İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2023/1772 E. 2026/201 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2023/1772 Esas

KARAR NO : 2026/201

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/05/2023

NUMARASI : 2017/832 E. - 2023/378 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/02/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının borçlu, ... ... Ltd Şti'nin lehdar/alacaklı göründüğü; 30.12.2014 vade tarihli 6.875.00TL, 10.01.2015 vade tarihli 7.680.00TLlık (14.555.00) TL tutarındaki 2 adet senedin ciro yolu ile davalı bankanın eline geçtiğini, davalı bankanın bu senetlerle ilgili olarak İstanbul 37.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ve takibin kesinleştiğini, yine davacının borçlu, ... ... Ltd Şti'nin lehdar/alacaklı olduğu 30.01.2015 vade tarihli 8.100.00 TL , 14.02.2015 vade tarihli 8.000.00TL, 25.02.2015 vade tarihli 8.000.00TL, 30.01.2015 vade tarihli 4.250.00TL, 28.02.2015 vade tarihli 4.750.00 TL, 28.02.2015 vade tarihli 5.500.00 TL lık ve (38.600.00) TL tutarındaki 6 adet senedin ciro yolu ile davalı bankanın eline geçtiğini ve İstanbul 22.İcra Müd.nün ... E dosyası ile icraya takibine konularak takibin kesinleştiğini, ayrıca davacının borçlu, ... ... Ltd Şti'nin lehdar/alacaklı göründüğü ; 24.03.2015 vade tarihli 3.000.00 TL, 31.03.2015 vade tarihli 6.500.00 TL, 18.04.2015 vade tarihli 3.000.00 TL, 19.04.2015 vade tarihli 6.000.00 TL, 31.04.2015 vade tarihli 6.850.00 TL, 30.04.2015 vade tarihli 4.000.00 TL, 18.05.2015 vade tarihli 6.000.00.00 TL, 20.05.2015 vade tarihli 4.500.00TLlık (39.850.00)TL tutarındaki 8 adet senedin ciro yolu ile davalı bankanın eline geçtiğini, bu senetlerin İstanbul 32.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu ve takibin kesinleştiğini, takibe konulan tüm senetler üzerindeki imzaların davacı yetkilisine ait olmadığını, senetler üzerinde lehdar görünen ... ... Ltd Şti ile davacı şirket arasında her hangi bir ticarî ilişki olmadığını, söz konusu senetlerin davacı şirket yetkilisi tarafından tanzim ve imza edilip, her hangi bir şekilde ... ... ünvanlı şirkete verilmediğini, bu senetlerin davacı şirket yetkilisi tarafından tanzim ve imza edilmediği için, senetler nedeniyle lehdar görünen ... ... Ltd Şti'ne ve senetleri bu şirketin kötü niyetli cirosu ile alan TC ... Bankası Aş 'ne hiçbir borcu olmadığını beyanla, icra takipleri nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı bankanın davacının keşide ettiği, lehtarı ... ... Ltd. Şti. olan İstanbul 32. İcra Müdürlüğü ... E. İstanbul 22 .İcra Müdürlüğü ... E. ve İstanbul 37.İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına konu bonoları, davalı bankanın kredi müşterisi dava dışı ... ... Ltd. Şti. tarafından davalı bankaya ciro edilerek, tahsilinde bedeli kredi borcuna mahsup edilmek üzere, tevdi ve teslim edildiğini, söz konusu bonoların vadesinde ödenmemesi mezkur icra takip dosyaları üzerinden keşideci ... ... Ltd. Şti. ve ... ... Ltd. Şti. hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe geçildiğini, davacı borçlunun takip konusu bonolardaki imzanın kendisine ait olmadığı ve borcu bulunmadığını iddia ederek menfi tespit davası ikame ettiğini, borçlunun iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu, davacı bankanın dava dışı borçlu ... ... Ltd Şti'ne kullandırmış olduğu krediden dolayı alacaklı olup, dava konusu bono tahsilinde bedeli kredi borcuna mahsup edilmek üzere iyi niyetli meşru hamil olan davalı bankaya ciro yolu ile geçtiğini, TTKnun 687.mad uyarınca şahsi defilerin iyi niyetli meşru hamil olan 3. Şahıs davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, yasa gereği bononun, bir ödeme aracı olup, keşidesine neden olan temel ilişkiden bağımsız ve cirosu kabil bir kıymetli evrak olduğunu, davacı-borçlunun bono dolayı borcunun bulunmadığına yönelik iddiası, şahsi bir def’i olup, sadece dava dışı ciranta borçlu ... ... Ltd. Şti. arasında ileri sürülebileceğini, davalı bankanın çekin meşru ve haklı hamili olduğunu, bononun davalı bankaya ciro yoluyla tevdi edilmiş olup, iyi niyetli hamil olan davalı bankanın keşideci ile direkt bir ilişkisi olmadığını, bu nedenle bonolardaki imzanın keşideciye ait olup olmadığını bilmesinin mümkün olmadığını beyanla, bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme sonucunda imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunun tespiti halinde davanın reddi ile davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine, İİK 170. mad uyarınca takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere tazminata ve alacağın %10u oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile; Davanın KABULÜNE; davacının İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından ve takibe konu keşidecisi ..., Lehtarı ... olan 15/08/2014 tanzim tarihli 30/01/2015 Vade tarihli 8.100,00-TL bedelli bono, 15/08/2014 tanzim tarihli 14/02/2015 vade tarihli 8.000,00-TL bedelli bono, 15/08/2014 tanzim tarihli 25/02/2015 vade tarihli 8.000,00-TL bedelli bono, 20/08/2014 tanzim tarihli 30/01/2015 vade tarihli 4.250,00-TL bedelli bono, 20/08/2014 tanzim tarihli 28/02/2015 vade tarihli 4.750,00-TL bedelli bono, 30/10/2014 tanzim tarihli 28/02/2015 vade tarihli 5.500,00-TL bedelli bonolardan dolayı, İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından ve takibe konu keşidecisi ..., Lehtarı ... olan 15/08/2014 tanzim tarihli 30/12/2014 vade tarihli 6.875,00-TL bedelli bono, 15/08/2014 tanzim tarihli 10/01/2015 vade tarihli 7.680,00-TL bedelli bonolardan dolayı, İstanbul 32. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından ve takibe konu keşidecisi ..., Lehtarı ... olan 21/10/2014 tanzim tarihli 24/03/2015 tarihli vade tarihli 3.000,00-TL bedelli bono, 30/10/2014 tanzim tarihli 31/03/2015 vade tarihli 6.500,00-TL bedelli bono, 21/10/2014 tanzim tarihli 18/04/2015 vade tarihli 3.000,00-TL tutarlı bono, 30/10/2014 tanzim tarihli 19/04/2015 vade tarihli 6.000,00-TL bedelli bono, 30/10/2014 tanzim tarihli 31/04/2015 vade tarihli 6.850,00-TL bedelli bono, 20/10/2014 tanzim tarihli 30/04/2015 vade tarihli 4.000,00-TL bedelli bono, 30/10/2014 tanzim tarihli 18/05/2015 vade tarihli 6.000,00-TL bedelli bono, 20/10/2014 tanzim tarihli 20/05/2015 vade tarihli 4.500,00-TL bedelli bonolardan dolayı davalı ...Ş.'ye BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın dava dışı kredi müşterisi tarafından ciro yoluyla ifa uğruna teslim edilen bonoların vadesinde ödenmemesi üzerine başlatılan icra takiplerine konu senetlerdeki imzaların davacıya ait olmadığı gerekçesiyle yerel mahkemece verilen menfi tespit kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, "..." kaydı içeren senetler yönünden davacı ile lehdar arasındaki temel ticari ilişkinin tespiti için ticari defterler ile BA-BS formlarının eksik inceleme ile değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, müvekkili bankanın iyiniyetli meşru son hamil sıfatıyla TTK hükümleri uyarınca ciroların teselsülünü incelemekle yükümlü olsa da imzaların sıhhatini araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını ve şahsi defilerin kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini, bankanın imzaların aidiyetini bilmesinin imkansızlığı nedeniyle davanın kabulü halinde dahi yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı taraf istinaf dilekçesinde bankanın iyi niyetli meşru son hamil olduğunu, senedi keşideci müvekkilden almadığını, şahsi definin bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, imzanın keşideciye ait olup olmadığını bilemeyeceğini, mahkemece ilk derece mahkemesi kararı (inkar tazminatı hariç) usul ve yasaya uygun olup, davalı taraf istinaf istemi haksız ve hukuki dayanaktan tamamen yoksun olduğunu ileri sürerek davalı tarafın İstinaf isteminin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, lehtarı ... ... Ltd. Şti. görünen çok sayıda bononun ciro yoluyla davalı ...’nın eline geçtiğini, bankanın bu bonolara dayanarak İstanbul 37. İcra ... E. Sayılı, İstanbul 22. İcra ... E. sayılı ve İstanbul 32. İcra ... E. Sayılı dosyalarında kambiyo takibi başlattığını ve takiplerin kesinleştiğini; ancak toplam 16 adet bonolardaki imzaların şirket yetkilisine ait olmadığını, ... ... ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını beyanla menfi tespit talep etmiştir. Davalı banka vekili , bonoların kredi müşterisi olan ... ... tarafından bankaya ciro edilerek “tahsilinde bedeli kredi borcuna mahsup edilmek üzere” tevdi edildiğini, vadesinde ödenmeyince keşideci ... ... ve ciranta ... hakkında kambiyo takibine geçildiğini, bankanın iyi niyetli meşru hamil olduğunu, şahsi defilerin iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul 32. İcra Md. ... E. dosyasında 8 adet bonoya dayalı 39.850,00 TL asıl alacak üzerinden ferileri ile toplam 42.164,99 TL nin tahsili için, İstanbul 37. İcra Md. ... E. dosyasında 2 adet bonoya dayalı 14.555,00 TL asıl alacak üzerinden ferileri ile toplam 14.974,54 TL nin tahsili için,İstanbul 22. İcra Md. ... E. dosyasında 6 adet bonoya dayalı 38.600,00 TL asıl alacak üzerinden ferileri ile toplam 40.051,70 TL nin tahsili için davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo takibi yapıldığı tespit edilmiştir. Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi’nin 02.12.2021 tarihli raporunda, İnceleme konusu 8 adet senetteki borçlu imzaları ve 18/04/2015 ödeme tarihli 3.000 TL bedelli senette tanzim tarihi altında atılı imzalar ile ...'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı belirtilmiştir. Hesap bilirkişisi raporunda; ... ...’in bankanın kredi müşterisi olduğu, bonoların ...’nın kredi borcuna mahsup edilmek üzere bankaya tahsil amaçlı ciro edildiği, tarafların ticari defterlerine ulaşılamadığı için senetlerin temel ilişki kapsamında verilip verilmediğinin defterler üzerinden teyit edilemediği, belirtilmiştir. Mahkemece, ATK raporuyla bonolardaki imzaların davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığının tespit edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili istinaf talep etmiştir. Dosya kapsamına göre ; dava, üç ayrı icra dosyasına konu toplam 16 adet bonoda imza inkarına dayalı olarak açılmış, mahkemece yalnızca İstanbul 32. İcra Md. ... E. Dosyasına konu 8 adet bonoda imza incelemesi yapılmış, diğer 8 adet bono yönünden ise bir imza incelemesi yapılmadan tamamı hakkında imzanın sahte olduğu kabulü ile esasa ilişkin karar verilmiş olduğu, bu hali ile kararın tüm deliller toplanmadan eksik inceleme ile verildiği tespit edilmiş olduğundan, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir. Davalı banka vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince

kabulüne, kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;

2-İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/05/2023 tarih, 2017/832 E. 2023/378 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,

5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 05/02/2026