Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi 2024/1029 E. 2025/450 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/1029 - Karar No:2025/450 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1029 KARAR NO : 2025/450

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 06/07/2022 NUMARASI : 2018/11 E-2022/603 K

KARAR TARİHİ : 21/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 21/04/2025 Eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talepli davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili özetle; taraflar arasında davalının yüklenicisi olduğu atık su arıtma tesisi inşaatı kapsamındaki mekanik, elektrik ve otomasyon imalatlarının malzeme, işçilik ve montaj dahil yapımının taraflar arasında akdedilen 23.06.2014 tarihli Uzman Ekip Sözleşmesi ile müvekkili tarafından üstlenildiğini, iş bedelinin 1.840.607,53 TL + KDV olduğunu, müvekkili tarafından KDV hariç 1.422.272,53 TL (KDV dahil 1.678.281,59 TL) imalat gerçekleştirildiğini, buna ilişkin toplam 1.496.000 TL tutarlı üç adet fatura kesildiğini, davalının ise KDV kesintisi, SSK ödemesi, müvekkili adına işçilere yapılan ödemeler dahil olmak üzere toplam 1.517.777,68 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin bakiye 160.503,91 TL alacağının bulunduğunu, davalı tarafça müvekkilinin gönderdiği icmale ilişkin e-postada belirtilen imalatların yapılmadığını savunmadığı, ancak eksik ve kusurlu olduğundan bahisle bakiye alacağı ödemediğini, ihtarname keşide ederek iddia ettiği eksik ve kusurlu imalatların yapılmasını ihtar ettiği, müvekkili tarafından cevabi ihtarnamede kusur bulunmadığı belirtilerek kuru kabulün yapılmasının, bakiye alacağın ödenmesinin, teminat senedi ile şantiyede kalan makine ve ekipmanın iadesinin talep edildiğini, davalının 23.10.2015 tarihinde talebi üzerine yapılan 2015/2 D.İş sayılı delil tespitinde otomasyon eksikliklerinin 95.000 TL, mekanik eksikliklerin 94.955 TL ve davalı tarafça alındığı belirtilen 4 adet jeneratörün 216.139 TL olduğunun belirlendiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından 2015/4 D.İş sayılı dosyada delil tespiti yaptırıldığını, otomasyon eksiği bulunmadığını, mekanik vs. eksikliklerin piyasa fiyatıyla 12.755 TL bedelle yaptırılabileceğinin belirlendiğini, şantiye sahasında kalan bir kısım makine ve ekipmanın tespit edildiğini, bunların müvekkiline iade edilmediğini ve rayiç bedellerinin de ödenmediğini, 4 adet jeneratörün müvekkilinin yaptığı KDV hariç 1.422.272,53 TL tutarlı imalat içerisinde yer almadığını, jeneratörlerin alımı için defalarca davalıdan ödeme talep edilmiş ise de, karşılanmadığını, jeneratörlerin davalının sorumluluğunda bulunduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 134.903 TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalının 29.12.2016 tarihinde borca itiraz ettiğini, itiraz dilekçesinin müvekkiline 06.01.2017 tarihinde tebliğ edildiğini öne sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili özetle; davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, itirazın iptali talepli davanın 1 yıllık süre geçirilerek açıldığını, 23.06.2014 tarihli taraflarca akdedilen sözleşmede davacının mekanik, elektrik, otomasyon imalatlarını malzeme, işçilik ve montaj dahil olmak üzere yapmayı, eksiksiz ve kusursuz şekilde teslim etmeyi, işletmeye almayı, tesisin çalışmasına ilişkin gerekli eğitim ve süpervizor hizmetlerini yerine getirmeyi üstlendiğini, geçici kabul yapılması dahil 1 yıl süreyle tesisin işletilmesiyle mekanik ekipmanlarla ilgili problemlerin çözülmesinde bila bedel teknik destek sunmayı taahhüt ettiğini, iş bedelinin 1.840.607,53 TL + KDV olarak belirlendiğini, iş süresinin müvekkili ile idare arasında yapılan ana sözleşmeye göre belirleneceğini, sözleşmenin 10.maddesi gereğince hakedişlerin aylık olarak tanzim edileceğini, merkez tarafından onaylanmayan hakedişlerin geçerliliğinin bulunmadığını, davacının yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmemesi durumunda ilgili yükümlülük yerine getirilinceye kadar davacıya ödeme yapılmayacağını, yine 12.madde gereğince kesin kabule kadar tüm işlerin mesuliyetinin bila bedel davacıda olduğunu, aksi halde müvekkilinin hakediş ve teminatlardan kesme hakkının bulunduğunu, nakdi teminatların geçici kabulün eksiksiz yapılmasını takiben iade edileceğini, davacının merkez onayına sunduğu hiçbir hakediş bulunmadığını, sanki hakediş düzenlenmiş gibi KDV dahil toplam 1.496.000 TL tutarlı 3 adet fatura düzenlediğini, müvekkili tarafından KDV tefkifatı vs. dahil toplam 1.522.202,07 TL ödeme yapıldığını, dava dilekçesinde 1.517.777,68 TL ödeme yapıldığı belirtilerek kabul ve ikrar edildiğini, davacının imalatlarında eksik ve kusurlu işler tespit edilmesi üzerine giderimin kendisine ihtar edildiğini, sonuç alınamaması üzerine 28.07.2015 tarihli ihtarname keşide edilerek davacı nam ve hesabına başka şirketlere yaptırılacağının ihtar edildiğini, davacının cevabi ihtarında olumsuz ve maddi hakikate aykırı beyanda bulunduğunu, bu gelişmeler üzerine müvekkili tarafından yaptırılan 2015/2 D.İş sayılı delil tespitine 02.11.2015 tarihinde mahallinde keşif ve inceleme yapıldığını, otomasyon eksiklerinin 95.000 TL, mekanik eksikliklerinin 94.955 TL ve sözleşme gereğince davacının karşılaması gereken 4 adet jeneratörün 216.139 TL olarak belirlendiğini, davacının bilahare yaptırdığı 2015/4 D.İş sayılı dosyada müvekkili tarafından yaptırılan imalatların da davacı tarafından yapılmış gibi hesaba dahil edildiğini, şantiye sahasında bir kısım makine ve teçhizat tespit edilmiş ise de; müvekkilinin bunları koruma yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı tarafından alınmamış olduklarını, kabul etmemekle birlikte davacı tarafça gönderilen 16.08.2015 tarihli icmal mailinde bakiye alacak KDV dahil 160.503,91 TL gösterilmiş ise de; 16.08.2017 tarihine kadar yapılan işlere ilişkin 9 numaralı hakediş ile davacı tarafından yapılmayan işlere ilişkin dilekçe ekinde sundukları icmal tablosu incelendiğinde davacının kendi icmal dökümünde yaptığını ileri sürdüğü 142.513,17 TL bedelli imalatın bir kısmının hiç yapılmadığını, yine 63.162 TL'lik eksik ve kusurların da müvekkili tarafından giderildiğini, bu itibarla davacının KDV hariç 1.216.597,36 TL imalat yaptığını, buna karşılık müvekkili tarafından KDV hariç 1.286.522,27 TL ödeme yapılmakla müvekkilinin alacaklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; "Dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı gözetilerek zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme, şartnameler, ihtarnameler,Türkoğlu Sulh Hukuk mahkemesinin 2015/2 ve 2015/4 nolu D. İş dosya suretleri, yapılan ödemeler , uyuşmazlıkla ilgili belgeler celp edilmiş ,taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır . Taraf defterlerinin yasal koşulları taşıdığı, davacı defterlerine göre 30.7.2015 tarihi itibarı ile davalıdan 37.763,32 TL alacaklı göründüğü, davalı defterlerinde davalının davacıdan 1.179,07 TL alacaklı göründüğü, ödemeler konusunda defter ve kayıtların birbirini doğrulamadığı görülmüştür. Davalı yanca Türkoğlu Sulh Hukuk Mahkemesi 2015/2 D. İş dosyasında Otomasyon Eksikliklerinin KDV hariç 95.000,00 TL, Mekanik eksikliklerin KDV hariç 94.955,00 TL olduğu, sözleşmede olmasına rağmen davacının yapmadığı 4 adet jeneratör alımını davalının yaptığı faturasına göre fiyatının 216.139.00 TL olduğu, Davacı tarafça yaptırılan Türkoğlu sulh Hukuk mahkemesi 2015/4 D. İş dosyasında davalı tarafın sorumluluğunda olan terfi merkezlerinden Arıtma tesisine atıksu gelmediğinden tesisin sulu testlerinin yapılamadığı,eksikliklerin bir kısmının sulu testlere başlamada önce bir kısmının sulu test esnasında yapılmasının gerektiği şantiyede bulunan ve bulunmayan malzemelerin değerinin 56.387,32 TL olduğu eksik ve kusurlu işlerin kuruşlandırılmamış olup davacı tarafça eksikler için 12.755,00 TL için teklif alındığının bildirildiği görülmüştür. Dosyada birden çok bilirkişi raporu alınmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme 10. Maddesi gereği davacı tarafından düzenlenip merkeze onaylattırılmış hiçbir hak ediş olmadığı, buna rağmen düzenlenen 3 adet faturanın her iki yan defterinde kayıtlı olduğu görülmüştür. Türkoğlu sulh Hukuk mahkemesi 2015/2 sayılı dosyasında kuruşlandırmanın olduğu gözetilerek tespit edilen toplam imalat bedelinin 1.598 015,33 TL olduğu, ihtarname ile davalı tarafça eksik ve kusurlu işlerin bildirilmiş olması nedeniyle davacı nam ve hesabına yaptırıldığı tespit edilen ve gerçekleştirilen imalat bedeli içinde yer alan 189.955,00 TL ve davacı tarafça kabul edilen ödeme miktarı olan 1.517.777,68 TL imalat bedeline göre bakiye alacağın 143.733,51 TL olduğu davalı tarafça alınan 4 adet jenaratörün hesaplamaya dahil edilmediği, davacıya ait makine ve teçhizatların rayiç değerinin 56.747,32 TL olduğu tespit edilmiştir. Eser sözleşmesi, karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir işgörme akdi olup; yüklenici işi fen ve sanat kurallarına ve amaca uygun imal edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğundan ve fesh edildiği de ileri sürülmediğinden sözleşme kapsamındaki işleri yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilmelidir. İş sahibince eksik ve ayıplı iş için ihtarnamenin çekildiği ve ardından tespit yaptırıldığı sabittir. Bu durumda davacı adına yapılan işlerin alacaktan düşülmesi gerekmektedir. Diğer yandan ...sınca işin kabulü ile kesin hakedişin yapıldığı bildirilmiş olup iş sonunda eksik ve ayıplı iş olmadığı, tesisin ilgili kurumca işletildiği görülmüş, yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatlardan eksik ve ayıplı olanlar hesaplamaya dahil edilerek işin tamamına yönelik fiziki oranların iş sonundaki değerler baz alınarak kesin hak ediş üzerinden tespit edilip, bu oranın götürü iş bedeline uygulanması sureti ile bulunan rakamın 143.733,51 TL olduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar davacı defterlerinde davacı alacağının 37.763,32 TL olarak geçtiği, taraf defterleri birbirini teyit etmese de davacı aleyhine bu rakamın bağlayıcı olabileceği düşünülmüş ise de; HMK 222/ 1 maddesi uyarınca diğer taraf defter ve kayıtlarının davacı kayıtlarına aykırılığı olması nedeniyle aleyhine sonuç doğurmayacağı ve bilirkişi tarafından tespit edilen rakama itibar edilmesi gerektiği" gerekçesiyle "Davanın kabulüne, Ankara 8. İcra Müd.'nün 2016/23770 sayılı dosyasında 134.903,00 TL'ye yönelik itirazın iptaline, alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkâr tazminatının reddine" karar vermiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki savunma ve vakıaları tekrarla, mahkemece davacının talebini aşacak şekilde karar verildiği, dava dilekçesinde yapılan imalatın 1.422.272,53 TL (KDV dahil 1.678.281,59 TL) olarak açıklandığı, yine davacının 16.08.2015 tarihinde işi ve tüm teçhizat ve makinelerini geride bırakarak iş yerini terk ettiğinin kendi kabulünde olduğu, müvekkili tarafından yaptırılan delil tespitinde eksik imalatın ve müvekkili tarafından temin edilen jeneratörlerin bedelinin belirlendiğini, yine 16.08.2015 tarihine kadar yapılan işlere ilişkin 9 numaralı kesin hakediş ile davacı tarafça yapılmayan işleri gösteren icmal tablosu incelendiğinde davacının 16.08.2015 tarihli mail olarak gönderdiği icmal dökümünde belirtilen 142.513,17 TL tutarlı imalatın bir kısmının hiç yapılmadığı, bir kısım imalatın ise, miktar olarak yüksek gösterildiği, yine icmal dökümündeki 63.162 TL tutarlı imalatın eksik ve kusurlu olduğu, bunlara göre davacının imalatının KDV hariç 1.026.642,53 TL olduğu halde davacının yaptığı imalatın bilirkişi raporunda KDV hariç 1.598.015,33 TL olarak hesaplanmasının ve bu tutardan sadece müvekkili tarafından yaptırılan delil tespitinde belirlenen eksik işler bedeli 189.955 TL'nin düşülmesinin doğru olmadığı, mahkemenin anahtar teslimi hesaplamaya ilişkin ara kararının yerine getirilmediği, itirazların giderilmediği, davacının yaptığı imalatların, eksik ve ayıplı imalatlar da değerlendirilerek fiziki oran yöntemiyle hesaplanması gerektiği, davacı 2015 yılı Ağustos ayında işi yarım bıraktığı halde kalan bütün işlerin davacı tarafından yapılmış gibi değerlendirilmesinin hatalı olduğu, imalatların büyük bir bölümünde montaj işlerinin yapılmadığı, tesisin işletmeye alınmadığı, gerekli eğitim ve süpervizor hizmetlerinin verilmediği, bila bedel yapılacağı taahhüt edilen işletmeye bakımın yerine getirilmediği, sözleşmenin anahtar teslim esasına göre düzenlendiği, fiyat farkı vs ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, idare ile müvekkili arasında yapılan 9 numaralı kesin hakedişteki miktarlar ile davacı yüklenici teklifindeki imalatlara ilişkin miktarlar düştüğü halde bilirkişilerin bu hususu değerlendirmedikleri, davacının 2015 yılı Ağustos ayından sonra hiçbir imalat yapmadığı, 3.ek raporda da itirazlarının dikkate alınmadığı, götürü bedelli sözleşmede fiziki gerçekleşme oranına göre hesaplama yapılmadığı, davacının gerçekleştirdiği imalatın 1.346.663,33 TL olduğu, eksik ve kusurların giderim bedeli 172.390 TL düşüldüğünde imalat tutarının 1.174.273,33 TL olduğu, sözleşme bedeline oranlandığında fiziki gerçekleşmenin %63,7981 olup, KDV dahil hakedişin 1.385.642,53 TL olduğu, müvekkilinin 1.517.777,68 TL ödemede bulunduğunun çekişmesiz olduğu, imalat bedelinden ödeme toplamı düşüldüğünde davacının 132.135,15 TL borçlu olduğu, mevcut bilirkişi raporuyla uyuşmazlığın çözümünün mümkün olmadığı, konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak bir heyet marifetiyle, gerektiğinde keşif de yapılarak iş yerinin terk edildiği, 2015 yılı Ağustos ayına kadar yapılan tüm işin sözleşme kapsamındaki işler ile yüklenicinin gerçekleştirdiği işlerin nelerden ibaret olduğunun, eksik ve kusurlarının tespit ettirilmesi gerektiği, mahkemenin buna ilişkin aldığı ara kararın da yerine getirilmediği, bilirkişi 3.ek raporunda şantiye sahasında kalan teçhizat, makine bedeli 56.747,32 TL'nin davacı yükleniciye ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, oysa müvekkilinin bunları koruma, davacıya iade etme yükümlülüğünün bulunmadığı, yine 3.ek raporda şantiye sahasında olmayan teçhizat ve makineler de varmış gibi hesaplanarak 10.340 TL fazla hesaplama yapıldığı nedenleriyle kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talepli olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle mahkemece taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılan işlerin tespitinde, davalı tarafça dava dışı idareye teslimde düzenlenen kesin hakedişteki iş miktarının esas alınması ve bu miktardan davacının eksik bırakarak, davalı tarafça dava dışı Artemis... Şirketine tamamlatıldığı belirlenen eksik ve ayıplı işler bedelleri aynen alınarak mahsubu suretiyle davacı tarafça yapılan bakiye imalat bedelinin belirlenmiş olmasına, davada talep edilen ve hüküm altına alınan miktara göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 madde gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 madde gereğince esastan reddine, 2-) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.215,22 TL istinaf karar harcından peşin alınan 2.304 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.911,22 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 3-) İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği istinaf başvuru harcının üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 21.04.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır