İlk Derece Mahkemesi 2015/3692 E. 2012/386 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2024/264 Esas KARAR NO :2024/645 DAVA:İstirdat DAVA TARİHİ:29/04/2024 KARAR TARİHİ:05/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi'ne ait 35.000-TL tutarındaki çekin zilyedi iken müvekkilinin 25/10/2023 tarihinde cüzdanını kaybetmiş olduğunu, cüzdanının içinde de yukarıda belirtilen çekin kaybolduğunu, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu ve muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğundan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas numarası ile çek iptali davası açıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyaya ... A.Ş. tarafından gelen yazı cevabında çekin ... A.Ş. tarafından tahsil amacıyla ... Odası Merkezi aracılığı ile sorgulama yapılıp muhatap banka ... Bankası A.Ş. tarafından tahsil edildiğinin tespiti olunmakla; istirdat davası açma zorunluluğu hasıl olduğunu, sözü edilen çekin, müvekkilinin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, dava konusu çekin, davalı tarafından kötü niyetle iktisap edilmiş olduğunu, ayrıca işbu davada davalı faktoring şirketi ve yerleşim yerinin de İstanbul olduğu için İstanbul Bankacılık İhtisas Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli ve yetkili olduğundan, davanın bu husus göz önüne alınarak ikame edilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesi'ne ait 35.000-TL tutarındaki çekin davalıdan istirdatını ve müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalıya usulüne uygun tebligat hazırlandığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığı görüldü. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, davacının, hamili olduğunu iddia ettiği davaya konu çekin, rızası hilafına elinden çıktığını, çekin TTK.792. madde hükmü gereği davalıdan istirdadı istemine ilişkindir. ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.sayılı sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, Mahkememiz davacısı tarafından, davaya konu çek zayi için dava açıldığı anlaşılmıştır. ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında ... Bankasının müzekkere yanıtı ekinde dava konusu çekin fotokopisini gönderdiği görülmüştür. Davaya konu çek fotokopisinin incelenmesinden ; TC ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesine ait, ... nolu, 28/02/2024 keşide tarihli, 35.000-TL bedelli, keşidecisinin dava dışı..., lehdarının (1.cirantanın) Hamiline, 2.cirantanın dava dışı ... ..., 3.cirantanın dava dışı ... , 4.cirantanın dava dışı ... Hırd.Plas.Kim.San.Ve Tic.Ltd. Şti , 5.cirantanın dava dışı ... İth. Ve İhr. Ltd. Şti , 6.cirantanın davalı ... A.Ş. , hamil ve çeki ibraz edenin davalı ... A.Ş. olduğu, çekin ... A.Ş. tarafından takasa bırakıldığı görülmüştür. Dava konusu çekteki ciro silsilesi görünürde düzgün olup, şeklen çeki elinde bulunduran kişinin hamil sıfatını ispat eder niteliktedir. Ciro silsilesinde bir kopukluk söz konusu olmadığından hamil senedin illetten mücerret olması ilkesinden yararlanır. ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma numaralı dosyası incelendiğinde ; kayıp olan cüzdan ve çeklerin çalındığına veya suçta kullanıldığına dair emare bulunmadığı gerekçesiyle 07/12/2023 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür. 6102 sayılı Yasanın 790.maddesine göre; "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi ... müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır"., 6102 sayılı TTK'nın 792. Maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." 6102 sayılı TTK. 686/2 madde (TTK.nun 598/2. Maddesindeki) “poliçe hamilin elinden herhangi bir surette çıkmış bulunursa...”ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan; eş söyleyişle, kötüniyetli ve ağır kusurlu bulunmayan (yeni) hamil korunur. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15.baskı, s. 154 vd.)(bkz.HGK.13.06.2012 trh 2012/19-185 E. ve 2012/386 K.) 6102 sayılı TTK'nın 801. maddesi gereğince,” cirosu kabil bir çeki ödeyecek muhatap, cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü ise de cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda değildir.” hükmünü içerdiği, çeki ödeyecek muhatap banka için dahi ciro imzalarının geçerliliğinin araştırılması zorunluluk değilken hamilin bu yönde bir yükümlülüğünün bulunduğu ileri sürülemez.( Yargıtay 11. HD. 19.10.2015 tarih 2015/3692 E. ve 2015/10648 K.) Bu madde hükmüne göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki geri vermekle yükümlüdür. Kötü niyetle iktisap veya iktisapta ağır kusurun ispatı ise çek istirdadını talep eden davacıya aittir. Tüm dosya kapsamı, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma numaralı dosyası birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava konusu çekte ciro zincirinde isminin bulunmadığı, 6102 sayılı TTK'nın 792. Maddesine göre ciro zincirinde ismi bulunmasa bile TTTK 790. madde uyarınca yetkili hamil olduğunu ispatlayabilirse çekin istirdadını talep ... bulunur ise de davacının çekte yetkili hamil olduğunu ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup davanın reddine karar verilmiş, davalı vekilinin duruşmaya katılmadığı ve her hangi bir dilekçe sunmadığı buna göre emek ve mesai harcamadığından lehine vekalet ücreti hükmedilmemiş Yargıtay 12.HD. nin 11.04.2019 tarih ve 2018/6782 E., 2019/6233 K.) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 427,60-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 597,71-TL. harcın mahsubu ile fazla alınan 170,11-TL.'nın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına , 4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır