İlk Derece Mahkemesi 1998/743 E. 1998/539 K.

İstemin Özeti : ... İli, ... İlçesi, ... Belediye Meclisince, Belediye Başkanının, 1997 dönemi yıllık faaliyet raporunun yetersiz görülmesi üzerine; yetersizlik kararının, 1580 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesi uyarınca incelenmesi istemiyle Kayseri Valiliğince gönderilen dosya, Danıştay Sekizinci Dairesince incelenmiş ve 27.8.1998 günlü, 1998/2532 sayılı kararla, Belediye Başkanının düşürülmesi istemi reddedilmiştir. Danıştay Sekizinci Dairesince verilen bu karara ... Belediye Meclisi Başkan vekili ... itiraz etmekte ve kararın bozulmasını istemektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA 1580 sayılı Belediye Kanununun, 307 sayılı Kanun ile değişik 76 ncı maddesinde belediye başkanının, belediye meclisine, her toplantı dönemi başında meclis kararlarının uygulanmasına, belediyenin mali durumuna, akdedilmiş ve mevcut taahhütlerinin ifa şekline ilişkin yıllık bir çalışma raporu vereceği, meclisin, rapordaki açıklamayı, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile yeter görmezse, yetersizlik kararı ile görüşmeleri kapsayan tutanağın yerel en büyük mülki amire gönderileceği, valinin bu dosyayı, ilçelerde kaymakamın, il merkezi olan yerlerde kendisinin gerekçeli görüşü ile birlikte bir ay içinde karar verilmek üzere Danıştay'a sunacağı, Danıştay'ca yetersizlik kararı verildiği takdirde belediye başkanının düşeceği öngörülmüştür. Anılan madde uyarınca Kayseri Valiliğince Danıştay'a gönderilen dosya, Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa 3622 sayılı Kanunla eklenen, Ek:2 nci maddede öngörülen usule göre, Gömürgen Belediye Başkanının savunması alınmak suretiyle incelenmiş ve dosya üzerinden verilen ret kararı, Kayseri Valiliği ile Gömürgen Belediye Başkanlığına tebliğ edilmiştir. 2577 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesine göre, bu kararlara karşı, tebliğini izleyen günden itibaren onbeş gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kuruluna itiraz edilebilir. Anılan madde uyarınca, Danıştay'ın ilgili Dairesinin vermiş olduğu karar, belediye başkanının düşürülmesine ilişkin ise belediye başkanının, düşürülme isteminin reddine ilişkin ise, istemde bulunan valinin, bu kararlara karşı itiraz etme yetkilerinin bulunduğu kuşkusuzdur. İtiraz yolunu düzenleyen Ek 2 nci maddenin 2 nci fıkrasında, itiraz edebilecek kişilerin açıkca belirtilmemiş olmasından hareketle, belediye meclisi Başkanvekilinin de itiraz edebileceğini kabul etmek mümkün görülmemiştir. Herşeyden önce, Anayasanın 127 nci maddesinin 4 üncü fıkrası, "Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını... kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile olur" hükmü ile, seçilmiş organa tanıdığı güvenceyi özel olarak belirlemiştir. Bu belirlemeye uygun olarak da gerek 1580 sayılı kanunda, gerekse 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda, istemde bulunmak ve istemi yargısal yoldan incelemek konularında özel yargılama usulü kurallarına yer verilmiştir. Bu bağlamda olmak üzere, belediye meclisi üyelerinin en az üçte ikisinin, oyuyla verilen yetersizlik kararı, belediye başkanının düşürülmesi konusunun yargısal yoldan incelenebilmesi için yeterli olmamakta; 1580 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinde öngörülen prosedürün tamamlanması ve dosyanın vali tarafından Danıştay'a intikal ettirilmesi gerekmekte ve bu husus 2577 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesinde de"... yetkili mercilerinden Danıştay'a gönderilen dosyalar..." biçiminde vurgulanmaktadır. SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, Danıştay Sekizinci Dairesinin Kayseri Valiliğinin istemi üzerine yapmış olduğu inceleme sonucunda vermiş olduğu, Gömürgen Belediye Başkanının, 1580 sayılı Kanunun 76 ncı maddesi uyarınca Belediye Başkanlığından düşürülmesi isteminin reddine ilişkin 27.8.1998 günlü, 1998/2532 sayılı kararına karşı, Belediye Meclisi Başkanvekilinin itiraz yetkisi bulunmadığından, itirazın, ehliyet yönünden reddine karar verildi. KARŞI OY : X-Uyuşmazlık, 1580 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesi uyarınca belediye meclisinin belediye başkanının yıllık raporunun yetersiz bulunduğuna ilişkin kararı gereği dosyanın valilikçe Danıştay'a gönderilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesince verilen, belediye başkanının düşürülmesi isteminin reddine ilişkin karara, belediye meclisi başkanvekili tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Ek:2.maddesi uyarınca yapılan itiraza ilişkindir. Anayasa, seçilmiş organların organlık sıfatlarını kaybetmeleri konusundaki denetimin yargı yolu ile olacağını belirtmek suretiyle bu organlara yargısal güvence sağlamış 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Ek 2 nci maddesinde de bu denetimin nasıl yapılacağına ilişkin özel yöntem düzenlenmiştir. Sözü geçen maddede dosyanın belediyeden Danıştay'a hangi kanalları izleyerek geleceğine ilişkin hükümler yer almış ancak Danıştay ilgili Dairesince verilen karara kimlerin itiraz edebileceğine ilişkin hükümler yer almamıştır. Bu durumda karara kimlerin itiraz edebileceğine ilişkin uyuşmazlığın İdari Hukukundaki-ilgi-genel ilkesi içinde çözümlenmesi gerekir. Yerel idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatlarını kaybetmesi uyuşmazlıklarındaki yargısal denetim 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2 nci maddesinde sayılan idari davalar niteliğinde bulunmayıp kendine özgü özel bir yargı yolu niteliğinde bulunduğundan itiraz yetkisinin, davada menfaat ilişkisi ve olağan veya olağanüstü kanun yollarındaki taraf kavramlarına dayanılarak belirlenmesi olanağı yoktur. Yargı yerinin, belediye başkanının yıllık rapor nedeniyle düşürülmesi ( organlık sıfatını kaybetmesi ) konusundaki kararı somut uyuşmazlıkta olduğu gibi önce belediye meclisinin 2/3 çoğunlukta yetersizlik kararı vermesine bağlıdır. Bilindiği üzere belediye meclisi belediyenin önemli karar organı olup tüm üyeleri belediye ve özel deyimiyle kamu yararını gözetmekle yükümlüdürler. Belediye meclisinin belediye başkanının yıllık raporunun görüşülmesine katılmış ve yeterli bulunmaması yolunda oy kullanmış bir belediye meclisi üyesini bu konuda ilgisiz görmek işin doğası ile bağdaşmaz. Bu nedenlerle Danıştay Sekizinci Dairesinin, belediye başkanının düşürülmesi isteminin reddine ilişkin kararına, ilgili sıfatıyla belediye meclisi başkan vekilinin itiraz hak ve yetkisi bulunduğu ve işin esasının incelenmesi gerektiği görüşüyle itirazın ehliyet yönünden reddine ilişkin çoğunluk kararına karşıyız.