Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1143 E. 2026/38 K.

T.C

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1143 Esas

KARAR NO: 2026/38 Karar

iNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 06/05/2024

NUMARASI: 2017/623 E. - 2024/269 K.

DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/07/2017

MAHKEMENİN 2017/624-2018/931 E.K. SAYILI 04/10/2018 TARİHLİ BİRLEŞTİRME KARARI İLE MAHKEMENİN 2017/623 ESAS SAYILI DOSYASI İLE BİRLEŞEN DAVADA

MAHKEMENİN 2017/625-2018/1170 E.K. SAYILI 22/11/2018 TARİHLİ BİRLEŞTİRME KARARI İLE MAHKEMENİN 2017/623 ESAS SAYILI DOSYASI İLE BİRLEŞEN DAVADA

DAVA: Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 13/07/2017

MAHKEMENİN 2017/626-2018/935 E.K. SAYILI 04/10/2018 TARİHLİ BİRLEŞTİRME KARARI İLE MAHKEMENİN 2017/626 ESAS SAYILI DOSYASI İLE BİRLEŞEN DAVADA

DAVA: Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 13/07/2017

KARAR TARİHİ: 15/01/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

ASIL DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, takip tarihinden sonra o dönemde müvekkilinin avukatı olan Av....'in dosya alacaklısı davalı ... ve takibe konu 3 adet bonodan 2 adet bononun ilk hamili bir adet bononun ise kefili olan dava dışı 3. kişi ... tarafından ......06.2013 tarihinde Protokoldür başlıklı belgenin akdedildiğini, anılan protokolde alacaklı ...'ın takibe konu bonoların danışıklı olarak alındığını, bonoların herhangi bir borç ilişkisi yaratmayacağını, hacizleri ve takipleri kaldırma yükümlülüğünün alacaklı ...'da olduğunu kabul ettiğini ve ve takibe konu alacaktan gayri kabili rücu feragat ederek borçlu müvekkili ...'ü ibra ettiğini belirterek davaya konu İstanbul ....... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında müvekkilinin davalı tarafa borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ekinde sunulan protokoldeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davacı tarafın davaya konu senetlerin tanzim tarihinde fiil ehliyeti bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2017/624 ESAS SAYILI DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, takip tarihinden sonra müştekisi kısıtlı ... olan İstanbul Anadolu İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Bürosu'nun 2015/.... hazırlık numarası ile yürütülen soruşturma neticesinde alacaklı ...'in senetleri ciro yoluyla devrettiği gözüken ... ve bir kısım sanıklar hakkında İstanbul Anadolu ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/202 esas sayılı dosyası ile nitelikli dolandırıcılık suçlaması ile kamu davası açıldığını, davaya konu İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına dayanak olan bonoların ...'ün hastalığından yararlanılarak bedelsiz olarak alındığını, müvekkilinin kısıtlı durumda olduğundan kendisine vasi atandığını, bu hali ile adına kayıtlı ve hacizli taşınmazları dışında herhangi bir malvarlığı bulunmadığını, emeklı maaşı dışında da herhangi bir geliri bulunmadığını belirterek verilecek hükme kadar müvekkilinin telafizi imkansız zararlar görmesini engellemek amacı ile öncelikle icra dosyasına yatan paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde teminatsız olarak tedbir kararı verilmesine, neticede fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile İstanbul..... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasından dolayı şimdilik 10.000,00-TL'lik kısmı için borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin kesin olarak durdurulmasına ve iptaline, kötü niyetli davalının %20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2017/625 ESAS SAYILI DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlattığını, takip tarihinden sonra müştekisi kısıtlı ... olan İstanbul Anadolu İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Bürosu'nun 2015/... hazırlık numarası ile yürütülen soruşturma neticesinde alacaklı ...'in senetleri ciro yoluyla devrettiği gözüken ... ve bir kısım sanıklar hakkında İstanbul Anadolu .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/202 esas sayılı dosyası ile nitelikli dolandırıcılık suçlaması ile kamu davası açıldığını, davaya konu İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına dayanak olan bonoların ...'ün hastalığından yararlanılarak bedelsiz olarak alındığını, müvekkilinin kısıtlı durumda olduğundan kendisine vasi atandığını, bu hali ile adına kayıtlı ve hacizli taşınmazları dışında herhangi bir malvarlığı bulunmadığını, emeklı maaşı dışında da herhangi bir geliri bulunmadığını belirterek verilecek hükme kadar müvekkilinin telafizi imkansız zararlar görmesini engellemek amacı ile öncelikle icra dosyasına yatan paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde teminatsız olarak tedbir kararı verilmesine, neticede fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasından dolayı şimdilik 10.000,00-TL'lik kısmı için borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin kesin olarak durdurulmasına ve iptaline, kötü niyetli davalının %20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2017/626 ESAS SAYILI DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, dosyadan müvekkili aleyhine takibi başlatan ilk alacaklının ... olduğunu ve takipten sonra İstanbul ... Noterliği.../12/2014 tarih ... yevmiye numaralı temlikname ile davalı alacaklı ...'mnin dosya alacağını temlik aldığını, davaya konu İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına dayanak olan bonoların ...'ün hastalığından yararlanılarak bedelsiz olarak alındığını, dosyanın ilk alacaklısı ... ve alacaklı davalı ...'nin söz konusu dosyadan dolayı herhangi bir alacağı olmadığını açık bir şekilde kabul ettiğini, tüm bunlara rağmen davalı alacaklı yanca takibin iptal edilmesi yönündeki tüm görüşmelerden sonuç alınamadığını ve takibe devam edildiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında tutulduğunu belirterek veerilecek hükme kadar müvekkilinin telafisi imkansız zararlar görmesini engellemek amacı ile öncelikle icra dosyasına yatan paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde teminatsız olarak tedbir kararı verilmesine, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından dolayı şimdilik 10.000,00-TL'lik kısım için borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin kesin olarak durdurulmasına ve iptaline, kötüniyetli davalının %20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/05/2024 tarih ve 2017/623 Esas, 2024/269 Karar sayılı kararıyla; "...Tüm dosyalar bakımından davacının algılama yeteneğinin zayıflığından faydalanıldığı ileri sürülmüş ise de ..../10/2017 tarihli Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu raporunda, davacının senet tanzim tarihi olan 20/03/2013 tarihinde fiil ehliyetine sahip olduğu, akit tarihinde menfaatlerini müdirik ve telkinlere mukavim olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak tek başına eylem ve işlemlere girişilebileceği tıbbi kanaatine varıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davacının söz konusu kambiyo senetlerini imzaladığı tarihte algılama yeteneğinin yerinde olmadığı iddiasına itibar edilmemiştir. Öte yandan, davacının İstanbul Anadolu .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/202 Esas sayılı dosyasında hazırlık aşamasında temlik alan davalıların herhangi bir alacakları olmadığı yönündeki ifadeleri nedeniyle borçsuzluk iddiasında bulunulmuş ise de, bu savunmaların temlik işleminin gerçekleşmesine ilişkin olduğu ve kambiyo senedinin bedelsizliğine ilişkin bir ikrarın bulunmadığı değerlendirilmiş; nitekim anılan yargılama sonunda davalıların beraatına karar verilmiş ve bu karar aşamalardan geçerek kesinleşmiştir. Son olarak, Mahkememizin 2023/623 Esas sayılı dosyasıyla sınırlı olarak, davalının icra takip dosyasında feragat protokolü olduğu belirtilmiştir. Yapılan incelemede, protokolün davacı tarafından tek taraflı olarak sunulduğu, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .../12/2022 tarihli cevabi yazısında protokol aslının icra müdürlüğünde olmadığının bildirildiği görülmüştür. Nitekim, davalı tarafından söz konusu protokol içeriği ve üzerindeki imzaya itiraz edilmiş; davacı tarafından belge aslının mahkemeye sunulmaması nedeniyle imza incelemesi yapılmamıştır. Bu nedenle, söz konusu belgenin borcu sonlandıran yazılı delil olarak kabulü mümkün görülmemiştir. Bilindiği üzere kambiyo senetleri düzenleme sebebinden soyut olarak kayıtsız şartsız yazılı borç ikrarını içermektedir. Kambiyo senedine ilişkin borcunu ifa ettiğini ya da bunun bedelsiz olduğunu belirten taraf bu iddiasını yazılı delille ispatlamak zorundadır. Somut olayda, davacı taraf, borçsuzluk iddiasını yazılı delille ispatlayamamış; mahkememizce davacıya 08.06.2023 tarihli ve 14 numaralı celsede yemin delili hatırlatılmış; davacı yemin deliline dayanmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, davacı tarafından borçsuzluk iddiasının ispatlanamadığının kabulü gerekmiş ve davaların ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Davacı kısıtlının sağlık durumuna ilişkin raporların dosyaya sunulduğunu, bahsi geçen rahatsızlığı nedeniyle akli melekelerinin de zaaflar yaşayan müvekkilinin iş bu davaların davalıları ve o dönemde yıllardır avukatlığını yapan ve kendisine çok güvendiği ...'in yönlendirmesi ile 2011-2013 yılları arası yaklaşık 18 aylık bir süreçte sürekli olarak malvarlığını azaltıcı ve kendisini büyük miktarlarda borçlandırıcı işlemler yaptığını, yapılan bu işlemlerin tamamının müvekkilinin akli melekelerinin zayıflığının farkına varan davalılar tarafından fikir ve eylem birlikteliği içerisinde müvekkilini yönlendirmeleri nedeniyle yaşandığını, bu yönlendirmeler sonucu müvekkile ait çok sayıda taşınmazının müvekkilinden alınan vekaletler sonucu yakın akrabalarına satıldığını, 2011 ve 2013 yılları arasında müvekkilin yalnız ve akli melekelerinin zayıf olmasından yararlanılarak müvekkilinin malvarlığı üzerinde yaklaşık 100.000.000-TL(yüz milyon) malvarlığını azaltıcı ve 12.000.000-TL(on iki milyon) borçlandırıcı işlemler yapıldığını, bu süreçte müvekkiline ödenen veya borç olarak verilen herhangi bir para veya başkaca bir değer bulunmadığını, davada ıspat yükünün davalı alacaklılar üzerinde olduğu, davalı alacaklıların hukuki ilişkinin (borcun) varlığının kanıtlanması gerekeceğini, ilgili tarih itibariyle 83 yaşında olan ve herhangi bir ticaretle iştigal etmeyen müvekkilinin 5 gün sonra ödemek üzere bu kadar yüklü miktarda nakit parayı almayacağı senetlerin müvekkilin akli melekelerinin zayıflığından faydalanılarak alındığı gerçeği ortada olduğunu, bonoda hakkın devrinin ciro ve teslim yoluyla mümkün olduğunu, dava konusu bonoların ciro silsislesinde kopuk bulunduğunu, alacaklıların yetkili hamil de olmadığını, yine davaya konu birleşen tüm dosyaların asıl alacaklısı olan ...'in dosyada mevcut İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı örgütlü suçlar bürosu 20015/.... hazırlık numarası ile yürütülen soruşturma dosyasından alınan 26.05.2015 tarihinde ifadesinde beyan edildiğini ileri sürerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

G E R E K Ç E :

Asıl ve Birleşen Davalar; Menfi Tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İstanbul Anadolu ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/779 Esas 2015/349 Karar 09/04/2015 tarihli kararı ile davacı ... 'ün kısıtlanmasına karar verilerek kendisine vasi atandığı, kararın kesinleştiği görülmüştür.Asıl dava .../06/2013 tarihli protokol ve takibe konu üç adet bononun kısıtlı davacının demans hastalığından ve algılama yeteneğinin zayıflığından faydalanılarak bedelsiz olarak alındığı iddiasına dayalı menfi tespit istemi, birleşen davaların ise yine kısıtlı davacının akıl zayıflığına dayalı menfi tespit istemiyle açılmıştır.

İlk derece mahkemesince, ..../10/2017 tarihli Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu Raporuna itibar edilerek davacının senet tanzim tarihinde fiil ehliyetine sahip olduğu kabulü ile değerlendirme yapıldığı görülmüş ise de davacı vekilinin 06.12.2017 tarihli dilekçe ekiyle dosya sunduğu sağlık belge ve raporlarından davacının 2012 yılından itibaren bunama sağlık sorunu yaşadığı, hastalığın ilerleyici ve sürekli olduğunun, belirtilen tarihte fiil ehliyeti olmadığının düşünüldüğünün ve Dr.Lütfi Kırdar Hastanesinin .../12/2014 tarih .... sayılı Sağlık Kurul Raporunda da davacının akli melekelerinin yerinde olmayıp, kanuni ehliyetinin yetersiz olduğunun belirtildiği görülmüştür.Bu kapsamda, ilk derece mahkemesince, dar yetki ile yargılama yapan icra hukuk mahkemesince alınan raporun doğrudan hükme esas alınması yerinde olmadığı gibi hükme esas alınan rapor ile davacı tarafından sunulan sağlık belgeleri arasındaki ciddi çelişki giderilmeksizin sonuca gidilmesi de yerinde değildir.Yapılması gereken, öncelikle, davacı vekili tarafından sunulan sağlık belgelerine ilişkin hasta takip dosyalarının ilgili kurumlardan celbi yoluyla dosyaya kazandırılması ile asıl ve birleşen davaya konu kıymetli evrak tanzim tarihlerinde, davacının fiil ehliyetinin ve iddianın ileri sürülüş şekline göre hastalığın algılama yeteneği üzerinde etkisinin bulunup bulunmadığının, sunulu belge ve raporlar arasındaki çelişkiyi gideren, denetim ve hüküm kurmaya elverişli yeni sağlık kurulu raporu alınarak incelenmesi ve neticesine göre sair iddia ve savunmaların değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince asıl ve birleşen davalara ilişkin ilk derece mahkemesi kararlarının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davaların yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin asıl (2017/623 Esas) ve birleşen (aynı Mahkemenin 2017/624 Esas, 2017/625 Esas, 2017/626 Esas) davalara yönelik .../05/2024 tarihli 2017/623 E. - 2024/269 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Davacı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

3-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

4-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,

5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 15/01/2026 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.