İlk Derece Mahkemesi 2001/1 E. 2003/1 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2021/87 KARAR NO:2023/787 DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:03/02/2021 KARŞI DAVA:Alacak KARŞI DAVA TARİH :16/03/2021 KARAR TARİHİ:04/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan asıl ve karşı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA: Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... Mah. ... Cad. No.98 ...Kasabası ... adresinde bulunan ve tapuda ... ili, ... ilçesi, ...Kasabası ... Mevkiinde bulunan... pafta ... ada ... parselde kayıtlı 3.017,01 m²'lik taşınmazın ve üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunun ... kurumsal kimliği altında ... bayisi olarak işletilmesi ve 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuata uygun şekilde akaryakıt istasyonunda sadece davalı şirkete ait ürünlerin satışını gerçekleştirmesi konusunda 21/02/2018 tarihli bayilik sözleşmesi ve 19/02/2018 tarihli bir protokol akdedildiğini, taraflar arasında ayrıca akaryakıt koşullarını belirleyen 19/02/2018 tarihli bir iskonto anlaşması akdedildiğini, anlaşmanın 1.ve 2.maddesinde akaryakıt satış fiyatının nasıl belirleneceği ve akaryakıtın ne zaman teslim edileceğinin belirlendiğini, davalının bayilik sözleşmesi, protokol ve akaryakıt koşullarını düzenleyen iskonto anlaşmasını birçok defa ihlal ettiğini, şifahi uyarılardan bir netice alınamaması üzerine davalıya ihtarnameler keşide edildiğini, davalının 15/05/2018 tarihine kadar sözleşmeye riayet ettiğini ancak bu tarihten sonra ise riayet etmediğini, ....Noterliğinin 20/11/2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalının hukuka, ticari teamüllere ve sektör uygulamalarına aykırı olumsuz fiil ve tutumları nedeniyle sözleşmenin davacı açısından katlanılmaz bir hal almasından dolayı sürdürülmesi imkansız hale geldiğinden sözleşmenin haklı ve tek taraflı olarak feshedildiğini, bu hususların sektörde çoğalması nedeniyle düzenleyici kurum olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun piyasaya müdahale ederek 26/09/2019 tarih ve 8851 sayılı kurul kararı çıkardığını, bu kararın davalının da içinde bulunuğu birtakım dağıtım firmalarının bayilerini mağdur etmesi nedeniyle çıkarıldığını, sözleşmenin feshinden sonra davalının uhdelerinde bulunan ... ... Ticari Şubesinin 25/03/2020 tarih ve ... nolu 25.000 TL bedelli teminat mektubunu 23/11/2020 tarihinde haksız ve dayanaksız olarak paraya çevirdiğini, bu nedenlerle dava sonunda davacının alacaklarının sonuçsuz kalması ihtimaline binaen davalıya ait 34 RM 6778 plakalı araç üzerine öncelikle teminatsız aksi halde teminatlı olarak ihtiyati haciz konulmasına, 19/02/2018 tarihli akaryakıt koşullarını belirleyen iskonto anlaşmasına davalının riayet etmemesi ve sözleşmede yazan tutarların üzerinde fiyatlarla fatura kesmesi ve diğer yandan akaryakıt teslimlerinde gecikmeler yaşatması nedeniyle lehlerine doğan alacakların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 15.000 TL'nin mütemerrit tarihi olan 02/12/2020 tarihinden itibaren aylık %7 akdi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalıya verilmiş olan banka teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrilmesi nedeniyle teminat mektubu bedeli olan 25.000 TL'nin paraya çevrildiği 23/12/2020 tarihinden itibaren aylık %7 akdi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememiz 10/02/2021 tarihli ara kararı ile, alacağın varlığı ve miktarının ancak yargılama sonunda tespit edilebileceği anlaşılmakla davacı vekilinin şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. CEVAP VE KARŞI DAVA: Davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davalının, davacıya yaptığı satışlarda taraflar arasındaki satış koşulları anlaşmasına eksiksiz bir biçimde uyduğunu, yapılan tüm satışlarda protokolde belirtilen %0,40 kar payı sınırına uyduğunu, davalının ...'tan alınan akaryakıta Ulusal Stok Maliyeti, diğer vergiler ve giderlerin eklenmesi ile ortaya çıkan ... Ana Dağıtım Maliyeti üzerinden satış yaptığını, bu fiyata %0,40 kar payı ekleyerek davalı şirkete akaryakıt satışı yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmelerde kar payı eklenecek fiyatın ... A.Ş.Ana Dağıtım Maliyeti olduğunu, EPDK'nun 26/09/2019 tarihli ve 8851 sayılı kararının taraflar arasında, kara öncesinde imzalanmış olan sözleşmeler yönünden uygulama alanı bulmayacağını, sözleşmede davacının ödeme yaptıktan sonra davalının ikmal yapması için bir süre belirtilmediğini, davalının, davacı tarafın bütün ikmal taleplerini sözleşmesi süresi boyunca makul bir süre içerisinde yerine getirdiğini ve bütün dönemler boyunca mutad olan süreler içerisinde ikmali sağladığını, aradan geçen 3 yıl boyuna bayinin davalının bu ikmal sistemine hiçbir şekilde itiraz etmediğini, davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi nedeniyle taraflar arasında imzalanan 19/02/2018 tarihli protokole istinaden davalının teminatı nakte çevirmesine herhangi bir hukuka aykırılık olmadığını, protokole göre davacının sözleşmeyi haksız bir biçimde tek taraflı olarak feshetmesi halinde 100.000 USD cezai şart bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, bu nedenlerle davanın reddine, karşı davanın kabulü ile, 96.730 USD cezai şart alacaklarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 17.000 USD'lik kısmının davacı/karşı davalıdan davacının ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan 05/01/2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalı/karşı davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. KARŞI DAVA CEVAP: Davacı/karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davalının belli bir süre iskonto anlaşmasına riayet ettiğini ancak bir süre sonra sözleşmeye aykırı olarak maliyetleri şişirerek ve ilave edilmemesi gereken maliyetleri de fiyata ilave ederek satış yaptığını, davalı/karşı davacının beyanları ile geç teslim yaptıklarını ikrar ettiğini, taraflar arasındaki sözleşme çok açık olup ürünün paranın yattığı gün teslim edilmesi gerektiğini, akaryakıt bayilik sözleşmesi ile bayilik protokolünün bir çok hükmünün genel işlem koşulları niteliğinde olup geçersiz olduğunu, müzakere edilmeden imzalanan, fahiş olan, ağır şartlar taşıyan ve tek taraflı olarak düzenlenmiş olan cezai şart hükmünün de geçersiz olduğunu, sözleşme haklı olarak feshedildiğinden cezai şart taleplerinin yerinde olmadığını, bu taleplerin davacının ekonomik olarak da mahfına sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, ariyetlerin davalı/karşı davacı tarafça teslim alındığını, davalının davacı şirkete sözleşme feshi sonrası tamamıyla iade aldığı menkuller dışında başkaca yatırım yapmadığını, ariyet teslimi ile birlikte davalıya karşı herhangi bir sorumluluklarının kalmadığını, aksine alacaklarının bulunduğunu, bu nedenlerle karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, bayilik sözleşmesi, protokol ve iskonto anlaşması, ihtarlar, ... 2018-2019-2020 yıllarına ait benzin, motorin, fuel oil no.6 ve kalyak fiyatlarını içerir listeler, davalı ve davacı şirketlerin 20019-2020 ve 2021 hesap dönemlerine ilişkin kurumlar vergisi beyannameleri ve eki bilançoları dosya içerisine alınmıştır. ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalı-karşı davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılarak rapor tanzimi istenmiş, ... 9.ATM ... Talimat sayısı ile alınan 30/11/2021 tarihli raporda; ... ... ..Ltd.Şti.ne ait 2018-2019-2020 Yılları Ticari Defterlerin açılış tasdiklerinin VUK gereği ve kapanış tasdiklerinin TTK gereği usulüne uygun olarak kanuni süresinde yapıldığı, şirketin Ticari Defter Kayıtlarına göre, 2018 yılı sonunda davacının davalıdan 19,166,47 TL alacaklı olduğu, 2019 yılı incelendiğinde, 64,244,57 TL alacaklı olduğu, önceki yıldan devreden alacak ile birlikte bu hesaptaki davacının alacağı toplamının 85,364,79TL'ye ulaştığı, 2020 yılı incelendiğinde, 58,692.28TL borçlu olduğu, ancak avans hesabındaki önceki yıllarda yapılan fazla ödeme toplarm 85,364,79TL düşüldüğünde davacının toplam (85,364,79TL-58,692,28TL)26,672.51 TL alacaklı olduğu,2018-2019-2020 yıllarında düzenlenen herbir alım faturaları tek tek listelenerek, dosyaya sunulan ... 2018-2019-2020 yıllarına ilişkin Benzin, Motorin, ... Oil No:6 (Yüksek Kükürtlü ...Oil) ve Kalyak (Kalorifer Yakıtı) fiyatlarını gösterir liste yardımı ile alış maliyetlerine %0,4 kar ilave edildiği, tespit edilen tutarların düzenlenen fatura tutarları ile karşılaştırıldığı, yapılan karşılaştırma sonucunda tespit edilen farklar tablo halinde rapor ekinde sunulmuş olup, bu tablolara göre ... tarafından, 2018 yılında 10.576,61 TL, 2019 yılında 20.914,727 TL, 2020 Yılında 20.825,33TL olmak Üzere Toplam 52.316,66 TL fazla faturalandırma yapıldığı belirtilmiştir. Dosya mali müşavir, sektör bilirkişisi ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 08/08/2022 tarihli raporda; taraf tacir olduğundan aralarında yaptıkları sözleşme ve anlaşmaların geçerli olduğu, her tacirin imzaladığı sözleşmenin doğuracağı sonuçları bilmesi gerektiği, asıl dava yönününden; davacının, davalıdan tazmin edilen 25.000 TL bedelli teminat mektubundan kaynaklı 25.000 TL’nin tazmin tarihi (23.11.2020) tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine uygun olarak değişen oranlarda işleyecek ticari faizi ile birlikte talep edilebileceği, davalı tarafından davacı adına sözleşme süresince düzenlenen faturalardan dolayı satış koşullarını düzenleyen anlaşmanın 1. Maddesine uygun olarak düzenlenmediği iddiası ile davacı tarafından davalıya fazladan yapılan ödeme ile ilgili olarak 52.316.66 TL’ fazladan ödeme yapıldığı hesaplandığı, tarafların sözleşme ve anlaşmaların yürürlükte kaldığı dönem içerisinde, davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturalar TTK.21/2 maddesine uygun olarak yasal süre içerisinde itiraz edilmeden ticari defterlere (her iki taraf da) kaydedildiği, işbu faturaların davacı tarafından her hangi bir itirazda bulunulmadan bedellerinin ödendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıya fazladan yapıldığı hesaplanan 52.316.66 TL’nın talebinin yerinde olmayacağı,ancak nihai takdir Mahkemede olmak üzere, davacının işbu yöndeki talebinin yerinde olduğu yönünde kanaate varması halinde, talimatla alınan bilirkişi raporunda tespit ve hesaplanan 52.316.66 TL’nin işleyecek ticari avans faizi ile birlikte talep edilebileceği, karşı dava yönünden ise: tamamen hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemede olmak üzere; davacı/karşı davalı ...…Ltd Şti’nin söz konusu sözleşmelerin haklı olarak fesih edilmediğine ilişkin karşı davacının iddialarının benimsenmesi halinde, fazlaya ilişkin talep hakkı saklı tutularak şimdilik 17.000 USD ceza şart talebinin yerinde olduğu sonuç ve kanaati belirtilmiştir. Dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek taraf itirazlarının irdelenmesi hususlarında yine karşı dava yönünden, takdiri Mahkememize bırakılmak suretiyle alternatifli olarak, davalının ceza i şart alacağı yönünden ceza i şart miktarı ve tahsili halinde davacının ekonomik açıdan mahvına sebebiyet verip vermeyeceği ve 25.000,00-TL bedelli teminat mektubu bedelinin mahsup yapıldığı şeklindeki davalı beyanı da dikkate alınarak hesaplama yapılması istenmiş, düzenlenen 23/01/2023 tarihli ek raporda; davacı/karşı davalı şirketin faaliyet hacmi, sağlanan net satışlar, mevcut öz kaynak yapısı, bilanço karlığı nazara alındığında hesaplanan cezai şart bedellerinin ödenmesinde mali anlamda avacı/karşı davalı şirketin etkilenmesinin muhtemel olmakla birlikte ekonomik anlamda şirketin mahvına sebebiyet verecek nitelikte olmadığının kabulü gerektiği, diğer hususlarda kök raporda yapılan tesit değerlendirme ve görüş ve kanaatlerini tekrar ettikleri belirtilmiştir. Dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek taraf itirazlarını irdeler şekilde özellikle davacı/karşı davalının (...) bilirkişi ek raporunda cezai şart alacağına ilişkin olarak davacının ekonomik açıdan mahvına sebebiyet verip vermeyeceği yönünden incelemesini davalı/karşı davacının (...) kayıtları dikkate alınarak hesaplama yapıldığına ilişkin itirazı irdelenerek mahkememizin 17/10/2022 tarihli celse 2 nolu ara kararı doğrultusunda cezai şart alacağı yönünden davacı/karşı davalının (...) bilanço ve vergi kayıtları incelenmek suretiyle inceleme yapılması istenmiş, düzenlenen 11/10/2023 tarihli 2.ek raporda; sehven davalı/karşı davacı şirket mali tabloları üzerinden değerlendirme yapıldığı, işbu hatalı değerlendirmeden dönülerek davacı/karşı davalının mali tabloları üzerinden yapılan tespit ve değerlendirmeler ile, davacı/karşı davalı şirketin faaliyet hacmi, sağlanan net satışlar, mevcut öz kaynak yapısı, bilanço karlığı nazara alındığında hesaplanan cezai şart bedellerinin ödenmesinde mali anlamda davacı/karşı davalı şirketin olumsuz yönde etkilenmesinin muhtemel olduğu ve 96.698,89 USD tutarındaki cezai şart bedelinin şirketin tüm öz varlığını kaybedebileceği seviyede olduğu ve şirketin ekonomik anlamda mahvına sebebiyet verecek miktarda olduğu, talep edilen 17.000 USD cezai şartın ise davacı şirketi olumsuz yönde etkileyebileceği, ancak ekonomik anlamda mahvına sebebiyet vermeyeceği, diğer hususlardaki kök ve ek raporda yapılan tespit, değerlendirme görüş ve kanaatlerin tekrar edildiği görüş ve kanaati belirtilmiştir. Dava; Taraflar arasında "... İli ... İlçesi ... ... Mevkiinde bulunan ... Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 135b19c12 pafta, 193 ada, 52 parselde kayıtlı 3.017,01 m²'lik akaryakıt istasyonu üzerinde" ... kurumsal kimliği altında her türlü akaryakıt ve madeni yağların satışına ilişkin 21.02.2018 tarihli bayilik sözleşmesi ayrıca akaryakıt koşullarını belirleyen 19.02.2018 tarihli iskonto sözleşmesi yapıldığı, davalı (...) tarafından bayilik sözleşmesi, protokol ve akaryakıt koşullarını düzenleyen iskonto anlaşmasının ihlal edildiği gerekçesiyle davacı bayii tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, 19.02.2018 tarihli iskonto sözleşmesinin davalı tarafından riayet edilmemesi nedeniyle oluşan 15.000,-TL'lik alacak ve sözleşmenin feshedilmesinden sonra davalı tarafça ... ... Ticari Şube tarafından verilmiş 25.03.2020 tarihli 25.000,00-TL bedelli teminat mektubunun 23.11.2020 tarihinde haksız ve dayanaksız şekilde paraya çevrilmiş olması nedeniyle söz konusu teminat mektubu bedelinin 23.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte tahsili talebi, karşı dava ise davacı bayii tarafından sözleşmenin haksız nedenlerle feshetmiş olması nedeniyle 19.02.2018 tarihli protokolün 8.a.1 mad uyarınca 100.000-USD cezai şart alacağından kalan bakiye olan 96.730-USD'nin şimdilik 17.000-USD'lik kısmının davacının ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan 05.01.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a mad uyarınca işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili talebidir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 21/02/2018 tarihli bayilik anlaşması ile ... marka ürünlerin bayii ...'in .../... ilçesi ... mevkiinde bulunan akaryakıt istasyonu üzerinden satışının kararlaştırıldığı, yine bu sözleşmeye ek olarak protokol, ayaryakıt alım koşullarını belirleyen iskonto sözleşmesi akdedildiği, davacının Üsüdar 13.Noterliğinin 20/11/2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, akaryakıt istasyonunda akaryakıtın satılabilmesi için muhatabın akaryakıt temin ikmalinin gerçekleştirilmemesi nedeniyle istasyonda dönem dönem hiç motorin satışı gerçekleştirilemediği, ... 8.Noterliğinin 21/10/2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bedeli ödenen akaryakıtın gönderilmesi, ayrıca sonraki taleplerinde ikmal edilmesi, aksi halde sözleşmenin haklı nedenle fesih edileceğinin bildirildiği, buna rağmen akaryakıt tesliminde gecikmeler yaşanmaya devam edildiği, 19.11.2020 tarihinde kalyak alımı için muhatap hesaplarına 64.000 TL havale yapıldığı, ancak malın teslim edilmediği, kalyak tedarikinin sağlanacağı ... İlçesi Devlet Hastanesi ile ... Zihinsel Engelliler Rehabilitasyon Merkezine sevkiyat yapılamadığı ve maddi zorluklar yaşandığı, mal alım koşullarını belirleyen iskonto sözleşmesi 1.maddesinde belirlenen anlaşmaya riayet edilmediği ve daha yüksek tutarlarda faturalar düzenlendiği, muhatabın olumsuz fiil ve uygulamaları, sözleşmeye aykırı davranışlarının devam etmesi nedeniyle sözleşmenin davacı açısından katlanılmaz hal aldığı, akaryakıt alımlarının geciktirilmesi nedeniyle sözleşme ve eki niteliğindeki tüm sözleşmelerin haklı nedenle fesih edildiği bildirilerek iskonto anlaşmasına riayet edilmediğinden geçmişe yönelik hesaplanıp iade edilmesi, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000 TL'nn 3 gün içinde ödenmesi, uhdelerinde bulanan 25/03/2020 tarih 25.000 TL bedelli teminat mektubunun 3 gün içinde bankaya iade edilmesi, istasyonda bulunan ariyetlerin lisans tadilinden sonra 3 gün içinde iade alınması, iade alınmadığı taktirde davacı tarafça söküleceği, masrafların ve yedi emin masraflarının talep edileceği, aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği anlaşılmıştır. Somut olayda; davacı/karşı davalı tarafça, taraflar arasında akdedilen ve akaryakıt alım koşullarını düzenleyen anlaşmanın 1.maddesindeki hükümlere uyulmaması ve düzenlenen akaryakıt faturalarının ... A.Ş.birim fiyatları üzerine kar payının yüksek oranlarda ilavesi ile düzenlenmesi nedeniyle ayrıca verilen akaryakıt siparişlerinin bedelleri peşin olarak davalı/karşı davacı hesabına havale edilmesine karşılık ürün teslimlerinin gecikmeli yapıldığından bahisle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, fazladan yapılan ödemelerin geri iadesi ile tazmin edilen teminat mektubu bedelinin iadesi, davalı/karşı davacı tarafça ise, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle sözleşme ile hüküm altına alınan 100.000 USD cezai şart bedelinden 96.730 TL cezai şart alacağının şimdilik 17.000 USD 'lik kısmının tahsili talep edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin satış koşullarına bakıldığında; "1) BAYİ, ...’dan Bayilik anlaşmasının süresi boyunca her yıl 1000 m3 miktara kadar olan tüm alımlarını (Beyaz ve siyah ürün) ... A.Ş ana dağıtım toplam maliyetinin üzerinme + % 0,40 kar ilave edilmesi kaydı ile, her yıl 1000 m3 miktarın üzerinde yapacağı tüm alımları ise ... tarafından ... A.Ş ana dağıtım toplam maliyetinin üzerine + % 0,25 kar ilave edilmesi kaydı ile yapacaktır. Tesis ve ... dolumları arasında farklı bir fiyat uygulanmayacaktır. 2) ... BAYİ’nin peşin para ile yapacağı akaryakıt alım talebini PAYİ akaryakıt bedelini ...’nın banka hesabına yatırdıktan sonra yerine getirecektir. 3) BAYİ, ...’den Kredi kartı veya vadeli olarak yapacağı akaryakıt alımlarını ... tarafından belirlenecek olan finans maliyetleri fiyata yansıtılmak sureti ile gerçekleştirecektir. BAYİ tarafından vadeli alım yapılmak istenmesi halinde BAYİ, ...’nın Kabul edeceği miktarda Banka Teminat Mektubu verecektir. 4)BAYİ, ... ile imzalamış olduğu Bayilik Sözleşmesine aykırı hareket etmesi halinde ... iş bu anlaşmayı dilerse tek taraflı olarak feshedebilecektir. 5) Bayilik Sözleşmelerinin her hangi bir nedenle ... tarafından feshedilmesi halinde işbu anlaşma da geçerliliğini yitirecektir." şeklindedir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında siparişi verilen ürünlerle ilgili olarak sipariş tarihleri, ödeme tarihleri ile fatura tarihi ve malın teslim edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafın mal tesliminde gecikme yaşandığına dair iddiasının yerinde olmadığının tespit edilmiş olduğu anlaşılmış olmakla birlikte bilirkişi raporunda her ne kadar davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde taraflar arasında akaryakıt alım/satım kaynaklı borç alacak bakiyesi bulunmadığı, dağıtıcı firma tarafından sözleşmenin başladığı tarihten en son faturanın düzenlendiği 20/11/2020 tarihli 71.344,50 TL bedelli son faturaya kadar akaryakıt istasyon sahibi ve işletmecisi olan davacı adına düzenlenen tüm faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve fatura bedellerinin de herhangi bir ihtirazı kayıt düşülmeden ödendiğinin her iki taraf ticari defterlerinden anlaşıldığından davacı/karşı davalının taleplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiş ise de, TTK'nın 21/2.madesi uyarınca faturayı alan kişinin 8 gün içinde itirazda bulunmaması sonucu fatura kapsamını kabul etmiş sayılması için faturanın yanlar arasındaki yazılı sözleşme şartlarını değiştirecek içerikte olmaması gerektiği, çünkü yazılı sözleşme mevcut ise taraflardan birinin tek yanlı olarak sözleşme hükümlerini değiştiremeyeceği, bu kapsamda taraflar arasında mevcut sözleşmeler gereği belirlenen bedelin davalı tarafından sonradan düzenlenen faturalar ile değiştirildiği anlaşılmakla faturalara yasal süresi içinde herhangi bir itirazda bulunulmadığından içeriğin kabul edilmiş sayılacağının savunulamayacağı değerlendirilmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27/06/2013 gün ve 2001/1 E.2003/1 K.sayılı kararında açıkça ifade edildiği üzere; "...işin bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşuluyla) akdi ilişkiyi inkar ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Taraflar arasında yazılı sözleşme olduğu için hukuki ilişki vardır ve sözleşmenin tadil edilip edilmediği faturaların teatisi ile belirlenemez. Sözleşmenin koşulları fatura ile değiştirilemez. Örneğin, satılan malın fiyatı, miktarı, teslim şekli, malın cinsi gibi hususlarda fatura ile yazılı sözleşme arasında bir fark bulunması halinde itibar edilecek olan sözleşmedir. Buna karşılık malın bedelinin ödenip ödenmediği, malın teslim edilip edilmediği gibi hususların ispatında fatura delil olarak kullanılabilir. Başka bir deyişle taraflar arasındaki temel borç ilişkisini gösteren yazılı bir delilin olması halinde, akdin şartlarına uymayan faturanın delil kabiliyeti bulunmamaktadır. Böyle bir fatura, itiraz edilmemiş olsa dahi, muhatabını sözleşmenin yüklemediği bir borç altına sokamayacağı gibi, sözleşmenin yüklediği bir borçtan da kurtaramaz. Bu itibarla ifa safhası ile ilgili olarak düzenlenen bir belge ile sözleşmenin değiştirildiğinden söz edilemez. Faturanın sözleşme niteliği taşımadığı hususu ise açıktır." (bknz.Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2014/8580 E.2015/4148 K.) Faturaya itiraz, faturanın teslim tarihinden itibaren 8 gün içinde yapılmalıdır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi haline, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir. Taraflar arasındaki yazılı sözleşme ile ana dağıtım firması olarak ... A.Ş.taraflarca kabul edilmiştir. Davalı tarafından 1000 m³'e kadar akaryakıt satışlarına ... A.Ş.ana dağıtım toplam maliyetleri üzerine +%0,40 kar ilavesiyle faturalandırma yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Davalının ... 31.Noterliğinin 30/10/2020 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, döviz kurunda yaşanan artış, enflasyon artışı ve piyasadaki dalgalanmaların ana dağıtım maliyetinin artmasına neden olduğu, ana dağıtım maliyetindeki artış haricinde davalının kar payında herhangi bir değişiklik ve artışa gidilmediği belirtilmiş ise de, talimatla alınan bilirkişi raporuyla ... A.Ş.maliyet birim fiyatları ile davalı tarafça düzenlenen faturalardaki birim fiyatlar karşılaştırılmış davalı şirketin 3 yılda toplamda 52.316,66 TL fazladan faturalandırma yaptığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile davalının taraflar arasındaki akdedilen sözleşme hükümlerine aykırı hareket ederek ... A.Ş.ana dağıtım toplam maliyetinin üzerine +%0,40 yerine daha fazla kar payı ilave ettiği anlaşılmakla davacı tarafından sözleşmenin feshinin haklı ve hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki yazılı sözleşmede aykırı bir şekilde düzenlenen faturalara itiraz edilmemesi, yazılı sözleşmenin asli unsurlarından olan semenin tek taraflı irade beyanı ile değiştirilmesi anlamına geldiğinden bu durumun benimsenmesi söz konusu değildir. (bknz.Yargıtay 23.HD E.2014/7976-K.2015/4126) Öte yandan davalı / karşı davacı tarafça 25/03/2020 tarih 25.000 TL bedelli teminat mektubu sözleşmenin feshi akabinde sözleşmede kararlaştırılan 100.000 USD'lik cezai şart bedeline mahsuben tazmin edilmiş, tazmin edilen 25.000 TL'lik bedel 3.270 USD karşılığı olmakla kalan 96.730 USD cezai şart talep edilmiş ancak davacı-karşı davalı tarafından sözleşmenin haklı olarak fesih edildiği değerlendirilmekle davalının, davacı tarafından verilen teminat mektubunun nakde dönüştürmesinin de yasal dayanağı bulunmadığı, davalının davacının vermiş olduğu teminat mektubunu haksız olarak nakde dönüştürmesi nedeniyle davacıyı zarara uğrattığı anlaşılmakla asıl davanın kabulü ile 15.000 TL alacağın temerrüt tarihi 01/12/2020 tarihinden itibaren, 25.000 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karşı dava yönünden ise, davacı-karşı davalı tarafından haklı olarak fesih edilen sözleşme nedeniyle davalı-karşı davacının cezai şart talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla karşı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-A-) Asıl Dava Yönünden ; 1-a) Davanın KABULÜ ile, 15.000,00-TL alacağın temerrüt tarihi 02.12.2020 tarihinden itibaren, 25.000,00-TL alacağın ödeme tarihi olan 23.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, B-) KARŞI DAVA YÖNÜNDEN 1-a) Davanın REDDİNE, 2-Asıl dava yönünden; a)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 2.732,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 683,10 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalı-karşı davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacı-karşı davalıya verilmesine, c)Davacı-karşı davalı tarafından yapılan; 59,30 TL başvuru harcı, 683,10 TL peşin harç, 3.583,00 TL bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 4.325,40 TL yargılama masrafının davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalı tarafa verilmesine, d)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine adına gelir kaydına, 3-Karşı dava yönünden; a)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.219,57 TL harçtan mahsubu ile 1.949,72 TL'nin kararın kesinleşmesini müteakip istek halinde yatıran davalı-karşı davacıya iadesine, b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 20.410,30 TL ücreti vekaletin davalı-karşı davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacı-karşı davalıya verilmesine, c)Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 04/12/2023 Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır