İlk Derece Mahkemesi 2002/3160 E. 2002/6688 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/137 Esas KARAR NO : 2024/755 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 23/02/2024 KARAR TARİHİ : 21/11/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... sektöründe faaliyet gösterdiğini, ... ilinde ... günü gece saatlerinde başlayan ... tarihinde devam eden aşırı yağış nedeniyle sel felaketi yaşandığını, ... giriş kat ve bodrumda bulunmakta olup meydana gelen bu sel felaketi nedeniyle işyerinin zarar gördüğünü, işyerinde bulunan -2022 yılı envanter defteri 2022 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09, 10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2021 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2021 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2020 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2020 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2019 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2019 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2018 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2018 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2017 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2017 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2016 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2016 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2015 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2015 yılı 01,02,03,04,05,08,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2014 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2014 yılı 01 ,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturalar! gider faturaları makbuz vb belgeler, -2013 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2013 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2012 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2012 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturalar! gider faturaları makbuz vb belgeler, -2011 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2011 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2010 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2010 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2009 yılı yevmiye defteri defteri kebir envanter defteri 2009 yılı 01,02,03,04,05,06,07,08,09,10,11,12 aylarına ait gelir faturaları gider faturaları makbuz vb belgeler, -2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023 yıllarına aitb maş bodroları Ücret pusulaları ve puantaj belgeleri vb. bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu ve zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Talep, "zayi belgesi verilmesi" talebindir. 6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür." 6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir ) Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.). Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya bakıldığında, talep eden dilekçesinde özetle; -2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarına ait yevmiye defterleri, -2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait envanter defterleri, -2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarına ait defteri kebir defterleri, -2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait gelir gider faturaları ile makbuzlar, -2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait maaş bordroları, ücret pusulaları, puantaj belgeleri hakkında zayi belgesi talebinin mevcut olduğunu belirtmiştir. Tüm dosya kapsamı, talebin niteliği dikkate alınarak, talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca talebin KABULÜ ile; -2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarına ait yevmiye defterleri, -2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait envanter defterleri, -2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarına ait defteri kebir defterleri, -2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait gelir gider faturaları ile makbuzlar, -2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait maaş bordroları, ücret pusulaları, puantaj belgeleri hakkında zayi olduklarına dair ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, BU KARARIN ZAYİ BELGESİ YERİNE GEÇMESİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL maktu harç davacının yatırdığı ... TL peşin harç ile tahsil edildiğinden harç tahsiline yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair, talep eden asilin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır