan alacak kayıt başvurusunun reddi üzerine alacak talebinin iflas masasına kayıt ve kabulüne ilişkin husulardan kaynaklandığı görülmüştür. Dava kayıt kabul davası olup, Davacı şirketin huzurdaki davaya konu iflas dosyasında müflis sıfatıyla yer alan ...Ltd. Şti den alacağı bulunduğunu, davacı şirket ile müflis arasındaki 19/07/2013 tarihli sözleşme ve ticari ilişki kapsamında, davalının belirlenen bir. dönem içerisinde belirlenen miktarda ürünü satın alma garantisi verdiğini, davalının satın alma taahhüdüne karşılık davacı şirketin ürün fiyatlarını piyasa fiyatlarının çok alanda verdiğini, 120 adet kart yazıcısını bila bedel kullardırmayı ve satın alma paritesinc göre işbu makinelerin mülkiyetini bila bedel devretmeyi taahhüt ettiğini, davalı firma personelini bila bedel eğiterek sözleşme süresi boyunca 10 adet yazıcıyı her an kullanıma hazır bulunduracağını ve telefonla 7/24 hizmet verilmesinin taahhüt edildiğini, bu hizmetlerden ötürü davacının herhangi bir şikayet almadığını, sözleşmenin 5.maddesinde satın alınacak Ürün adedi, zamanı ve bedelinin belirlendiğini, ürün birim fiyatının indirimli 58. USD olarak belirlendiğini ve davalının 11.000 ader ürün alım garantisi verdiği için kabul edildiğini, davalının taahhüdüne bağlı kalmadığını, toplamda 6862 adet ürün satın aldığını, sözleşme gereğince hali hazırda satın almması gereken Ürün sayısının 4138 adet olduğunu, davalının ödemeleri zamanında yapmadığı için davacı şirketin kur farkından kaynaklanan zarara uğramasına neden olduğunu, davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa ermediği için bila bedel verilen yazıcıları ve hizmetleri davacının finanse etmek zorunda kaldığını, sözleşmeyi ifa etmesi icin davalıya süre verildiğin, aksi halde müspet zarar isteneceğinin ihtar edildiğini, davalının mücbir sebep bildiriminde bulunmadan sözleşmeyi feshettiğini, davacı şirketin kendi üzerine düşen sorumluluklarını yerine getirdiğini, açıklanan nedenlerle müspet zarar babında işbu sözleşme gereği gibi ifa edilerek davalı tarafından taahhür edilen ürünlerin tamamen satın alınması halinde bakiye 4138 adet ürünün satışından kazanç olan alacağın USD cinsinden tespiti ve davacıya ödenmesi talebinde bulunduğu görülmüştür. Davalı vekili ise; davacı tarafın sözleşmenin 12.2. maddesi gereğince ihbar yükümlülüğünü yerine gerirmediğini, müspet zarat talebinin bu koşula bağlanmış olması nedeniyle davacının müspet zarar talep ermesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin bitimine yaklaşık 2 hafta süre kala davacının müvekkiline ihtarname göndererek sipariş edilmediğini iddia ertiği ürünlerin en geç sözleşme bitim tarihi olan 31.12.2016 tarihine kadar verilmesini talep ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme konusunun müze kart basımına yönelik yazıcı ve ribon alımı olduğu dikkate alındığında müzelerde meydana gelen ziyaretçi sayısındaki düşüşün müze kart alımında önlenemez ve önceden öngörülemez bir düşüşe sebep olacağının kuşkusuz olduğunu, T.C. Külrür ve Turizm Bakanlığına başvurularak ... ile akdedilen sözleşme edimlerinin mümkün olamayacağından sulh talebinde bulunulmuş olduğunu, davacının müspet zararını talep etme hakkı olduğu varsayılsa bile davacının müterafik kusurlu olduğunun kabul edilmesi ve taleplerinin bu yönü ile değerlendirilmesi gerektiğini, davacıya yapılan ödemelerin taraflar arasında imzalanan protokol gereğince yapıldığını ve davalı şirketin davacıya herhangi bir borcu kalmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi...” talebinde bulunulduğu görülmektedir. Taraflar arasında akdedilen 19/07/2013 tarihli Sözleşme maddelerinin tetkikinde; Madde 3-Tanımlar: 3,1.Termal Kart: Ürün kodu 47000 olan ... tek yüz renkli termal transfer kart yazıcı. 3.2.Ribon: Ürün kodu 45014 olan ... yarım 5 panel renkli ribon (Tek yüz 350 kart basımı) Madde 4-Sözleşmenin Konusu: Taraflardan ...” in ...” den aşağıda belirlenecek evsaftaki ürünü, belirlenen dönemler içerisinde satın alma garanti ve taahhüdüne karşılık: ... deki yazıcılarını bila bedel ...'ın mülkiyetine verilmesi ve .. personelini ...' ın belirleyeceği ve önceden bildireceği yerde eğitmesidir. İşin yapılış usulü ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan çalışma usul ve esasları başlıklı metinde belirtilmiştir. Madde 5-Sözleşmenin Türü ve Bedeli: 5,1. Bu sözleşme; 3.2 de yazılı, birim fiyatı 58.. USD + KDV olan en az 11.000 ader ürünün, sözleşmenin akdinden sonra 3,5 yıl içerisinde, 2400 adet ürünün en geç 31.12.2013 tarihine kadar (tek seferde sipariş edilmelidir Bedeli 139.200.- USD + KDV dir. 2900 adet ürünün en geç 31.12.2014 tarihine kadar (tek seferde sipariş edilmelidir; “Bedeli 168.200. USD + KDV dir. 2900 adet ürünün en geç 31.12.2015 tarihine kadar (tek seferde sipariş edilmelidir) (Bedeli 168.200.- USD + KDV dir.) 2800 adet ürünün en geç 31.12.2016 tarihine kadar (Tek seferde sipariş edilmelidir) (Bedeli 162.400. USD + KDV dir.) Satın alınması taahhüt ve garantisini içermekre olup, alım garantisi verilen 1.000 adet ürünün bedeli olan toplam 638.000 USD + KDV bedel üzerinden akdedilmiştir. 5.2. İşbu sözleşmenin akdedilmesi ile kabul edilen toplam sözleşme bedeli, en geç yukarıda yazılı olan tarihlere kadar, alımı garanti edilen adet karşılığı olarak ürün teslimatı ile nakden ve defaten dört seferde ödenir. Alımlar dört parti halinde tek seferde; en az yukarıda yazılı miktar adedince yapılacaktır. 5.3. Yukarıda yazılı ürün birim fiyatı, alımı taahhüt edilen adet için geçerlidir. Madde 8-İşin Süresi: Sözleşmenin karşılıklı imzalanmasına müteakip başlar 31.12.2016 tarihinde sona erer. Madde 12-Ödeme Yeri ve Şartları: 12.1 Sözleşme bedeli, toplam dört parça halinde belirlenen miktar adedince alım yapılmasını müteakip, alımı yapılan miktara karşılık gelen ödemeyi ...'ye ait aşağıda yazılı banka hesaplarına USD cinsinden nakden ve peşinen yapılacaktır. Malın teslimi ile bedeli muaccel olur. Başkaca herhangi bir ihtar ve ihbara lüzum yoktur. 12.2. Madde 5 te yazılı tarihlere kadar belirlenen ürünler sipariş edilmezse ..., ...'a yazılı ihbar gönderir ve siparişlerin 10 gün içerisinde verilmesi gerektiğini bildirir. İşbu ihbara rağmen ... sipariş vermezse, ...siparişin verilmemesinden kaynaklı müspet zararı, ...' dan talep edebilir. 12.3. Ödemeler teslimat günündeki TCMB efektif döviz satış kuru üzerinden fatura edilir. Geç ödeme nedeni ile ayrıca kur farkı faturası kesilir. Madde 13-Mücbir Sebep: 13.1. İşbu sözleşmenin imzalandığı tarihte var olmayan, öngörülemeyen ve tarafların kontrolleri dışında gelişen, ortaya çıkmasıyla taraflardan birinin yada her ikisinin de sözleşme ile yüklendikleri borç ve sorumluluklarını kısmen veya tamamen yerine getirmelerini imnkansızlaştıran Borçlar Kanununda sayıları haller taraflarca mücbir sebepler olarak kabul edilir. Mücbir sebepler dolayısıyla işbu sözleşmede bahsi geçen yükümlülüklerini ifa edemeyecek yada ifada geciken olan taraf, durumu aynı gün içerisinde yazılı olarak diğer tarafa bildirmekle yükümlüdür. 13.2. Bu durumda tarallardan her biri, işbu sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğunu, ancak sözleşmenin uygulanamaması veya uygulanmasının gecikmesi nedeniyle uğradığı zararları talep etme hakkına sahip olmayacağını kabul eder. Ancak taraflar karşılıklı mutabık kalmak suretiyle yeni bir hizmet programı imzalayıp bu sözleşmeyi yeni şartlara uyarlayabileceklerdir. 