Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2004/150 E. 2025/223 K.

T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2004/150 Esas - 2025/223 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2004/150 Esas KARAR NO : 2025/223

... DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak DAVA TARİHİ : 14/02/2005

..

DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak DAVA TARİHİ : 11/04/2005

...

DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak DAVA TARİHİ : 02/03/2005

...

DAVA : Eser Sözleşmesine İstinaden Verilen Teminat Mektuplarının İadesi DAVA TARİHİ : 29/09/2023

KARAR TARİHİ : 26/03/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: 1-ASIL DOSYA BAKIMINDAN TALEP: Davacı vekili ...vekili dava dilekçesinde özetle; ... düzenlenen 02.01.2004 tarih ve 1 sayılı raporda özetle; konu ile ilgili olarak ...tarafından düzenlenen soruşturma raporunda yer verilen tespitte; "... nezdinde yaptırılan Teknik Bilirkişi incelemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ... ve Fabrika yetkilileri ile yüklenici firma temsilcisinden oluşan kazı klas heyetince düzenlenen 29.09.2000 tarihli tutanakla; usule ve tekniğe aykırı olarak tutanak ekine takılan 8 adet makine çalışmasını görüntüleyen resimlerin kriter olarak alındığı, ... .... ... Zemin Klasları belirlenirken, derin kazılar için % 5 nispetinde yumuşak kaya, % 10 nispetinde sert kaya, % 50 nispetinde çok sert kaya olarak klas oranlannm verildiği ve bu tutanağın İnşaat Dairesi Başkanlığı yetkililerince itirazsız onaylanarak işleme sokulduğu, K... .... .... ihale indirim oranı düşüldükten sonra KDV dahil 2.057.014.191.785.- lira olarak ortaya çıkan bedelin müteahhit firmaya ödenmesi sonucu teşekkül zaranna sebebiyet verildiği ve müteahhit firma lehine büyük menfaat sağlandığı" kanaatine varıldığını, bu zarardan Teşekkül personeli olan davalıların da sorumlu olduğunu beyanla; 2.057.014.191.785 liranın son istihkakın ödeme tarihi olan 27.03.2002 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: 1-Davalı ...İnşaat...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırıldığını, bu nedenle 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçirilmiş olduğunu, Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın raporunun bilime ve olaya aykırı olduğunu, işin 22.11.2001 tarihinde tasfiye geçici kabulünün, 29.11.2002 tarihinde tasfiye kesin kabul işlemlerinin yapıldığını, Toprak Çamur Havuzları Ünitesi Kazı Fiyatlarının, inşaat yapılan bölgenin jeolojik yapısıyla uyumlu olduğunu, Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nce yaptırılan delil tespitinin uzman olamayan bilirkişilerce yapıldığını, zeminden 1-1,5 metre inmenin geçerli olmayacağını, yerin 7-10 metre altına inmekle geçerli zemin klasının belirlenebileceğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmesinin söz konusu olmadığını, faiz talebinin yersiz olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2-Davalı Tuncay Demir ve arkadaşları vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; başmüfettiş ... .... .... 'ın raporunda; 1991 yılında verilen klas raporları örnek gösterilerek sert kaya, çok sert kaya olmadığı yönündeki tespitin hatalı ve sübjektif olduğunu, geoteknik raporların proje yapımına esas doneler vermek için yaptırıldığını, sert kaya sınıfları belirtilirken, betonlaşmış konglomeranın bilinçli olarak göz ardı edildiğini, Genel Teknik Şartnamenin “Kazı İşleri Teknik Şartnamesi” başlıklı bölümünde zemin cinsleri ve tariflerine ilişkin olarak, hangi nitelikte, hangi büyüklükteki toprak ve kaya cinsinin hangi sınıfa gireceğinin ve belirlenmesinde hangi kazı yönteminin kullanılacağının ayrıntılı olarak açıklandığını, soruşturma dosyasında kriter olarak gösterilen, Müfettişlikçe yaptırılan derin kuyu sondajlarının ve 1990 yılında İ.T.Ü tarafından açılan 21 adet kuyudan elde edilen değerlerle ilgili olarak; açılan kuyuların 3 metre derinlikte olduğunu, 200.000 m2'lik bir alanda, soruşturma konusu çamur havuzlarına yaklaşık 1 kilometre uzaklıkta açıldığını, nitelikleri itibariyle bu kuyular kazı klasma esas teşkil edemeyeceğini, yine müfettişlikçe yaptırılan derin kuyu sondajlarından elde edilen değerlerde sert kaya türü olan konglomeralara rastlandığını, usule ve tekniğe aykırı olarak 8 adet makine çalışmasını görüntüleyen resimlerin kriter olarak alındığı suçlamasının doğru olmadığını, teftiş raporunda yer alan... .... .... D. İş sayıları ile aldırılan bilirkişi raporunun, kullanılan yöntem ve içeriği itibariyle kazı klası belirlemeye yeterli bir rapor olmadığını, sondaj yönteminin kazı klaslarının tespit edilmesinde uygulanan bir yöntem olmadığını, söz konusu bilirkişi raporunun yetersiz ve sağlıksız olduğunu, yine aynı Mahkemenin 2003/33 D.İş sayılı tespiti ile de diğer bilirkişi raporunda olduğu gibi sondaj yöntemi kullanılarak değerlendirmeler yapıldığını, bir önceki bilirkişi raporunun temel alınarak, usule tekniğe aykırı olarak kazı klas oranlarının belirlendiğini, Bayındırlık Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen bilirkişi raporları düzenlenirken 3 adet gözlem çukuru açıldığını, 1 No’lu çukurda 2.5 Metreye, 3 nolu çukurda ise 3 metreye kadar inildiğini, 2 nolu çukurun kaç metre olduğunun belli olmadığını, yapılan bu bilirkişi incelemesi yetersiz olduğunu, 2,5-3 metrede yapılan kazının derin kazı olarak nitelendirilemeyeceği gibi bahse konu çamur havuzlarının derinliğinin 11 metre olduğunu, 60.000 m2 bir alanda yer aldığını, yine hazırlanan bilirkişi raporlarının 60.000 m2 alanın çevresinde açılan 3 adet çukur ve yapılan sondajlardan elde edilen verilere göre tanzim edilerek edilen sağlıksız sonuçların, 60.000 m2 alanın tamamına şamil kılınmaya çalışılmasının gerçeklerden uzak olduğunu, Maden Teknik Arama Genel Müdürlüğü tarafından 1991 yılında soruşturmaya konu Kırşehir ...Fabrikası ve Yan Tesisleri ikmal İnşaatının bulunduğu bölgenin Jeoloji Haritası ve Raporunun hazırlandığını, söz konusu harita ve rapor tetkik edildiğinde, müvekkillerinin hazırlamış olduğu Zemin Klas Tutanaklarının gerçek dışı olmadığının görüleceğini, onay merciinde bulunan müvekkillerin Kazı Klas Heyetince hazırlanan Zemin Klas Tutanaklarım usule uygun olduğu sürece onaylamamak gibi bir yetkilerinin olmadığını, içerik olarak da doğru olup olmadıkları hususunun Kazı Klas Heyetinin sorumluluğunda olduğunu, BK 66. maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı söz konusu olduğunu, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kırşehir Seker Fabrikası Fabrika ve Yan Tesisleri İkmal İnşaatının yapıldığı yeri bugüne kadar hiç görmediğini, Zemin Klas Tutanağı'nın düzenlendiği tarihlerde "İnşaat Müdür Yardımcısı" olarak çalıştığını, İnşaat Dairesi Başkanlığı’nca görevlendirilen 6 mühendis tarafından düzenlenen raporun usulüne uygun olup olmadığını tetkik ederek imzaladığını, tutanağın içeriğine itiraz etmenin kendisinin değil, olsa olsa onay makamının görevi olduğunu, 6 mühendisten hiçbirinin astı olmadığını, hiçbirinin sicil amiri olmadığını, müfettişlerce yaptırılan tespitlerin hiçbirinin usulüne uygun olmadığını, bilirkişilerce düzenlenen raporların, daha önce zemin etüdü yapmadıkları intibaını uyandırdığını, imza ve onay yetkili olanların hepsinin aktif olarak görev yaptıklarını, fotoğrafların altındaki dipnotta, rapora delil olarak sunulduğunun belli olduğunu, var olduğu iddia edilen Şirket zararının bu tutanağın imzasıyla yahut tetkik ve onayıyla oluşmadığını, ara ve kesin hakedişlerin ödenmesiyle meydana geldiğini, müfettişlerin, zararın yükleniciden değil, tutanakta imzası olan memurlardan tahsilini önermelerinin, memurları sıkıntıya sokma amacına yönelik olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2-BİRLEŞEN 8. ATM 2005/66 ESAS SAYILI DOSYASI BAKIMINDAN: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...İnşaat A.Ş. 'ye ihale edilerek 08.11.1999 tarihinde sözleşmeye bağlanan 5.500.000,00 TL keşif bedelli Kırşehir ...Fabrikası Fabrika ve Yan Tesisleri İkmal Inşaatı’nm 28 üniteden oluştuğunu, davalı müteahhit firmanın bu ünitelerden bazılarını en başından, bazılarını da önceki müteahhidin yarım bıraktığı yerden başlayarak inşaatı ikmal ettiğini, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının talimatları üzerine teşekkül ettirilen müfettişlerce hazırlanan 2004/4 sayılı soruşturma raporunda, imalat ve ödemeler nedeniyle teşekkülün 14.071.576.81 TL zarara uğratıldığının ifade edildiğini, oluşan zararın müteahhit firma ve sorumluluğu tespit edilen teşekkül personelinden tahsilinin önerildiğini, soruşturma dâhilinde, projeler, ataşmanlar ve inşaata başlarken firma ve fabrika kontrollük teşkilatınca düzenlenen tespit tutanağı ve mahallinde yapılan tespitler ve düzenlenen tutanaklara göre mevcut tasdikli kesin hesabın bilirkişilere incelettirilerek dava konusu Kırşehir ...Fabrikası fabrika ve yan tesisleri ikmal inşaatı kesin hesabının yeniden çıkarttırıldığını, bilirkişi heyetince yeniden yapılan kesin hesaba göre, imalat bedeli, 2000 ve 2001 yılı eskalasyon bedeli olarak (tenzilat ve KDV hariç) 2001 yılı birim fiyatları ile 16.707.321.539.002- lira ayrıca malzeme fiyat farkı olarak 2001 yılma göre 4.423.987.922.932- TL fazla ödeme yapıldığının, sonuçta tenzilat ve KDV dahil toplam 16.128.591.000.761- lira fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, davalılardan fabrika kontrollük personeli inşaat mühendisi Necdet Kara'nm 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13 nolu ara hakedişler, mimar Abdulkadir Kantaroğlu'nun 3,4,5,6,7,8,9,11,12,13 nolu ara hak edişler, ...’ın 9 ve 10 nolu ara hak edişler, Necdet Kara ve Abdulkadir Kantaroğlu’nun 13 ve son kesin hak edişi ekinde ödemeye esas teşkil eden metrajlar ve ataşmanlar olmadan tanzim ve imza ettiklerini, Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği’nin 10.19.1 maddesinde açıklanan hüküm hilafına, yapılan imalatla ilgili metraj bilgilerini temin etmeden I,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 nolu ara hak edişleri tetkik ve imza eden, 13 nolu ara hak edişi onaylayan inşaat mühendisi Hüseyin Mersin, 2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13 nolu ara hak edişleri tetkik ve imza eden inşaat mühendisi S.Kubilay Ersoy, 1 nolu ara hak edişi tetkik ve imza eden M.Emin Şimşek, 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13 nolu ara hak edişleri onaylayan inşaat mühendisi M.Alparslan Çerçi ile 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 nolu ara hak edişleri onaylayan C.lşınsu Kubilay’ın sorumlu olduğunu, bilirkişi raporunda açıklanan mükerrer ödemeleri, toprak çamur havuzu imalatında ortaya çıkan hafriyat fazlalığı gibi benzeri fazla ödemeleri dikkate almadan 13 ve son hak edişi tetkik ve imza eden inşaat mühendisi Ruhi Karabiber ve inşaat mühendisi Cemil Güleç’in, kesin hak edişi onaylayan inşaat mühendisi Kadir Kahraman ve C.lşınsu Kubilayı’ın sorumlu olduğunu, 2001 yılı fiyatlarıyla 16.128.591.000.761,- lira (KDV dahil) fazla ödemeden, daha önce aynı konuda ...Asliye 2. Ticaret Mahkemesinin 2004/150 E.sayılı dosyasında dava konusu yapılan 2.057.014.191.785,- lira (KDV dahil) alacak düşüldükten sonra bakiye 14.071.576.808.976,- liranın 18.02.2002 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: 1-Davalı ...İnşaat...A.Ş. Vekili tarafından sunulan cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; Kırşehir ...Fabrikası, Fabrika ve Yan Tesisleri İkmal İnşaatı işinin % 44,45 oranındaki tenzilatla en uygun teklifi veren müvekkili şirketin inşaat ve imalatlarını yaptığını, 2001 yılında 2001/2864 sayılı Bakanlar Kurulu Kararma istinaden işin tasfiye edildiğini, idarenin talep etmiş olduğu natamam işlerin, süresi içinde müvekkili tarafından tamamlandığını, işin geçici kabulünü müteakiben 2002 yılı ortalarında kesin hesap işlemlerinin tamamlandığını, ancak daha sonra fazla ödeme yapıldığı iddia edilerek başlatılan soruşturmada bilirkişi heyeti tarafından 2004 yılında bir rapor hazırlandığını ve bu rapor esas alınarak aleyhine dava ikame edildiğini, bilirkişi heyetinin davacı kuruluş tarafından oluşturulduğunu, taraflarca düzenlenmiş olan tasdikli projeleri, ataşmanları, metrajları, tasdikli yeni fiyat tutanaklarını, mesafe krokilerini, ağırlık tespit tutanaklarını, zemin klas tutanaklarını ve hak ediş ekine konulmuş olan tespit fotoğraflarını dikkate almadan yeniden düzenlediklerini, bir kısmında da tashihatlar yaptıklarını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Karsı davada ise; müvekkili şirket tarafından imalatları yapılan, ancak ödemeleri yapılmayan işler bulunduğunu, bunlardan 4 kalem imalatın davacı kuruluş birlikleri tarafından tespit edildiğini, dilekçede açıklanan diğer 19 kalem imalatın da hak edişlere dahil edilmediğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,- YTL nin Mayıs 2002 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Daha sonra talebini 30/12/2010 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 912.602,00 Tl olarak ıslah etmiştir. 2-Davalı Necdet KARA ve Abdulkadir KANTAROĞLU vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; 1999 yılında yeniden ihale edilen ikmal inşaatında ise müvekkili Necdet Kara’nın 2000 yılı Nisan ayına kadar tek başına görev yaptığını, 2000 yılı Nisan ayından itibaren 2001 Ekim ayma kadar mimar Abdulkadir Kantaroğlu’nun geçici olarak görevlendirildiğini, 08.02.2000 ve 21.06.2000 tarihli yazılarla ve birçok defa şifahi olarak eleman istenilmesine ve inşaat Başmüfettişi Kaya Akmcıgil’in 03.05.2001 tarihli teftiş raporunda eksik personel çalıştırıldığı belirtilmesine rağmen davacı kurum tarafından yeterli eleman görevlendirilmediğini, Sözleşmenin 21.maddesi gereğince ara hak ediş raporlarının avans mahiyetinde düzenlendiğini, Genel Müdürlüğün tamiminde belirtildiği üzere devam eden imalatlara ait metrajların ara hak edişlere konulmayıp, işin bitimini müteakip kesin hak edişe konulduğunu, ara hak edişlere metraj ve ataşman konulması hususunda Genel Müdürlükçe talepte bulunulmadığını, müfettişlikçe hazırlatılan raporda, prosedüre uygun hazırlanan özel fiyatlara, mesafe tutanaklarına, fotoğraflara, önceki müteahhide ait tasfiye tutanaklarına, ataşmanlara itibar edilmediğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3-Davalı Hüseyin MERSİN (mirasçıları) vekili cevap dilekçesinde özetle; ara hak ediş raporlarının, ihale sözleşmesinin 21. maddesinde belirtildiği avans mahiyetinde olduğunu, ara hakedişlerde metraj ve ataşman defterleri istenilmediğini ve kontrollükçe hak ediş dosyalarına konulmadığını, zira fabrika inşaatlarının en az 25 adet müstakil üniteden oluştuğunu, bu ünitelere ait metraj ve ataşmanların tetkikinin üç ay zaman aldığını, sözleşmeye göre ise 15 gün içinde müteahhide ödeme yapılması gerektiğini, inşaat sözleşmesinin 6. maddesinde, işin kontrol etme sorumluluğunun işin kontrolüne verildiğini, nitekim Çorum, Yozgat ve Kırşehir ...Fabrikaları hak edişlerinde metrajların bulunmadığını, metraj ve ataşmanların kesin hesapta dosyasına konularak işlem yapılacak olması nedeniyle ara hak ediş dosyalarına konulmadığını, tarafından tetkik edilen ödemelerin dışında, 13 nolu hak ediş dahil fazla ödeme yapılmadığını, tasfiye kesin hesabında ve ödemeye esas belgelerde imzası bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 4-Davalılar S.Kubilay Ersoy ve arkadaşları vekili cevap dilekçesinde özetle; ikmal inşaatı süresince müvekkillerinden C. Işınsu Kubilay’ın İnşaat İşleri Daire Başkanı, M. Alpaslan Çerçi’nin İnşaat Şube Müdürü, Kadir Kahraman’ın Kesin Hesap Müdürü, ... .... .... ... .... ... ’in ise Kesin Hesap Müdür Yardımcısı olarak görev yaptıklarını, müvekkillerinin hiçbirinin kontrol mühendisi olarak görev yapmadığını, anılan madde gereğince ara hak edişlerin tanziminde hak edişe geçirilen işlere ait miktarların her bak ediş için düzenlenen Yeşil defterlerde, nereden alındıkları veya ne şekilde hesaplandıkları açık olarak belirtilerek hak edişlere aktarılmasının yeterli olduğunu, müvekkillerinin imzaladığı tüm ara hakedişlerde yönetmeliğe uygun yeşil defterlerin mevcut olduğunu, 13 adet ara hak ediş raporlarında kontrollük elemanlarının imzalarının bulunduğunu, Merkez İncelemesinde yapılan tetkikin tamamen ara hak ediş bünyesinde bulunan belgelerin doğruluğu veya yanlışlığının onları tanzim eden kontrollük teşkilatı ve müteahhidin sorumluluğunda olduğunu, Sözleşmenin 21., Özel Şartnamenin 18. ve Genel Şartnamenin 33. maddeleri gereğince ara hak edişlerin avans mahiyetindeki ödemeler olduğunu, ara hak edişlerdeki yanlış, fazla veya eksik ödemelerin işin kontrollüğü veya kesin hesap tetkik elemanlarınca düzeltilmesi gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3-BİRLEŞEN ...8.ATM'NİN 2005/97 ESAS SAYILI DOSYASI BAKIMINDAN: TALEP: Davacı T. ...Fabrikaları A.Ş. Vekili dava dilekçesinde özetle; ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/66 E. sayılı dosyasıyla görülen davada, diğer davalılarla birlikte 9 ve 10 nolu ara hak edişleri tanzim ve imza eden ...'in kurumca yapılan fazla ödemeden diğer davalılarla birlikte sorumlu olduğunu belirterek, şimdilik 50.000,- TL nin 18.02.2002 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/66 E. sayılı dosyasındaki davalılarla birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı Hacı Osman KAL vekili cevap dilekçesinde özetle; Afyon ...Fabrikasmda kadrolu olarak çalışan müvekkilinin 15.11.2000 tarihinde geçici olarak Kırşehir ...Fabrikasında görevlendirildiğini, inşaat sezonu başlamadan Mart/2001 de asli görevli olduğu Afyon ...Fabrikasına geri döndüğünü, bu süre içerisinde 9 ve 10 nolu hak edişlerin yapıldığını ve sadece bina imalat çalışmalarına nezaret ve kontrollük yaptığını, Sözleşmenin 21.maddesine göre alel hesap şeklindeki ara hak edişlere ilişkin imalatların müvekkilinin görevlendirilmesinden önce yapılıp bitirilmiş imalatlar olduğunu, imalatın yapılması aşamasında asli görevli Necdet Kara’nın hazırlamış olduğu ataşman ve metrajlara dayalı hak edişleri müvekkilinin imzaladığını, İmalatlara ait ataşman ve metrajların ara hak ediş dosyalarına konulduğunu, 10 nolu hak edişin 31.12.2000 tarihinde düzenlendiğini, yıl sonu tespit hak edişi olduğunu ve bu hak edişle müteahhide fazla ödeme yapılmadığının bilirkişi raporu ile belli olduğunu, varsa müteahhide yapılmış fazla ödemelerin, kesin hak edişte düzeltilmesi olanağı bulunduğunu, hak ediş onayı ve denetimi Genel Müdürlük yetkisinde olduğundan, sorumluluğun Genel Müdürlükte olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 4-BİRLEŞEN 6. ATM 2023/670 ESAS SAYILI DOSYASI BAKIMINDAN: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kırşehir ...Fabrikası İnşaat işi kapsamında davalı kuruma verilen toplamda dört adet banka teminat mektuplarının iadesi, iadelerinin mümkün olmaması halinde ilgili teminat mektuplarının hükümsüz kılınarak geçersizliğinin tespiti talebi ile açıldığını, davacı müflis şirket için 10.10.2017 tarihinde iflas kararı verildiğini, müflis şirket tarafından davalı kuruma Kırşehir ...Fabrikası İnşaat işi kapsamında davaya konu davaya konu banka teminat mektupları verildiğini, işin tamamlanmış olmasına rağmen is bu banka teminat mektupları davacı müflis şirkete teslim edilmediğini, yazılan müzekkerelere cevap verilmediğini belirterek; ...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 186.000,00-TL bedelli, 10564 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun, ...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 90.000,00-TL bedelli, 10845 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun, ...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 183.400,00-TL bedelli, 9913 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun, ...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 51.200,00-TL bedelli, 10168 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun, iadesine, iadesinin mümkün olmaması halinde ilgili teminat mektubunun hükümsüz kılınarak geçersizliğinin tespiti talep edilmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ara buluculuk yoluna başvurulmadan dava açıldığını, taraflar arasında uzun süredir devam eden davaların ...2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2004/150 E. Sayılı dosyasında birleştirilmiş olduğunu ve bekletici mesele yapılmasını, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER: Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2008/80 Esas 2013/36 Karar sayılı dosyası, sözleşme, Genel Teknik Şartname, ihale evrakları, ticaret sicil kayıtları, müflis kayıtları, Mahkememizin 2024/168-282 Esas Karar sayılı kararı, ...İflas Dairesi'nin 2017/23 İflas sayılı dosyası, ...9 ATM'nin 2016/390 Esas 2017/776 Karar sayılı kararı, ...3 ATM'nin 2023/333 Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı. GEREKÇE Asıl davanın, eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen kazı klas raporlarının gerçeğe aykırı olması nedeniyle fazla ödeme yapılan yüklenici ve sorumlu personele karşı açılan alacak davası olduğu, davacı ile davalı ...İnşaat ... A.Ş. arasında 08/11/1999 tarihli Kırşehir ...Fabrikası ve yan tesisleri ikmal inşaat toprak çamur havuzları ünitesi yapım işine dair eser sözleşmesi düzenlendiği, davacının işveren, davalı ...İnşaat...A.Ş.'nin ise yüklenici olduğu, bu sözleşme gereğince Kazı Klas raporlarının gerçeğe aykırı olarak usul dışı ve fenne aykırı kriterler baz alınarak kusurlu işlem yapıldığı, %44,5 fark oluştuğu, bu sebeple davalı yükleniciye fazla ödeme yapıldığı, bu kapsamda davacının 2.057.014,00 TL zararının oluştuğunu ileri sürerek yapılan fazla ödemenin son istihkak tarihi olan 27/03/2002 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalı yüklenici şirket ile davalı yönetici personelden alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Birleşen ...8. ATM'nin 2005/66 Esas sayılı dosyasında davanın, eser sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici ...İnşaat...A.Ş.'ye yapılan fazla ödemenin tahsili amacıyla yüklenici şirkete ve davacı teşekkül personeline karşı açılan alacak davası niteliğinde olduğu, bu kapsamda toplam 14.071.576,81 TL alacağın davalılardan alınarak davacıya verilmesinin talep edildiği, karşı davada ise; yüklenici ...İnşaat A.Ş. tarafından iş sahibi Türkiye ...Fabrikaları A.Ş.'ye karşı fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 10.000,00 TL hakediş alacağının tahsili istemli davanın açıldığı, daha sonra talebin 30/12/2010 tarihli ıslah dilekçesi ile 912.602,00 TL olarak ıslah edildiği anlaşılmıştır. Birleşen 8. ATM'nin 2005/97 Esas sayılı dosyasında; birleşen 2005/66 Esas sayılı dosyada sehven eksik bırakılan ve yapılan fazla ödemeden sorumluluğu bulunduğu ileri sürülen davalı Hacı Osman KAL aleyhine 50.000,00 TL yönünden alacak davası açıldığı anlaşılmaktadır. Birleşen 6. ATM'nin 2023/670 Esas sayılı dosyasında ise; davacı yüklenici ...İnşaat...A.Ş. tarafından davalı Türkiye ...Fabrikaları A.Ş. aleyhine yukarıda bertilen 08/11/1999 tarihli eser sözleşmesi kapsamında verilen; 1-...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 186.000,00-TL bedelli, 10564 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun, 2-...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 90.000,00-TL bedelli, 10845 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun, 3-...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 183.400,00-TL bedelli, 9913 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubunun ve 4-...T.A.Ş. tarafından düzenlenen 51.200,00-TL bedelli, 10168 mektup numaralı, 25.02.2003 düzenleme tarihli, kesin ve süresiz teminat mektubu olmak üzere toplam dört adet teminat mektubunun iadesi istemli olarak dava açıldığı anlaşılmıştır. T....Fabrikaları A.Ş. ile yüklenici arasında 08/11/1999 tarihli Kırşehir ...Fabrikası ve yan tesisleri ikmal inşaat toprak çamur havuzları ünitesi yapım işine dair sözleşme düzenlenmiş olup, yüklenici ...İnşaat...A.Ş.'nin sorumluluğu söz konusu eser sözleşmesinden kaynaklanmakta, gerçek kişi davalıların sorumluluğu ise davacı/karşı davalı T....Fabrikaları A.Ş.'nin yönetici personeli olmaları nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 553/1.maddesinden kaynaklanmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 553. maddesine göre, kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar. Aynı Kanun'un 369/1. maddesine göre, yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar. Davacı ile davalı ...İnşaat ... A.Ş. arasında imzalanan davaya konu 08/11/1999 tarihli Kırşehir ...Fabrikası ve yan tesisleri ikmal inşaat toprak çamur havuzları ünitesi yapım işine dair 5.500.000,00 TL bedelli eser sözleşmesi hükümleri incelendiğinde; Sözleşmenin İş Miktarında Değişiklik Başlıklı 7. Maddesinde; "...İdare uygun gördüğünde, sözleşme kapsamında belirtilmemiş, keşif ve birim fiyat cetvelinde yazılmamış, projeleri bu sözleşmeye eklenmemiş bir inşaatı da bu sözleşme şartlan ile müteahhide yaptıracaktır. a) Gerek ihaleye esas keşif cetvelindeki işlerin cins ve miktarlarındaki değişmelerden, gerekse sözleşmenin uygulanması sırasında İdarece müteahhitten yapılması istenilen (keşif ve sözleşme kapsamında bulunmayan) işlerden dolayı keşif artışı olması halinde müteahhit keşif bedelinin %40 fazlası seviyesine kadar sözleşme hükümleri çerçevesinde iş yapmakla yükümlüdi ihaleye esas keşif bedelinin %40 fazlası seviyesine erişmesiyle sözleşme sona erecek ve sözleşme hükümlerine göre iş ve hesap tasfiyesi yapılacaktır... b) İdare ve müteahhidin mutabakatı ve bunun sözleşmenin 53 'ncü maddesine tevfikan tanzim edilecek ve taraflarca imzalanıp iş bu sözleşmeye ek kılınacak bir vesika ile kayıt altına alınması şartı ile, mevcut sözleşmenin, hükümleri dahilinde bakiye işler müteahhide tamamlattırılabilecektir. (İhale bedelinin %40 fazlası seviyesinin üstündeki)...” hükmü, Vergi ve Fiyatların Değişmesi Başlıklı 12. maddesinde; "...Ancak; 88/13181 sayılı kararname esaslarına tabi işlerde uygulanacak yıllık fiyat farkı kararnamedeki şekilde hesaplanacaktır.", 12.1 maddesinde; "Ancak; Müteahhide 5. madde gereğince süre uzatımı verilmesi veya 7. madde gereğince keşif artışı olması halinde veya yılı içinde iş programında öngörülen işe yetecek kadar ödenek ayrılmadığı takdirde uzatılan süreye göre yıllık ödenek dilimlerinde ve iş programlarında değişiklik Kontrollukçe yapılır.”, Tesbit ve Kesin Hesap Esasları başlıklı 17. maddesinde; “Sari (ileriki yıllara sirayet eden) işlerde her yılın son ayı itibariyle ihzarat ve imalat miktarları tesbit edilecektir. Bu tespit tutanağındaki imalat miktarları o yıl içinde tanzim edilen son hak edişteki imalat miktarlarından daha az olamaz. İşin devamı süresince Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği aynen uygulanacak ve bu maddeye göre yapılacak tespitlerde Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen defterler müsbit evrak olarak kullanılacaktır.", Birim Fiyat Eskalasyonları, Fiyat Farkları ve Sözleşme Hükümleri İlişkisine ilişkin 18.maddesinde; “Birim fiyat eskalasyonları ve her çeşit fiyat farkları ödemeleri ihale keşif ve bedelini ve bunlarla ilgili sözleşme hükümlerini etkilemez.” hükmü, Malzeme Fiyat Farkları başlıklı 19. maddesinde; “İşlerin meydana getirilmesinde (Binanın tesisat işleri hariç) kullanılan veya yardımcı olarak tüketilen, adları ve baz fiyattan sözleşmesinde yazılı olup, sözleşmenin ilgili maddelerinde fiyat farkı ödeneceği belirtilen malzemelere fiyat farkı ödenmesine veya kesilmesine ilişkin miktarların ve fiyat farklarının tesbiti esastan aşağıda belirtildiği şekilde yapılacaktır. Özel şartnamede aksine bir hüküm yoksa; ... a-Demir ve Çelik ile yapılan iş kalemlerinde analizinde gösterilmiş bulunan kayıplar ve bağlama teli de hesaba katılır. Müteahhitlikçe ibraz edilen faturalara veya resmi yazılara göre idarece kullanıldığı tesbit edilen akaryakıt ve patlayıcı madde miktarları analizlerle hesaplanan miktarlan geçemez. b)Fabrika veya kuruluş fiyatlarında uygulama yılı rayiçlerine göre değişiklik olması halinde, bu rayiçlerle fabrika veya kuruluşun yeni fiyatı arasındaki farklar. c)Uygulama yılı başında iş yerine en yakın satış yerinde tesbit edilmiş akaryakıtın yeni perakende satış fiyatı arasındaki farklar, akaryakıt için iş yerine en yakın satış yerindeki fiyat rayiç fiyat olarak kabul edilir. e)Sözleşmede belirtilmemiş olsa dahi; binanın tesisat işleri dışındaki inşaat işlerinde her çeşit demir ve çeliğe, her türlü çimentoya, her cins akaryakıta, Her cins patlayıcı maddeye (fitil, kapsül, dinamit ve teknik amonyum nitratlar), basınca dayanıklı font ve çelik borulara, Asfalt'a (yollarda kullanıldığı takdirde) f)Çimento fiyatları serbest ise temin edilebilen iş yerine en yakın çimento fabrikasının fiyatı ile rayiç fiyat arasındaki farklar, müteahhit karı ve genel gider payı eklenmeksizin ve eksiltme indirimi hesaba katılmaksızın hakedişlere eklenir veya hak edişlerden tenzil edilir.", Ara Hakediş (istihkak) Raporları başlıklı 21. maddesinde; “Alel hesap şeklindeki ara hak ediş raporlan bir avans mahiyetinde olup, müteahhidin yazılı talebi üzerine işe başlama gününden başlayarak birer ay ara ile kontrollük tarafından düzenlenir... Hakediş raporları bu sözleşmenin diğer hükümleri saklı kalmak kaydıyla idarece tasdik tarihinden itibaren 15 gün içinde fabrikasında ödenir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa geri kalan taahhüdü için sözleşmedi bozmakta müteahhit serbesttir. Ancak hakkını kullanacağını otuz gün vadeli bir noter ihtarnamesiyle bildirmesi şarttır...”, Kesin Teminatın Geri Verilmesi başlıklı 42. maddesinde; “Müteahhit tarafından sözleşmenin imzası sırasında 35. madde gereğince verilen teminat paralarının yarısı, taahhüt konusu işlerin tümüne ait geçici kabulün onaylanması veya geçici kabul sırasında görülen herhangi bir kusurun giderilmesi bedelinin kesin teminatın yarısından fazla olmaması hallerinde geçici kabulün yapılmasını takiben ve geriye kalan yansı da kesin kabulün tekemmülünden sonra İdarece müteahhide geri verilir. Ancak, bahis konusu kesin teminatın gerek geçici kabulden sonra geri verilecek yarısı, gerekse kesin kabul ve kesin hesaplaşmadan sonra geri verilecek bakiyesi için Müteahhidin, Sosyal Sigortalar Kurumu ile ilişiğinin kalmadığını belirten bir belgeyi İdareye getirip vermesi ve müteahhidin İdareye herhangi bir borcunun bulunmaması ve ayrıca yine bu ihale ile ilgili ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin ödendiğinin belgelenmesi şarttır, İdare bu sözleşmeden dolayı müteahhidin tahakkuk eden borçlarını kesin teminatından ve diğer teminatlardan ve diğer teminatlarından karşılamağa yetkilidir.” düzenlemesi mevcuttur. Yine, sözleşme eki İnşaat İşleri Genel Şartnamesinin “Teminatların Geri Verilmesi” başlıklı 40. maddesinde; “kesin kabul heyetince tanzim olunan tutanağın idare tarafından tasdik edildiği ve müteahhidin idareyle herhangi bir ilişki bulunmadı tespitinden sonra sosyal sigortalar kurumundan ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde kesin teminatı derhal kendisine verilir” düzenlemesi mevcuttur. Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği 05.09.1979 tarih 16745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin Ataşman Defteri Hakkında Genel Açıklamalar başlıklı 8. Bölümünde; “Ataşman defteri, müteahhitle birlikte imza edildikten sonra, tek taraflı olarak hiçbir şekilde düzeltme yapılamaz. Herhangi bir yanlışlığın sonradan anlaşılması halinde de düzeltme yine birlikte ve yukarıda açıklandığı gibi yapılır.” hükümlerinin yer aldığı, Yönetmeliğin "10.19-Hakedişler” başlığını taşıyan maddesinde aynen; “Kontrol mühendisi müteahhide verilecek geçici ve kesin hak edişler Müteahhidin yazılı isteği üzerine ve sözleşme hükümlerine uygun olarak zamanında düzenleyip kontrol şefi aracılığı ile kontrol amirine göndermekle görevli olu, içeriği ve sonuçlarından birinci derecede sorumludur.” denilmekte, aynı maddenin takip eden bentlerinde de ara ve kesin hak edişlerin ne şekilde düzenleneceğinin düzenlendiği, Davacı İdarenin 21.07.1973 tarih ve 8/4-18691 sayılı Tamiminde ise; davacı Genel Müdürlük adına ... .... .... ... ... ... tarafından imzalanmış olan söz konusu Tamim'in 5 sayfalık ekinde; ara hakedişlerde projelerin, 1. keşfin, tutanakların, ataşmanların, yeşil defterin, yeşil defter icmalinin, şirketçe verilen malzeme listesinin bulunması gerektiği belirtildiği, Personel Talepler Fabrika Müdürü ... .... .... ... ... ... tarafından Genel Müdürlüğe gönderilen 08.02.2000 tarih ve 310 sayılı yazıda ve daha sonra gönderilen 21.06.2000 tarih ve 1858 sayılı yazıda, yeterli sayıda teknik personel görevlendirilmesi talep edildiği, Türkiye ...Fabrikaları A.Ş. Merkez Teşkilatı Görev ve Yetki Talimatı Yönetim Kurulunun 16.11.2000 tarih ve 2400/33-10 sayılı kararıyla kabul edildiği anlaşılan söz konusu talimatta, ilgili iş unvanları ile görev ve yetkilerinin: İnşaat Dairesi Başkanının Görev ve Yetkileri; teşekkülün her türlü inşaat ve inşaatla ilgili faaliyetlerinin ve mevcut inşaatların yürütülmesini sağlamak, ihalesi yapılan inşaata ilişkin ara ve kesin hak ediş raporlarının incelenmesini sağlamak ve onaylamak, bitirilen inşaatların geçici ve kesin kabul işlemlerinin tamamlanması amacıyla komisyonlar oluşturmak ve çalışmalarını sağlamak, inşaat işleri İle ilgili harcamaları ve ödenekleri kontrol etmek, kesin hesap sonuçlarım ilgili birime iletmek, tasfiye veya fesih edilecek ihalelerin inşaatları için gereken tasfiye veya fesih tespit ve kabul işlemlerinin yapılmasını sağlamak, ayrıca talimatta özetlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmak ve yetkilerini kullanmakla olduğu, aksine davranışlardan sorumlu olduğu belirtildiği, İnşaat Müdürünün Görev ve Yetkileri; proje ve kesin hesaplarla ilgili işler hariç, her çeşit mühendislik ve mimarlık hizmetlerinin yürütülmesini, sözleşmenin uygulanmasını, fiyat ve klas tespitlerinin tanzim edilmelerini, tetkik ve onaylanmalarını, yeşil defter, ataşman, tutanak, fatura, protokol vs. evrakların eksikliklerini tespit etmek ve tamamlattırılmasını sağlamak olduğu, görevlerini zamanında ve eksiksiz olarak yapmak ve yetkilerini kullanmakla yükümlü olduğu, aksine davranışlardan sorumlu olduğunun belirtildiği, Kesin Hesap Müdürünün Görev ve Yetkileri; inşaat ve proje hesaplarıyla ilgili işler hariç her çeşit mühendislik ve mimarlık hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak, kesin hesaplarla ilgili bütün işlemleri izlemek, sonuçlandırarak onaya hazırlamak, ara hak edişlerin titizlikle kontrolünü sağlayarak müteahhitlerin borçlu duruma düşmelerini önlemek olduğu, görevlerini zamanında ve eksiksiz olarak yapmak ve yetkilerini kullanmakla yükümlü olduğu, aksine davranışlardan sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yargılama sırasında asıl dosyada davalılarından ... .... ... ... ... ... 'ın inşaat proje yardımcısı, Yavuz Mehmet Cavlaz'ın inşaat müdür yardımcısı olduğu anlaşılmaktadır. Konuyla ilgili olarak açılan ve bekletici mesele yapılan ceza davası incelendiğinde, .... .... ... ... ... ... tarafından düzenlenen 12/05/2009 tarihli bilirkişi raporu ile; inşaat sırasında kazılan malzemenin inceleme imkanının bulunmaması ve zemin yapısının farklılık göstermesi nedeniyle yakın çevreye ait araştırma çukurlarıyla yapılan değerlendirmelerde, farklı sonuçların yani farklı klas oranlarının elde edilmesinin ihtimal dahilinde olduğu, bu nedenle de kesin ve net bir sonucun elde edilmesinin mümkün olamayabileceği görüş ve kanaati bildirilmiş ise de; yapılan yargılama sonucunda sanıklar aleyhine ...8. ATM'nin 2005/66 Esas sayılı dosyasında alacak davası açıldığı, söz konusu mahkemenin bu dosyası kapsamında alınan bilirkişi kurulu raporunun uzun bir süre beklendiği, söz konusu rapor incelendiğinde, müteahhit firmanın yapmış olduğu işlerden dolayı kendisine fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiğinin anlaşıldığı, her ne kadar sanıklar hakkında görevi kötüye kullanma suçundan eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nın 257/2, 253 maddeleri gereğince ayrı ayrı cezalandırılmaları talebiyle dava açılmış ise de eylemin görevi ihmal suçu kapsamında kaldığı, sanıkların eyleminin incelenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suç tiplerine uymadığı, buna göre sanıklar hakkında suç tarihinin 18/02/2002 ve öncesi olduğu, suç tarihi ile karar tarihi arasında zaman aşımı süresinin dolmuş olduğu gerekçesiyle 765 sayılı TCK'nın 102/4, 104/2 maddeleri ve CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca sanıklar hakkında açılan kamu davasının ayrı ayrı düşmesine karar verildiği, verilen karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu, kararı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 15/06/2016 tarih ve 2014/16553 Esas 2016/5595 Karar sayılı kararı ile onanması üzerine kararın 14/07/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davalı birleşen dosyada davacı ...İnş....A.Ş. hakkında ...9. ATM'nin 10/10/2017 tarih ve 2016/390 Esas 2017/776 Karar sayılı kararı ile; adı geçen şirketin 10/10/2017 günü saat 12:47 itibariyle iflasının açılmasına karar verildiği, iflas tasfiye işlemlerinin ise ...İflas Dairesi'nin 2017/23 İflas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü anlaşılmıştır. Bu sebeple, davalı şirket yönünden davanın 2004 sayılı İİK'nın 235.maddesine göre kayıt kabule dönüşmesi nedeniyle aynı Kanunun 194.maddesine göre 2.alacaklılar toplantısının yapılması hususu bekletici mesele yapılmıştır. Ancak, ...3. ATM'nin 2023/333 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda, ...A.Ş.'nin iflas içi konkordato talebinin kabulü ile, projesinin tasdikine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu defa, iflas içi konkordato projesinin tasdik edilmesi nedeniyle Mahkememizin 2024/168-282 Esas/Karar sayılı kararı ile, ...İnş...A.Ş. hakkında verilen iflas kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Davalı şirket hakkında verilen iflas kararının kaldırılması üzerine davalı şirket yönünden dava alacak davasına dönüşmüş, bu sebeple dava ve birleşen davaları ...İnş...A.Ş. takip etmiştir. Bilirkişiler Turgut Yıldırım ve Emin Sezen tarafından Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2003/33 D.İş sayılı dosyasına sunulan 15.05.2003 tarihli raporu ile; bilirkişilerin; sahada 7 adet sondaj kuyusu açtırdığı, yapılan inceleme sonucunda bilirkişiler zeminin klası ile ilgili olarak %6 yumuşak toprak, %40 sert toprak, %48 yumuşak küskülük ve %6 sert küskülük şeklinde klas oluşturulduğu şeklinde tespit yaptıkları, yine Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2003/20 D.İş sayılı dosyasına sunulan 15.05.2003 tarihli raporu ile de; mevcut zeminlerin tabakalarının yeterli ve yüksek taşıma gücüne sahip ve düşük sıkışma özelliklerine haiz bir yapıda olduğu, 2m.derinliğin altında ise zemin emniyet gerilmesi için qa=2.0 kg/cm2 değerinin alınabileceği, özel yapılardaki titreşimli makina temelleri ile baca gibi yüksek yapılarda ise daha geniş radya temeller yapılarak zemin emniyet gerilmesine esas değer qa=1.5 kg/cm2 alınarak inşaat projelerinin hazırlanabileceği hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Bilirkişiler Metin Camcı, Şükrü Salkaya ve M.Ali Turan tarafından düzenlenen 13/06/2005 tarihli bilirkişi raporu ile; mahallinde yapılan inceleme sonucunda çamur havuzları civarında yapılan inceleme çalışmaları neticesinde kurullarınca ulaşılan sonuçların havuz kazı klâslarına da uygulanacağının kabul edilmesi halinde, havuz imalatı kazıları nedeni ile ilk klâsa nazaran yükleniciye KDV dâhil 1.546.288,79 TL fazla ödeme yapıldığı, bu fazla ödemeden; 29.09.2000 tarihli Zemin Klâs tutanağında imzaları bulunan müteâhhit firma, zemin klâs heyeti başkanı Tuncay Demir, üye Hüseyin Mersin, üye Ş.Kubilay Ersoy, üye Mithat Özatağ, üye Necdet Kara, üye A.Kadir Kantaroğlu ile bu tutanağı tetkik eden inşaat müdür yardımcısı ..., tasdik eden inşaat müdürü M.Alpaslan Çerçi ve inşaat dairesi başkanı ...'ın da sorumlu bulundukları görüş ve kanaatine vardıklarını bildirmiştir. Rapora yönelik itiraz üzerine alınan 15/05/2006 tarihli birinci ek rapor ile; çamur havuzlarına mümkün mertebe yakın mesafelerde yaptıkları kazı ve sondaj çalışmaları sonucunda, kurullarınca tespit edilen kriterler doğrultusunda tespit edilen kalas yüzdelerinin, çamur havuzlarının kazı mahallini temsil ettiğinin mahkemece kabul edilmesi halinde, ilk raporda varılan sonuçta bir değişiklik yapılmasının mümkün olamayacağı, tam sağlıklı bir sonucun ise idarenin itirazında belirtildiği gibi çamur havuzlarının Temmuz-Ağustos aylarında boşaltılması halinde, ek raporda belirtilen yöntemle çamur havuzlarının aynalarının açılması sureti ile davalıların bidayette tanzim ettikleri klas tutanağının ne kadar fiili duruma uygunluk ve sağlıklı saptandığı tespit edilebileceğinin belirlendiği anlaşılmıştır. Ek rapora yönelik itiraz üzerine alınan 07/01/2008 tarihli ikinci ek rapor ile; mahalinde ve çamur havuzları civarında yapılan inceleme ve çalışmalar vede çıkarılan zemin klaslarinın havuz kazılarına uygulanması sonucu 29.09.2000 tarihli zemin klasına nazaran davalı müteahhite KDV dahil 1.785.288,12 TL fazla ödeme yapıldığı, bu ödemeden 29.09.2000 tarihli tutanakta imzaları bulunan davalı müteahhit, zemin klas heyeti başkanı.... .... .... .... .... .... inşaat müdür yardımcısı ..., tasdik eden inşaat müdürü .... .... .... 1.785.288,11- TL tutarında davalı yükleniciye fazla ödeme yapıldığı, 3)Anılan teşekkül zararından; davalı yükleniciyle birlikte, tutanaklarda imzası bulunan diğer davalıların da müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, Birleşen ...... ..... .... ın Kesin Hesap ve Kesin hakedişte imzası bulunmadığı ve anılan dönemde geçici görevlendirildiği nazara alınarak, davalının teşekkül zararından bir sorumluluğunun bulunmadığı yönünde olduğu, aynı bilirkişi kurulunun 18/03/2019 tarihli Bilirkişi Kurulu EK Raporunda ise; 06/02/2018 tarihli kök raporda belirtilen görüş ve tespitlerinde bir değişiklik olmadığı yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmaktadır. Bilirkişiler .... .... .... .... .... .... asıl dava); asıl alacak:2.057.015.00.-TL, işlemiş faiz:8.383.364,62.-TL (27/03/2002-19/11/2019 tarihleri arası işlemiş değişen oranlarda reeskont faizi) olmak üzere toplam: 10.440.379,62.-TL; ...8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/66 Esas sayılı dosyası yönünden (birleşen dava): asıl alacak:14.071.577,00.-TL, işlemiş faiz:57.608.361,58.-TL (18.02.2002-19/11/2019 tarihleri arası işlemiş değişen oranlarda reeskont faizi) olmak üzere toplam: 71.679.938,58.-TL olduğu, masaya kaydı talep edilecek tutarın: (10.440.379,62.-TL + 71.679.938,58.-TL) = 82.120.318,20.-TL olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır. Rapora itiraz üzerine bu defa heyete inşaat mühendisi bilirkişi H.... .... ... .... ... 'da eklenerek 04/07/2024 tarihli birinci ek rapor ve 12/12/2024 tarihli ikinci ek rapor alınmıştır. Söz konusu ek raporlar ile; 1) Asıl dava bakımından; mahallinde tespit yapılmak suretiyle düzenlenen klas tespitine ilişkin raporlar ve bu raporlardaki sondaj ve muayene çukuru fotoğrafları, idarenin tespit ekindeki fotoğraflar, İTÜ raporundaki muayene çukuru verileri, Hacettepe Üniversitesinin değerlendirmesi ve sair dosya kapsamı bilgi belgeler çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucu Kazı Klas Tutanaklarının gerçek durumu yansıtmaması nedeniyle davalı yükleniciye 1.291.047,15 TL tutarında fazla ödeme yapıldığı, 2-a) Birleşen ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/66 E. sayılı dosyasında; davacının 1.968.946,92 TL davalı yükleniciden alacaklı olduğu, bu alacak tutarından; davalı ... .... ... ... ... ... ve ..., davacı kurumun kusur oranlarının tespitinin bilirkişi heyetlerinin görevi dışında olup hukuki bir değerlendirme gerektirdiğinden takdirin mahkemeye bırakıldığını, diğer davalıların, kesin hesap ve kesin hakedişte imzalarının bulunmaması nedeniyle sorumluluklarının olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, b)Karşı davada, davalı - karşı davacı yüklenicinin 437.254,42-TL alacaklı olduğu, 3-Birleşen ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/97 E. sayılı dosyasında; davalı ...'ın Kesin Hesap ve Kesin hakedişte imzası bulunmadığı ve anılan dönemde geçici görevlendirildiği, ara hakedişlerin geçici ödeme niteliğinde olduğu nazara alınarak, davalının teşekkül zararından bir sorumluluğunun bulunmadığı, 4) Birlesen ...6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/670 E. sayılı dosyada; davacı / asıl davada davalı yüklenicinin borcunun olmadığı ve SGK borcu olduğuna yönelik kurum iddia ve talebi olmadığından, dava konusu teminat mektuplarının iadesi gerektiğinin düşünüldüğü, iş bu dava tarihinde ise; asıl davada ve birleşen ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/66 E. sayılı dosyasında sunulan bilirkişi raporlarında; yüklenicinin borçlu olduğu yönünde hesaplamalar yapıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, teminat mektuplarının iadesi hususundaki takdirin mahkemeye ait olacağı, hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu inşaatın yapımı, 1999 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatlarına göre 5.500.000,00 TL keşif bedeli üzerinden 18.10.1999 tarihinde Kapalı Teklif Usulü ile 88/13181 sayılı Kararname Hükümleri dahilinde ihale edildiği, ihalenin %44,45 indirim ile davalı yüklenici... İnş...Ltd.Şti. üzerine kaldığı ve sözleşmenin 09.11.1999 tarihinde imzalandığı, 15.09.2001 tarihinde bitirilecek şekilde ihale edilen inşaata 22.11.1999 tarihinde başlandığı, dava konusu işte 10.04.2001 tarih ve 11 sayılı hak ediş raporu itibariyle keşif bedeli üzerinden %40 keşif artışı meydana gelmesi üzerine, davalı yüklenici ile 08.06.2001 tarihinde ek protokol yapıldığı ve ek işler için de taahhüde 15.12.2001 tarihine kadar süre uzatımı verildiği, davalı yüklenicinin 11.09.2001 tarihli yazısı ile 2001 yılı ödeneğini doldurması nedeniyle işteki faaliyetlerinin durdurulduğu ve 18.08.2001 tarih ve 24497 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2001/2862 sayılı kararnamenin geçici 17/c-2 maddesine göre de 17.09.2001 tarihli dilekçe ile taahhüdü altındaki inşaat sözleşmesinin tasfiyesini talep ettiği, bu talep üzerine; sözleşmenin tasfiyesi için 22.11.2001 tarih ve 20393 sayılı yazı ile onay verilerek tasfiye heyeti oluşturulduğu, dava konusu işin tasfiye geçici kabulünün 26.11.2001 ile 06.12.2001 tarihleri arasında yapılarak tasfiye geçici kabul tutanağı ile tespit tutanağı düzenlendiği, eksik işler verilen süre içerisinde tamamlanarak kabul tutanağının 08.01.2002 tarihinde onaylandığı, 28.12.20021 tarihinde de 13 nolu kesin hak ediş raporu tanzim edildiği, dava konusu inşaata davacı idare tarafından davalı yükleniciye kesin hesap dahil KDV'li olarak 26.303.277,51 TL ödendiği, tasfiye kesin kabulünün 28-29.11.2002 tarihleri arasında yapıldığı, yapılan işin sözleşme, şartname ve projelerine uygun olarak tamamlandığı, tasfiye geçici kabulünde tespit edilen eksikliklerin tamamlandığı, teminat müddetince işlerin korunduğu ve tasfiye kesin kabulünün yapılmasında herhangi bir engel olmadığı belirtilerek 13.12.2002 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır. Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesi'nin 19/02/2013 tarih ve 2008/80 Esas 2013/36 Karar sayılı kararı ile; sanıklar hakkında ...8. ATM'nin 2005/66 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi kurulu raporunda müteahhit firmanın yapmış olduğu işlerden dolayı kendisine fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğinin anlaşılması nedeniyle eylemin görevi ihmal suçu kapsamında kaldığı, suç tarihinin 18/02/2002 ve öncesi olduğu, suç tarihi ile karar tarihi arasında zaman aşımı süresinin dolmuş olduğu gerekçesiyle sanıklar hakkında açılan kamu davasının ayrı ayrı düşmesine karar verilmiştir. Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda 6098 s. Türk Borçlar Kanununun 74' üncü maddesinde (818 s. BK m. 53) düzenlenmiş olup, buna göre hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz. Bu açık hüküm karşısında ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Ancak hemen belirtilmelidir ki, hukuk hakiminin yukarıda açıklanan bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Gerek öğretide ve gerekse Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır. Özetle; Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre; maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir. Buna göre, söz konusu ceza mahkemesi kararında ...8. ATM'nin 2005/66 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alındığı, bu doğrultuda müteahhit firmanın yapmış olduğu işlerden dolayı kendisine fazla ödeme yapıldığı olgusunun tespit edildiği, bu kapsamda verilen düşme kararının da kesinleştiği, bu sebeple aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Müteahhit firmanın yapmış olduğu işlerden dolayı kendisine ne miktarda fazla ödeme yapıldığı hususu bakımından ise asıl dosya, birleşen dosyalar, ceza mahkemesi dosyası ve delil tespiti dosyalarında bilirkişi raporları alınmıştır. Alınan bilirkişi raporlarından... .... .... tarafından düzenlenen 22/01/2024 tarihli rapor ve 04/07/2024 tarihli birinci ek rapor ve 12/12/2024 tarihli ikinci ek rapor bilimsel verileri içermesi ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınmıştır. Buna göre, 1) Asıl davanın; eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen kazı klas raporlarının gerçeğe aykırı olması nedeniyle, fazla ödeme yapılan yüklenici ve sorumlu personele karşı açılmış olduğu, dava değerinin 2.057.014,19-TL olduğu, mahallinde tespit yapılmak suretiyle düzenlenen klas tespitine ilişkin raporlar ve bu raporlardaki sondaj ve muayene çukuru fotoğrafları, idarenin tespit ekindeki fotoğraflar, İTÜ raporundaki muayene çukuru verileri, Hacettepe Üniversitesinin değerlendirmesi ve sair dosya kapsamı bilgi belgeler çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucu Kazı Klas Tutanaklarının gerçek durumu yansıtmaması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi raporları ile de belirlendiği üzere davalı yükleniciye 1.291.047,15 TL tutarında fazla ö... .... .... TL yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. 2-a) Birleşen ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/66 E. sayılı dosyasında; davanın, yükleniciye yapılan fazla ödemenin tahsili amacıyla yüklenici ve teşekkül personeline karşı açılan alacak davası niteliğinde olduğu, davacının 1.968.946,92 TL davalı yükleniciden alacaklı olduğu, bu alacak tutarından; davalı yükleniciyle birlikte, tutanaklarda imzası bulunan teşekkül yönetici olan diğer davalılar ... .... ... ... ... ... 'ın sorumlu oldukları, bu sebeple davanın adı geçen davalılar bakımından 1.968.946,92 Tl üzerinden kabulüne, diğer davalıların ise kesin hesap ve kesin hakedişte imzalarının bulunmaması nedeniyle sorumluluklarının olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. b)Karşı davada ise, davalı/karşı davacı yüklenicinin; dava konusu eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye 437.254,42-TL alacağının bulunduğu anlaşılmakla, dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak davanın 437.254,42-TL üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. 3-Birleşen ...8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/97 E. sayılı dosyasında; davanın, yükleniciye yapılan fazla ödemenin tahsili amacıyla davacı teşekkül personeli... .... .... E. sayılı dosyasında sunulan bilirkişi raporları ile yüklenicinin borçlu olduğu hususunun belirlendiği, buna göre tarafalar arasında imzalanan sözleşmenin “Kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 42. Maddesi ile sözleşme eki İnşaat İşleri Genel Şartnamesinin “Teminatların Geri Verilmesi” başlıklı 40. Maddesi hükümleri dikkate alınarak, dava konusu sözleşme kapsamında alınan teminat mektuplarının iadesi koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle; 1. Asıl dava bakımından; a-Davanın KISMEN KABULÜ ile; toplam 1.291.047,15 TL'nin 27/03/2002 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...İnşaat Makina Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. (Eski ünvanı:... .... ... ... ... ... ... .... ... ... .... .... sayılı dosyası bakımından davanın REDDİNE, b)Alınması gereken 615,40 TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 675,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 59,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, c)Davalı .... .... .... 'a VERİLMESİNE, 3-a) Birleşen ...6. ATM'nin 2023/670 Esas sayılı dosyası bakımından davanın REDDİNE, b)Alınması gereken 615,40 TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 8.719,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.104,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, c)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 80.590,00 TL vekalet ücretinin davacı ...İnşaat A.Ş.'den alınarak davalıya VERİLMESİNE, 4-Birleşen ...8. ATM'nin 2005/66 Esas sayılı dosyası bakımından; a-.... .... .... ... ... .... fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 1-Alınması gereken 29.868,84 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 135,00 TL ve ıslah harcı olarak alınan 13.552,10 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 16.181,74 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı tarafından yatırılan 13.687,10 TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 69.588,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 75.302,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı VERİLMESİNE, Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/03/2025