Bölge Adliye Mahkemesi 2025/506 E. 2025/841 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2025/506

KARAR NO: 2025/841

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 09/01/2025

NUMARASI: 2024/57 E. - 2025/8 K.

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Giderilmesi İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/05/2025

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kapı ve camlarda kullanılan sineklik aparatının üretimini ve satışını yapmakta olduğunu, edindiği deneyim ile kendi ürünü olarak geliştirmiş olduğu sineklikten makaralı ve telli bir sistem haline getirdiğini, ... başvuru no'su ile TPE nezdinde tescil ettirdiğini, bu belgede bulunan 8 adet tasarımın birleştirilerek sineklik bütününü oluşturduğunu, davalı firma tarafından müvekkili tarafından sahip olunan bu tasarımın, hukuka aykırı olarak üretilmekte ve satılmakta olduğunu, Tüyap fuar alanında gerçekleşen fuarda Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/31 D. İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişi tarafından tespit incelemesinde bulunulduğu, alınan raporda ürünlerin birebir aynı olduğunun tespit edildiğini, müvekkili tarafından geliştirilen ürünün davalı yan tarafından fuarda sergilenmiş olmasının ve internet sitesinde sergilenmesinin kötü niyetli olduğunu, haksız rekabete sebebiyet verdiğini, birebir aynı ürünlerin sergilenmesinin müvekkili malları ile karıştırılmasına sebebiyet vereceğini , davalı yanın müvekkilinin ticari emtialarını taklit etmekte olduğunu, bu durumun Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/31 D. İş sayılı dosyasında alınan tespit raporu ile net şekilde tespit edildiğini belirtmiş ve ... başvuru no'lu Endüstriyel Tasarım ile iltibas yaratan davalı yanın tecavüz teşkil eden eşya ve bu eşyaları üretmeye yarayan araç, gereç, cihaz, kalıp, makine gibi vasıtalara davalıya ait iş yerinde arama yapılarak el koyulmasını, tecavüz teşkil eden eylemlerin dava neticelenene kadar tedbiren önlenmesini, dava neticelendiğinde ürünlerin imhasını, www...com uzantılı alan adına erişimin engellenmesini, müvekkilinin ... başvuru no'lu tasarımına tecavüzün tespitini, menini, durdurulmasını ve önlenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı - Karşı Davacı vekili cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde; davacı yanın açmış olduğu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı-karşı davalıya ait ... tescil numaralı Endüstriyel Tasarım Belgesinin yenilik şartını taşımadığını, başvuru tarihinden önce bilindiğini, kamuya arz edilmiş olduğundan hükümsüz kılınması gerektiğini, karşı yanın sineklik ürününü itiraz gelmemesi için montajlı bitmiş haliyle değil, montaj olmamış parçalı haliyle tescil ettirdiğini, bu ürünün Türkiye'de ilk olarak 2009 yılında ... tarafından ... dosya numaralı faydalı model tescili ve ... dosya numaralı Endüstriyel Tasarım Tescili ile koruma altına aldığını, bu ürüne ilişkin olan bir başka faydalı model belgesinin ... dosya numaralı olduğunu, davaya konu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığını gösteren faydalı modellerin bulunduğunu, müvekkilinin PVC kapı aksesuar ve sineklik sektöründe çeşitli ürün çeşidi ile üretim yapmakta olduğunu, toptancı ve bayilerle çalıştığını, davacı-karşı davalının başkasının icat ettiği bir ürünü kendisi bulmuş gibi haksız ve art niyetli olarak tescil ettirdiğini, davaya konu sineklik tasarımının tescil tarihinden önce sektörel dergisinin çeşitli sayılarında yayınladığını ve tanıtımının yapıldığını, İstanbul Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/31 D. İş sayılı dosyası kapsamında yapılan tespitte sadece mimar bilirkişi bulunduğunu, tasarım uzmanı ve hukukçu bulunmadığını, bilirkişinin raporunda tasarımların aynı olduğuna dair bir tespitte bulunmadığını, tasarımlar arasında karşılaştırma yapılmadığını belirtmiş ve asıl davanın reddine, davacı-karşı davalıya ait ... tescil numaralı endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı - Karşı Davalı vekili 15.08.2016 tarihli dilekçesinde özetle; davalı - karşı davacı yan tarafından dosyaya sunulan faydalı model ve endüstriyel tasarımların incelendiğinde, hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olduğunu, müvekkili firmanın endüstriyel tasarımının bir sineklik tasarımı olmadığını, sıralı bir tasarım olduğunu, her bir tasarım bir araya geldiğinde sineklik ürününün oluştuğunu, faydalı model belgesindeki bir ürünün fikri mülkiyetin başka bir disiplini olduğunu, bu durum ile davaya konu tasarımın karşılaştırılarak yenilik iddiasında bulunulmasının yanlış olduğunu, müvekkilinin ürünün zorunlu kıldığı formsal ve teknik zorunluluklara bağlı kalarak tasarımını oluşturduğunu, tasarımcının seçenek özgürlüğünün bu alanda kısıtlı olduğunu, davalı-karşı davacı tarafından müvekkil adına tescilli sıralı tasarım ile iltibas yaratacak şekilde kullanıldığını belirtmiş ve karşı davanın reddini, asıl davanın kabulünü talep etmiştir. İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/378 esas, 2020/113 karar sayılı kararı ile; Asıl davanın reddine, Karşı davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, Davacı-karşı davalı adına tescilli ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 1, 2, 3, 4, 5, 7 ve 8 numaralı tasarımlarının HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 6 numaralı tasarımı ile ilgili hükümsüzlük davasının REDDİNE, " dair karar verilmiştir. Verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir. Dairemiz 2020/2285 esas, 2024/193 karar sayılı ilamı ile; "Dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı - karşı davacının 6 nolu tasarımla ilgili ürünlerin daha önce piyasaya sürüldüğüne ilişkin iddialarına ilişkin tespit yapılmadığı, tasarımların harcı alem ürün olup olmadığı ve teknik zorunluluk nedeniyle belirli biçim ve boyutlarda üretilmesinin zorunlu bir ürün olup olmadığının ve 6 nolu tasarımın köşe takozuna monte edildiğinde görünebilir özelliğini yitirdiğine yönelik itirazının, tekrar değerlendirilmesi gerektiğinden bu tasarım yönünden ek rapor alınması gerekmekte olup, teknik zorunluluk bulunan ürün olup olmadığı, harcıalem ürün olup olmadığına ve nihai kullanımda görünebilir özelliğinin bulunup bulunmadığına dair bilirkişi raporlarında tespit bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf talebinin bu açıdan kabulü gerekmekle, davacı istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin kararının tamamının kaldırılmasına, belirtilen hususların gerekçeli kararda tartışılarak, yargısal denetime elverişli ve gerekçeli şekilde karar verilmesi için dosyanın HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiştir. Mahkemece yargılamaya devamla;

İlk Derece Mahkemesi Kararı: "Mahkemece; Asıl davanın REDDİNE, Davacı - Karşı Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, B-Karşı davanın KISMEN KABULÜ ile, Davacı-karşı davalı adına tescilli ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 1, 2, 3, 4, 5,6, 7 ve 8 numaralı tüm tasarımlarının HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı/karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında çok sayıda bilirkişi raporu alınmış olmasına rağmen alınan tüm raporların da birbiri ile çelişkili olup denetime ve hüküm kurmaya elverişsiz olduğunu, bazı raporlara dayanılarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, aleyhe hususları kabul etmediklerini, bilirkişi heyeti tarafından dosya kapsamında müvekkiline ait tescilli tasarımlar incelenirken tasarımların her birinin bir bütünün parçası olduğunun, aslen bir bütün olarak korunduğunun dikkate alınmadığını, ürünleri dosyaya ibraz etmiş olsalar da bir bütün olarak değerlendirme yapılmadığını, bilirkişiler tarafından köşe takozlarının yeni olmadığı ifade edilmiş olsa dahi ürünlerin boyutlarının küçüklüğü ve işlevi dikkate alındığında bilirkişilerce yeni olmadığı bildirilen tasarımlar bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün çok kısıtlı olduğunun net bir şekilde görüleceğini, bilirkişilerin seçenek özgürlüğünün geniş olduğu yönündeki kanaatlerine katılmadıklarını, davalı/karşı davacı tarafından hükümsüzlüğü talep edilen sıralı tasarımların sineklik tasarımı değil birleştiğinde pileli sineklik ismi verilen ürünü oluşturan elemanların tasarımları olduğunu, işbu ürünün ihtiva etmeis gereken belirli ve zorunlu bir form ve yapı olması gerektiğinin aşikar olduğunu, üründe davalı yanın teknik zorunluluk olmayan bölümleri dahi taklit ettiğini, bu bakımdan davalı/karşı davacının kötü niyetli olduğunu, montaj esnasında tasarım parçalarının birbirine montajlanabilmesi için ürünlerde yer alacak zorunlu unsurların bilirkişilerce dikkate alınmadığını, görünüm bakımından aralarında açıkça farklılık olan müvekkili tasarımları ile davalı yan tarafından sunulan faydalı model görsellerinin yenilik ve ayırt edicilik kriterleri ile değerlendirilmeye tabi tutulmasının yerinde olmadığını, yapılması gereken incelemenin de ayniyet incelemesi olup bir bütünün parçalarını oluşturan müvekkili firma tasarımları ile sair yeniliği ortadan kaldırdığı iddia edilen ürünlerin kıyasına bilirkişilerin raporunda gerektiği şekilde yer verilmediğini, küçük farklılıkların yasal düzenlemenin lafzına ve ruhuna ayrıca yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı bir biçimde görmezden gelindiğini, tasarımın görünüm olduğunu, tescil yoluyla korunmasının kapsamının tasarımın görünüm özellikleriyle sınırlı olduğunu, müvekkiline ait dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğunu, müvekkiliyle aynı sektörde faaliyet gösteren davalı/karşı davacı tarafından müvekkili adına ... kod numarasıyla tescilli sıralı tasarımların tamamının iltibas yaratacak şekilde ve müvekkiline ait tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil eder nitelikte kullanıldığını, dava dilekçelerinde haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi talepleri de olduğunu, tasarım tescilini haiz olmasa dahi bir ürünün benzerlik incelemesinin haksız rekabet kapsamında yapılmasının zorunlu olduğunu, buna karşın bilirkişilerce haksız rekabet taleplerine ilişkin değerlendirme yapılmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı/karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin karşı dava olarak açtıkları hükümsüzlük davasında verdiği kısmen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kısmen ret kararı verilmesine gerekçe olarak gösterilen 23.10.2018 ve 19.09.2019 tarihli bilirkişi raporlarında, davaya konu çoklu tasarımda bulunan (6) numaralı "köşe takozu bağlantı parçası" tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğunun belirtildiğini, dava konusu davacı-karşı davalı tarafa ait ... nolu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (6) nolu tasarımın dosyaya delil olarak sundukları ... nolu faydalı model belgesi ile kıyaslaması yapıldığında, endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (6) nolu tasarımın ... nolu faydalı modelde bahsi geçen istemlerle ve çizimlerle tarif edilen ve "ip sabitleme pimi" olarak adlandırılan (10) numaralı parçayla birebir aynı fonksiyona sahip olduğunun görüleceğini, her iki parçanın da aynı işlevi yerine getirdiğini, görsel olarak birebir aynı olduğunu, dava konusu çoklu tasarımda bulunan köşe takozu bağlantı parçası tasarımının köşe takozuna takılan civata olup harcı alem bir ürün olduğunu, tasarımların korunabilmesi için ürünün üretim aşamalarında görünen kısımlarının tasarım olarak nitelendirilemeyeceğini, 6 no'lu tasarımın 7'nolu tasarıma monte edildiğinde görünebilir özelliğini kaybettiğini, bu durumda tescilinin mümkün olmadığını, 6 no'lu tasarımın civata olup hem harcıalem bir ürün olup hem de teknik zorunluluk içeren bir parça olduğunu, bu nedenle tescilinin mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Asıl dava, davacı adına tescilli ... numaralı endüstriyel tasarım haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti istemine , karşı dava ise davacı/ karşı davalı adına tescilli ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Mahkemenin 2017/378 esas, 2020/113 karar sayılı kararı ile; "Asıl davanın reddine, Karşı davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, Davacı-karşı davalı adına tescilli ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 1, 2, 3, 4, 5, 7 ve 8 numaralı tasarımlarının HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 6 numaralı tasarımı ile ilgili hükümsüzlük davasının REDDİNE, " karar verilmiş, istinaf incelemesi sonunda, Dairemizin 2020/2285 esas, 2024/193 karar sayılı ilamı ile; " Dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı - karşı davacının 6 nolu tasarımla ilgili ürünlerin daha önce piyasaya sürüldüğüne ilişkin iddialarına ilişkin tespit yapılmadığı, tasarımların harcı alem ürün olup olmadığı ve teknik zorunluluk nedeniyle belirli biçim ve boyutlarda üretilmesinin zorunlu bir ürün olup olmadığının ve 6 nolu tasarımın köşe takozuna monte edildiğinde görünebilir özelliğini yitirdiğine yönelik itirazının, tekrar değerlendirilmesi gerektiğinden bu tasarım yönünden ek rapor alınması gerekmekte olup, teknik zorunluluk bulunan ürün olup olmadığı, harcıalem ürün olup olmadığına ve nihai kullanımda görünebilir özelliğinin bulunup bulunmadığına dair bilirkişi raporlarında tespit bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf talebinin bu açıdan kabulü gerekmekle, davacı istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin kararının tamamının kaldırılmasına, belirtilen hususların gerekçeli kararda tartışılarak, yargısal denetime elverişli ve gerekçeli şekilde karar verilmesi için dosyanın HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiş , mahkemece yargılamaya devam olunmuştur. Davacı-karşı davalıya ait ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın "Sineklik için PVC Profil, İp tekeri, Köşe takozu ve Köşe takozu bağlantı parçası" tasarımları oldukları, 01/04/2015 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.28/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacı-karşı davalı tarafa ait ... no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesinde yer alan öğelerin oluşturduğu montajlı tasarımın ve öğelerin benzerlerinin başvuru tarihi olan 01.04.2015 tarihinden önce kamuya sunulduğu, bir çok firma tarafından profıllerdeki detayların farklılaştırılması ile uygulandığı, köşe takozu öğesinin harc-ı alem bir öğe olduğu, davacı-karşı davalının ... tescil numaralı tasarımının 5, 7 ve 8 numaralı tasarımların ... numaralı faydalı modeldeki çizimler ile benzer oldukları, davalı-karşı davacıya ait üründeki köşe takozunun davacı-karşı davalıya ait ... numaralı faydalı modelin 5 numaralı tasarımı ile benzer olduğu, bu doğrultuda ... (5),(7) ve (8) no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı, incelenen web sitesi içeriğindeki kullanımlarla, internet sitesinin, davalı ... San ve Tic. Ltd. Şti. üretiminde olan ürünlerin tanıtımı amacıyla oluşturulduğu belirtilmiştir. 30/11/2017 tarihli birinci ek raporunda, davacı-karşı davalı tarafa ait ... (5), (7) ve (8) no'lu tasarımların ... no'lu faydalı model belgesindeki çizimler ve ... (1) no'lu tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı, davacı - karşı davalı tarafa ait ... (1), (2), (3), (4) ve (6) no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığına dair bir delile rastlanmadığı şeklinde tespitte bulundukları anlaşılmıştır. 09/03/2018 tarihli bilirkişi ikinci ek raporununda "asıl davada; gerek davacı/karşı davalı gerek davalı/karşı davacı tarafın ürün numunelerini eksik ve/veya hatalı sundukları bu nedenle numuneler üzerinde incelemelerin eksik yapılabildiği, tespit dosyasında bilirkişi tarafından yapılan tespitler incelendiğinde, davalı/karşı davacı ürününün, davacı/karşı davalının tescilli çoklu tasarım belgesindeki tasarımlarının koruma kapsamında olduğu, karşı davada; sunulan ürün numunelerinin incelenmesi sonucunda, davacı-karşı davalının ... numaralı tasarımının 2 ve 3 numaralı tasarımlarının ... dergisinin 2013 yılı sayısındaki görseller ile benzer olduğu, 2, 3, 5, 7, 8 numaralı tasarımların yenilik özelliği bulunmadığı, 2 ve 4 numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığına dair bir delile rastlanmadığı belirtilmiştir. Farklı heyetten alınan 23/10/2018 tarihli bilirkişi raporununda, "asıl davada; davacı/ karşı davalı tarafa ait ... - 1,5,7 ve 8 numaralı tasarım tescilleri ile davalının tespit dosyasında incelenen ürünü, www...com alan adlı internet sitesindeki ürünleri dosyaya sunulan davalıya ait ürünlerin arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı - karşı davalı tarafa ait ...- 2,3,4 ve 6 numaralı tasarım tescilleri ile davalının tespit dosyasında incelenen ürünü, www...com alan adlı internet sitesindeki ürünleri dosyaya sunulan davalıya ait ürünlerin arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, karşı davada; davacı/ karşı davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... - 1,2,3,4,5,7 ve 8 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 01.04.2015 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı; davacı/ karşı davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 01.04.2015 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu" beyan edilmiştir.Farklı bir heyetten alınan 19/09/2019 tarihli bilirkişi raporununda " asıl dava yönünden: davacı / karşı davalı tarafa ait ... (1), (5), (7) ve (8) numaralı tasarımlar ile davalının tespit dosyasında incelenen ürünü, www...com alan adlı internet sitesindeki ürünleri dosyaya sunulan davalıya ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı / karşı davalı tarafa ait ... (2), (3), (4) ve (6) numaralı tasarımlar ile davalının tespit dosyasında incelenen ürünü, www...com alan adlı internet sitesindeki ürünleri dosyaya sunulan davalıya ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, karşı dava yönünden: davacı / karşı davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... (1), (2), (3), (4), (5), (7) ve (8) numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 01.04.2015 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davacı / karşı davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... (6) numaralı tasarımın başvuru tarihi olan 01.04.2015 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu" belirtilmiştir.Dairemizin kararından sonra mahkemece davalı - karşı davacının 6 nolu tasarımla ilgili ürünlerin daha önce piyasaya sürüldüğüne ilişkin iddialarına ilişkin olarak, tasarımların harcı alem ürün olup olmadığı ve teknik zorunluluk nedeniyle belirli biçim ve boyutlarda üretilmesinin zorunlu bir ürün olup olmadığının ve 6 nolu tasarımın köşe takozuna monte edildiğinde görünebilir özelliğini yitirdiğine yönelik itirazlarını karşılar nitelikte ve ürünün teknik zorunluluk bulunan ürün olup olmadığı, harcıalem ürün olup olmadığına ve nihai kullanımda görünebilir özelliğinin bulunup bulunmadığına dair alınan 21/12/2024 tarihli ek raporda ; "Davacı/ karşı davalıya ait ... (6) numaralı tasarımın, silindirin baş bölümüne yakın kısmında köşeleri radyuslanmış dikdörtgen boşluğun yer aldığı ve asıl koruma kısmının bu husus olduğu, baş kısmının da standart harcıalem altıgen cıvata şeklinde olduğu, bütünsel incelemede ayırt edici fonksiyonunun bulunduğu ve harcıalem niteliğinde olmadığına, Teknik zorunluluk olup olmadığı hususunda; kök raporumuzdaki tasarımcının seçenek özgürlüğünün değerlendirilmesi noktasında da farklı tasarımların piyasada yer aldığı görüldüğünden, teknik zorunluluğu bulunmadığına, Tasarımın görünürlüğünün değerlendirilmesi hususunda; 6 numaralı tasarımın yuvaya oturduğu ve sadece baş kısmının görülebileceği, ilgili tasarımın baş kısmının da standart harcıalem altıgen cıvata görünümünde olduğu, asıl koruma kapsamını sağlayan silindirin baş bölümüne yakın kısmında köşeleri radyuslanmış dikdörtgen boşluğun görülememesi sebebi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2017/1538 K. 2018/7172 T. 19.11.2018 kararı da göz önüne alındığında, koruma sağlamayacağı " yönünde rapor tanzim edilmiştir.Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırt edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereker husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir.Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerekir. Hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından uyuşmazlığın çözümü için öncelikle birleşen dava konusu asıl davacıya ait tasarımın hükümsüzlüğü talebinin incelenmesi gerekmektedir. Tasarım, belgesine konu hususlar hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan teknik hususlardan olduğundan, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının tasarım uzmanı ve bilişim uzmanı bilirkişinin yer aldığı heyet tarafından resen araştırma da yapılarak , gerekçeli ve denetime elverişli şekilde usul ve yasaya uygun düzenlendiği, bu nedenle somut uyuşmazlık bakımından 19.09.2019 tarihli bilirkişi raporunun ve 21/12/2024 tarihli ek raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamına göre , hükümsüzlüğü talep edilen asıl davacıya ait ... numaralı çoklu endüstriyel tasarım yönünden bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere ... tescil numaralı çoklu tasarımın 1,2,3,4,5,7 ve 8 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 01.04.2015 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı konusunda 23.10.2018 ve 19.09.2019 tarihli bilirkişi raporlarının bir birini teyit eder nitelikte olduğu, bu nedenle hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır. Diğer yandan ... numaralı tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğuna dair herhangi bir delil tespit edilmemiş ise de , 21.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda; bu tasarımın silindirin baş bölümüne yakın kısmında köşeleri radyuslanmış dikdörtgen boşluğun yer aldığı,harcıalem niteliğinde olmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğünün değerlendirilmesi noktasında da farklı tasarımların piyasada yer aldığı ve teknik zorunluluktan kaynaklanmadığı bu nedenlerle yenilik ve ayırtedicilik vasfına sahip olup, koruma kapsamının bu kısmı olduğu belirlenmiştir. Ancak aynı raporda, 6 numaralı tasarımın yuvaya oturduğu ve sadece baş kısmının görülebileceği, ilgili tasarımın baş kısmının da standart harcıalem altıgen cıvata görünümünde olduğu, asıl koruma kapsamını sağlayan silindirin baş bölümüne yakın kısmında köşeleri radyuslanmış dikdörtgen boşluğun görünür olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum karşısında, tasarım ile korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmekte olduğundan, tasarım konusu ürünün biçiminin kullanım esnasında görünür olması gerekir. Tek başına kullanılmayan bir mekanizmanın ürünün iç kısmına monte edilerek birden çok bileşenden oluşan bileşik bir ürünün parçası konumunda olduğu bir sistemde ürün monte edildikten sonra normal son kullanım esnasında görünmüyor ise , çeşitli parçalardan oluşan bileşik ürünün dış görünümü dışında, iç kısmında kalan ve görünmeyen unsurların tasarım koruması kapsamında olmayacağı, somut olayda 6 nolu tasarımın köşe takozuna monte edilen bir bağlantı elemanı olduğu, tek başına kullanılacak bir ürün olmadığı ve monte edildikten sonra son kullanımda görünür olmadığı bu nedenlerle ... numaralı tasarımın da hükümsüzlüğü koşullarının bulunduğu anlaşılmıştır. Karşı dava konusu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğinden tasarım koruması hiç doğmamış sayılmakla asıl dava konusu tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet davasının reddi gerektiği görülmüştür. Mahkemece " davacı tarafın çoklu tasarım tescilinin tümden hükümsüzlüğüne , bu karar karşısında tasarımın tescilinden itibaren geçersiz olacağı dikkate alındığında davacı tarafın tasarım hakkına tecavüzden ve haksız rekabetten kaynaklı talepte bulunmasının mümkün olmadığı" gerekçesi ile asıl davanın reddine dair kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı , asıl davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebinin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.Davacı-Karşı Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 09/01/2025 tarih ve 2024/57 E., 2025/8 K. sayılı kararına karşı davacı-karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1230,80 TL (asıl dava yönünden 615,40 + karşı dava yönünden 615,40 TL= istinaf karar harcı davacı-karşı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı-karşı davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 29/05/2025