İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2025/1716 E. 2026/539 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2025/1716

KARAR NO: 2026/539

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 20/05/2025

NUMARASI: 2023/644 E - 2025/443 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 26/02/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin uyuşmazlık dışı ...'ın ... hizmet no'lu kullanım yerinde aboneli elektrik enerjisi kullandığını, müvekkilin ... 7, B, .....Mahallesi ....Sok. No:. .İstanbul adresinde bulunan işletmesine 04.05.2023 tarihinde elektrikçi vasıtasıyla tesisatta gerekli kontroller yapıldıktan sonra salon tipi takıldığını, klimanın montajının yetkili servis tarafından yapıldığını, montaj tarihinden itibaren klimanın işyerinde kullanıldığını, ... ekibinin tespitine göre klimanın elektrik bağlantısının sayaçtan önce yapıldığını, ... ekibinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42/b maddesine göre müvekkil hakkında sayaç harici hat çekmekten kaçak işlemi yapıldığını ve 15.08.2023 tarihli....... seri no'lu tutanak tutulduğunu, müvekkilin kaçak kullanımdan herhangi bir haberinin olmadığını, tutanağa istinaden müvekkil adına 28.08.2023 son ödeme tarihli, 98.131,96 TL. kaçak ve 58.097,18 TL. ek tahakkuk olmak üzere toplamda 156.229,14 TL. tahakkuk yapıldığını, her ne kadar kaçak kullanımın kabul edilmesi mümkün değilse de bilirkişi incelemesi ile yapılan tahakkukların denetlenmesi gerektiğini, müvekkilin elektrik kesilme baskısı altında faaliyetini sürdürdüğünü, bu nedenle Mahkemeden uygun bir meblağ karşılığında elektriğin kesilmesini önleyecek şekilde ihtiyati tedbir kararının verilmesi gerektiğini, müvekkilin işyerinde kaçak elektrik kullanılmadığı, bu nedenle faturaların iptal edilmesi gerektiğini, müvekkilin 1.000 TL. kısımdan sorumlu olması gerektiğine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bilaharedava devam ederken ödemiş olduğu fatura bedellerinden 100.000,00 TL'nin iadesi için davasını ıslah ile alacak davasına çevirmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket görevlilerinin ... hizmet no'lu Hizmet noktasında 15.08.2023 tarihinde yaptıkları kontrolde tesisatta bulunan .... marka ...... seri no'lu sayaç haricinde gizli hatla kaçak elektrik kullanıldığını tespit ederek davacı adına 15.08.2023 tarihli ...... seri no'lu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlediklerini, tutanağa istinaden davacı..... adına 28.08.2023 son ödeme tarihli, 16.02.2023- 15.08.2023 tarihleri arası 180 gün için, 180 gün x 5,06 kW x 14 h/gün - 12.751,2 kWh karşılığı 98.131,96 TL. kaçak ve 28.08.2023 son ödeme tarihli, 15.08.2022-16.02.2023 tarihleri arası 185 gün için, 185 gün x 5,06 kW x 14 h/gün > 13.105,4 kWh karşılığı 58.097,18 TL. kaçak ek tahakkuku olmak üzere davacıya toplamda 156.229,14 TL. tahakkuk yapıldığını, yapılan tahakkukların Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. ve devam maddelerine göre ve EPDK tarifelerine uygun olarak yapıldığını, davacının tahakkukları ödememek veya geciktirmek için ihtiyati tedbir talep ettiğini ancak vadesi gelmiş bir borç için ihtiyati tedbir talebinin istenemeyeceğini, kaçak elektrik kullanmış davalının borcunun abonelik sözleşmesinden doğmuş fatura borcu olmadığı, davalının borcunun kaçak hatla yapıları haksız fiilden kaynaklanan bir borç olduğunu davacının davasının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " dosyamızdan alınan dosya kapsamına uygun, denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile; bir grup (üç faz) kablonun soldaki W otomatın üst uçlarından köprülenerek sağdaki W otomata bağlandığı ve buradan sayaca girmeden kablo kanalından işyerine gittiği, direk bağlı hat üzerinde ölçülen akımlardan 5,06 kW gücün sayaçta kaydedilmediğinin tespit edildiği, bu durumda sayaç endeks döküm kayıtlarına göre yapılan incelemede kaçak süresinin 04.05.2023 -15.08.2023 tarihleri arası 103 gün ile sınırlı olması gerektiği, kaçak bedelinin 56.154,18 TL. hesaplandığı, buna göre davacı tarafın dava dilekçesi ekinde verdiği şekilde 17.08.2023 tarihinde 98.131,96 TL. ve 29.08.2023 tarihinde de 58.097,18 TL olmak üzere toplamda 156.229,14 TL ödeme yaptığı görüldüğünden 156.229,14 - 56.154,18= 100.074,96 TL.'nin fazla tahakkuk ettirildiğinin tespit edildiği anlaşıldığından, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne, 100.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçeleriyle 1-Davanın KABULÜNE, 100.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; hükme esas alınan bilirkişi raporu hatalı olup müvekkilinin alacağının eksik hesaplandığını, davacının klimanın sonradan satın alındığına ilişkin beyanını destekleyecek ispata elverişli herhangi bir bilgi ve belge sunamadığını, delil olarak sunulan faturanın kolayca temin edilebileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, kaçak tahakkukuna karşı açılan menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.Davacı, işyerindeki klimanın montajının yetkili servis tarafından yapıldığını, montaj tarihinden itibaren klimanın işyerinde kullanıldığını, kaçak kullanım olmadığını, hesaplamanın da hatalı olduğunu ileri sürmektedir. Davalı ise, yapılan iş ve hesaplamaların mevzuata uygun olduğunu savunmaktadır. Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi kök ve ek raporlarında özetle; " ...'ın kaçak hesabına göre; 16.02.2023-15.08.2023 tarihleri arası 180 gün için, 180 gün x 5,06 kW x 14h/gün < 12.751,2 kWh karşılığı 98.131,96 TL. kaçak ve 15.08.2022-16.02.2023 tarihleri arası 185 gün için, 185gün x 5,06 kW x 14 h/gün * 13.105,4 kWh karşılığı 58.097,18 TL. kaçak ek tahakkuku olmak üzere davacıya toplamda 156.229,14 TL. tahakkuk yapılmıştır. Bu tespitlere göre, ... yönetmelikte belirtilen en uzun süreleri kullandığı görülmüstür... kaçak süresinin 04.05.2023 -15.08.2023 tarihleri arası 103 gün ile sınırlı olması gerektiği, kaçak bedelinin 56.154,18 TL. hesaplandığı, buna göre davacı tarafın dava dilekçesi ekinde verdiği şekilde 17.08.2023 tarihinde 98.131,96 TL. ve 29.08.2023 tarihinde de 58.097,18 TL. olmak üzere toplamda 156.229,14 TL. ödeme yaptığı görüldüğünden 156.229,14 -56.154,18 - 100.074,96 TL.'nin istirdatı menfi tespitinde haklı olduğu..." şeklinde görüş bildirmiştir.

30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri

MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci

MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)

(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.

Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması

MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3)42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:

MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması

MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.

(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.

(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Buna göre bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun olduğu, kaçak başlangıç tarihinin davalı alacaklı tarafından doğru bulgu ve belgeyle kanıtlanamadığı anlaşılmakla mahkemece rapor esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,

Alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)

İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 26/02/2026