Danıştay 12. Daire 2022/4920 E. 2024/1552 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4920 Karar No : 2024/1552 DAVACI : ... Sendikası VEKİLİ : Av.... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ... DAVANIN KONUSU : 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin; 1- EK-2 sayılı Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları Listesinde "Ana dal ve Yan dal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar" başlığı altında yer alan, "Halk Sağlığı (2,3); Tıbbi Biyokimya (2,3); Tıbbi Mikrobiyoloji (2,3); Çevre Sağlığı (2,5); Epidemiyoloji (2,5); Temel İmmünoloji (2,5); Tıbbi Histoloji ve Embriyoloji (Üremeye Yardımcı tedavi (ÜYTE) merkezlerinde görev yapan) (2,3); Tıbbi Mikoloji (2,5); Tıbbi Parazitoloji (2,5); Tıbbi Viroloji (2,5) hizmet alanı- kadro unvan katsayılarının, - "Uzman Diş Tabipleri" başlığı altında yer alan, "Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi (1,5); Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi (1,5); Çocuk Diş Hekimliği (1,5); Endodonti (1,5); Ortodonti (1,5); Periodontoloji (1,5); Protetik Diş Tedavisi (1,5); Restoratif Diş Tedavisi (1,5); Oral Patoloji (1,5); Diş Asistanı İlgili Branş HAKUK'unun %65'i; Diş Tabibi (1,2); Ağız ve diş sağlığı merkezleri ile diş hastaneleri dışında kalan sağlık tesislerinde (A rol grubu hariç) çalışan diş tabipleri (1,6); Tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) (1,2); Yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, yeni doğan, yanık, evde sağlık hizmetleri, diyaliz ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan pratisyen tabipler (1,7) hizmet alanı- kadro unvan katsayılarının, 2- EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ‘’Hizmet Sınıfı (Tabip)’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ‘’Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp) 1,50’’; (6) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip/Diş Tabibi 2,26’’; (7) nolu sırasında yer alan ‘’Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp, Diğer) 0,80’’ katsayı oranlarının, 3- EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ‘’İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri’’ kısmının (4) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’; (5) nolu sırasında yer alan ‘’Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ‘’Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’; ‘’Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ‘’Ulusal Referans Laboratuvarları’’ kısmının (2) nolu kısmında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’ katsayı oranının, 4- EK-5 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu’nun ‘’A) Personelin kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı esas alınır.’’ kısmının 17. sırasında yer alan "1 ek ödeme döneminde (Süre başhekimin kararı ile... Uzatılabilir.)" ibaresi ile 27. sırasında yer alan "…(başhekimin kararı ile)" ibaresinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Yönetmeliğin iptali istenilen kısımları ile hiçbir şart ve kriter belirlenmeksizin idareye çok geniş bir takdir hakkının tanındığı, tüm yetkinin başhekime bırakıldığı, idarenin hangi ölçütleri esas alarak belirleme yapacağı konusunda bir çerçevenin çizilmediği, bu nedenle düzenlemenin, yorum ve değerlendirme farklılıklarına bağlı olarak keyfi uygulamalara yol açıp, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık oluşturacağı, oysa kamu yararı amacının esas alınarak, takdir yetkisinin Anayasal sınırlar içinde adalet ve hakkaniyet gözetilerek kullanılmasının gerektiği, Anayasa hükmü gereğince kişilerin statülerine ve özlük haklarına ilişkin düzenlemelerin Kanun ile yapılmasının önem arz ettiği, mülkiyet hakkına kısıtlama getirilirken temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa hükmünün göz önünde tutulmasının gerektiği, hekimler arası çalışma barışını bozan Yönetmelik hükümlerinin iptalinin gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Yönetmeliğe ekli EK-2 Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları Listesinde "Ana dal ve Yan dal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar" başlığı altında yer alan, "Halk Sağlığı (2,3); Tıbbi Biyokimya (2,3); Tıbbi Mikrobiyoloji (2,3); Çevre Sağlığı (2,5); Epidemiyoloji (2,5); Temel İmmünoloji (2,5); Tıbbi Histoloji ve Embriyoloji (Üremeye Yardımcı tedavi (ÜYTE) merkezlerinde görev yapan) (2,3); Tıbbi Mikoloji (2,5); Tıbbi Parazitoloji (2,5); Tıbbi Viroloji (2,5) hizmet alanı- kadro unvan katsayıları yönünden; tabiplerin ham puanı hesaplanırken çarpan olarak kullanılan hizmet alanı-kadro unvan katsayılarının; tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitiminin süresi, muayene, invaziv girişim (ameliyat, anestezi, endoskopi, anjiyografi vb.) acil hastaya müdahale, nöbet hizmetlerine katılım, tehlikeye (toksik gaz, radyasyon, biyolojik, kimyasal vb.) maruziyet ve Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası risk grupları gibi kriterler gözetilerek her ana dal ve yan dal uzmanlık branşı için farklı şekilde belirlendiği, ayrıca sahadan gelen geri bildirimler, hizmet gereği husule gelen yeni ihtiyaç ve risk faktörlerinin de dikkate alındığı, diğer taraftan Yönetmeliğin ''Bakanlığın düzenleme yetkisi’’ başlıklı 15. maddesine istinaden Bakanlık Makamının 01/09/2022 tarih ve 908 sayılı onayı ile EK-2 sayılı Listede yer alan hizmet alanı-kadro unvan katsayılarının yeniden düzenlenmesine karar verilmiş ve tüm uzman tabiplerin katsayı oranlarının arttırılarak (3) olarak belirlendiği, böylece ek ödemede iyileştirme sağlandığından herhangi bir hak kaybının söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacının iddiaları hukuki dayanaktan yoksun olup, iptali talep edilen hükümlere yönelik güncel bir menfaatinin kalmadığı; Yönetmeliğe ekli EK-2 Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları Listesinde ''Uzman Diş Tabipleri" başlığı altında yer alan; "Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi (1,5); Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi (1,5); Çocuk Diş Hekimliği (1,5); Endodonti (1,5); Ortodonti (1,5); Periodontoloji (1,5); Protetik Diş Tedavisi (1,5); Restoratif Diş Tedavisi (1,5); Oral Patoloji (1,5); Diş Asistanı İlgili Branş HAKUK'unun %65'i; Diş Tabibi (1,2); Ağız ve diş sağlığı merkezleri ile diş hastaneleri dışında kalan sağlık tesislerinde (A rol grubu hariç) çalışan diş tabipleri (1,6); Tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) (1,2); Yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, yeni doğan, yanık, evde sağlık hizmetleri, diyaliz ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan pratisyen tabipler (1,7) hizmet alanı- kadro unvan katsayıları yönünden; Yönetmelik hükümleri uyarınca, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinde çalışan personele yapılacak ödemenin, temel ödeme ve teşvik ödemesinde oluştuğu, temel ödemeyi oluşturan iki kalemden biri olan sabit ek ödemenin aylıklara ilişkin hükümler uyarınca maaş ile birlikte merkezi yönetim bütçesinden ödendiği, taban ek ödemenin ise EK-3A ve EK-3B sayılı Tablolarda ilgili unvan için öngörülen katsayının en yüksek Devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutarın mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ile çarpımı sonucu belirlendiği, ikinci basamak sağlık tesisleri ile üçüncü basamak eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışanların teşvik ödemesinin nasıl hesaplanacağının ise, Yönetmeliğin 7.,8.,9. ve 10. maddelerinde gösterildiği, buna göre, Yönetmeliğin 7. maddesinde ikinci basamak sağlık tesislerinde, 8. maddesinde de eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışanların ham puanının hesaplanma yöntemi gösterilmiş olup; tabip ve diş tabiplerinin ham puanlarının, ilgili tabibin tıbbi işlemler puanının bulunup bulunmamasına göre farklı belirlendiği, bu şekilde belirlenen ham puanların, hizmet verimlilik katsayısı, hizmet alanı-kadro unvan katsayısı ve bireysel hedef katsayısı ile çarpılması suretiyle mesai içi hizmet puanının elde edildiği, teşvik ödemesinin, sabit ödeme ve taban ödeme dışında, personelin görev yaptığı sağlık tesisinde hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama, hizmetin kalitesi, çalışan ve hasta memnuniyeti gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak ödendiği, teşvik ödemesinin bir bileşeni olan ham puanın hesaplanmasında; tıbbi işlemler puanı bulunan tabip ve diş tabipleriyle, tıbbi işlemler puanı bulunmadığı için sağlık tesisi puan ortalaması esas alınarak ek ödeme yapılacak tabip ve diş tabipleri arasında farklılık bulunduğu, Bakanlığa bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinde tabiplerce gerçekleştirilen tıbbi işlemler, Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ilkeler doğrultusunda puanlandırılmış, bu puanlamada, eğitim, beceri, risk ve işlemin başından sonuna kadar bizzat hekim tarafından yapılıp yapılmadığı gibi kriterler ile her bir işlemin süresi, riski, emek yoğunluğu ağırlıklarının ölçüt olarak dikkate alındığı, bu şekilde, tıbbi işlemler puanı elde edenlerin ham puanlarının doğrudan (yaptığı tıbbi işlemin puanı üzerinden); biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarlarında çalışanlar ile bunların yan dallarının (temel immünoloji gibi) ham puanlarının ise dolaylı olarak (puan elde eden hekimlerin oluşturduğu ortalama üzerinden) hesaplandığı, tıbbi işlemler puanı bulunan ve gelire katkı sağlayan branşlarda çalışan uzmanlar için, tıbbi işlemler puanı bulunmayan ancak gelire katkı sağlayan ya da tıbbi işlemler puanı ve gelire katkısı bulunmayan uzmanlardan daha fazla hizmet alanı-kadro unvan katsayı belirlenmesinin de teşvik uygulamasının doğal sonucu olduğu, dolayısıyla tabiplerin hizmet alanı-kadro unvan katsayılarının, yukarıda sayılan temel ölçütlere ilaveten gerçekleştirdikleri tıbbi işlemler yoluyla ölçülebilen bireysel çalışmalarına ve gelire katkı sağlayıp sağlamadıklarına göre belirlendiği; Yönetmeliğe ekli EK-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun ''Hizmet Sınıfı (Tabip)’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ''Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp) (1,50)’’; (6) nolu sırasında yer alan ''Tabip/Diş Tabibi (2,26)’’; (7) nolu sırasında yer alan ''Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp, Diğer) (0,80)’’ katsayı oranları yönünden; 09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile EK-3A sayılı ''Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’’nda yer alan katsayı oranlarında değişiklik yapılmış olup, davacının taban ödeme katsayısına yönelik talebinin konusuz kaldığı; Yönetmeliğe ekli ''EK-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ''İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri’’ kısmının (4) nolu sırasında yer alan ''Tabip (2,26)’’; (5) nolu sırasında yer alan ''Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ''Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ''Tabip (2,26)’’; ''Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ''Ulusal Referans Laboratuvarları’’ kısmının (2) nolu kısmında yer alan'' Tabip (2,26)’’ katsayı oranları yönünden; 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinden de anlaşılacağı üzere, ek ödemenin oranı, usul ve esasları düzenlenirken personelin unvanının ve görevinin de dikkate alınmasının gerektiği, Yönetmeliğin ek ödemeye esas katsayılarının düzenlendiği hükümlerinde de kanun koyucunun iradesine uygun olacak şekilde uzman tabip/uzman diş tabipleriyle, tabip ve diş tabipleri için farklı katsayılar öngörüldüğü gibi, tabip ile tabip dışı personel arasında da farklı katsayıların belirlendiği, bu nedenle, Yönetmeliğin ekli Tablolarında düzenlenen oranlar, personelin görev yeri, unvanı, hizmet sunum alanı, hizmete katkısı, çalışma koşulları ve sorumlulukları dikkate alınarak düzenlendiğinden, eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadığı gibi, 209 sayılı Kanun’la idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiğinden, üst hukuk normlarına aykırılık söz konusu olmadığı; Yönetmeliğe ekli EK-5 Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu’nun ''A) Personelin kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı esas alınır.’’ kısmının 17. sırasında yer alan "1 ek ödeme döneminde (Süre başhekimin kararı ile... Uzatılabilir.)" ibaresi ile 27. sırasında yer alan "…(başhekimin kararı ile) ibaresi yönünden; Yönetmeliğin EK-5 sayılı Tablosunun 17. sırasında yer alan düzenlemenin, sağlık tesisine yeni atanan veya görevlendirilen tabiplerin hasta profilini tanıma ve çalışma ortamına uyum sağlama sürecinde teşvik ek ödemesi yönünden mağdur olmalarını engelleme amacıyla getirildiği, yeni atanan veya görevlendirilen tabiplerin elde ettikleri tıbbi işlem puanının aynı branşta çalışan diğer tabiplere oranını tespit ederek, ortalamadan ek ödeme yapılacak sürenin 3 ek dönemine kadar uzatılmasına başhekim tarafından karar verilmesinde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla sağlık tesisine yeni atanan veya görevlendirilen tabiplerin çalışma saatlerini ve bakacağı hasta adedini belirleyen baştabibin, ilgili tabibin gerçekleştirdiği tıbbi işlem puanına göre ortalamadan ek ödeme alacağı sürenin uzatılmasına da karar verebileceği, anılan Tablo’nun 27. sırasında yer alan ibare yönünden ise; tabiplerin çalışma saatlerini ve bakacağı hasta adedini belirleyen baştabipçe, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinin giderilmesi sürecinde veya sağlık tesisine ya da sağlık tesislerine bağlı semt polikliniklerine hizmet gereği görevlendirilmesine rağmen, branşında hasta yetersizliği bulunan uzman tabipler ve uzman diş tabiplerine sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme yapılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; Hekim ve Sağlık Çalışanları Birliği Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sendikası tarafından, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 1-EK-2 Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları tablosunda "Ana dal ve Yan dal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar" başlığı ile bu başlık altında yer alan; "Halk Sağlığı - 2,3, Tıbbi Biyokimya - 2,3, Tıbbi Mikrobiyoloji - 2,3, Çevre Sağlığı - 2,5, Epidemiyoloji - 2,5, Temel İmmünoloji - 2,5, Tıbbi Histoloji ve Embriyoloji (ÜYTE merkezlerinde görev yapan) - 2,3, Tıbbi Mikoloji - 2,5, Tıbbi Parazitoloji - 2,5, Tıbbi Viroloji - 2,5 katsayı oranlarının; "Uzman Diş Tabipleri" başlığı altında yer alan; "Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi - 1,5, Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi - 1,5, Çocuk Diş Hekimliği - 1,5, Endodonti - 1,5, Ortodonti - 1,5, Periodontoloji - 1,5, Protetik Diş Tedavisi - 1,5, Restoratif Diş Tedavisi - 1,5, Oral Patoloji - 1,5, Diş Asistanı - İlgili Branş HAKUK'unun %65'i, Diş Tabibi - 1,2, Ağız ve diş sağlığı merkezleri ile diş hastaneleri dışında kalan sağlık tesislerinde (A rol grubu hariç) çalışan diş tabipleri - 1,6, Tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) - 1,2, Yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, yeni doğan, yanık, evde sağlık hizmetleri, diyaliz ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan pratisyen tabipler -1,7 katsayı oranlarının; 2-EK-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun Hizmet Sınıfı (Tabip) başlıklı bölümünde yer alan; 2)Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp) - 1,50, 6)Tabip/Diş Tabibi - 2,26, 7)Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp, Diğer) - 0,80 katsayı oranlarının; 3-EK-3B Taban Ödeme Katsayıları Tablosunda yer alan; 4)Tabip - 2,26, 5)Diş Tabibi - 2,26 katsayı oranlarının; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu başlıklı bölümünde yer alan; 2)Tabip - 2,26, 3)Diş Tabibi - 2,26 katsayı oranlarının; Ulusal Referans Laboratuvarları tablosunda yer alan; 2)Tabip - 2,26 katsayı oranının; 4-EK-5 Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu’nun 17. maddesinde yer alan "1 ek ödeme döneminde (Süre başhekimin kararı ile... uzatılabilir)" kısmının, 27. maddesinde yer alan "(başhekimin kararı ile)" kısmının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Davacı sendika tarafından; dava konusu düzenlemenin, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırlık oluşturacak nitelikte olduğu, temel ilke ve esaslar belirlenmeden düzenleme yapma yetkisinin idareye bırakılmasının Anayasa'nın 7. maddesinde korunan yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle bağdaşmadığı, yine Anayasa'nın 128. maddesi gereğince kişilerin statülerine ve özlük haklarına ilişkin düzenlemelerin Kanunla yapılması gerektiği, hekimler arasındaki çalışma barışını bozduğu ileri sürülmektedir. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 11/10/2011 tarih ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 58. maddesyle değişik 5. maddesinin 1. fıkrasında; "(…) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur. (Değişik cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." kuralına yer verilmiştir. Belirtilen Kanun maddesiyle verilen yetkiye dayanılarak Sağlık Bakanlığı tarafından 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur. Yönetmeliğin dayanağı olan 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan "...yönetmelikle..." ve .".disiplin durumu.." ibareleri ile üçüncü cümlenin kalan kısmının Anayasa Mahkemesinin 13/09/2023 tarihli ve E:2022/102 K:2023/154 sayılı kararı ile Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmü nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasanın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin 3. fıkrası gereğince, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin anılan kararında "...yönetmelikle.." ibaresi yönünden şu gerekçeye yer verilmiştir: "Döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın çalışmaları karşılığında parasal ödeme biçiminde yapılan döner sermaye ek ödemesinin mali haklar kapsamında olduğu şüphesizdir. Döner sermaye gelirlerinin hangi kamu harcamalarının finansmanında kullanılacağının, personele ödenmesi durumunda ise hangi personele ne oranda ve ne tür kriterler esas alınarak ödeneceğinin belirlenmesi anayasal güvencelere aykırı olmamak kaydıyla kanun koyucunun takdirindedir (AYM, E.2013/50, K.2015/38, 1/4/2015). Kanun koyucunun bu konudaki takdir yetkisi kullanımının Anayasa’ya uygun olabilmesi için ek ödemeye ilişkin hususların temel esasları, ilkeleri ve çerçevesinin kanunda belirlenmiş olması dolayısıyla kanuniliğin sağlanması gerekmektedir. 209 sayılı Kanun’un döner sermaye gelirlerinden sağlık personeline ek ödeme yapılmasına ilişkin 5. maddede; görev ve ünvan ile işin kamu kurum ve kuruluşları dışındakilere ya da uluslararası hizmet sunumu biçiminde yapılıp yapılmadığına göre ek ödemeye ilişkin taban ve tavan miktarları belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde “Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi…çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları”nın Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre kamu görevlilerine ödenecek mali haklar içinde yer alan döner sermaye ek ödemesinin oranı dolayısıyla yapılacak ödemenin miktarı kanunda belirtilen unsurlar ve sınırlar dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenecektir. Bu durumda söz konusu mali hakkın miktarının kanunla belirlenmediği, bu yetkinin idareye tanındığı anlaşılmaktadır. Ek ödemenin miktarı yanında idareye tanınan usul ve esas belirleme yetkisi çerçevesinde kanunla düzenlenmesi gereken diğer temel unsurlar ile ilkelerin ve çerçevenin belirlenmesi yetkisinin de idareye tanındığı görülmektedir. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 7. ve 128. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir." Anayasa'nın 153. maddesinin 3. fıkrasında, "Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, Resmi Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez" kuralı yer almıştır. Yukarıda anılan kararda, İptal kararının yürürlüğe gireceği gün sorununu da inceleyen Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 153. maddesi ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası hükümlerine göre, iptal hükmü nedeniyle doğacak hukuksal boşluğu kamu yararını ihlal edecek nitelikte görerek, söz konusu iptal iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Bu duruma göre, iptaline karar verilen kanun hükümlerinin kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 27/10/2023 tarihinden itibaren 9 ay boyunca (27/07/2024 tarihine kadar) yürürlükte kalacağı açıktır. Bu itibarla; Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin, dayanağı olan kural Anayasa Mahkemesi kararında belirtilen süre içerisinde yeni yasal düzenleme yapılıncaya kadar yürürlükte olacağından, bu aşamada yasal dayanağı bulunduğundan, iptali istenen maddeleri yönünden işin esasının incelenmesine geçilmiştir. 09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesiyle, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin EK-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun, "Hizmet Sınıfı (Tabip)" başlıklı bölümünün; 2. sırasında yer alan "Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp) - 1,50 ile 7. sırasında yer alan "Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp, Diğer)" için belirlenen "0,80" katsayı oranlarında değişiklikler yapılmış olup, söz konusu Tablolarda iptali istenilen anılan katsayılar yönünden karar verilmesine yer bulunmamaktadır. Yönetmeliğin iptali istenilen diğer düzenlemeleri yönünden incelenmesine gelince; Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetrmeliğinin 1. maddesinde; Yönetmeliğin amacı; "Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir." şeklinde belirtilmiş, 5. maddesinde, sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar sayılmış, ''Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı'' başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde, ''2) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. Bu ödeme, Ek-3A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek Devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz.'' hükmüne yer verilmiş,"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının i) bendinde, "Hizmet alanı-kadro unvan katsayısı: Ek-2 sayılı listede belirlenen katsayı,", aa) bendinde, "Sağlık tesisi puan ortalamasından yararlanacaklar tablosu: Personelin net teşvik puanının sağlık tesisi puan ortalaması esas alınarak değerlendirildiği durumlar ile bu durumlara ilişkin süreleri ve hizmet alanı kadro unvan katsayılarını gösteren Ek-5 sayılı tabloyu, cc) bendinde "Taban katsayısı: Ek-3A sayılı tabloda kadro ünvanına göre belirlenen katsayıyı ifade eder şeklinde tanımlanmış, Yönetmelik eki EK-2 sayılı tabloda Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları, Ek-3A sayılı tabloda, hizmet sınıfı tabip olan ve hizmet sınıfı tabip olmayan ünvanlar için Taban Ödeme Katsayıları , Ek-3B sayılı tabloda da İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimlerinde, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile Ulusal Referans Laboratuvarında görevli personele ünvanlarına göre uygulanacak Taban Ödeme Katsayıları belirlenmiş, Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacakların düzenlendiği Ek-5 Tablosunun 17. sırasında, sağlık tesisine yeni atanan veya görevlendirilen tabiplerin, 1 ek ödeme döneminde (süre başhekim kararı ile 3 ek dönemine kadar uzatılabilir) sağlık tesisi puan ortalamasından yararlanabileceği düzenlenmiştir. 209 sayılı Yasa ile farklı hizmet sınıfında yer alıp farklı unvanlara sahip olan, aldığı eğitim ve mesleki birikimi, görev yeri, sorumluluğu, hizmete katkısı ve performansı farklı olan personele farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda idareye takdir yetkisi verilmiştir. 209 sayılı Kanunda döner sermayeden yapılması öngörülen ek ödemeler, 657 sayılı Kanun kapsamında personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve tamamı bütçeden karşılanan mali haklardan farklı nitelik taşımaktadır. Bu ödemeler 209 sayılı Kanun kapsamında kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylıklara ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan ödemelerdir. Bu durumda, hizmet sınıfları, unvanları, görev, görev yerleri, aldıkları eğitim ve mesleki birikimleri farklı olan personele hizmete katkıları aynı olmayacağından, farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda takdir yetkisi bulunan idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan katsayı ve oranların, kanunda belirtilen kıstaslar dikkate alınarak, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde ve ek ödemenin amacına uygun olarak hazırlandığı sonucuna ulaşıldığından, iptali istenilen düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Ayrıca; Ek-5 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu'nun 17. maddesinde yer alan hükmün, sağlık tesisine yeni atanan veya görevlendirilen tabiplerin hasta profilini tanıma ve çalışma ortamına uyum sağlama sürecinde teşvik ek ödemesi yönünden mağdur olmalarını engellemek amacıyla getirildiği anlaşılmış olup, mevzuatla, tabiplerin çalışma saatlerini ve bakacağı hasta adedini branşlara, tabip sayısına ve hizmetin gereğine göre tespit etmeye yetkili kılınan baştabibin, sağlık tesisine yeni atanan veya görevlendirileni tabiplerin sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme alacağı sürenin uzatılmasına da karar vermesinde hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin EK-3A Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nun, "Hizmet Sınıfı (Tabip)" başlıklı bölümünün; 2. sırasında yer alan "Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp) - 1,50 ile 7. sırasında yer alan "Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp, Diğer)" için belirlenen "0,80" katsayı oranlarının iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, iptali istenilen diğer düzenlemeler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için önceden belirlenen 26/03/2024 tarihinde, davacı ... Sendikası vekili Av. ... ile davalı ... Bakanlığı vekili Hukuk Müşaviri Av. ...'nin geldiği, Danıştay Savcısı ...'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin; EK-2 sayılı Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları Listesinde "Ana dal ve Yan dal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar" başlığı altında yer alan, "Halk Sağlığı (2,3); Tıbbi Biyokimya (2,3); Tıbbi Mikrobiyoloji (2,3); Çevre Sağlığı (2,5); Epidemiyoloji (2,5); Temel İmmünoloji (2,5); Tıbbi Histoloji ve Embriyoloji (Üremeye Yardımcı tedavi (ÜYTE) merkezlerinde görev yapan) (2,3); Tıbbi Mikoloji (2,5); Tıbbi Parazitoloji (2,5); Tıbbi Viroloji (2,5) hizmet alanı - kadro unvan katsayılarının, "Uzman Diş Tabipleri" başlığı altında yer alan, "Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi (1,5); Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi (1,5); Çocuk Diş Hekimliği (1,5); Endodonti (1,5); Ortodonti (1,5); Periodontoloji (1,5); Protetik Diş Tedavisi (1,5); Restoratif Diş Tedavisi (1,5); Oral Patoloji (1,5); Diş Asistanı İlgili Branş HAKUK'unun %65'i; Diş Tabibi (1,2); Ağız ve diş sağlığı merkezleri ile diş hastaneleri dışında kalan sağlık tesislerinde (A rol grubu hariç) çalışan diş tabipleri (1,6); Tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) (1,2); Yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, yeni doğan, yanık, evde sağlık hizmetleri, diyaliz ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan pratisyen tabipler (1,7) hizmet alanı - kadro unvan katsayılarının, EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ‘’Hizmet Sınıfı (Tabip)’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ‘’Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan - Temel Tıp) 1,50’’; (6) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip/Diş Tabibi 2,26’’; (7) nolu sırasında yer alan ‘’Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan - Temel Tıp, Diğer) 0,80’’ katsayı oranlarının, EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ‘’İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri’’ kısmının (4) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’; (5) nolu sırasında yer alan ‘’Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ‘’Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’; ‘’Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ‘’Ulusal Referans Laboratuvarları’’ kısmının (2) nolu kısmında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’ katsayı oranının, EK-5 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu’nun ‘’A) Personelin kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı esas alınır.’’ kısmının 17. sırasında yer alan "1 ek ödeme döneminde (Süre başhekimin kararı ile... Uzatılabilir.)" ibaresi ile 27. sırasında yer alan "…(başhekimin kararı ile)" ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: Anayasa'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler." kuralına; ''Anayasa Mahkemesinin kararları'' başlıklı 153. maddesinde, "...Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun (…) teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.'' kuralına yer verilmiştir. 09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 04/01/1961 tarih ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un, dava tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinin birinci fıkrasında, ''(…) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur. (Değişik cümle:16/6/2022-7411/3 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” kuralı yer almaktadır. 209 sayılı Kanun'un 5. maddesine dayanılarak hazırlanan, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin, dava tarihinde yürürlükte bulunan haliyle Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.'' kuralı yer almış olup; Yönetmeliğe ekli EK-2 sayılı Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları Listesi'nde ''Ana dal ve Yan dal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar'' ve ''Uzman Diş Tabipleri'' başlığı altında hizmet alanı - kadro unvan katsayılarının; EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nda Hizmet Sınıfı (Tabip) ve Hizmet Sınıfı (Tabip Dışı) başlığı altında katsayı oranlarının; EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu'nda ''İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri'', ''Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'', ''Ulusal Referans Laboratuvarları'' başlığı altında katsayı oranlarının düzenlendiği, EK-5 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu'nun ''A) Personelin kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı esas alınır.'' kısmının 17. sırasında, ''Sağlık tesisine yeni atanan veya yeni görevlendirilen tabipler, 1 ek ödeme döneminde (Süre başhekimin kararı ile 3 ek ödeme dönemine kadar uzatılabilir.), sağlık tesisi puan ortalamasından''; 27. sırasında, ''Sağlık tesislerinde, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinin giderilmesi sürecinde veya sağlık tesisine ya da sağlık tesisi bünyesindeki semt polikliniklerine hizmet gereği görevlendirilmesine rağmen branşında hasta yetersizliği bulunan uzman tabipler ve uzman diş tabipleri (başhekimin kararı ile), ilgili ek ödeme dönemi için, sağlık tesisi puan ortalamasından'' ibaresi yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 16/06/2022 tarih ve 7411 sayılı Kanun ile değişik son cümlesindeki, sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği yönündeki düzenleme gereğince, anılan madde dayanak alınmak suretiyle dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmelik hükümlerinin dayanağı olarak gösterilen, 16/06/2022 tarih ve 7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3. maddesiyle 04/01/1961 tarih ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen üçüncü cümlesinde yer alan “…disiplin durumu,…” ve “…yönetmelikle…” ibarelerinin iptali istemiyle açılan davada: Anayasa Mahkemesinin 27/10/2023 tarih ve 32352 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 13/09/2023 tarih ve E:2022/102, K:2023/154 sayılı kararıyla; ''...disiplin durumu,...'' ibaresi yönünden, ''...söz konusu fıkrayla disipline aykırı eylemler dolayısıyla döner sermaye ek ödemesi yapılmaması veya düşük oranda yapılması suretiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ndaki disiplin cezalarına ek bir cezanın öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Anılan Kanun’un 125. maddesinde disiplin cezaları; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma biçiminde belirlenmiş ve her bir cezayı gerektiren fiil ve hâller ayrı ayrı düzenlenmiştir. 209 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ise disipline aykırı fiil ve hâller nedeniyle döner sermaye ek ödemesinden kesinti biçiminde yeni bir cezaya yer verilmekle birlikte ek ödemeden hangi durumda ve ne miktarda kesinti yapılacağına ilişkin belirleme yapılmamıştır. Başka bir deyişle ek ödemenin oranının belirlenmesinde disiplin durumunun dikkate alınacağı öngörülmekle birlikte bu kapsamda yer alan disipline aykırı fiil ve hâllerle bunlara uygulanacak yaptırım arasında herhangi bir ilişkilendirmenin yapılmadığı, hangi eylemin hangi disiplin cezası ile cezalandırılacağının açık ve net olarak gösterilmediği ya da bunun tespit edilmesine imkân sağlayacak herhangi bir ölçüte yer verilmediği veyahut bu hususta kişiler ve idare açısından belirlilik ve öngörülebilirliği sağlayacak şekilde kanuni bir çerçevenin oluşturulmadığı görülmektedir. Bu çerçevede disiplin cezasını gerektiren eylemin gerçekleşmesi durumunda bir disiplin cezasının verilebileceği öngörülmekle birlikte bu ölçütün disiplin cezasının muhatapları açısından yeterli bir hukuki güvence sağlamadığı açıktır. (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. AYM, E.2021/16, K.2021/62, 22/9/2021, §§ 17, 18). Buna göre kural, bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımamaktadır. Söz konusu yaptırımın döner sermaye ek ödemesinin oranının azaltılması veya yapılmaması biçiminde uygulanacak olması nedeniyle de mülkiyet hakkını sınırlamaya yönelik şeklî anlamdaki kanuni düzenlemenin içeriği itibarıyla mülkiyet hakkını koruyacak nitelikte belirli ve öngörülebilir olduğu söylenemez. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 13., 35. ve 128. maddelerine aykırıdır...'' gerekçesiyle, ''...yönetmelikle...'' ibaresi yönünden; ''...döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın çalışmaları karşılığında parasal ödeme biçiminde yapılan döner sermaye ek ödemesinin mali haklar kapsamında olduğu şüphesizdir. Döner sermaye gelirlerinin hangi kamu harcamalarının finansmanında kullanılacağının, personele ödenmesi durumunda ise hangi personele ne oranda ve ne tür kriterler esas alınarak ödeneceğinin belirlenmesi anayasal güvencelere aykırı olmamak kaydıyla kanun koyucunun takdirindedir (AYM, E.2013/50, K.2015/38, 1/4/2015). Kanun koyucunun bu konudaki takdir yetkisi kullanımının Anayasa’ya uygun olabilmesi için ek ödemeye ilişkin hususların temel esasları, ilkeleri ve çerçevesinin kanunda belirlenmiş olması dolayısıyla kanuniliğin sağlanması gerekmektedir. 209 sayılı Kanun’un döner sermaye gelirlerinden sağlık personeline ek ödeme yapılmasına ilişkin 5. maddede; görev ve ünvan ile işin kamu kurum ve kuruluşları dışındakilere ya da uluslararası hizmet sunumu biçiminde yapılıp yapılmadığına göre ek ödemeye ilişkin taban ve tavan miktarları belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde “Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi…çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları”nın Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre kamu görevlilerine ödenecek mali haklar içinde yer alan döner sermaye ek ödemesinin oranı dolayısıyla yapılacak ödemenin miktarı kanunda belirtilen unsurlar ve sınırlar dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenecektir. Bu durumda söz konusu mali hakkın miktarının kanunla belirlenmediği, bu yetkinin idareye tanındığı anlaşılmaktadır. Ek ödemenin miktarı yanında idareye tanınan usul ve esas belirleme yetkisi çerçevesinde kanunla düzenlenmesi gereken diğer temel unsurlar ile ilkelerin ve çerçevenin belirlenmesi yetkisinin de idareye tanındığı görülmektedir. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 7. ve 128. maddelerine aykırıdır...'' gerekçesiyle anılan ibarelerin iptalleri ile 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen üçüncü cümlesinin kalan kısmının 30/03/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptaline karar verilerek, iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Öte yandan, 01/03/2024 tarih ve 32476 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 21/02/2024 tarih ve 7496 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 15. maddesi ile 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesi ''Sağlık kurum ve kuruluşlarında tahakkuk, verimlilik, hasta ve çalışan memnuniyeti, hizmeti elde etme maliyeti gibi faktörlere göre sağlık tesisinin dağıtabileceği miktar üzerinden bu maddede düzenlenmiş olan esaslar çerçevesinde; personelin unvanı, yürüttüğü görevin türü, özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma ve süresi, yapılan tıbbî işlemlerin nitelik ve sayısı, araştırma faaliyetlerine, uzmanlık eğitimine ve hizmet içi eğitime katılımı, mesai içinde ve dışında yapılan çalışmalar ve süresi, muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerin niteliği, sayısı ve güçlüğüne ilişkin teknik konular, hizmete katkı ve performans gibi değişkenlik arz eden hususlar ile personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılacak ek ödeme, görevlendirme hâlinde ek ödemenin yapılacağı sağlık kurum veya kuruluşu, inceleme heyetlerinin oluşumu, çalışma usul ve esasları ile konuyla ilgili diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.'' şeklinde yeniden düzenlenmiştir. Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan yasa kuralı Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden, Anayasa Mahkemesi kararının geriye yürümesi ve söz konusu karardan önce yürürlükte olan Anayasa'ya aykırı kurala göre tesis edilen işlemlere karşı açılan ve halen görülmekte olan davaların Anayasa Mahkemesi kararından ne şekilde etkileneceği hususunun öncelikle açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında; Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde Anayasa Mahkemesinin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, Resmi Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği, beşinci fıkrasında; iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, altıncı fıkrasında ise; Anayasa Mahkemesi kararlarının Resmi Gazete'de hemen yayımlanacağı ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı, kuralları yer almaktadır. Anayasa Mahkemesince bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tümünün ya da belirli hükümlerinin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde eldeki davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış olan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa'nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülemez. Aksine durum ise, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğu yönündeki hükme aykırılık oluşturur. Yukarıda açık metinlerine yer verilen ve Anayasa'da düzenlenmiş olan kurallar ile Anayasa Mahkemesi kararlarında belirtilen hukuksal durumun doğal sonucu olarak, bir kanun ya da Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin uygulanması nedeniyle dava açmak durumunda kalan ve Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurma hakkına sahip olan kişilerin de, kendi hak ve menfaatlerini ihlal eden kuralın iptal davası veya itiraz yoluyla daha önce yapılan başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olmasının hukuki sonuçlarından yararlanmaları gerektiği açıktır. Bakılan uyuşmazlıkta, 04/01/1961 tarih ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesine dayanılarak hazırlanan dava konusu Yönetmelik hükümleri, anılan maddenin birinci fıkrasının değiştirilen üçüncü cümlesinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı ile hukuki dayanaktan yoksun hale gelmiş bulunmaktadır. Bu durumda; dava konusu olan ve iptali istenilen Yönetmelik hükümleri, 209 sayılı Kanun'un 5. maddesine dayanılarak hazırlanıp yürürlüğe konulduğundan ve yasal dayanağı olan kısmı, yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olduğundan, dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen hükümlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin eki EK-2 sayılı Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları Listesinde "Ana dal ve Yan dal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar" başlığı altında yer alan, "Halk Sağlığı (2,3); Tıbbi Biyokimya (2,3); Tıbbi Mikrobiyoloji (2,3); Çevre Sağlığı (2,5); Epidemiyoloji (2,5); Temel İmmünoloji (2,5); Tıbbi Histoloji ve Embriyoloji (Üremeye Yardımcı tedavi (ÜYTE) merkezlerinde görev yapan) (2,3); Tıbbi Mikoloji (2,5); Tıbbi Parazitoloji (2,5); Tıbbi Viroloji (2,5) hizmet alanı- kadro unvan katsayılarının, "Uzman Diş Tabipleri" başlığı altında yer alan, "Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi (1,5); Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi (1,5); Çocuk Diş Hekimliği (1,5); Endodonti (1,5); Ortodonti (1,5); Periodontoloji (1,5); Protetik Diş Tedavisi (1,5); Restoratif Diş Tedavisi (1,5); Oral Patoloji (1,5); Diş Asistanı İlgili Branş HAKUK'unun %65'i; Diş Tabibi (1,2); Ağız ve diş sağlığı merkezleri ile diş hastaneleri dışında kalan sağlık tesislerinde (A rol grubu hariç) çalışan diş tabipleri (1,6); Tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) (1,2); Yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, yeni doğan, yanık, evde sağlık hizmetleri, diyaliz ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan pratisyen tabipler (1,7) hizmet alanı- kadro unvan katsayılarının, EK-3A sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ‘’Hizmet Sınıfı (Tabip)’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ‘’Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi, Uzman Tabip (Ana dal-Yan dal) (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp) 1,50’’; (6) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip/Diş Tabibi 2,26’’; (7) nolu sırasında yer alan ‘’Asistan/Araştırma Görevlisi (Gelire Katkısı Olmayan-Temel Tıp, Diğer) 0,80’’ katsayı oranlarının, EK-3B sayılı Taban Ödeme Katsayıları Tablosu’nun ‘’İl Sağlık Müdürlüğü ve Birimleri’’ kısmının (4) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’; (5) nolu sırasında yer alan ‘’Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ‘’Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’’ kısmının (2) nolu sırasında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’; ‘’Diş Tabibi (2,26)’’ katsayı oranlarının, ‘’Ulusal Referans Laboratuvarları’’ kısmının (2) nolu kısmında yer alan ‘’Tabip (2,26)’’ katsayı oranının, EK-5 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalamasından Yararlanacaklar Tablosu’nun ‘’A) Personelin kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı esas alınır.’’ kısmının 17. sırasında yer alan "1 ek ödeme döneminde (Süre başhekimin kararı ile... Uzatılabilir.)" ibaresi ile 27. sırasında yer alan "…(başhekimin kararı ile)" ibarelerinin İPTALİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.