13.3. Söz konusu hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun; a)...' nin kusurundan kaynaklanmamış olması, b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, c) ...'nin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, ç) Mücbir sebebin meydana geldiği ve ...' nin bunu öğrendiği tarihi izleyen yirmi gün içinde ...'a yazılı olarak (e posta marifeti ile) bildirimde bulunması d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur. Davacı şirker taratından keşide edilen ... 5.Norerliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya; sözleşmenin 5.1 maddesi gereğince alınması gereken 1260 adet ürün siparişinin 10 gün içerisinde verilmesini, yine sözleşmenin 5.1.d maddesi gereğince 2800 adet Ürün siparişinin de 31.12.2016 tarihine kadar verilmesi gerektiğini, sipariş verilmemesi durumunda sözleşmenin 12.2 maddesi gereğince Müspet zararın tahsili talep edileceği ihtar edilmiştir. Davalı şirket tarafından keşide edilen ... 25. Noterliğinin ... tarih ... yevmive numaralı cevabi ihtarnamesi ile davacı şirkete; ihrarnamenin tebliğ tarihi itibariyle toplam 6862 adet ürün sipariş edilerek bedellerinin ödenmiş olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin; Ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşlermesi Merkez Müdürlüğü ile 2013 yılında imzalanan Müze ve Ören Yeri Gişelerinin işletilmesi, Giriş Kontrol Sistemlerinin Modernizasyonu ve Yönetim İşi İhalesine davalı olarak imzalanmış olduğunu ve 31.12.2016 tarihi itibariyle sona ereceğini, buna bağlı olarak müze kart taleplerinin azalmış olduğunu, sözleşmenin 122. maddesi gereğince madde 3 te yazılı tarihlere kadar belirlenen ürünlerin sipariş edilememesi halinde yazılı ihbar gönderilmesinin gerekli olduğunu, sözleşme süresinin 31.12.2016 tarihinde sonlanacağı hususu da göz önünde tutularak müspet zarar dahil ihtar edilen hususların hukuki dayanağı bulunmadığından itiraz ettikleri ve bakiye 4138 adet ürün siparişi verilmesinin imkansız olduğu ihtar edilmiştir. Davacı şirket tarafından keşide edilen ... 5.Norerliğinin .... tarih .. yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya; sözleşmenin 5.1 maddesi gereğince alınması gereken 1338 adet ürün siparişinin 10 gün içerisinde verilmesini, sözleşmenin 5. 1.d maddesi gereğince 2800 adet ürün siparişinin de 3112.2016 tarihine kadar verilmesi gerektiği uyarısına rağmen sipariş edilmediğinin anlaşıldığı, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde verilmemesi durumunda sözleşmenin 12.2. maddesi gereğince müspet zararın tahsili talep edileceği ve mülkiyeti tarafınıza geçen 44 adet yazıcının 10 gün içerisinde iade edilmesi yada bedeli olan 48.400. USD banka hesabına yatırılması ihtar edilmiştir. Davalı şirket tarafından keşide edileri ... 25. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı cevabi İhtarnamesi ile davacı şirkete: ... 5. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde talep edilen hususların tamamını kabul etmedikleri ve itiraz ettikleri ihtar edilmiştir. ... 1. İflas Dairesi'nin ...iflas sayılı dosyasının incelenmesinde; Müflis ...Şti hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı iflasına karar verildiği, iflas kararı sonucu tasfiye işlemlerinin yürütüldüğü ... 1. İflas Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasında alacaklı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından 15/12/2021 tarihinde 67 kayıt sıra numarası ile muayyen sürede, alacak kayıt başvurusunda bulunulduğu, İflas iadaresince alacaklının alacağına konu sözlşemeden kaynaklanan belirsiz alacak davası olduğu, talep edilen alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeni ile tamamının reddine karar verildiği, red kararının alacaklı vekiline tebliğ edildiği görülmüştür. Mahkememizin 11/06/2018 tarihli ara kararı ile dosyanın taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak turizm işletmeciliği konusunda uzman sektör bilirkişi ... ve mali müşavir ...'na tevdi ile tarafların ticari defterlerinn incelenmesi ve var ise müspet zarar hesabı yapılması, tarafların iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamında rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ...ile ...'na tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 19/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Taraflar arasında akdedilen 19/07/2013 tarihli sözleşmenin mevcut olduğu, sözleşme süresinin 31/12/2016 tarihinde sona ereceğinin kararlaştırıldığı, Davacı şirket tarafından tanzim edilen Satış Vaturalarının incelenmesi neticesinde; davalı şirket tarafından 2013 yılında 1500 adet, 2014 yılında 1225 adet, 2015 yılında 1900 adet ve 2016 yılında 2255 ader olmak üzere Taplam 6860 adet ürünün satın alınmış olduğu, sözleşme ile taahhüt edilen 11000 adet üründen 4140 adedinin davalı tarafından satın alınmadığının anlaşıldığı, Rapor içerisinde detaylı olarak açıklandığı üzere; Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davalı tarafından satın alınmayan 4140 adet ürün için (4140 x 538 USD =) 240.120 USD satış geliri hesaplandığı, buna göre mahrum kalınan kâr rutarının 66.014.953 USD olarak hesaplandığı " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizin 15/01/2019 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile taraf vekillerinin itirazlarının tek tek değerlendirilmesi için dosyamızın önceki Bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, mahkememiz dosyası yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 25/01/2019 tarihli ek raporda özetle: " Kâr hesaplaması her Zaman ve nihayetinde Vatsayımsal esaslara dayalıdır. Taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen ürünün sadece ithalat faturaları dikkate alınarak hesaplama yapılamaz. Davacı şirket tarafından öngörülen kâr kaybı hesabının heyetimizce benimsenmesi mümkün değildir. Neticede kâr kaybı hesaplaması yönünde kök raporumuzda yer alan açıklamalarda herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. Davacı şirker Müspet zarar taleplerinin kabul edilmemesi halinde sözleşme ifa edilmediği için mülkiyeti davalıya geçmeyen 44 adet yazıcının bedeli olan 48.400.- USD miktatının davalıdan tahsilini talep etmektedir. Buna ilişkin incelemeye sunulan 27.06.2013 tarihli Faturada; 140 adet ... için 550 USD birim fiyat ile davacı tarafından satın alınmış olduğu görülmektedir. Davacı, davalı firmaya proje kapsamında teslim edilen yazıcıların piyasa satış bedeli olarak 1.100 USD birim fiyat ile satış yapıldığını beyan etmekte olup, bu konuda heyetimizin uzmanlık alanı çerçevesinde değerlendirme yapmak olanağı bulunmadığı kök raporumuzda ifade edilmiştir." yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizin 22/10/2019 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile Mahkememizce resen seçilecek üç kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların iddia savunmaları önceki bilirkişi raporu ve itirazlar ve kül dosya kapsamı nazara alınarak davacının davalıdan talep edilebilir müspet zararının ve diğer taleplerinin belirlenmesi amacıyla (davacının terditli talebi ve davalı savunmaları da nazara alınarak) taraf defterlerinin de incelenmek suretiyle rapor aldırılmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ... ve ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından sunulan 20/08/2020 tarihli raporunda özetle: " Davacı 2013, 2014, 2015, 2016 yılları ticari defterlerine ait noter açılış tasdikleri ile yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin yTTK 64/3.maddesi gereği kanuni süresi içinde yaptırıldığı, ticari defterlerin sahibi lehine delil