Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/915 E. 2019/388 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2015 KARAR NO : 2019

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

... ESAS SAYILI ASIL DAVADA: DAVACI : VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... - VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 2- ... 3- DAVA : İstirdat DAVA TARİHİ : 05/03/2003 KARAR TARİHİ : 22/02/2013

BİRLEŞEN BURSA 2. ASL. TİC. MAH. ... ESAS SAYILI DAVADA DAVACI : SS ... ZEYTİN TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ BİRLİĞİ- ... VEKİLİ : Av. ... - Ömer Avni Mh. İnönü Cad. Gümüşsuyu Palas No:18 K:1 D:3 Gümüşsuyu Taksim Beyoğlu/ İSTANBUL DAVALILAR : 1-...- VEKLİ : Av....; Uluyol Adliye Yanı, Gül Sk. Tokaç Sarayı İş Hanı N:6, K:1 D:3 Osmangazi BURSA 2-...- 3-A.ŞEFİK AKIN- 4-...- VEKİLİ : Av....; Kıbrıs Şehitleri Cad. N.52 Yeşilhan Kat:2 Büro:25-26 BURSA DAVA : ALACAK DAVA TARİHİ : 30/06/2003 KARAR TARİHİ : 06/03/2019 YAZIM TARİHİ : 18/03/3029 Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, MAHKEMEMİZE AİT ... ESAS SAYILI ASIL DAVADA: DAVA : Davacı vekili dilekçesi ile; davalılardan ... İnşaat Ltd Şti' nin müvekkiline karşı üstlendiği taahhüt sözleşmesiyle, iki kısım halinde zeytin deposu inşa işini üstlendiğini ve ifa ettiğini, birinci kısmın kabulünün yapıldığını, ikinci kısmın kabulünün yapılmadığını, teftiş sonucunda davalı şirketin hak edişlerde imalatları ve maliyetleri yüksek göstermek suretiyle hak ettiğinden daha yüksek ücret aldığının anlaşıldığını, diğer iki davalı ... ve ...' nin inşa döneminde davacı birliğin denetimden sorumlu teknik elemanı olarak çalışan ve hak edişleri de imzalayan görevlileri durumunda olduklarını, bu davalıların, davalı şirketin aslında yapılmamış imalatları yapmış gibi göstererek yüksek hak ediş beledi almasına göz yummak suretiyle müvekkiline zarar verdiklerini, bu durumun delil tespiti yoluyla tespit edildiğini, yapılan eksik imalatlar ve ayıplı işler için yapılacak herhangi bir iş ve işlem kalmadığını ileri sürerek, davalı şirkete fazladan ödenmiş olan, KDV dahil 156.716,96 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak reeskont/avans faiz oranı üzerinden faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalılardan ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkillerinin davacının sözleşmeli çalışanı durumunda olduklarını ve dolayısıyla bunlara karşı sorumluluk davası açılamayacağını, dava konusu iş için geçici kabul kesin kabul ve kesin hesabının henüz yapılmadığını, ancak bu hesaptan sonra hangi tarafın ne miktar alacaklı olacağının anlaşılacağını, diğer davalı ... ise cevap dilekçesinde ihale hak edişlerinde imza yetkilisi bulunmadığını,dolayısıyla kendisine sorumluluk yükletilemeyeceğine belirterek davanın reddini talep etmiştir. BİRLEŞEN BURSA 2. ASLİYE TİC.MAHKEMESİ ... E SAYILI DAVADA: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; S.S.... Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği eski yönetim kurulu üyeleri olan davalıların görevlerini gereği gibi yapmayarak ve kötüye kullanmak sureti ile Bandırma ... Zeytin Depo İnşaatı ile ilgili olarak yüklenici firmaya yapılan tüm haksız ve fazladan 156.716,96 TL ödeme yapıldığını belirterek öncelikle davalıların mal kaçırma teşebbüsü içinde olacakları kuvvetle mümkün görüldüğünden teminatsız olarak davalıların taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki alacakları üzerine ihtiyaten haciz kararı verilmesine, iş bu dava dosyasının arasında hukuki ve fiili irtibat nedeni ile Bursa Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilerek, haksız ve fazladan ödenen 156.716,96 TL nin ve delil tespiti masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen yüklenici şirkete kalemler itibarı ile ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren işleyen reeskont avans faizi ile birlikte tahsili ile davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılar ..., A.Şefik Akın ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, vekil edenlerinin görev yaptıkları yıllara ilişkin iş yılları sonunda her yıl yapılan genel kurullarda ibra edildiklerini, yapılan ödemelerin 3.kişiye yapılmış olması nedeni ile vekil edenlerinden istirdadının yasal olmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. KANITLAR: İhale dosyası, sözleşme ve ek sözleşmeler, S.S.... Birlik Koop.kayıtları, Bandırma Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası, hak ediş raporu ve belgeleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı teftiş kurulu inceleme dosyası, Bursa 9.Asliye Ceza Mahkemesi ... e sayılı dosyası, Bursa 5. ACM ... e sayılı dosyası, keşif, bilirkişi incelemesi, bilirkişi raporları KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME : Dava ve birleşen dava; davalıların hile ve usulsüzlük yapmaları nedeni ile uğranıldığı iddia olunan 156.716,96 TL davacı zararının ödeme tarihlerinden itibaren yürütülecek reeskont faizleri ile birlikte davalılardan tahsili talebine ilişkindir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen dosyalardaki davaların kabulüne karar verilmiştir. Kararın temyiz edilmesi nedeniyle; Yargıtay 15 HD'nin , 28/05/2014 tarih ve 2013/4340-2014/3679 E/K sayılı kararı ile "...Dosya kapsamından, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 11.09.2003 tarihli iddianamesi ile davalı yüklenici şirket müdürü ... ile davacı Kooperatif Birliğinin denetim sorumlu elamanları davalılar ... ve ...'ın görevi kötüye kullanmak suçundan Bursa 5.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında ve davacı Kooperatif Birliğinin denetim sorumlu elamanları davalılar ... ve ... ile davacı Kooperatif Birliği eski yönetim kurulu üyeleri hakkında görevi kötüye kullanmak suçundan Bursa 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında kamu davası açıldığı ve bu dosyaların karara çıkarıldığı ve sanıklar haklarında mahkumiyet hükümleri kurulduğu anlaşılmakta olup, bu kararların kesinleşip kesinleşmediği mahkemece araştırılmamıştır. Olaya zaman bakımından uygulanması gereken mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca ceza yargılamasında sübuta eren maddi olgular hukuk hakimini bağlar. Bir başka deyişle ceza davasında, sübuta eren maddi vakıaların hukuk davasında nazara alınacağı açıktır. Görülmekte olan ve henüz kesinleşmedikleri anlaşılan ceza davalarının sonuçları hukuk davasını etkileyecek niteliktedir. Mahkemece yapılması gereken iş, ceza davalarının kesinleşmelerini beklemek, ceza davaları kesinleştikten sonra ceza yargılamasında sübuta eren maddi olguları ve toplanan tüm delilleri birlikte değerlendirmek ve sonucuna uygun karar vermekten ibarettir. 6100 sayılı HMK'nın 165. maddesi hükmü gereğince ceza davaları bekletici mesele yapılmadan ve sonuçları değerlendirilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış..." gerekçesiyle mahkememiz hükmü bozularak iade edilmiştir. Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydı yapılarak bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir. Davacı S.S.... Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği tarafından Bandırma ... Karatoprak mevkii 87 parsel de kayıtlı 21,600 m2 alan üzerine 1.500 tonluk 1.kısım zeytin deposu inşaatı için 20.05.1998 günü ihale açılmış ve bu iş ... ne verilmiştir. Adı geçen işin 1.500 tonluk 1. Kısım zeytin depo inşaatı 20.05.198 günlü sözleşme ile 94.600.000.000 TL'na 6.000 tonluk 2.kısım zeytin deposu inşaatı da 283.800.000.000 TL' na davalı şirkete ihale edilmiştir. Sözleşmeler gereğince davacı birlik teknik elemanı ve kontrol mühendisleri ... ve ... ile o dönemdeki davacı birlik başkanı ve yöneticileri ..., ..., ... ve ... sorumluluğunda davaya konu 2 adet zeytin deposu inşaatı davalı yüklenici şirket tarafından yapılmıştır. İnşaatın yapımından sonra, birlik yönetiminin el değiştirmesi nedeniyle yapılan işlerin kontrolü sırasında usulsüzlüklerin tespit edilmesi üzerine yeni yönetim tarafından Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına ve San ve Tic. Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığına ayrı ayrı başvurular yapılır. Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen 38 sayfalık 27.01.2003 tarihli rapor sonucunda Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma sonucunda Bursa 5.Ağır Ceza Mahkemesine davalılar ..., ... hakkında zimmet ve rüşvet suçlarından kamu davası açıldığı, yine Bursa 9.Asliye Ceza Mahkemesi davalılar ..., ..., .........., ... ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığı, Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda sanıklar ... ve ...'ın TCK 240/1.maddesi gereğince mahkumiyetlerine karar verildiği,kararın yargıtay tarafından bozulması üzerine sanıkların üzerine atılı görevi kötüye kullanma suçu sübuta erdiği tesbiti yapılmak suretiyle davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine, yine Bursa 9.Asliye Ceza Mahkemesinde tüm sanıklar hakkında görevi kötüye kullanma eyleminin sübuta erdiği tesbiti yapılmak suretiyle davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine, karar verildiği anlaşılmıştır. Davalılar, davanın davacı Kooperatif Birliği adına denetçiler tarafından açılması nedeniyle aktif husumet itirazında bulunmuş iseler de, birlik genel kurul kararı gereğince davanın denetçiler tarafından açılması usul ve yasaya uygundur. 1163 sayılı Koop.Kanunu 98.madde yollaması ile TTK 341 maddesine göre böyle bir davanın açılabilmesi için genel kurulda dava açılması yolunda karar alınması ve davanın denetçiler tarafından açılması gerekir. Genel kurulda karar alınmadan dava açılması halinde dahi dava reddedilmeyerek dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK 39-40 md.gereğince icazet kararı getirmek üzere münasip mehil verilecektir. Bu nedenle davalıların husumet itirazı yerinde görülmeyerek kabul edilmemiştir. Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, yasal süre içinde açılmıştır. Mahkemece taraflarca gösterilen tüm kanıt ve belgeler toplanarak dava konusu inşaatların yapımında yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığının tayin ve tespiti yönünden mahallinde 20/09/2010 tarihinde talimat mahkemesi aracılığı ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış olup, bilirkişiler tarafından düzenlenen 19/10/2010 günlü rapor ile; depo çevresinde drenaj yapılmadığı, nakliye bedelinin 62 km.' den yapılmış gibi gösterildiği, ancak malzemenin 5 km.' den çekildiği, zeytin deposu inşaatının yapımı sırasında kazı, hafriyat, yükleme ve boşaltma, kazıların serilmesi, dolgu düzeltmesi konularında fazla ödemeler yapıldığı, yapılmayan bazı işlerin yapılmış gibi gösterildiği ve bu şekilde yapılan fazla ödeme miktarının Bandırma 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte belirlendiği gibi KDV dahil 156.716.966,990 TL olduğu belirtilmiştir. Yine davacı kayıtları üzerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda; belirlenen fazla ödemelerin 12.07.2000 - 19.07.2000-12.07.2000 ve 01.02.2001 tarihlerinde 4 ayrı defada yapıldığı, yapılan toplam fazla ödeme miktarının KDV hariç 133.629.217.600 TL olduğu ve fazla ödemeler nedeniyle davacının ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar geçen dönem için talep edebileceği faiz miktarının reeskont faizi olarak (hesaplandığı dönem için yasal faiz oranı ile aynı) 204.110.111.896 TL, avans faizi olarak ise 238.128.463.879 TL olduğu belirtilmiştir. Anılan raporda davacının ödemiş olduğu KDV yi davalılardan talep edemeyeceği belirtilmiş ise de, KDV konusunda uzman bilirkişi Prf.Dr.... tarafından hazırlanan raporda "Gerçekleşmemiş işlemin gerçekleşmiş gibi kabul edilerek fazla ödemeye sebebiyet verildiği, bunun da verginin matrahını artış yönünde değiştirdiği, davacı tarafın fazla ödeme durumuna düştüğü, iadeye esas tutarın KDV dahil 156.346.184.600 TL olduğu, belirtilmiş olup, mahkememizce de bu görüş benimsenmiştir. Yine mahkemece asıl ve birleşen dosyalar yönünden tarafların varsa kusurlu sorumluluklarının belirlenmesi ve sorumlu bulundukları tutarların hesaplanması KDV isteminin yerinde olup olmadığının açıklığa kavuşturulması yönünden Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 05/07/2011 günlü bilirkişi raporunda daha önce ayrı bilirkişi heyetleri tarafından tespit olunan fazla ödeme miktarının uygun olduğu, yeminli mali müşavir İsmail Demir tarafından düzenlenen raporda belirtilen faiz hesabının ve kullandığı oranların doğru olduğu ve davacı şirketin alacağını KDV ile birlikte istemesinin mümkün olduğunu, davalı şirketin zararın tamamından sorumlu olduğu diğer davalıların ise sorumluluklarının konumlarına göre farklılıklar göstermesi gerektiği belirtilmiştir. Dosyaya sunulan tüm raporlara göre, davalı şirkete yapılan fazla ödeme miktarı KDV dahil 156.716.96 TL olarak belirtilmiştir. 05/07/2011 günlü bilirkişi raporu ile davalıların sorumluluk miktarlarının farklı olduğu belirtilmiş ise de; Bursa 9.Asliye Ceza Mahkemesi ... ve Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesi ... e sayılı dosya içeriklerinden davalıların birlikte ve müştereken hareket ederek davalı yüklenici şirkete fazladan para ödenmesine sebep oldukları ve eylemlerinin birbirini tamamladığı anlaşılmaktadır. ( Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda, bilirkişiler aynı kanaate ulaşmıştır.) Mahkememizce 156.716,96 TL fazla ödemeden davalıların davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu bulundukları kabul edilmiştir. Dosyadaki kanıt ve belgeler, Yargıtay bozma ilamı ile tüm dosya kapsamına göre; yüklenici şirket ve davacı kooperatifin denetimle sorumlu çalışanı ve yönetim kurulu üyeleri olan davalıların, davacı kooperatifin deposunu yapmayı yüklenen şirkete fazla ödeme yapılmasında kusurlu oldukları,bu konuda açılan ceza davalarında hernekadar zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmiş ise de, her iki mahkeme kararında da davalıların eylemlerinin subuta erdiğinin tesbiti yapıldığından ve ceza mahkemesinin bu tesbitinin mahkememizi bağlayacağından dosyamızda aldırılan bilirkişi raporları doğrultusunda davalıların kusurlu oldukları anlaşıldığından, davanın kabulüne ve ceza mahkemesi kararlarında davalıların birlikte ve müştereken hareket ettikleri tesbiti yapıldığından davacının uğratıldığı zarar miktarı olan 156.716,96 TL yönünden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına karar verilmiştir. Dava haksız fiilden kaynaklandığından yasal faiz oranları uygulanmalıdır. Dava dilekçesi ile 156.716,96 TL fazla ödeme miktarı davalı şirkete kalemler itibari ile ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edilmiştir.Mahkememizce infazda karışıklığa neden olmamak ve kolaylık sağlamak amacıyla 156.716,96 TL alacağın dava tarihine kadar olan yasal faiz miktarı hesaplanarak (156.716,96+ 204.110,11 = 360.827,06 TL alacak hüküm altına alınmış faize faiz yürütülemeyeceğinden alacağın 156.716,96 TL ana para kısmına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine, yine harç ve vekalet ücreti yönünden davalılar aleyhine durum yaratmamak için harç ve vekalet ücretinin 156.716,96 TL asıl alacak üzerinde hesaplanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı gerekçeye göre; 1-Asıl ve birleşen mahkememizin ... esas sayılı dosyalarında açılan davanın kabulü ile ; 360.827,06-TL fazla ödemeden kaynaklı alacak ile bu alacağın 156.716,96 TL'sine 05/03/2003 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 10.705,33- TL harçtan asıl ve birleşen davalarda peşin alınan harç toplamı olan 4.231,38 TL nin mahsubu ile eksik 6.437,95- TL harcın asıl ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsiline, 3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 3.026,30 TL yargılama gideri ile peşin olarak alınan (asıl ve birleşen dosya harç toplamı) 4.231,38 TL harcın asıl ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili yararına ölçümlenen 15.287,35-TL vekalet ücretinin asıl ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 06/03/2019

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır.