İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi 2025/602 E. 2026/451 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2025/602

KARAR NO : 2026/451

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 15/12/2020

NUMARASI : 2015/615 Esas, 2020/652 Karar

DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 02/04/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından dava dışı borçlu ... .Ltd.Şti aleyhine Kartal 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından 227.766,28 TL'lik alacak talebiyle icra takibi yapıldığını, borçluya ödeme emri gönderildiğini ve takibin kesinleştiğini, İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya borçlusu ... .... Ltd. Şti.'nin davalı şirketten olan alacağının miktarının tespiti ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik alacağın 50.000,00 TL'lik kısmının 31/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte icra müdürlüğü dosyasındaki borçlu şirketten olan alacaklarına mahsuben taraflarına ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin 17/10/2011 tarihli mühendislik işleri sözleşmesi, 18/03/2012 tarihli ek protokol ve 28/12/2012 tarihli fesih protokolünden doğan her türlü sözleşmesel hakları ve takas-mahsup itiraz hakları saklı kalmak kaydı ile takip borçlusu ...'in haciz müzekkeresinin tebliğ edildiği 25/01/2013 tarihi itibari ile ... nezinden 289.638,52 TL tutarında nakit iş teminatı alacağının mevcut olduğunu, ancak halihazırda nakit iş teminatının iade koşullarının oluşmadığını, nakit iş teminatının beyan dilekçesinin 5 numaralı bendinde arz edilen usul, esas ve süreler dahilinde çözülebileceğini, nakit iş teminatının çözülmesi şartına bağlı olmak kaydı ile ... lehine ... nezdinde doğacak nakit iş teminatı tutarının icra müdürlüğüne bildirileceği yönünde beyanda bulunulduğunu, ... müvekkili şirket adına düzenlediği 28/12/2012 tarih ve ... numaralı, 182.064,05 TL tutarındaki faturası, fatura aslı, şirketlerine ulaşmadan 31/12/2012 tarihinde müvekkili tarafından ... ödendiğini, fatura aslının şirketine ulaşmadığından bu ödemenin söz konusu faturaya istinaden "avans ödemesi" kapsamında değerlendirilebilmesinin de mümkün olmadığını, ... numaralı fatura aslının şirketlerine 14/01/2013 tarihinde ulaştığını, ancak o tarihte muhasebe programındaki teknik bir hata neticesinde, fatura tutarı ile ödeme tutarı cari hesapta eşleştirilemediğinden ... cari hesabı, sehven 182.064,05 TL tutarında alacak bakiyesi gösterdiğini, ... 31/12/2012 tarihli 7.078,50 TL tutarındaki damga vergisi borcu sehven ödenmemiş gözüken ... 182.064,05 TL tutarındaki fatura alacağından takas-mahsup edildiğinde ise, müvekkilinin 14/01/2013 tarihinde 174.985,55 TL'yi sehven ... ödemek durumunda kaldığını, dolayısı ile 14/01/2013 tarihinde ... sehven ödenen 174.985,55 TL ile 31/12/2012 tarihli damga vergisi faturalarının bedeli olan 7.078,50 TL 'nin toplamı olan 182.064,05 TL'nin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, bu bağlamda ... 182.064,05 TL tutarında cari hesap borcunun oluştuğu izahten vareste olduğunu, nitekim bu konu hakkında Beşiktaş 5.Noterliğinin 21/03/2013 tarih ve ... yevmiye sayısı ile ... ihtarname keşide edilerek 182.064,05 TL'nin ihtar tarihinden itibaren 5 gün içinde şirketlerine iade edilmesi, aksi durumda yasal yolların işletileceğinin ihtar edildiğini, ayrıca ... 28/12/2012 tarih ve ... numaralı 182.064,05 TL tutarındaki faturasının detaylarını da ... ve Aksanın ilgili kişileri tarafından imzalanan müteahhit nihai hak ediş raporunda belirtildiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı şirketin İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında dava dışı ... şirketi aleyhine başlattığı ve kesinleşen icra takibi nedeniyle dava dışı şirketten alacaklı olduğu iddiası ile, dava dışı ... şirketinin davalı şirketten teminat alacağı bulunmasına rağmen takip dosyasında davalı şirkete çıkarılan haciz ihbarnamesine davalı yanca dava dışı şirkete borçlu olunmadığı bildiriminde bulunulduğundan bahisle icra müdürlüğünce İİK'nun 120/2. maddesi uyarınca verilen dava yetkisi kullanılmak suretiyle şimdilik 50.000 TL'nin dava dışı şirketten olan alacağa mahsuben davalıdan tahsilini talep ettiği, davalı yanca İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına 04/04/2014 tarihinde 46.404,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davalı vekili dava dışı ... şirketinin müvekkili şirket nezdinde teminat kesintisinden kaynaklı alacağının müvekkili şirketin dava dışı şirketten olan cari hesap borcundan mahsubu sonucu artan kısmın icra dairesine yatırıldığını, dava dışı şirkete başka bir borcun bulunmadığını savunmakta, davacı vekili ise icra dairesine ödenen meblağdan daha fazla dava dışı ...'in davalı şirketten alacağı olduğunu iddia ettiği, mahkemece ayrıntılı olarak yapılan incelemeler neticesinde tespit edildiği üzere, davalı defterlerinde 174.985,55 TL'lik mükerrer kayıt öncesi 31/12/2012 tarihi itibarıyla 65.421,50 TL dava dışı ... alacağının yer aldığı, dava dışı ... aleyhine mükerrer kaydedilen 174.985,55 TL ve dayanakları ispat olunamayan 240.734,52 TL'lik yansıtma faturası bedeli ile fazladan kesilen 75.000 TL'lik ceza bedelinin toplamı 490.720,07 TL olmakla, bu meblağın davalı alacağı-dava dışı ... borcu olarak kaydedilmesinin hatalı olduğu, teminat kesintisinin eksik hesaplanışı nedeniyle icra dosyasına eksik ödenen 29.794,34 TL ile davalı defterlerinde kabul edilen 646.702,57 TL nakit iş teminatı toplamı 676.496,91 TL olmakla, davalı defterlerinde kayıtlı 65.421,50 TL alacak ile birlikte dava dışı ... alacağının toplam 741.918,41 TL olduğu, mahkemece yerinde bulunan 31/12/2012 tarihinden sonraki alacak kayıtlarından ceza bedelinin 175.000 TL'lik kısmı ile icra dosyasına ödenen 46.404,00 TL toplamı olarak bulunan dava dışı ... borcu 221.404,00 TL'den dava dışı ... alacağı 741.918,41 TL mahsup edildiğinde 520.514,41 TL'nin takip dosyasında tahsil edilemeyen alacak limitinde davacı yana ödenmesinin gerektiği, ancak eldeki davada talebin 50.000 TL ile sınırlı olduğu, davalı yanca takip dosyasına yapılan ödeme tarihi itibarıyla temerrüdün bakiye alacaklar yönünden bu tarih itibarıyla gerçekleştiği gerekçesiyle, taleple bağlı kalınarak, davanın kabulü ile, 50.000 TL'nin 04/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yatırılmasına karar verilmiştir.

IV İSTİNAF

Davalı vekili istinafında, dosya kapsamında 4 ayrı teknik rapor alındığını, dava dışı ... şirketinin davalıya bir borcu bulunmadığının tespit edildiğini, ancak Mahkemece bu raporları çürüten hukuki maddi mesnede dayanılmadığını, raporların detaylı ve açıklayıcı olduğunu, davacını davasını ispatlaması gerektiğini, ispatlanamamış davanın Mahkemece kabul edildiğini, delilleri ve şirketlerinin kayıtları gereğince davanın reddi gerektiğini, 250.000,00TL ceza faturası ile talep edilen bedelin 75.000,00 TL'sinin haksız olduğu tespitinin somut duruma aykırı olduğundan hatalı olduğunu, 250.000,00TL masraf yansıtma faturasının ek belgeleri olmaması sebebiyle haksız olduğununu mahkemece tespitinin hukuka aykırı olduğunu, ek faturaların yeniden sunulduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı alacaklı, davalı borçlu, davalı borçlu dava dışı ... şirketine karşı iş sahibi, ... şirketi de davalıya karşı yüklenicidir.Davacı davada, dava dışı ... şirketinden alacağı sebebiyle icra takibi açtığı, ... şirketinin davalıdaki alacaklarının haczini talep ettiklerini, davalının da, ... şirketinin teminat dışında bir alacağının bulunmadığını, nakit teminat iade şartlarının oluşmadığını belirterek itiraz ettiğini, şimdilik 50.000,00TL.'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı, İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına 04/04/2014 tarihinde 46.404,00 TL ödeme yapıldığını, davalı vekili dava dışı ... şirketinin müvekkili şirket nezdinde teminat kesintisinden kaynaklı alacağının müvekkili şirketin dava dışı şirketten olan cari hesap borcundan mahsubu sonucu artan kısmın icra dairesine yatırıldığını böylece dava dışı şirkete başka bir borcun bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Yerel mahkemece, davalının dava dışı ... şirketinden mahsup ettiğini alacak kalemlerinin tek tek değerlendirildiği böylece, davalı defterlerinde 174.985,55TL'lik mükerrer kayıt öncesi 31/12/2012 tarihi itibarıyla 65.421,50 TL dava dışı ... alacağının yer aldığı, dava dışı ... aleyhine mükerrer kaydedilen 174.985,55 TL ve ...'e yapılması istenen ancak davalı ya da 3. kişi tarafından yapıldığı ispatlanamayan iş bedeline dair, dayanakları ispat olunamayan 240.734,52TL'lik yansıtma faturası bedeli ile fazladan kesilen 75.000 TL'lik ceza bedelinin toplamı 490.720,07TL olmakla, bu meblağın davalı alacağı-dava dışı ... borcu olarak kaydedilmesinin hatalı olduğu, teminat kesintisinin eksik hesaplanışı nedeniyle icra dosyasına eksik ödenen 29.794,34TL ile davalı defterlerinde kabul edilen 646.702,57TL nakit iş teminatı toplamı 676.496,91TL olmakla, davalı defterlerinde kayıtlı 65.421,50 TL alacak ile birlikte dava dışı ... alacağının toplam 741.918,41TL olduğu, mahkemece yerinde bulunan 31/12/2012 tarihinden sonraki alacak kayıtlarından ceza bedelinin 175.000 TL'lik kısmı ile icra dosyasına ödenen 46.404,00TL toplamı olarak bulunan dava dışı ... borcu 221.404,00TL'den dava dışı ... alacağı 741.918,41TL mahsup edildiğinde 520.514,41TL'nin takip dosyasında tahsil edilemeyen alacak limitinde davacı yana ödenmesinin gerektiği, ancak eldeki davada talebin 50.000TL'nin kabulüne karar verilmiştir.

Birbiri ile uyumlu bilirkişi raporlarına göre davalıdan 674.494,91 TL teminat kesintisi yapılması gerektiği halde 646.702,57 TL kesinti yapıldığını, 600.298.57TL.'nin ise davalının dava dışı ... şirketinden olan alacağı sebebiyle mahsup edilerek, geriye kalan 46.404,00TL'nin davalının dava dışı ... şirketine borcu olarak davacının alacaklı olduğu icra dosyasına ödendiği belirtilerek, söz konusu raporlarda davalının, dava dışı ... şirketine borcu bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Kök ve ek raporlara göre davalının dava dışı ... şirketine borçlu olmadığı tespit edilmiş olmasına karşın, Mahkemece bizzat yapılan hesaplama sonucu, davanın kabul edildiği anlaşılmış olmakla, davalıdan, dava dışı ... şirketinin alacağının olup olmadığının tespiti için yeni bir heyet oluşturularak yeni bir bilirkişi raporu alınması, alınan yeni rapor ile mevcut raporlarlar arasında çelişki olması halinde çelişkiler de giderilerek sonucuna göre bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 15/12/2020 tarih, 2015/615 Esas, 2020/652 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,

5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 02/04/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.