teşkil edebileceği, Davalı 2013, 2014 yılı ticari defterlerinin 2013 yılı envanter defteri hariç noter açılış tasdikleri ile yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin yTTK 64/3.maddesi gereği kanuni süresi içinde yaptırıldığı, 2013 yılı envanter defterinin inceleme esnasında incelemeye sunulamadığı, 2015, 2016 yılları ticari defterlerinin e- defter olduğu, Yttk 64/3 maddesi gereği yevmiyeve defter-, kebir defterlerinin süresi içinde açılış ve kapamış beratlarının alındığı, işbu yıllar envanter defterlerinin yine süresi içinde noter açılış tasdiklerinin yaptırıldığı, 2013 yılı hariç ticari defterlerinin sahibi lehine delil teşkil edebileceği, takdirin Sayın Mahkerneye ait olduğu, taraftar arasında 19.07.2013 tarihli Sözleşmenin kurulmuş olduğu, sözleşmenin 31.12.2016 tarihinde sona ereceğinin kararlaştırılmış olduğu, Sözleşmenin 5. maddesinde davalının her yı) değişik miktarlarda bir alım taahhüdünde bulunduğu, ne var ki heyetimiz teknik bilirkişilerince yapılan inceleme ve değerlendirmelerde davalının her yıla ilişkin alım taahhüdünü yerine getirmemiş olduğunun görüldüğü, davalının sözleşme gereği her yıl farklı alım sayılarında bulunmak suretiyle toplamda 11.000 adet ürün satın alması gerekirken bu sayıda bir alım gerçekleştirmediği, davacı tarafından düzenlenen satış faturalarının incelenmesi neticesinde; davalı şirket tarafından 2013 yılında 1500 adet, 2014 yılında 1225 adet, 2015 yılında 1900 adet ve 2016 yılında 2235 adet olmak üzere toplam 6860 adet Ürünün satın alınmış olduğu, bu durumda, davalı tarafından, sözleşme ile alımı taahhüt edilen toplam 11.000 adet üründen, 4140 adedinin satın alınmadığının anlaşıldığı, diğet bir deyişle eksik alımın 4140 adet olduğu, Davacının eksik alımların giderilmesine ilişkin 16.12.2016 tarihli ihtara kadar herhangi bir ihtar, ihbar ve uyarıda bulunmadığının anlaşıldığı, bu durum karşısında nihai takdiri sayın Mahkemeye ait olmak Üzere, önceki yıllara ilişkin eksik yapılan alımlardan vazgeçilmiş olduğu sonucuna vartlacak olursa, davacının bu kabulde son yıla ilişkin eksik alımlara ilişkin talepte bulunabileceği sonucuna varılabileceği, bu durumda son yıla (2016 yılına) ilişkin alım sayısının sözleşmenin 5. Maddesinde (....2800 adet ürünün en Beç 31.12.2016 tarihine kadar... ) düzenlendiği üzere 2800 olması gerekirken heyetimiz muhasip bilirkişisince belirlendiği üzere 2235 adet olduğu bu durumda eksik alım sayısının 565 olduğu, diğer bir deyişle 2016 yılına ilişkin olarak davalının 565 adet daha ürün alması gerektiği ve davalının bu ürünleri almayarak davacının bu ürünlere ilişkin hesaplanacak kazanç/kardan mahrum kaldığı sonucuna varılabileceği, bu olasılık doğrultusunda, heyetimiz muhasip bilirkişisince yapılan hesaplamaya göre, 565 adet eksik alım nedeniyle uğranılan kar kaybının dolayısıyla müspet zararın, kümületif satış ve alışlar üzerinden yapılan hesaplamada 9,864,18 USD olacağı, alış ve satış faturalarının yani giren ve çıkanın belli olması nedeniyle direkt satış ve alışlarının karşılaştırılarak brüt satış karından belli bir oranda faaliyet gideri (412,75) düşülmesi ile yapılan hesaplamada 17,007,21 USD şeklinde hesaplanabileceği, d)Hemen yukarıda yer verilen c bendindeki gibi bir yaklaşım ve hesap kabul edilmeyip, davalının toplamda 11.000 adet ürün alması gerekirken bu sayıya ulaşmadığı, eksik alınan ürün sayısının 4.140 olduğu, bu sayı üzerinden bir hesaplama yapılacak olursa, heyetimiz muhasip bilirkişisince yapılan hesaplamaya göre davacının müspet zararının kümülatif satış ve alışlar üzerinden yapılan hesaplamada 64,759,22 USD alış ve satış faturalarının yani giren ve çıkanın belli olması nedeniyle direkt satış ve alışlarının karşılaştırılarak brüt satış karından belli bir oranda faaliyet gideri (412,75) düşülmesi ile yapılan hesaplamada 124, 619,17 USD şeklinde hesaplanabileceği, davacının Müspet zarar talebinin kabul edilmemesi durumunda, sözleşmenin 6. Maddesi uyarınca, davalıya teslim edilen 120 adet yazıcıya ilişkin, sözleşme ile belirlenen ürünlerin satın alma oranına göre 44 adet yazıcının mülkiyetinin kendisine ait olduğunu belirterek 44 adet yazıcı bedeli olarak (44 x 1.100 USD >) 48.400.- USD tutarında talepte bulunduğu, heyetimiz muhasip bilirkişisince tespit edildiği üzere 27.06.2013 tarihli faturada, ... yazıcının 550 USD birim fiyattan satın alınmış olduğu, heyetimiz teknik bilirkişisince bu yazıcı için birim fiyat piyasa satış bedelinin 1.000 USD olduğu tespitinin yapıldığı, bu durumda 44 adet yazıcıya ilişkin bedelin 44.000 USD olarak belirlenebileceği, nihai takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere, yazıcı bedellerine ilişkin talep doğrultusunda bir karar verilmesi durumunda, davacının bu kapsamda talep edebileceği bedelin tam olarak belirlenmesinde sözleşmenin 6.4 hükmünde düzenlenen davalının (...'ın) elindeki eski yazıcılara ilişkin olarak davacıya (...'ye) kaç adet teslimde bulunulduğu, marka ve modelinin ne olduğu, bedelinin belirlenerek nihai bir sonuca varılabileceği, taraflar arasında ...'a ait yazıcıların davacıya teslim edildiğine dair çekişme olmadığı, teslim sırasında yazıcılar için bedelli-bedelsiz fatura düzenlenmediği, davalı tarafından teslim edilen yazıcılara ait listenin davacı tarafından heyetimize ibraz edildiği, işbu listenin rapor ekinde sunulduğu, ... Isecure ... ürünü ile ilgili sektör bilirkişisince yapılan fiyat araştırmasında internet kaynaklarından ürün fiyatına erişilemediği, bunun üzerine Panetiket gibi birkaç tedarikçiden ürün fiyatı istenmesine rağmen Ürünün eski bir ürün olmasından dolayı tedarikçilerin işbu ürün için herhangi bir fiyat veremedikteri, bu nedenle davacının mülkiyetinde olan 44 adet yazıcı ile mukayese yapılamadığı" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizin 19/01/2021 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile rapordaki bilirkişi ... bilirkişi bölge kurulunda kayıtlı olup listede borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı olarak yer aldığı ve talep edilenin de müspet zarar hesabı olduğu nazara alınmakla birlikte davacı vekilinin hukukçu bilirkişiyi itirazı da nazara alınarak; tüm takdir ve değerlendirme mahkememize ait olmak üzere davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi için dosyamızın önceki bilirkişi heyetinde yer alan Bilgisayar Yazılım Mühendisi ve SMMM bilirkişiye tevdine, raporun çelişkiye yer verilmeksizin ve de önceki raporda farklı görüş bildirilmesi halinde gerekçesinin de belirtilmek suretiyle rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ile ...'ya tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 10/06/2021 tarihli ek raporunda özetle: " Takdiri tamamen sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Davalının 11.000 adet ribon ürün alması gerekirken 4.140 adet eksik alım yapması nedeniyle, yapılan ikinci hesaplama sonucu “Yıllar itibariyle satılmış olması ve Alış fiyatının tamamının Satış fiyatından düşülmesi ile yapılan 4.140 adet ribbon hesabı” sonucu bulunan kar kaybının 124.619,17 $ + kdv olduğu " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizin 08/04/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosyanın bilirkişi heyetinde bulunan mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi ile davacı vekilinin rapora ilişkin itirazları ile birlikte davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü anlaşıldığından, davacının alacak talebinin iflas tarihi itibari ile Türk lirası cinsinden hesaplanması suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 07/07/2025 tarihli ek raporda özetle: "Takdiri tamamen sayın Mahkemeye ait olmak üzere, yapılan görevlendirme çerçevesinde, davalının 11.000 adet ribon ürün alması gerekirken 4.140 adet eksik alım yapması nedeniyle yapılan ikinci hesaplama sonucu bulunan kar kaybının 100.419,17 Usd olacağı, davalının 28/01/2021 iflas tarihi itibariyle Türk Lirası cinsinden kar kaybının 740.320,25 TL (100.419,17 Usd * 7.3723 TL) olacağı, | Usd 7.3723 olduğu, (İflas saati 16:57 olduğundan 28/01/2021 günü saat 15:30'da belirlenen TCMB dolar alış kuru dikkate alınmıştır) Sayın Mahkemenin davacının 109.162,62 Usd kar kaybına hükmetmesi hali: cinsinden kar kaybının 109.162,62 Usd * 7.3723 TL=804.779,58 TL olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır." yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Huzurdaki dava bir Alacak davası olup davacı, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediği iddiası ile, davalı tarafından taahhüt edilen ürünlerin tamamen satn alınması halinde bakiye 4158 adet ürünün satışından beklenilen kazanç olan alacağın USD cinsinden tespitini, USD cinsinden tespiti yapılan alacağın şimdilik 2.617,38 USD Tik kısmının davalıdan tahsilini, müspet zarar taleplerinin kabul edilmemesi halinde sözleşme ifa edilmediği için mülkiyeti davalıya geçmeyen 44 adet yazıcının bedeli olan 48.100. USD miktarının davalıdan tahsilini talep etmektedir. Türk Borçlar Kanunu 112. maddeye göre, borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan dağan zararını gidermekle yükümlüdür. Düzenleme kapsamına göre tazminat istenebilmesi için alacaklının zarara uğramış olması gerektiğinden, uğranılmış bir zarar karşılığı olmayan miktara tazminat olarak hükmedilemez. Burada zarar kapsamı net ve gerçek zarar olarak düzenlenmiştir. Net ve gerçek zarar, malvarlığındaki gerçek eksilmeyi ifade eder. Bu sebeple Müspet zararın tazmini halinde malvarlığının ulaşacağı değerin, sözleşmenin ifası halinde malvarlığının ulaşacağı değeri geçmemesi gerektiği gözetilerek hesaplama yapılmalıdır. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip Müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir. Müspet ır: Borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki fark müspet zarardır, Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin Müspet zarar, alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur. Sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya dair talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı alır. Burada sözleşmenin feshedilmemesinden değil, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir." (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.07.2006 tarihli ... Esas,... Karar sayılı kararı). Müspet zarar olan kâr kaybı, yukarıdaki hükümlerin de sonucu olarak kâr elde edememek sebebiyle malvarlığındaki gerçek eksilme esas alınarak belirlenmelidir....,” Öte yandan; ahde vefa ilkesi tarafların özgür iradeleriyle akdettikleri sözleşmelere sadık kalmaları gerektiğini ifade eden evrensel bir hukuk kuralıdır. Bu ilke uyarınca, hukuka ve ahlaka uygun olarak kurulan bir sözleşme, taraflar için bağlayıcı bir güç kazanır ve taraflardan birinin tek taraflı iradesiyle sözleşmeden dönmesi kural olarak mümkün değildir. Somut olay bakımından yapılan değerlendirmede; davacı, taraflar arasında imzalanan sözleşme konusu ürün siparişlerine ilişkin, davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediği iddiası ile müspet zarar talebinde bulunmaktadır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5.maddesi ile birim fiyatı 58.- USD+KDV olarak belirlenmiş olan 1/2 Panel Ribon alımı satımına ilişkin; davacı şirket tarafından incelemeye sunulan satış faturalarından tespit edilen, davalı tarafından satın alınan ürün miktarları, bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere; 2013 yılında 1500 adet, 2014 yılında 1225 adet, 2015 yılında 1900 adet ve 2016 yılında 2235 adet olmak üzere Toplam 6860 adet ürünün davalı tarafından satın alınmış olduğu, buna göre sözleşme ile taahhüt edilen 11000 adet üründen 4140 adedinin davalı tarafından satın alınmadığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 12.2 maddesinde "Madde 5'te yazılı tarihlere kadar belirlenen ürünler sipariş edilmezse ..., ...'a yazılı ihbar gönderir ve siparişlerin 10 gün içinde verilmesi gerektiğini bildirir. İşbu ihbara rağmen ... sipariş vermezse, ... siparişin verilmemesinden kaynaklı müspet zararı ...'dan talep edebilir şeklinde düzenlenen maddeden de anlaşılacağı üzere Sözleşmenin 5. Maddesinde ön görülen sürelerde ve miktarlarda ürün siparişinde bulunulmazsa davacının, davalıya yazılı ihbarda bulunmasının gerektiği ve bu ihbardan başlamak üzere 10 gün içerisinde siparişlerin verilmesi aksi takdirde siparişlerin verilmemesinden kaynaklanan müspet zararını talep edebileceği şeklinde bir düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. Hükümde yazılı ihbardan 10 gün sonra ürünlerin siparişinin verilmesi gerektiği konusunda bir düzenleme yapılmış olmakla birlikte davacının yazılı ihbarı ne zaman yapacağı konusunda bir sürenin öngörülmediği davacının sözleşme süresi içerisinde davalıya 16/12/2016 tarihinde ihtaratta bulunduğu, davalının sözleşmenin caydığına ilişkin davacıya herhangi bir ihtaratta bulunmadığı, sözleşmenin 13. Maddesine göre davalı tarafından mücbir sebebin varlığına ilişkin davacıya yapılan bir ihtar da bulunmadığı dolayısı ile sözleşmenin halen ayakta olduğu, ahde vefa ilkesi uyarınca tarafların sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiği, davacının sözleşmenin yerine getirileceği inancı ile hareket ettiği, ürün alımına ilişkin taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerinde her yıl ihtar çekileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, davalı tarafından da geçmiş yıllara ilişkin alımda bulunmayacağına dair sözleşme hükümlerinden dönüldüğüne ilişkin beyanda bulunulmadığı görülmekle teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplama uyarınca davalının 11.000 adet ribon ürün alması gerekirken 4.140 adet eksik alım yapması nedeni ile davacının talep edebileceği kar kaybı müspet zararının 100.419,17 USD olarak hesaplandığı, davalının iflas tarihi olan 28/01/2021 tarihi itibari ile Türk Lirası cinsinden kar kaybının (100.419,17 USD x 7,3723 TL) 740.320,25 TL olacağı, davacı vekili tarafından 25/09/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile bilirkişiler tarafından tespit edilen miktar yönünden talebini arttırdığı anlaşılmakla, Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile 740.320,25-TL davacı alacağının ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ...Sayılı İflas Dosyasına kayıt ve kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle 1-)Davanın KABULÜ ile 740.320,25-TL davacı alacağının ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ...Sayılı İflas Dosyasına kayıt ve kabulüne, 2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince 732,00-TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 170,78-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 561,22-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-)Davacı tarafından yapılan toplam 8.202,50-TL yargılama gideri, 170,78-TL peşin harç, 31,40-TL başvurma harcı ve 12.472,05-TL ıslah harcı toplamı 20.876,73-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/01/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır