Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/225 E. 2024/1324 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 26/02/2024 KARAR TARİHİ : 20/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin aracına çarpan ve araçta değer kaybı meydana gelmesine neden olan ... Plakalı ... model ... marka araç, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve İhtiyarı Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında davalı şirketin sigortalısı olduğunu, İlgili araç müvekkilinin adına kayıtlı ... Plakalı araca çarparak, müvekkilimin aracında yüksek oranda değer kaybı meydana geldiğini, belirsiz alacak davamızın kabulünü, araçta meydana gelen değer kaybı yönünden (hmk 107/2 kapsamında belirli hale geldiğinde arttırılmak üzere) şimdilik 1.000,00 tl.nin kaza tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacıya ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle müvekkil şirketçe ...'a ... tarihinde 17.800,00-tl, ... oto yedek parça sanayi ve dış'e ... tarihinde 7.576,56-tl, ... oto yedek parça san.ve tic.ltd.şti.'e ... tarihinde 7.757,04-tl, davacı yandaki hasar sebebiyle ... otomotiv - ...'e ... tarihinde 21.600,00-tl ve toplam 24.200,73-tl tedarikçilere hasar tazminatı ödemeleri, ...'a ... tarihinde 20.981,00-tl ve ...'e ... tarihinde 15.451,00-tl değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, zamanaşımına uğramış davanın reddini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, usulden ret talebimizin kabul edilmemesi halinde davanın cevap dilekçemizde yer alan nedenler ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddini, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsü ... aracı ile ... bulvarından ışıklı yaya geçidinde beklerken arkadaki araçların çaptığı ve kendi arkasında duran ... plakalı araç sürücüsünün aracının arka kısımlarına çaptığını, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aracı ile ... bulvarında seyir halinde iken ışıklı yaya geçinde yaklaştığı esnada duramadığının e önünde ışıkta duran ... plakalı araca arkadan çaptığının ve çarptığı aracın savrularak önündeki araca çarptığı 3 taraflı maddi hasarlı kazanın meydana geldiği ve tutanağın araç sürücüleri tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın ... tarihlerini kapsayan zmms sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 120.000,00TL olduğu; yine aynı davalı sigorta şirketi ile ... tarihlerini kapsayan imms poliçesinin düzenlendiği anlaşılmaktadır. anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'e ait olduğu, ... plakalı aracın ... Enerji Yatırım A.Ş adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine ... numaralı hasar dosyasının oluşturulduğu, (Tedarikçi)... Oto Yedek Parça Ve Servis Hizm.san, ... tarihinde 9.685,10-TL ... plakalı araç (davacı) için hasar bedeli ödemesi, ... Otomotıv, ... tarihinde 4.797,08-TL ... plakalı araç (davacı) için hasar bedeli ödemesi, (Tedarikçi)... Oto Yedek Parça Ve Servis Hizm.San, ... tarihinde 5.412,19-TL ... plakalı araç (davacı) için hasar bedeli ödemesi, ... ... tarihinde 15.451,00-TL ... plakalı araç (davacı) için değer kaybı ödemesi, ... ... tarihinde 20.981,00-TL ... plakalı araç için değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli bilirkişi raporu; Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, ... renginde ... tipinde ... markalı, ......kilometrede, ... şasi numaralı HUSUSİ olduğu, araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, araçta oluşan hasarın onarımı için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit arka tampon braketleri, sağ stop lambası, arka amblem, arka panel kaplaması, arka tampon, bagaj stop lambası, sol stop, ön panjuru, bagaj kapağı, ön tampon spoyleri ve bağlantı parçalarının değiştirildiği; ön panel, ön tampon, arka panel, arka şeşe kolu ve bagaj havuzu parçalarında ise onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 21 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. mevcut kaza (...) sonucunda meydana gelen hasardaki parçaların birbirinden farklı bölgelerdeki parçalarda hasar olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, ...olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 49.156,80 TL değer kaybının oluştuğu ve ... tarihinde 15.451,00 TL tenzil edildiğinde 33.705,80 TL bakiye değer kaybı miktarının ödenmesi gerekeceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 7-Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Dava dilekçesinde 1.000,00 TL olarak belirtmiş oldukları Araç Değer Kaybına ilişkin miktarını, iş bu talep arttırım dilekçesi doğrultusunda 32.705,80 TL arttırılarak, dava dilekçesinde belirtilen miktarla birlikte toplam 33.705,80 TL nin Araç Değer Kaybı olarak Kaza tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettikleri anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni tazminat davasıdır. Uyuşmazlık konusunun ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeni ile aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı uğramış ise miktarının tespiti ile tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla talebinin reddine karar verilmiştir. Davalı vekilinin zamanaşımı itirazının yapılan incelemede; 2918 sayılı KTK.'nun 109. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar, dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir. Davaya konu kaza ... tarihinde gerçekleştiği davanın ... tarihinde açıldığı gözetildiğinde; davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla itirazın reddine karar verilmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS ve İMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın seyir halinde önünde duran davacıya ait araca çarptığı, davacının da çarpmanın etkisi ile önündeki araca çarptığının anlaşıldığı, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi bir itirazın da bulunmadığı; kazanın oluş şekline göre de davalı nezdinde sigortalı aracın güvenli takip mesafesine uymayarak, 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanunun 47 ve aynı Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen kırmızı ışıkta durma kuralına riayet ermemesi nedeni ile trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan kuralı ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu, davacının kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığının anlaşıldığı, Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait araçta 49.156,80TL değer kaybının meydana geldiği, başvuru yapılması üzerine davalı yanca ZMMS kapsamında 15.451,00 TL ödemenin yapıldığı, ödeme yapılan miktar tenzil edildiğinde 33.705,80 TL bakiye değer kaybı miktarının ödenmesi gerektiği, davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında bu kaza nedeni ile yapmış olduğu ödemelerin toplamının 115.366,33TL ye isabet ettiği, kaza tarihinde poliçe teminat limitinin 120.000TL ile sınırlı olduğu bakiye miktarın ise sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında 4.633,67‬TL sinin ZMMS kapsamında kaldığının anlaşıldığı, bakiye kalan miktarın ise yine aynı davalı sigorta şirketince yapılan İMMS kapsamında teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın işletenenin tüzel kişi tacir olduğu, davaya konu haksız eylemin 6102 sayılı TTK 3 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında, (bakınız aynı yönde karar için: Yargıtay 17 HD 2015/11957 E-2018/9334 K sayılı ilam) avans faiz istenebileceği anlaşılmakla ve davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise ...'e isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-DAVANIN KABULÜ İLE; 33.705,80-TL değer kaybı tazminatına ... tarihinden itibaren işletecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.302,44 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın ve 558,53-TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 1.316,31 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı ve 558,53-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.413,73‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan dosya masrafı 12,00TL, tebligat ve posta gideri 230,00TL ve bilirkişi ücreti 2.200TL olmak üzere toplam 2.442,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair davacı vekilin yüzüne karşı davalı vekilin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim