İlk Derece Mahkemesi 2001/1 E. 2003/1 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVA İHBAR OLUNAN : ... - ... DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/03/2022 KARAR TARİHİ : 02/07/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 04/07/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya 30/09/2021 tarihinde 16 kg ay çekirdeği karşılığı 246.440,00 TL; 07/10/2021 tarihinde 18.150 kg ay çekirdeği karşılığı 279.555,38-TL satış yaptığını, bu satışlar karşılığında davalıya 2 adet e-fatura düzenlendiğini, tarafların bu faturaları ticari defterlerine herhangi bir itiraz olmadan kaydettiklerini, ancak davalının bu zamana kadar herhangi bir ödeme yapmadığını, TTK md. 1530/4 gereğince borçlunun faturanın alınmasını takip eden 30 gün içinde borcunu ödemekle yükümlü olduğunu, davalının vergi dairesine müzekkere yazılarak borçlunun faturayı teslim alma tarihi ve muhasebe kayıtlarına işleme tarihinin tespit edilerek alacağın muaccel olduğunun anlaşılacağını belirterek, 525.995,37-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ileri sürdüğü hususların kabule şayan olmadığını, davalının davacıdan ürün satın almadığını, ürün satın alan kişinin dava dışı ... olarak bilinen ... olduğunu, bu şahsın ticari bir kimliği olmaması nedeni ile davalıya faturanın kesilmesinin rica ettiğini ve bunun üzerine dava dışı ...'a verilen ürünlere dair faturanın davalı şirkete kesildiğini ve davacının vergisel sorun yaşamaması adına ilgili faturanın davalının muhasebe kayıtlarına işlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER: Davacının tacir olup olmadığının araştırılması hususunda Yeşilhisar Malmüdürlüğü'ne müzekkere yazılmış olup, cevabi yazıda davacının 1. sınıf tüccar olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı'na ve Yeşilhisar Malmüdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2021 yılına ilişkin Form BA ve BS kayıtları dosya arasına getirtilmiştir. Davalı vekilince davanın ...'a ihbar edilmesi talebinde bulunulduğu, mahkememizce talebin kabulüne karar verilerek, ihbar olunana dava dilekçesi ile cevap dilekçesi tebliğ edilmiştir. Davacı vekiline davaya konu malların davalı tarafa teslimine dair sevk irsaliyesi veya irsaliyeli fatura ya da malın teslimine dair belgeyi dosyaya ibraz etmesi hususunda 2 haftalık süre verilmiş olup, davacı vekilince buna ilişkin belge sunulmadığı anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, faturadan kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizin iş bu dava dosyasında yapılan yargılama sonucu 28/02/2023 tarih ve ... Esas -.karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği, verilen karar davacı vekilince istinaf edildiği, Kayseri BAM .. H.D. Başkanlığının 24/05/2023 tarih ve . Esas - .. Karar sayılı ilamı ile davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkememizin 28/02/2023 tarih ve . E - ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek dosya Mahkememize gönderilmiş ve Mahkememizin ... Esasını almıştır. Faturanın TTK.da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura, "Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika"olarak tanımlanmıştır. TTK 21/1.maddesine göre, 'Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” TTK 21/2.maddesine göre 'Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır'.27.06.2003 tarihli 2001/1 E.2003/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, 'fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir..." denilmiştir. Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.Somut olayda davacı ..., davalı şirkete 30.09.2021 tarihinde 16.000 kg ay çekirdeği karşılığı 246.440,00 TL, 07.10.2021 tarihinde 18.150 kg ay çekirdeği karşılığı 279.555,38-TL satış yaptığını, bu satışlar karşılığında davalıya 2 adet e-fatura düzenlendiğini, tarafların bu faturaları ticari defterlerine herhangi bir itiraz olmadan kaydettiklerini, ancak davalının bu zamana kadar ödeme yapmadığını iddia ederek 525.995,37-TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte tahsilini talep etmektedir.Davalı ... Gıda İnşaat Hayvancılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (yetkilisi ...) davacıdan mal alan kişinin ... olduğunu, bu kişinin çevrede Yusuf Arslan olarak bilindiğini, davacının vergisel sorun yaşamaması için faturanın davalı şirket adına kesildiğini, taraflarınca davacıdan mal satın alınmadığı, Ziraat Bankası Diyarbakır Şubesine ait çek koçanını kaybettiğini bu nedenle Diyarbakır CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasında suç duyurusunda bulunduğunu, davacının iddia ettiği çeklerin kaybedilen çekler olduğunu ileri sürmektedir.Bilirkişi marifetiyle tarafların ticari defterleri incelenmiş olup; davalının 2 adet faturayı defterine kaydettiğinin tespit edildiği, faturalara ilişkin BA kaydının vergi dairesince otomatik olarak oluştuğu, ancak davacının muavin defteri ve mizan kayıtlarında toplam 526.000,00-TL bedelli üç adet çek alındığı kayıtlı olduğundan bir bakiye alacak tespit edilmemiş olup Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... E.... K. Sayılı kaldırma ilamında davacının defter ve mizan kayıtlarında yer alan çeklerin akıbetinin araştırılması gerektiği belirtilmiş olup davacı vekili 16.03.2024 tarihli beyan dilekçesi ile kayıtlarında belirtilen çeklerin ... Tarım Gıda İnşaat Hayvancılık Turizm San ve Ltd Şti tarafından müvekkil lehine keşide edilmiş 05.11.2021 vadeli, 175.000 TL bedelli, "...'' seri numaralı Ziraat Bankası'na ait çek, ... Tarım Gıda İnşaat Hayvancılık Turizm San ve Ltd Şti tarafından müvekkil lehine keşide edilmiş 25.11.2021 vadeli, 175.000 TL bedelli, "...'' seri numaralı Ziraat Bankası'na ait çek ve ... Tarım Gıda İnşaat Hayvancılık Turizm San ve Ltd Şti tarafından müvekkil lehine keşide edilmiş 01.12.2021 vadeli, 176.000 TL bedelli, "....'' seri numaralı Ziraat Bankası'na ait çek olduğu belirtilmiştir. Ziraat Bankasına müzekkere yazılarak bahse konu çeklerin ödenip ödenmediği sorulmuş olup 21.03.2024 tarihli cevabi yazıda .,... ve .... seri nolu çeklere yönelik ödeme yapılmadığı belirtilmiştir. Develi Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının müştekisinin Ziraat Bankası olduğu, sanıkların ... dan ve ... olduğu, sanıkların ...'a verdiği Ziraat Bankası Diyarbakır Vilayet Şubesi'ne ait keşidecisi ... ancak keşideci kısmında ... Tarım Gıda Ltd.Şti. kaşesi bulunan, lehdarı ... Tarım-..., vade tarihi 01/02/2022 olan, ... numaralı, 176.000,00 TL tutarındaki çeke ilişkin ... tarafından ödeme için ibraz süresi dahilinde Ziraat Bankası Yeşilhisar Şubesi'ne ibraz edilmesiyle çek üzerindeki keşideci şirket yetkilisi imzasının sahte olduğunun ve çek hakkında kayıp ve çalıntı bildiriminde bulunulduğunun banka görevlileri tarafından tespit edilmesi neticesinde durumun ihbar edilmesiyle bankanın araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan yürütülen soruşturma kapsamında, ... hakkında takipsizlik kararı verildiği ancak ... dan ve ... hakkında dava açıldığı görülmektedir. Anılan ceza dosyası ... numaralı çeke ilişkin Ziraat Bankasının aracı kılınarak ... ve ...'ın dolandırıcılık suçu işlemesine ilişkin olup .... numaralı çek kapsamında davacıya ödeme yapılmadğı sabit olup bu nedenle banka ile davalı arasında dolandırıcılık suçuna ilişkin kovuşturma sonucunun beklenmesine gerek görülmemiştir.Netice itibariyle davaya konu faturaların davalının ticari defterinde kayıtlı olduğu gözetilerek faturaya konu malların teslim edildiğinin ispatlandığı, davalının cevap dilekçesinde ödeme iddiası bulunmadığı açıktır. Ancak davacının ticari belgelerinde üç adet çeke ilişkin kayıt bulunduğu ortaya çıktıktan sonra davalı taraf davacının defterinde kayıtlı bulunan çekler nedeniyle borcun olmadığını ileri sürmüş ise de çek bir ödeme aracı olarak kabul edilse de, Ziraat Bankası A.Ş'den gelen yazı yanıtına göre söz konusu çek bedellerinin ödenmediğinin belirtildiği, davalının hesabından çek nedeniyle yapılmış herhangi bir ödeme bulunmadığının sabit olduğu, ödenmeyen çek nedeniyle borcun sona erdiğinden bahsedilemeyeceği, çekin verilmesi ya da tesliminin tek başına ödeme yerine geçemeyeceği, tahsilinin yani ödendiğinin de ödeme iddiasına/savunmasına dayanan tarafça kesin olarak ispatı gerektiği, bu nedenle davalının söz konusu temel ilişki nedeniyle halen davacıya borcunun bulunduğunun kabulü gerektiği, davalının borcunu ödemek için davacıya verdiği ancak tahsil edilmediği anlaşılan sözkonusu çekler nedeniyle daha sonra sebepsiz zenginleşme sebebine dayalı olarak takip veya dava ile karşılaştığı takdirde işbu karara bağlı olarak davacıya yapmak zorunda olduğu alacağı ödediğini kanıtlamak suretiyle sebepsiz zenginleşmediğini de kanıtlamasının mümkün olduğu, (aynı yönde Yargıtay 19 HD'sinin 17.02.2020 tarih ve 2018/2819 sayılı kararı) kanaatına varılarak davanın kabulü ile 525.995,37-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-DAVANIN KABULÜ ile 525.995,37-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Alınması gereken 35.930,74-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 8.982,69-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 26.948,05-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı ile 8.982,69-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; 283,75-TL posta - tebligat - müzekkere gideri, 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.575,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 79.639,35-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/07/2024 Başkan ... ¸E-imzalıdır Üye ... ¸E-imzalıdır Üye ... ¸E-imzalıdır Katip ... ¸E-imzalıdır