Danıştay 12. Daire 2022/3647 E. 2024/1560 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3647 Karar No : 2024/1560 DAVACI : ...Sendikası VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av..... DAVANIN KONUSU : Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 9 Sıra Nolu Genelgesi'nin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 2022 ve 2023 yıllarında memur maaşları ve emekli aylıklarına yapılacak artış oranlarının, 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca belirlendiği; anılan Sözleşme'yle 2022/Ocak-Haziran döneminde %5, 2022/Temmuz-Aralık döneminde %7 oranında zam yapılmasının öngörüldüğü; ilgili dönemde, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından %42,35 oranında enflasyon açıklandığı, dava konusu Genelge'de ise hatalı şekilde hesaplama yapılarak, 2022/Temmuz ayından itibaren uygulanacak zam oranının % 41,69 olarak belirlendiği; söz konusu artış oranının, enflasyon farkı ücretlere eklendikten sonra bulunacak rakama %7 oranındaki zam uygulanarak hesaplanması gerektiği; belirtilen şekilde yapılan hesaplamada, artış oranının %44,29 olduğu; diğer taraftan, 22/01/2022 tarih ve 31727 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7351 sayılı Kanun uyarınca hesaplanan %2,50 oranındaki ek zammın, bir sonraki artış dönemi için yapılacak hesaplamaya dahil edilmesine imkân bulunmadığı; dolayısıyla, dava konusu Genelge'yle yapılması gereken artış oranının %46,96 olduğu; her iki durumda da dava konusu Genelge'de duyurulan artış oranının hatalı olarak belirlendiği; bu nedenle, yanlış hesaplama metoduna dayanılarak düzenlenmiş olması nedeniyle, Anayasa ve Toplu Sözleşme hükümlerine aykırı şekilde hazırlanan dava konusu Genelge'nin iptali gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Anayasa'nın 53. ve 128. maddeleri ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca 2012 yılından itibaren memurlar ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal hakları ile memur emeklilerinin aylıklarında yapılacak artışların, karşılıklı müzakereyle yürütülen toplu sözleşmeler ile belirlendiği; 2022 ve 2023 yıllarında yapılacak artışların ise 6. Dönem Toplu Sözleşme'de düzenlendiği, Sözleşme'nin 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, son 6 aylık dönemde gerçekleşen enflasyonun, Sözleşme'de belirlenen artış oranını aşması halinde, bu oranın aşan kısım miktarınca artırılacağının düzenlendiği; 5. maddenin beşinci fıkrasında ise, 8. maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi halinde, ilgili dönem artış oranı ile enflasyon farkını yansıtacak şekilde katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları, ücret tavanları ile 7. maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını belirleme ve duyurma konusunda Bakanlığa görev ve yetki verildiği; 2021 yılının ikinci 6 aylık döneminde Tüketici Fiyatları Endeksinde %25,47 oranında artış gerçekleştiğinden, 01/01/2022 - 30/06/2022 döneminde uygulanmak üzere Sözleşmede yer alan %5 yerine, enflasyon farkını da yansıtacak şekilde %27,91 oranında artış hesaplanarak duyurulduğu; 19/01/2022 tarih ve 7351 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 38. maddede, Sözleşme'de belirtilen %5 oranındaki genel artışın %7,50 olarak uygulanmasının öngörülmesi nedeniyle, genel artış oranı, enflasyon farkını yansıtacak şekilde artırılarak, %30,95 oranına ulaşıldığı; 2022 yılının birinci 6 aylık döneminde TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleştiği, söz konusu oran genel artış oranı olan %7,50 rakamını aştığından, 01/07/2022 - 31/12/2022 döneminde uygulanacak %7 oranındaki genel artışın, enflasyon farkını da yansıtacak şekilde %41,69 olarak hesaplanarak dava konusu Genelge ile duyurulduğu; 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesiyle verilen %2,50 oranındaki artışın refah payı olmadığı, anılan maddede ilgili dönem için %5 olarak belirlenen oranın, %7,50 olarak uygulanacağının açıkça belirtildiği; diğer taraftan, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin enflasyon fark ödemesini düzenleyen 8. maddesinde, emeklilerin aylık ve ücretlerinde anılan Toplu Sözleşme'yle yapılan artış oranının, söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması halinde, enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesinin amaçlandığı; dolayısıyla, ilgili dönemde gerçekleşen enflasyon oranını aşan miktarda artış yapılmasının mümkün olmadığı; 2012 yılından itibaren yürürlüğe konulan toplu sözleşmelerde, enflasyon farkı ödemesine ilişkin benzer hükümlere yer verildiği ve bahse konu dönemlerde Bakanlıklarınca yürürlüğe konulan tüm genelgelerde, enflasyon farkı ödemesi yönünden aynı hesaplama yönteminin kullanıldığı belirtilerek, dava konusu Genelge hükümlerinin mevzuata ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Genelge'de hatalı hesaplama ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, Hazine ve Maliye Bakanlığının " Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 9 sıra no'lu Genelgesi'nin; 6. Dönem Toplu Sözleşmesine göre enflasyon farkı uygulamasında yapılan hesaplamanın yanlış olduğu ileri sürülerek, iptali istemiyle açılmıştır. Dava konusu Genelgede; "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin, İkinci Kısım Birinci Bölüm 5 inci maddesinin 5. fıkrasında; "Hazine ve Maliye Bakanlığı, 8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur." hükmüne göre ve 7351 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 375 sayılı KHKye eklenen geçici 38. madde hükmü de göz önünde bulundurularak 1/7/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 154 üncü maddesi uyarınca aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile ek gösterge ve kıdem aylığı gösterge rakamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayısı (0,333603), memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısı (5,221532), iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak yan ödeme katsayısı ise (0,105796) olarak belirlenmiştir. b) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personelin ücret tavanı 18.258,96 TL'ye yükseltilmiştir. c) 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ücret tavanı 16.277,45 TL'ye yükseltilmiştir. ç) Mevzuatı uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi esaslarında yer alan ve 22/1/2022 tarihli 903791 sayılı Bakanlığımız Genelgesinin 1 inci maddesinin (ç) bendiyle yükseltilmiş bulunan taban ve tavan ücretleri %41,69 oranında artırılmıştır. d) Mevzuatı uyarınca vize edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarının, anılan Genelgenin 1 inci maddesinin (d) bendiyle yükseltilmiş bulunan taban ve tavan ücretleri %41,69 oranında artırılmıştır. e) Çeşitli statülerde sözleşmeli olarak çalıştırılanların, söz konusu Genelgenin 1 inci maddesinin (d) bendiyle yükseltilmiş bulunan mevcut brüt sözleşme ücretleri %41,69 oranında artırılmıştır. f) 29/12/2020 tarihli ve 3342 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin Karara ekli listede gösterilen grupların 30/6/2022 tarihi itibariyle en düşük ve en yüksek temel ücretleri ile bu gruplara göre temel ücreti belirlenen personelin anılan tarih itibariyle geçerli olan temel ücretleri %41,69 oranında artırılmıştır. g) Özelleştirme Programında bulunan kuruluşlarda 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesine istinaden istihdam edilen sözleşmeli personelin 30/06/2022 tarihi itibarıyla geçerli olan sözleşme ücretleri %41, 69 oranında arttırılmıştır. ğ) 8/2/2002 tarihli ve 2002/3729 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 2 inci maddesinde yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı 33.226,88TL'ye yükseltilmiş ve 3 üncü maddesi kapsamındaki personelin mali ve sosyal hakları söz konusu maddede yer alan usul ve esaslar dahilinde %41,69 oranında artırılmıştır. 2) 1/7/2022 tarihinden itibaren işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 15.371,40TL'dir. 3) 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe konulan Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesi uyarınca Bakanlığımızca ilan edilmesi gereken genel idare hizmetleri sınıfında birinci derecenin birinci kademesindeki şube müdürüne ödenen her türlü zam ve tazminatlar dahil net aylık tutarı 1/7/2022 tarihi itibarıyla 14.783,61TL'dir. Aylık ve ücretlerin hesaplanması yukarıdaki maddelerde yer alan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilecek olup, 1/7/2022-14/7/2022 tarihleri arasındaki fark tutarları ise hesaplanmalarını müteakiben ödenecektir." kurala bağlanmıştır. Anayasanın ''Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı" başlıklı 53. maddesinde, ''İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiş; 128. maddesinde de, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine; ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğuna işaret edilmiştir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' başlıklı 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar. Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz. Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir 08/06/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.'' hükmü yer almıştır. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ''Enflasyon farkı ödemesi'' başlıklı 8. maddesinde, ''(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksinin; a) 2021 yılı Aralık ayı endeksinin 2021 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının aynı dönem için verilen %3 oranını, b) 2022 yılı Haziran ayı endeksinin 2021 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin birinci fıkrasında 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5 oranını, c) 2022 yılı Aralık ayı endeksinin 2022 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin ikinci fıkrasında 2022 yılının ikinci altı aylık dönemi için öngörülen %7 oranını, ... aşması halinde, 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı, söz konusu altı aylık dönemlere ilişkin enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 1'inden geçerli olmak üzere aşan kısım kadar artırılır.'' kuralına; 5. maddesinin beşinci fıkrasında da, ''Hazine ve Maliye Bakanlığı, 8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur.'' kuralına yer verilmiştir. 2021 yılı ilk altı aylık dönemde TÜFE endeksinde %25,47 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 28/08/2019 tarihli Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararı uyarınca yapılan genel artış oranı olan %3'ü, %21,82 oranında aşmış, bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %5 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %27,91 olarak belirlenmiştir. 22/01/2022 tarih ve 31727 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7351 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde yer alan ''4688 sayılı Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden belirlenerek uygulanır. Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmü 01/01/2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Anılan madde; kamu görevlileri ile emekliliklerinin aylık ve ücretlerinde Toplu Sözleşmeyle yapılan artış oranın söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması durumunda, aylık ve ücretlerde enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda; memur ve emekli aylıklarında 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere uygulanacak artış oranı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 38. maddesi hükmü çerçevesinde yeniden hesaplanmış ve %7,5 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılarak %30,95 oranına ulaşmıştır. 2022 yılı ilk altı aylık dönemde de, TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi uyarınca yapılan genel artış oranı olan %7;5'i, %32,42 oranında aşmış, bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %7 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %41,69 olmuştur. Davacı Sendika tarafından; davalı idarenin Genelge ile belirlediği %41,69 artış oranın yanlış hesaplandığı, öncelikle enflasyon farkının Ocak-Haziran 2022 dönemindeki ücretlere eklenmesi, daha sonra enflasyon farkı ilave edilmiş bu ücretlere %7 olarak Toplu Sözleşmede belirlenen zam oranın uygulanması gerektiği, böylece mevcut maaş ve aylıklar %34,85 oranında arttırılmakla enflasyon farkının eklendiği güncel ücretler belirlenerek, bulunan bu rakama Toplu Sözleşmede öngörülen %7 oranında zam yapılması gerektiği, bu hesaplamaya göre de %44,29 artış oranın uygulanması gerektiği ileri sürülmekte ise de; davalı idarece; 2022 yılı birinci dönem (1/1/2022-30/6/2022) için genel artışın %27,91 oranında belirlendiği, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle genel artış oranının %7,5 olarak uygulanmasının amaçlandığı, dolayısıyla 2022 yılı birinci dönemde %30,95 oranına, ikinci dönemde; %7 genel artış oranı ile enflasyon farkını yansıtacak şekilde %32,42 oranını aşan %41,69 oranına ulaşıldığı ve (1/7/2021-1/7/2022) döneminde kamu görevlileri ve memur emeklilerin aylıklarında %91,11 oranında kümülatif artış olduğu belirtilmiştir. 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranın %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Böylelikle; Toplu Sözleşmeye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle; yapılan hesaplama ile ulaşılan %41,69 artış oranında hesaplama hatası bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Genelgede hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 26/03/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ... ile davalı idare vekili Av. ...ün geldiği, Danıştay Savcısı ...'in hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY : Davacı Sendika tarafından; 01/07/2022 - 31/12/2022 döneminde memur maaşları ve emekli aylıklarında yapılacak artış oranının, %41,69 olarak belirlenmesine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu, 04/07/2022 tarih ve 9 Sıra Nolu Genelgesi'nin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın ''Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı" başlıklı 53. maddesinde, ''İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiş; 128. maddesinde de, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine; ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğuna işaret edilmiştir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' başlıklı 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar. Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz. Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir. 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.'' hükmü yer almıştır. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ''Enflasyon farkı ödemesi'' başlıklı 8. maddesinde, ''(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksinin; a) 2021 yılı Aralık ayı endeksinin 2021 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının aynı dönem için verilen %3 oranını, b) 2022 yılı Haziran ayı endeksinin 2021 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin birinci fıkrasında 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5 oranını, c) 2022 yılı Aralık ayı endeksinin 2022 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin ikinci fıkrasında 2022 yılının ikinci altı aylık dönemi için öngörülen %7 oranını, ... aşması halinde, 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı, söz konusu altı aylık dönemlere ilişkin enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 1'inden geçerli olmak üzere aşan kısım kadar artırılır.'' kuralına; 5. maddesinin beşinci fıkrasında da, ''Hazine ve Maliye Bakanlığı, 8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur.'' kuralına yer verilmiştir. Diğer yandan, 19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde düzenlenen ''4688 sayılı Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden belirlenerek uygulanır. Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmü, 01/01/2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesiyle enflasyon farkı ödemesinin ne şekilde belirleneceği düzenlenmiş olup; buna göre, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5'lik artış oranını aşan kısmı kadarının yansıtılacağı belirlendikten sonra; 5. maddesinde de, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını, %5 ve %7'lik artış oranı ile 8. madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirleme ve duyurma yetki ve görevi davalı idareye verilmiştir. 19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde, kamu görevlileri ile emekliliklerinin aylık ve ücretlerinde Toplu Sözleşmeyle yapılan artış oranının söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması durumunda, aylık ve ücretlerde enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesi amaçlanmış olup; bu kapsamda, memur ve emekli aylıklarında 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere uygulanacak genel artış oranı da %7,5 olarak belirlenmiştir. 2022 yılı ilk altı aylık dönemde, TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi uyarınca yapılan genel artış oranı olan %7,5 oranını, %32,42 oranında aşmıştır. Bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/07/2022 - 31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %7 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %41,69 oranına ulaşmıştır. Davacı tarafından, Toplu Sözleşmeye göre Ocak 2022'de %5, Temmuz 2022 de %7 zam öngörüldüğü, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi ile verilen %2,5 oranındaki ilave artışın refah payı olduğu, bu ek zammın 6 aylık enflasyon farkı hesabında dikkate alınmaması, diğer bir deyişle, 6 aylık enflasyon farkından %7,5 değil %5 indirilerek hesaplama yapılması gerekirken, 6 aylık enflasyon oranından düşülecek miktara eklenmek suretiyle yanlış hesaplama yapıldığı, buna göre enflasyon farkının %37,35 olarak uygulanması gerektiği; ayrıca 01/07/2022 - 31/12/2022 dönemi için öngörülen %7'lik zammın uygulama biçiminin de yanlış olduğu, öncelikle mevcut ücret ve aylıkların %37,35 arttırılacağı, ardından düzeltilmiş ücret ve aylıklara %7 zam yapılacağı, böylece %41,69 oranında belirlenen artışın %46,96 olması gerektiği ileri sürülmüştür. Ancak, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde, "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır." hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranının %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Böylelikle, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %7,5'lik artış oranlarını aşan kısmı kadar yansıtılacağı hususuyla birlikte değerlendirildiğinde, Toplu Sözleşmeye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen %41,69 oranındaki artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 9 Sıra Nolu Genelgesi'nde, hatalı hesaplama ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.