İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 2024/757 E. 2025/1599 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/757 Esas

KARAR NO: 2025/1599

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 22/02/2024

NUMARASI : 2023/998 Esas, 2024/213 Karar

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 11/12/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkillerinin murisi olan ... aleyhine Büyükçekmece 3. icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla toplam 621.715,76TL alacak üzerinden icra takibi yapıldığını, ancak asıl borçlunun mirasçıları olan müvekkillerinin Edremit 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/769 Esas sayılı dosyasıyla açmış oldukları davada yasal 3 aylık süre içinde mirası reddettiklerini, bu nedenlerle mirası reddeden müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; icra takibi yapıldığı sırada mirasın reddine ilişkin herhangi bir kararın dosyaya sunulmadığını, bilahare mirasın reddine ilişkin kararın icra dosyasına sunulmuş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığını, konusuz kalan dava yönünden karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyanın tetkikinde davalı tarafından davacılar murisi olan ... aleyhine bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığı, davacılar tarafından dosyaya sunulan EDREMİT 2.SHM'ye ait 2022/769 esas ve 2022/1460 esas sayılı dosyaları ile mirası reddettikleri ve söz konusu kararların kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.Her ne kadar davalı vekili, mahkememize sunmuş olduğu 13/02/2024 tarihli beyan dilekçesinde davanın konusuz kalması nedeniyle yargılama giderlerinin davacı tarafın üzerinde bırakılmasını talep etmiş ise de; öncelikle davanın konusuz kalmadığı, mirasın reddi kapsamında davacıların murislerinin borcundan dolayı sorumlu tutulamayacağı, davalı tarafın yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması için davanın açılmasına sebebiyet vermemesi ve davayı da kabul etmesi gerektiği(iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerektiği), her ne kadar davalı taraf davanın açılmasına sebebiyet vermemiş ise de; yargılamanın hiçbir aşamasında davayı kabul etmemiştir. Davayı kabul etmeyen davalının, davanın kabulü kapsamında yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerektiği mahkememizce değerlendirilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacıların murisi olan ... aleyhine yapılan Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası yönünden borçlunun mirasçıları olan davacıların mirası reddettikleri, mirası reddeden mirasçıların murisin borcundan sorumlu tutulamayacağı, bu nedenlerle davacılar tarafından açılan davanın kabulüne, yargılama giderlerinden de kabul kararı kapsamında davalı tarafın sorumlu tutulması gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Sabit görülen davacıların davasının KABULÜNE, davacıların, Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası yönünden ... mirasçıları olarak borçlu olmadıklarının TESPİTİNE,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 42.470,00-TL ilam harcından peşin alınan 10.617,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 31.852,64-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,3-Davacılar tarafından yapılan 10.894,56-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 10.709,56-TL, tebligat-posta gideri:185-TL") yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 4-Davacılar vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 93.040-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacı taraf, icra takibine reddi miras kararını sunmak yerine doğrudan menfi tespit davası açtığını, akabinde icra dosyasına reddi miras kararlarını ibraz ederek dosyadaki borçlu sıfatlarını sonlandırıldığını, Karar tarihinde davaya konu Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyası kapsamında davacılara yöneltilmiş bir alacak talebi mevcut olmadığını, Müvekkilinin alacaklı olduğu ve hakkında takip başlattığı kişinin müteveffa ... olduğunu, Şahıs vefat ettiği için icra müdürlüğü davacılara mirasçı sıfatıyla ödeme emri gönderildiğini, Davacıların ödeme emrine itiraz etmedikleri gibi reddi miras kararını da sunmadıklarını, bu sebeple icra takibine mirasçı/borçlu olarak eklendiklerini, huzurdaki dava ikame edildikten sonra icra dosyasına reddi miras kararı ibraz edildiğini ve ilgili İcra Hukuk Mahkemesi (Büyükçekmece 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/2045 Esas 2022/2057 K. 28/12/2022 tarih sayılı ilamıyla) kararıyla mirasçı/borçlu sıfatları 28.12.2022 tarihinde son bulduğunu, İcra mahkemesi kararına herhangi bir itirazlarının olmadığı gibi İcra Müdürlüğünün davacıların mirasçı/borçlu sıfatlarını sona erdiren kararlara karşı da bir itirazlarının olmadığını, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğni, müvekkilinin yargılama masrafı ve ücreti vekaletten sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların icra takibine konu borçtan sorumlu olduğuna dair hiçbir iddialarının , beyanlarının mevcut olmadığını beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava; menfi tespit davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekili tarafından, ilk derece mahkeme kararının yargılama masrafı ile vekalet ücretine ilişkin tesis edilen hüküm fıkraları yönünden istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosyanın incelenmesinden; Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından davalı tarafından davacılar murisi ... aleyhine 06/06/2022 tarihinde bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığı, alacaklı vekilinin 25/08/2022 tarihli talebi sonrasında verilen yetki belgesi ile mirasçılık belgesi alındığı, davacı mirasçılar tarafından mirasın red edildiği, davacılar ... ve ... yönünden "mirasın kayıtsız ve şartsız olarak reddinin tespit ve tesciline" dair kararın 05/12/2022 ve ... yönünden ise 21/03/2023 tarihinde kesinleştiği, huzurdaki davanın 04/11/2022 tarihinde açıldığı, davacılar vekilinin 12/02/2024 tarihli dilekçe eki ile kesinleşme şerhli karar örneklerini dava dosyasına sunduğu görülmüştür.Tüm bunlardan, mirasın reddine dair karar kesinleşmelerinin huzurdaki davanın açılış tarihinden sonra olduğu, bu kapsamda davalının dava açılmasına sebebiyet vermediğine yönelik ilk derece mahkeme karar gerekçesi yerindedir.Davacılar vekili her ne kadar mirasın reddine ilişkin dava açıldığının davalı tarafından bilindiğini ileri sürülmüş ve ilk derece mahkemesince de davalının "davanın kabulüne" ilişkin beyanı bulunmadığından yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verildiği görülmüş ise de; Mirasın reddine ilişkin dava açıldığının bilinmesi tek başına yeterli olmayıp, "mirasın kayıtsız ve şartsız olarak reddinin tespit ve tesciline" dair verilen karar kesinleşene kadar davalı alacaklı yönünden bağlayıcı kabul edilemeyecek olup, açıklanan tarih silsilesi ve davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği dikkate alındığında yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılması yerinde olmamıştır. Bu nedenle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksikliğin yeniden yargılamayı gerektirmediği dikkate alınarak HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkeme kararının düzeltilen gerekçesine göre ve istinafa konu edilmeyen hüküm fıkrası aynen muhafaza edilerek Dairemizce davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, 2-Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2024 tarih, 2023/998 Esas, 2024/213 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Sabit görülen davacıların davasının KABULÜNE, davacıların, Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası yönünden ... mirasçıları olarak borçlu olmadıklarının TESPİTİNE,-İlk derece yargılaması yönünden; -Alınması gereken 42.470TL harçtan, peşin alınan 10.617,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 31.852,64TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, -Davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 205-TL'nin kendi üzerlerinde bırakılmasına,-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 303-TL'nin kendi üzerinde bırakılmasına,-Taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,-İstinaf yargılaması yönünden;-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı tarafa iadesine,-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 208-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.377,40-TL'nin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, -Davacıların gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20-TL istinaf masrafının davacılar üzerinde bırakılmasına,-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 4-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/12/2025