Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi 2025/234 E. 2025/862 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ

T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2025/234 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS KARAR NO : 2025/862 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ )

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : DR. ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 28/02/2023 ESAS NO : 2017/378 E 2023/143 K

DAVANIN KONUSU : Alacak KARAR TARİHİ : 07/07/2025 YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2025

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Asıl davada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... AŞ'nin ürettiği çerez mamullerinin fabrika teslim şartıyla satışı için taraflar arasında 30/03/2015 tarihli 5 yıllık sözleşme imzaladığını, şartname ve sözleşmeye göre müvekkilinin davalıdan ilk altı ay 500.000 paket sonraki aylar için 1.000.000 paket alım yapacağını, müvekkilinin edimlerini şartnameye ve sözleşmeye uygun şekilde yerine getirdiğini, ancak davalının iki yıldan fazla bir süre geçirdikten sonra anlaşılmayan bir nedenle ihtarnameler keşide ederek eksik mamul alındığından bahisle ceza kesileceği, alınmayan mamullerin fatura bedellerinin isteneceği, teminatın irat kaydedileceği, sözleşmenin fesih edileceği yönünde bildirimde bulunduğunu, esasen davalının şartname ve sözleşmede yazılı ilk altı ay 500.000 paket sonraki aylar için 1.000.000 paket değil aylık 100.000 paket çerez mamulü üretimini dahi sağlayacak kapasiteye sahip olmadığını, davalının şartname ve sözleşmede taahhüt ettiği ancak müvekkiline teslim edemediği toplam 18.196,034 paket çerezin karşılığı olan acı biberli 13.626.775 TL, kakaolu 18.196.034 TL olmak üzere ortalaması 15.897.904 TL'yi sözleşmenin 17/a maddesi gereğince geciken sipariş miktarı olarak talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla geciken sipariş bedeli tutarı olarak 50.000,00TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/431 Esas sayılı dosyasında davacı ... Fabrikası AŞ vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02/04/2015 tarihli fabrika teslimi şartı çerez çeşitleri satış işi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ve şartnamenin 3.c maddesi uyarınca sözleşme tarihini takip eden ilk altı ay 500.000 paket sonraki aylar aylık 1.000.000 paket satmayı müvekkilince taahhüt edildiğini, ancak davalının 03/09/2015, 02/02/2017 ve 22/02/2017 tarihli ihtarlara karşın taahhütlerini yerine getirmediği için müvekkili şirketin üretimde kullanacağı ham maddeleri imha etmek zorunda kalması nedeniyle 5.243,75 TL zarara uğradığını, ayrıca davalının satın aldığı mamül bedelinin 386.351,69 TL'sini ödemediğini, davalı şirketin şartnamenin 9.c ve 15.c maddesiyle 7.d.a maddesi gereğince taahhüt ettiği sade dolgulu kakao 4.298.198,32 TL acı biber aromalı yer fıstığı 2.865.450,11 TL'nin ortalama tutarı 3.581.779,71 TL çerez parasını da ödemediğini, davalıya sözleşme ve eki şartname gereği 18/04/2017 tarihli noterden 35 günlük ihtarname çekildiğini, davalı tarafça yükümlülükler yerine getirilmediğinden şartnamenin 15.d-a sözleşmenin 17.a maddeleri gereği 150.000,00 TL ceza kesildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 400.000,00 TL alacağın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, açıklama dilekçesinde alacağın 10.000,00 TL sinin sözleşmeden kaynaklı cezai şart, 5.000,00 TL'sinin üretilen ham maddelerin imhası nedeniyle uğranılan zarar, 300,00 TL'sinin davalının teslim aldığı ancak bedelini ödemediği ürünlerin bedeli, 10.000,00 TL 'sinin taahhüt edilip de alınmayan acı biber aromalı ve yer fıstığı aromalı çerez bedeli, 374.700,00 TL'sinin taahhüt edilip de alınmayan sade dolgulu ve kakaolu çerezlere ilişkin olduğunu belirtmiştir. Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/359 Esas sayılı dosyasında davacı ... AŞ vekili dava dilekçesinde özetle; birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/431 Esas sayılı dosyasındaki beyanlarını tekrarla birleşen dava tarihinden sonra doğan zararların ve ceza hükmünden doğan alacak için işbu davanın açıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin al ya da öde şartı taşıdığını, siparişlerin sözleşmenin 7.maddesi uyarınca 30 günlük (bir aylık) süre zarfları için verilmesi gerektiğini, ödemelerin de siparişleri takip eden en geç 10 gün içinde gerçekleşmesi gerektiğini, davalı için olabilecek en lehe ihtimal göz önünde bulundurulduğunda davalının en geç 30/06/2017 tarihinde taahhüt ettiği 1.000.000 paket çerezi alması gerektiğini, davalının 2017 Haziran ayında hiç sipariş vermediğini, her ay için aynı durumun söz konusu olduğunu, taahhüt edilen alınmayan çerez bedelinin 271.985,00 TL olduğunu, ayrıca sözleşmenin 17.maddesi uyarınca iş bu davadaki talebin birleşen 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan dava tarihi olan 16/06/2017 tarihinden fesih ihtarının davalıya tebliğ edildiği 20/04/2018 tarihine kadar her bir gün için 10.000,00 TL cezai şart alacağının olduğunu belirterek şimdilik 50.000,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, açıklama dilekçesinde alacağın 100,00 TL'sinin sözleşmeden doğan cezai şart, 1.000,00 TL sinin taahhüt edilip de alınmayan acı biber aromalı ve yer fıstığı aromalı çerez bedeli, 48.900,00 TL'sinin taahhüt edilip de alınmayan sade dolgulu ve kakaolu çerezlere ilişkin olduğunu belirtmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Asıl davada davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı aleyhine müvekkili tarafından aynı konudaki uyuşmazlık hakkında Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/431 esas sayılı dosyasında alacak davası açtıklarını, davacının açmış olduğu işbu davanın şartname ve sözleşmeye aykırı olduğunu, birleştirme talep edilen davada açıklama ve delillerin mevcut olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/431 Esas sayılı dosyasında davalı ...cevap dilekçesi sunmamıştır. Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/359 Esas sayılı dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeyi davalının ihlal ettiğini, sözleşme yapılması üzerine müvekkilinin Türkiye çapında satış ağı kurduğunu, davacının hiçbir zaman müvekkilinin talep ettiği ürün sayısını teslim edemediğini, sözleşme ve şartnameye aykırı davrandığını ve kurulan satış ağının çöktüğünü, davacının makine ve ekipman ve işgücü bakımından yeterli olmadığı halde 1.000.000 adet ürün üretmeyi şartnameye koyduğunu ve hiçbir zaman bu miktarda üretim yapamadığını, davacının üretilmeyen hayali ürünlerin bedelini istediğini, barkotsuz olarak paketlenmiş 200.000 adet ürünü lansman olarak verdiğini söyleyen davacının bilahare bu ürünlere fatura kestiğini, davacının rekabet hükümlerine aykırı davrandığını, tek yetkili müvekkili olmasına rağmen 3.kişilere satış yapıldığını, davacı tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşme ve eki şartname kapsamında ... Unlu Mam. Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin, ... A.Ş.'den sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk altı ay için aylık 500.000, takip eden aylar için aylık 1.000.000 adet ürün almayı, fabrikanın ise satmayı taahhüt ettiği, satışın taahhüt edilen miktardan eksik olması halinde idarece eksik satış miktarı kadar alıcıya fatura keseceği, mücbir sebepler dışında idarenin talep edilen ürünleri üretememesi, alıcıya bir hafta geç teslimi halinde idarenin durumu yazı ile bildireceğini, bu durumun bir haftayı aşması halinde idarenin, alıcıya geciken sipariş miktarı oranında ceza ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, ancak alıcı tarafından sipariş formları ile verilen siparişlerin satıcı tarafından karşılandığı, satıcı tarafından eksik ürün talep edildiği yönünde siparişlerin karşılandığı aşamada ihtirazı kayıt bildirilmediği, aksine iddia ve savunmaların kanıtlanamadığı gerekçesiyle asıl davada davacı ...'nin sözleşme uyarınca taahhüt edilen ürünün taahhüt edildiği miktarda verilmediği yönündeki iddianın ve buna bağlı olarak iddia edildiği şekilde maddi zararın oluştuğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesine açılan ve 2017/431 Esas sayılı dosyasında, davacı ... Fabrikası A.Ş.'nın davalı şirketin alım taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle imha edilen ham madde mamulleri nedeniyle 5.000,00 TL zarara uğradığı iddiasını usulünce kanıtlayamadığı gerekçesiyle talebin reddine, sözleşmenin fesih tarihine kadar davalı şirketin süreli sözleşme kapsamında verdiği siparişe göre ürün teslimi aşamasında ihtirazi kayıt koymaksızın ürünleri teslim etmiş olmasına göre davalı şirketin taahhüt edilenden eksik ürün alması nedeniyle taahhüt edilip alınmayan sade dolgulu ve kakaolu çereze biçilen bedele eş değer nitelikteki 374.700,00 TL çerez bedeli alacağı ile taahhüt edilip alınmayan acı biber aromalı ve yer fıstığı aromalı çereze biçilen bedele eş değer nitelikte 10.000,00 TL çerez bedeli alacağı ile ilgili taleplerinin haklı olmadığı gerekçesyile reddine, farklı bilirkişi kurullarından alınan raporlarda davacı tarafından davalı şirkete teslim edilmesine karşın ödenmeyen ürün bedellerinden ötürü dava tarihi itibariyle 282.351,69 TL cari hesap bakiye alacağı olduğu, mevcut davada bu alacağa ilişkin talebinin 300,00 TL ile sınırlı olarak talep edildiği, mevcut davanın açıldığı 16/06/2017 tarihinden sonra dava derdest iken davalı tarafından sözleşme kapsamında verilen 1.000.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun 22/05/2018 tarihinde nakte çevrildiği, talep edilebilir bu alacak için davanın konusu kalmadığını, davacı tarafından davalı şirkete keşide edilen 18/04/2017 tarihli ihtarname ile sözleşme kapsamında alınan ve bedeli ödenmeyen ürünlerin ödenmesi ve diğer aykırılıkların giderilmesi için 35 gün süre verilerek aksi halde teminatın irat kaydedileceğinin ve sözleşme gereği ceza kesileceğinin ihtar edildiği dikkate alındığında, verilen sürenin sonunda özellikle alınan ürünle ilgili bakiye borç ödenmemiş olmakla davacı şirketin sözleşmenin 17/a maddesi kapsamında verilen sürenin bitmesinden itibaren sonraki bir ay için sözleşmeye uygun yapılan hesaplama sonucu 150.000,00 TL ceza uygulanmasının haklı olduğu, mevcut davada yine bu istek kalemi ile ilgili 10.000,00 TL cezanın tahsili istemi haklı ise de yine mevcut davanın açıldığı 16/06/2017 tarihinden sonra dava derdest iken davalı tarafından sözleşme kapsamında verilen 1.000.000,00 TL tutarlı teminat mektubu 22/05/2018 tarihinde nakte çevrilmiş olmakla talep edilebilir bu alacak için davanın konusu kalmadığı gerekçesiyle 389.700,00 TL için davanın reddine, 10.300,00 TL için konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/359 Esas sayılı dosyasında, davacı ... Fabrikası A.Ş. vekilince Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/431 esas sayılı dosyasında görülen ve taraflarınca açılan davanın tarihi 16/06/2017 olup mevcut davanın bu tarihten sonraki dönemi kapsadığı ifade edilerek açılan davada sözleşmenin fesih tarihine kadar davalı şirketin süreli sözleşme kapsamında verdiği siparişe göre ürün teslimi aşamasında ihtirazı kayıt koymaksızın ürünleri teslim etmiş olmasına göre, davalı şirketin taahhüt edilenden eksik ürün alması nedeniyle taahhüt edilip alınmayan sade dolgulu ve kakaolu çereze biçilen bedele eş değer nitelikteki 48.900,00 TL çerez bedeli alacağı, taahhüt edilip alınmayan acı biber aromalı ve yer fıstığı aromalı çereze biçilen bedele eş değer nitelikte 1.000,00 TL çerez bedeli alacağı ile ilgili istek kalemleri haklı olmadığı, bu istek kalemleri ile ilgili davanın reddinin gerektiği, davacının 18/04/2017 tarihli ihtarname uyarınca sözleşme kapsamında talep edebileceği cezai şarttan kaynaklı tazminat tutarı 150.000,00 TL olup, bu tutar daha önce açılan Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/431 Esas sayılı dosyasında haklı görülerek açıklanan gerekçe ile karara bağlanmış olup, söz konusu ihtar haricinde sözleşme içeriğine göre davacının cezai şart isteyebilme ön koşulu olan farklı bir ihtarname bulunmadığı, mevcut davada davacı yanın sözleşmeden kaynaklı 100,00 TL cezai şart isteminin de haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl davada davalı birleşen davalarda davacı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; birleşen davalarda taahhüt edilip alınmayan ürünlere ilişkin alacak taleplerinin red edildiğini, red edilen kısımlar için işbu istinaf dilekçesinin sunulduğunu, eksik inceleme ve eksik gerekçe ile hüküm kurulduğunu, davalının sözleşme ile yükümlendiği ilk altı ay 500.000 paket, sonraki aylarda 1.000.000 paket çerez alma yükümlülüğüne uymaması ve satın aldığı ürünlerin bedelini ödememesi nedeniyle gerekli yazışmalar yapılarak 19/04/2018 tarihinde sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, 30/09/2015, 02/02/2017, 22/02/2017 tarihli yazılar ve 18/04/2017 ve 19/04/2018 tarihli ihtarnamelerle davacıya sözleşmedeki alım taahhüdünü yerine getirmediği belirtilerek sözleşmeye uygun alım yapması konusunda uyarıldığını, ancak davalının sözleşme hükümlerine uymaması üzerine sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, müvekkilinin teslim alınmayan ürünler için ihtirazi kayıt koymamasının eksik teslim alınan ürünlerin bedelinden feragat edildiği anlamına gelmeyeceğini, özellikle 30/09/2015 tarihli yazıda sözleşme süresince devam eden aykırılıklarla ilgili davalının uyarıldığını, bu yazıya rağmen her defasında kayıt sunulmasının gerekmediğini, sürekli ifa içeren sözleşmenin devamı boyunca davalının kesintisiz şekilde ifada temerrüde düştüğünü, sözleşmenin davalının kusurlu davranışlarının devam etmesi nedeniyle feshedildiğini, müvekkilinin belediye şirketi olduğunu, mal alım satım ve yapım işlerinde Kamu İhale Kanunu'na tabi olduğunu ve Sayıştay denetiminde olduğunu, ürünlerin eksik satın alındığına dair birçok kayıt bulunmasına rağmen ihtirazi kaydın bulunmadığı gerekçesiyle teslim alınmayan ürünler bedelleri yönünden alacak talebinin reddi kararının kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin yazıların ihtirazi kayıt niteliğinde olduğunu, aksinin kabulü halinde dahi en azından uyarı yazıları ve fesih ihtarının bulunduğu dönemler için ihtirazi kaydın mevcut olduğunu, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla kamu menfaati gözetilerek davalının kusuru nedeniyle teslim almadığı ürün bedelleri kadar müvekkilinin zarara uğraması nedeniyle zararın davalı tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek birleşen davalar yönünden davanın reddine yönelik kararların kaldırılmasını istemiştir. Asıl davada davacı birleşen davalarda davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; asıl davanın reddine yönelik kararın yerinde olmadığını, davalının eksik ürün alındığı iddiası ile gönderdiği ilk ihtarın 30/09/2015 tarihi olup ikinci ihtarın ise 22/02/2017 tarihli olduğunu, iki ihtar arasında yaklaşık 17 ay süre bulunmasına rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiğini, davalı şirketin kayıtları incelendiğinde davalının sözleşmede taahhüt ettiği ürünleri hiçbir zaman teslim edemediğinin ortaya çıkacağını, temerrüde düşenin davalı olduğunu, davalının sözleşmeye konu ürünleri üretebilecek kapasitesinin bulunmadığını, fason üretim yaptırabileceği bir yerin de bulunmadığını, davalı fabrikasına ait kapasite raporunun bulunmadığını, kabul etmemekle birlikte davalının alacaklı olduğu durumda dahi alacaktan çok daha fazla miktarda teminat mektubunu nakde çevrildiğini, davalının taahhüt ettiği ürünü eksik teslim ettiğini ileri sürerek asıl davanın reddine ilişkin hükmün kaldırılmasını istemiştir. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık, taraf taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Asıl dava satım taahhüdüne aykırılıktan kaynaklı cezai şart, birleşen 13. ATM dosyası alım taahhüdüne ayrılık nedeniyle cezai şart, sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart, eksik ürün bedeli ve zarar tazmini, birleşen 14. ATM dosyası alım taahhüdüne aykırılık nedeniyle cezai şart ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Taraflar arasındaki 30/03/2015 tarihli Sözleşmenin yapılan incelemesine göre; Sözleşme konusu; ... AŞ.’nin ürettiği veya İdarenin kendi adına fason olarak ürettireceği çerez ve çerez çeşitlerinin alıcı tarafından fabrika teslimi toptan satın alınması ve bu satışla ilgili ihale dokümanında yer alan diğer şartların alıcı tarafından tam ve eksiksiz yerine getirilmesi işi olarak belirlenmiştir. (m.4.2.), Sözleşme süresi; Sözleşmenin süresi sözleşme imzalandığı ve idarenin işe başlama talimatının alıcıya yapıldığı tarihten itibaren 5 yıldır….(m.5.) Sözleşmenin ekleri; ihale dokümanı bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup idareyi ve alıcıyı bağlar. Ancak sözleşme hükümleri ile ihale dokümanın oluşturulan belgelerdeki hükümler arasında çelişki ya da farklılık olması halinde idare lehine olan hüküm uygulanır (m.6), Ödeme yeri ve şartları: Alıcı fatura karşılığı 30 gün idareden satın aldığı mamullerin/ürünlerin ücretini en geç 10 gün içinde saat 17:00’ye kadar idarenin belirleyeceği banka hesabına yatıracak olup dekontunu muhasebe müdürlüğüne teslim edecektir….(m.7), Teknik Şartname; ... AŞ. Fabrika Teslimi Şartlı Toptan Çerez ve Çerez Çeşitleri Satış İşi İdari ve Teknik Şartnamesinde; İhale Konusu; ... AŞ.’nin ürettiği veya idarenin kendi adına fason olarak ürettireceği çerez ve çerez çeşitlerinin alıcı tarafından fabrika teslimi toptan satın alınması ve bu satışla ilgili ihale dokümanında yer alan diğer şartların alıcı tarafından tam ve eksiksiz yerine getirilmesi işi olarak belirlenmiştir. (m.3.1.b.), Miktarı; Alıcı sözleşme süresince; ilk 6 ayda aylık 500.000 paket satmayı taahhüt eder. Sonraki süre içinde aylık 1.000.000 paketi satmayı taahhüt edecektir. Satışı taahhüt edilen miktardan eksik olması halinde İdare; eksik satış miktarı kadar Alıcı’ya fatura kesecektir (m.3.1.c.), İdare mücbir sebepler dışında aylık satış taahhüt miktarını üretip günlük alıcıya teslim etmek zorundadır. Ayrıca mücbir sebepler dışında üretimi aksatacak arıza, bakım, vs. Gibi idarenin elinde olmayan sebeplerle yapılmayan teslimlerden idare sorumlu tutulamaz(m.17.6) Kesin Teminat; Kesin teminat tutarı; alıcı tarafından ihale dokümanı gereği verilmesi gereken kesin teminat tutarı 1.000.000,00 TL olup, alıcı ihale konusu işle ilgili idareye 1.000.000,00 TL tutarında kesin teminat mektubu vermiştir. Kati teminat mektubu süresi 25.03.2016 tarihine kadardır (m.15.a.), Kesin teminatın iadesi; Alıcıya ait kesin teminat sözleşme süresinin sona ermesi ve alıcının ihale konusu işle ilgili bağlı olduğu SSK’dan alacağı ilişiksiz belgesini idareye teslimi ve alıcının idareye her hangi bir borcunun olmadığının anlaşılması halinde iade edilecektir (m.15.b.), Fesih ve ceza; İhale konusu şartname ve sözleşmede yer alan ceza maddeleri ile bahsedilmeyen aykırılıklar ve ihale dokümanı ihlallerinin belirlenmesi halinde; a-Alıcıya aykırılıkların tek tek açıklandığı ve nasıl giderileceği konusunda açıklamaların giderilmesi için asgari 1 ay (30 gün) süreli ihtar çekilir. İhtarda aykırılıkların giderilmediği takdirde ihtarı takip eden ve aykırılıkların giderildiği tarihe kadar olan sürede ilk 10 gün beher gün için 1.000,00 TL, takip eden 10 gün beher gün için 4.000,00 TL ve diğer 10 gün beher her gün için 10.000,00 TL ceza kesilir (m.17.a.), b-Tüm ihtar ve cezalara rağmen aykırılıkların düzeltilmemesi halinde aykırılık hali idarenin tüm uğraşlarına, satışa konu malı işletmede hazır tutmasına rağmen alıcının da bunu almaması, satış noktalarına sevk etmemesi, satış yapmanın imkânsız kılacak hale gelmesi durumunda sözleşmenin de taahhüt edilen işin esaslı unsuru ise ve sözleşmenin feshi, idarenin menfaatine ise sözleşme feshedilebilir. Teminat irat kaydedilir. İrat kaydedilen teminat hukuki haklar saklı kalmak kaydıyla yüklenicinin borcuna mahsup edilir. Alıcı, idarenin belirttiği kapasiteyi aşmamak şartı ile talep ettiği ürünleri günlük olarak fabrikadan teslim alacaktır. …Mücbir sebepler dışında idare talep edilen ürünleri üretememesi, alıcıya 1 hafta geç teslim etmesi halinde, idare durumu yazı ile bildirecektir. Bu durumun 1 haftayı aşması halinde İdare, Alıcıya geciken sipariş miktarı tutarında ceza öder (m.17.b.), şeklindedir. ... A.Ş. tarafından ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen 30/09/2015 tarihli yazıda, ödenmeyen ürün bedeli olarak 56.496,45 TL'nin ödenmesi talep edilerek sözleşme ve şartnameler gereğince ilk 6 ay 500.000 paket, sonraki aylar için 1.000.000 paket satması gerektiği hususunun belirtildiği görülmüştür. ... A.Ş. tarafından ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen 02/02/2017 tarihli yazıda, sözleşme hükümleri ile şartnamelere uyulmadığı ve ödemelerin aksatıldığı, taahhütlerin 15 gün içinde yerine getirilmesi aksi takdirde sözleşme hükümlerinin uygulanacağı hususlarının belirtildiği görülmüştür. ... A.Ş. Tarafından ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen 18/04/2017 tarihli ihtarnamede, 30/09/2015-02/02/2017-22-02-2017 tarihli uyarılara rağmen taahhütlerin yerine getirilmediği, şartnamenin 15.c ile sözleşmenin 7.maddesi gereğince alınan fakat bedeli ödenmeyen 386.351,69 TL ile sözleşme ve şartnamenin 3.c maddesi gereğince taahhüt edilen çerez bedeli olarak 3.581.779,71 TL nin 35 gün içinde ödenmesi aksi halde ceza kesilerek sözleşmenin feshedileceği teminatın irat kaydedileceği, eksik taahhütten kaynaklı alacak ve tazminat davalarının açılacağının bildirildiği görülmüştür. ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş. Lehine keşide edilen 27/04/2017 tarihli cevabi ihtarnamede, sözlü ve yazılı şiparişlerin iki yıla yakın süre verilemediği şartname ve sözlemesinin 3.c ve 17/6 maddeleri gereğince teslimi taahhüt edilen 18.169.034 paket çerez karşılığı sözleşmenin 17/a maddesi gereğince gecikilen sipariş miktarı olan 15.897.904,00 TL nin bir hafta ödenmesinin bildirildiği görülmüştür. ... A.Ş. tarafından ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen 27/04/2017 tarihli ihtarnamede, karşı tarafça gönderilen muhtelif tarihli yazı ve sipariş formlarının şartname ve sözleşmelerden doğan yasal mesnedi bulunmadığı belirtilerek daha önce gönderilen 18/04/2017 tarihli ihtarname gereklerinin yerine getirilmesinin talep edildiği görülmüştür. ... A.Ş. tarafından ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen 02/05/2017 tarihli ihtarnamede, siparişlerin iki sene sonra değil aylık olarak verileceğini ve alınan malların bellerinin ödeneceğini, daha önce gönderilen 18/04/2017 tarihli ihtara uyularak ödemelerin cezaları ile birlikte yapılması halinde siparişlerin karşılanacağını, önce borçları ödeyerek siparişleri alabileceklerini yönünde bildirim yapıldığı görülmüştür. ... A.Ş. tarafından ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen 19/04/2018 tarihli fesih ihtarnamesinde, karşı tarafça 12/03/2018 tarihinde verilen siparişin hazırlandığı ve e-mail ve ihtarname ile siparişin teslim alınması hususu bildirildiği halde siparişin teslim alınmadığı belirtilmek suretiyle sözleşmenin feshedildiği görülmüştür. Mahkemece Makine Mühendisi, Mali Müşavir, Gıda Mühendisi ve Hukukçudan oluşturulan bilirkişi kurulu da refakate alınmak suretiyle ... A.Ş.'nin üretim kapasitesinin de tespiti amacıyla mahallinde 02/11/2018 tarihinde keşif yapılmak ve yine taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapma yetkisi verilmek suretiyle, taraflarca dayanılan deliller sözleşme ve eki şartname kapsamında değerlendirilerek 27/02/2019 tarihli kök rapor ve itirazlar üzerine alınan ek raporlarda özetle; esas davada; Davacı ... Unlu Mamulleri Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sözleşmede ön görüldüğü şekilde sözleşme konusu ürünler ile ilgili 02/09/2016, 10/03/2017, 29/03/2017, 10/04/2017, 18/04/2017, 26/04/2017 ve 12/05/2017 tarihli elektronik posta yoluyla siparişte bulunduğu ancak taraflarında kabulünde olan sözleşmenin uygulanmaya başladığı 2015 Nisan tarihinden başlayarak yukarıdaki tarihler dışında düzenli bir sipariş formunun bulunmadığı, bu anlamda asıl davada davacının iddiasının dayanağını teşkil eden "Üretim Kapasitesinin Yetersizliği" sebebiyle eksik teslimat yapıldığı sonucuna ulaşılamadığı, davacının taahhütnameye uygun şekilde bir talebi olduğunun dosya kapsamından anlaşılamadığı, davacı tarafından düzenli bir sipariş formu sunulmasa da hem asıl dava hem de birleşen davalar bakımından önem arz eden diğer bir husus, davalı ... tarafından gerek sözleşmenin uygulanma tarihinden 30/09/2015 tarihli ihtarname tarihine kadar gerekse de dosyada mübrez diğer ihtarname tarihleri sonrasında da sözleşme ilişkisi sürdürülerek teslimat yapılmaya devam edildiği, bu nedenle taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bu şekilde sürdürülmesi ile taahhüdün uygulanmaması yönünde taraflar arasında zımni bir kabulün oluştuğunu, ... Unlu Mamuller Limited şirketinin Nisan/2015 tarihinden 09/04/2018 tarihine kadar eksik aldığı ürün miktarının 29.409.442 adet olup parasal değerinin 8.822.832,60 TL olduğu, davacının teminatından tahsil edilen cari hesap alacağının 432.351,69 TL olup, içerisinde cezai şart alacağınında bulunduğu, cezai şartın ayrı hesaplanması halinde cari hesap alacağının (432.351,69 - 150.000,00) = 282.351,69 TL olarak hesaplandığı, ... A.Ş.'nin ürünün teslim alınmaması nedeniyle imha edilmek zorunda kalınan ham madde bedelinin tahsili istek kalemi ile ilgili, iddiayı ve oluştuğu öne sürülen zararı kanıtlayacak bir belge sunulmadığı belirtilmiştir. Mahkemece yine SMM Müşavir, Nitelikli Hesap bilirkişisi ve Gıda Mühendisinden oluşturulan bilirkişi kurulundan aldırılan 23/11/2021 günlü raporda özetle; taraflarca sunulan deliller, sözleşme ve teknik şartname kapsamında incelenerek ve önceki rapor da değerlendirilmek suretiyle, ... A.Ş. tarafından davalı ... Unlu Mamulleri Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinine satılıp bedeli tahsil edilmeyen üründen kaynaklı bakiye alacağının 282.351,69 TL olduğu, esas davada davacının dosyaya sipariş formu sunamaması nedeniyle davalı şirketin yaptığı teslim adetlerinin aynı zamanda sipariş adeti olarak kabulü gerektiği, buna göre davalı şirketin sözleşme kapsamında davacının talep ettiği kadar ürün teslim etmediği olgusunun karşılanmadığı iddiasının kanıtlanamadığı, birleşen davalarda, davacı ... A.Ş.'nin taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtarlarda dikkate alınarak, sözleşmede ilk altı ay için 500.000, takip eden aylar için 1.000.000 adet ürün alım-satım taahhüdünün bulunduğu, ancak her iki tarafında bu taahhüde uygun olarak mal satın almadıklarını, ... Unlu... Ltd Şirketinin sipariş formları ve buna karşılık sözleşme konusu ürün teslim edilirken davacı tarafında taahhüt edilen miktarda ürün sipariş edilmemesine veya teslim alınmamasına rağmen tarafların sözleşme ilişkisini sürdürerek mal alıp vermeye devam etmelerinin taahhüdün uygulanmasından vazgeçme olup olmadığının mahkemece değerlendirilmesi gerektiği, davacı tarafça 18/04/2017 tarihli ihtarname ile sözleşmeye aykırılıklar ifade edilerek giderilmesi için 35 gün süre verildiği, aykırılıkların giderilmemesi nedeniyle sözleşmenin 17/a maddesi uyarınca ilk 10 gün için 1.000,00 'er TL, ikinci 10 gün için 4.000,00'er TL, üçüncü 10 gün için 10.000,00'er TL olmak üzere 30 günlük zaman zarfı için toplam ceza tutarının 150.000TL olarak takdiri mahkemeye ait olmak kaydıyla hesaplandığı, 5.000,00 TL ham madde imhasından doğan zarar tazmini isteminde bulunmuş ise de bu iddiayı kanıtlayacak delillerin dosyaya sunulmadığı, 300 TL teslim edildiği halde bedeli ödenmeyen mal tutarı yönünden davacının taraf ticari defter ve kayıtları ile ödeme belgeleri dikkate alınarak alacaklı olunan tutarın 282.351,69 TL olduğu yönünde görüş belirtilerek rapor kapsamında tarafların yazışmalarının ihtirazi kayıt olarak kabul edilmemesi halinde tarafların talep edebilecekleri miktarlar ile, tarafların yazışmaların sadece ilgili aylar için ihtirazi kayıt kabulü halinde talep edilebilecekleri miktarlar ihtimaller dahilinde belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasında imzalanan sözleşme ve şartnameye göre tarafların karşılıklı alım satım taahhüdünde bulundukları, asıl davada davacı birleşen davalarda davalı ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ilk altı ay aylık 500.000 paket, sonraki aylar aylık 1.000.000 paket ürün satın almayı, asıl davada davalı birleşen davalarda davacı ... Şirketinin de aynı miktarlarda ürün satmayı taahhüt ettiği, aylık alım satım taahhüdünü içeren sözleşme gereğince aylık taahhüde uyulmaması halinde ihtirazi kayıt ileri sürülmeden alım ya da satım yapılması halinde taahhüde uyulmayan ay için tarafların artık talepte bulunmayacağı, ancak ihtirazi kayıt içeren aylara ilişkin tarafların talepte bulunabilecekleri değerlendirildiğinde bilirkişinin 23/11/2021 tarihli ek raporunda tespit edildiği üzere asıl davada davacı birleşen davalarda davalı ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 27/04/2017 tarihli ihtar yazısının, ... şirketinin ise 30/09/2015 tarihli ve 02/02/2017 tarihli yazılarının ilgili aylar için ihtirazi kayıt taşıması nedeniyle tarafların talepte bulunabilecekleri kabul edilmekle, belirtilen yazıların ihtirazi kayıt olduğu kabulü ihtimali üzerinden bilirkişi ek raporunda yapılan hesaplamaya göre asıl davada davacı birleşen davalarda davalı ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin asıl davada talep edebileceği cezai şartın 300.000,00 TL olduğu, talebin ise 50.000,00 TL olması nedeniyle asıl davaya yönelik asıl davada davacı birleşen davalarda davalı ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf isteminin kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca asıl davanın kabulü yönünde hüküm kurulmasına, birleşen 13 ATM dosyasında ... şirketinin alım taahhüdüne aykırılık nedeniyle ihtirazı kayıt içeren yazıları nedeniyle sadece ait olduğu ay için cezai şart talebinin haklı olmasından dolayı 398.469,60 TL talep edebileceği, ... şirketinin talebinin ise 384.700,00 TL olduğu, yargılama sırasında asıl davada davacı birleşen davalarda davalı ... Unlu Mam. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait olan ve ... şirketi tarafından tahsil edilen 1.000.000,00 TL teminat mektubu nedeniyle bu miktar yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle ... şirketinin bu yöne değinen istinaf itirazının kabulüne, aynı davada talep edilen zararın ispatına yönelik delil bulunmadığından 5.000,00 TL zarar talebi yönünden istinaf itirazının reddine, birleşen 14 ATM dosyası yönünden, ... şirketi tarafından alım taahhüdüne aykırılık nedeniyle talep edilen cezai şartın talebe konu dönem için ihtirazi kayıt içeren bir yazı bulunmadığından red edilmesinin yerinde olması nedeniyle istinaf isteminin reddine, sözleşmeye aykırılık nedeniyle talep edilen 100,00 TL cezai şart talebinin de sözleşmenin 17/a maddesine göre 30 günlük cezai şart öngörülmesi ve öngörülen cezai şartın birleşen 13 ATM dosyasında talep edilip hüküm altına alınması nedeniyle, işbu davada talep edilebilecek cezai şartın bulunmaması nedeniyle birleşen davaya yönelik ... şirketinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davada davacı ... Unlu Mamülleri Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/431 Esas sayılı dosyası yönünden verilen karara yönelik davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 3-Birleşen Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/359 Esas sayılı dosyası yönünden verilen karara yönelik davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE, 4-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/02/2023 tarih ve 2017/378 Esas, 2023/143 Karar sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE, A)ASIL DAVA YÖNÜNDEN; a)Davacının davasının kabulü ile 50.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, b)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.415,50TL harçtan peşin alınan 853,88TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, c)Davacı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d)Davacı tarafından yapılan 31,40TL başvuru harcı, 853,88 peşin harç, 4,60 vekalet harcın olmak üzere 889,88TL harç gideri ile tebligat, müzekkere, bilirkişi ve posta giderinden oluşan toplam 3.674,38TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, e)HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, B)BİRLEŞEN ANKARA 13. ATM'nin 2017/431 ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN; a)Davacının 5.000,00TL zarar talebi yönünden davanın reddine, b)Davacının 395.000,00TL talebi yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, c)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40TL harcın peşin alınan 6.831,00TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.215,60TL harcın davacıya iadesine, d) Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 615,40TL mahsup edilen harç, 4,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 651,40TL harç gideri ile tebligat, müzekkere, bilirkişi ve posta giderinden oluşan 11.330,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, e)Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, f)Davacı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 63.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, g)HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, C)BİRLEŞEN ANKARA 14. ATM'nin 2018/359 ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN; a)Davanın REDDİNE, b)Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının 853,88 TL peşin harçtan çıkartılarak artan 674,18 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacılara iadesine, c)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, d)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, e)Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden A) İstinaf kanun yoluna başvuran asıl davada davacı ... Unlu Mamülleri Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, b)İstinaf Kanun yoluna başvuran birleşen davada davacı ... A.Ş. tarafından birleşen 13. ATM 2017/431 Esas sayılı dosyası yönünden yatırılan 179,90TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, c)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40TL harcın peşin alınan 179,90TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50TL harcın birleşen 14. ATM 2018/359 Esas sayılı dosyasında davacı ... A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına, d)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, e)HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, f)Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1.maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 07/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Katip ... ¸e-imza

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."